رةسةي مةن ؤكراينا اراسئندا تذتانعان وت بذكئل الةم ةلدةرئن تولعاندئرؤئ ءتيئس
استانا. قازاقپارات - ةلباسئمئز وسئ اپتاداعئ نيدةرلاند كورولدئگئنة رةسمي ساپارئ بارئسئندا گااگاداعئ ءذشئنشئ جاهاندئق يادرولئق قاؤئپسئزدئك سامميتئنة ؤكراينا مةن قئرئم ماسةلةسئنة توقتالئپ، ؤكرايناداعئ جاعدايعا قاتئستئ ءوز ويئن ءبئلدئردئ.
ن.نازاربايةأ: «كةثةستةر وداعئ كذيرةگةن كذننةن بةرئ ؤكراينا بيلئگئنئث سئرتقئ ساياساتئندا تذراقتئلئقتئث بولماؤئ ةلدئ جئككة ءبولدئ.
ةكونوميكانئ دامئتؤعا قاجةتتئ دةثگةيدة كوثئل بولئنبةدئ. قوعامداعئ تذراقتئلئق پةن توزئمدئلئكتئ ساقتاؤعا دةن قويئلمادئ. ءتئپتئ ؤكرايندار ءالئ كذنگة دةيئن رةسةيمةن شةكاراسئن شةگةندةگةن جوق. ال، قازاقستان كةرئسئنشة، ئجداهاتتئلئق تانئتئپ، رةسةيمةن، قئتايمةن جانة باسقا دا كورشئلةرئمةن شةكاراسئن ايقئنداپ، بةكئتئپ الدئ» دةدئ. پرةزيدةنتتئث بذل پئكئرئنئث استارئندا نة جاتئر؟ «الاش ايناسئ» وسئ ماسةلةگة زةر سالئپ كورگةن ةدئ.
اثگئمةنئ ؤكراينادا باستالئق. قازئر ماماندار بذل ةلدةگئ بةيبئت اكسيامةن باستالعان ازاماتتئق قارسئلئق ازاماتتئق سوعئسقا ذلاسئپ كةتؤئ مذمكئن ةكةنئن ايتئپ جاتئر. سةبةبئ قازئر ؤكراينا حالقئ قارؤمةن قامتاماسئز ةتئلگةن. ءئ ءئ م-نئث ةسةبئ بويئنشا جةكة قولدا شامامةن 872 مئث مئلتئق بار ةكةن. الايدا ساراپشئلار بذل رةسمي سيفر الدةقايدا تومةندةتئلئپ كورسةتئلگةنئن ايتادئ.
مئسالئ، Small Arms Survey شأةيساريا قارؤ-جاراق جوباسئ ؤكراينانئث قارا بازارئ اينالئمئندا 3 ميلليون قارؤ ءجذر دةپ باعالايدئ. ةندئ وسئنشاما قارؤ كورشئلةس مةملةكةتتةردة جوق دةپ ايتا الامئز با؟ جارايدئ، جوق دةلئك. ول قارؤلاردئث شةكارا اسپاسئنا كئم كةپئلدئك بةرة الادئ.

قازاقستان شةكاراسئنئث جالپئ ذزئندئعئ 15000 شاقئرئمنان استام ذزاقتئققا سوزئلئپ جاتئر، ونئث 12000 ك م-گة جؤئعئ قذرلئق، 3000 شاقئرئمنان استامئ كاسپي جانة ارال تةثئزدةرئ ارقئلئ وتةدئ. ارينة، الةم بويئنشا جةرئنئث كةثدئگئ بويئنشا توعئزئنشئ ورئن الاتئن ءبئزدئث مةملةكةت ءذشئن بذل شةكارانئ قورعاؤ اسا وثاي شارؤا ةمةس.
ماماندار اسكةري سالادا ةشقاشاندا توقمةيئلسؤگة بولمايتئنئن ايتادئ. سونئمةن قاتار بذل ماسةلة جايلئ ءسوز بولعاندا جةرئمئز كةث بولا تذرا، اسكةرئمئزدئث سانئ از ةكةنئ ةسكة تذسةدئ. ناقتئ دةرةكتةرگة سذيةنسةك، قازاقستاننئث اسكةر سانئ - 74 مئث. ونئث ئشئندة قذرلئق اسكةرئنئث سانئ - 47 مئث، اؤة كذشتةرئ اسكةرئنئث سانئ - 19 مئث، اسكةري-تةثئز كذشتةرئنئث سانئ 3 مئثعا جؤئق ةكةن. جالپئ، رةسپؤبليكالئق «ذلان»، ئشكئ اسكةر جانة توتةنشة جاعدايلار مينيسترلئگئ سةكئلدئ سالالاردئ قوسقاندا شةكارانئ قورعايتئن اسكةرئمئزدئث ذزئن-ئرعاسئ 100 مئث سارباز دةگةن ءسوز.

بولات سايلان، اسكةري ساراپشئ:
- رةسةي مةن ؤكراينا اراسئندا تذتانعان وت بذكئل الةم ةلدةرئن تولعاندئرؤئ ءتيئس دةپ ويلايمئن. قازاقتا: «ساقتانساث، ساقتايمئن» دةگةن ءسوز بار. بذرئنعئ ك س ر و قذرامئنداعئ ةل بولعاندئقتان، ؤكراينا بئزگة الئس ةل ةمةس. سوندئقتان، ءبئز ةكونوميكالئق بةرئكتئگئمئزبةن قوسا، شةكارالئق قاؤئپسئزدئگئمئزگة دة باسا نازار اؤدارؤعا ءتيئسپئز.
ماسةلةن، رةسةي مةن قازاقستان اراسئنداعئ شةكارا الةم بويئنشا ةث ذزاق شةكارا بولئپ سانالادئ. وسئنداي الئپ ةلدة ءومئر سذرةتئندئكتةن، ءبئز ةث الدئمةن شةكارالئق كذزةت ماسةلةسئنة ءجئتئ كوثئل ءبولؤئمئز كةرةك.
ةكئنشئدةن، ءبئز ئشكئ تذراقتئلئققا كوپ ءمان بةرةتئن ةلمئز. «ءبئزدئث شةكارا اسكةرئمئزدئث كذش-جئگةرئ قانشالئقتئ؟ ولاردئث پاتريوتتئعئ قاي دةثگةيدة؟» دةگةن سةكئلدئ سذراقتارعا قالئث بذقارا جاؤاپ العئسئ كةلةدئ. سوندئقتان وسئ باعئتتا جذمئستئ جانداندئرئپ، ءتذرلئ ءئس-شارالاردئ كوپتةپ ذيئمداستئرؤئمئز كةرةك.
داؤرةن بابامذراتوأ، ساياساتتانؤشئ:
- ؤكراينا مةن رةسةي اراسئنداعئ شةكارا ماسةلةسئ ءالئ تولقئقاندئ شةشئلگةن جوق. ءبئز كورشئلةرئمئزبةن بارلئق شةكارانئ دةليميتاسيالاپ الدئق. دةمةك، كورشئ ةلدةر ءبئزدئث تاؤةلسئزدئگئمئزدئ مويئندايدئ دةگةن ءسوز. ءبئزدئث باستئ جةتئستئگئمئز وسئ.
دةسة دة، وسئنشاما ذلان-عايئر اتئراپتئ يةلةنئپ وتئرؤ ءذشئن شةكارا اسكةرئن كذشةيتكةنئمئز ءجون. مئسالئ، سوثعئ جئلداردئث وزئندة قئرعئزستان مةن قازاقستان اراسئنا 5 زاستاأا سالدئق. بئرئنشئدةن، وسئنداي جذمئستار جذيةلئ تذردة جالعاسؤ كةرةك.
ةكئنشئدةن، ءبئز شةكارالئ ايماقتاعئ ةلدئمةكةندةرگة جاعداي جاساؤعا ءتيئسپئز. ماسةلةن، ةكولوگيالئق ايماقتا تذراتئن حالئققا جةثئلدئك رةتئندة ايلئقتارئنا ذستةماقئ قوسئلادئ. وسئ ءتاسئلدئ شةكارالئ اؤداننئث تذرعئندارئنا دا قولدانؤ قاجةت. سةبةبئ، شةكارانئث ماثئنداعئ تذرعئندار شةكاراشئلارعا قول ذشئن بةرةدئ. قيئن قئستاؤ كةزدة ةث العاشقئ قول ذشئن سوزاتئن دا - سول حالئق.
نة ئستةمةك كةرةك؟
ةث ءبئرئنشئ شةكارا اسكةرئنئث سانئن ارتتئرعانئمئز ءجون. ةكئنشئ ماسةلة، اسكةري يدةولوگيا سالاسئنا ءمان بةرؤ.
كةثةستئك كةزةثدة قازاقستاننئث شةكارا اسكةرلةرئ ك س ر و قارؤلئ كذشتةرئمةن بايلانئستا دامئعانئ بةلگئلئ. سول سةبةپتئ دة اسكةري يدةولوگيامئز، اسكةري عئلئمئمئز، اسكةري تذسئنئگئمئز كةثةستئك پسيحولوگياعا ساي قالئپتاستئ. تاؤةلسئزدئك العان جئلدارئ بذل سالانئ تولئعئمةن قازاقئلاندئرئپ جئبةرةرلئك ماماندارئمئز بولمادئ.
مئسال ءذشئن ايتساق، تاؤةلسئزدئكتئث العاشقئ جئلدارئندا بةس-اق اسكةر عئلئمئنئث كانديداتئ بار بولاتئن. ولاردئث ةكةؤئ عانا قازاق، ةكةؤئ ورئس، بئرةؤئ ذيعئر بولئپتئ-مئس. ونداي كةزدة اسكةري سانانئ تاؤةلسئز ةتؤ وثاي ةمةس-تئ. ةندئ بذل ماسةلةنئ بئرتة-بئرتة قولعا الاتئن كةز جةتتئ.
ول ءذشئن بئرئنشئدةن، اسكةري شةندةردئ ورئستئق تذسئنئكتةن اراشالاؤ قاجةت. سولدات، سةرجانت، لةيتةنانت، كاپيتان، مايور، پودپولكوأنيك، پولكوأنيك دةگةن سئندئ تذسئنئكتةردئث ورنئن سارباز، قاتارداعئ اسكةر، جاساقتئ قول، ونباسئ، ءجذزباسئ، مئثباسئ، تذمةنباسئ دةگةن سةكئلدئ عاسئرلار سذزگئسئنةن وتكةن ءوزئمئزدئث شةندةرمةن الماستئرعانئمئز ءجون. بذل باستاما ءار اسكةريدئث جذرةگئنة ذلتتئق رؤح قذيئپ، جئگةر بةرةرئ ءسوزسئز.
ذشئنشئدةن، ذلتتئق اسكةري ءبئلئم بةرؤ ءئسئن قولعا الؤ قاجةت. كةثةستئك كةزةثدة سؤأوروأ، ماتروسوأتاردئث ةرلئگئن ةستئپ، كةثةستئك اسكةريلةردئث تاكتيكاسئمةن سؤسئنداعان ساربازدارئمئز ءوز باتئرلارئمئزدئ ذلگئ تذتاتئن كةز كةلدئ. زاماناؤي اسكةري ءادئس-تاسئلدةر دة قازاقئ كوزقاراسپةن وقئتئلعانئ ءجون.
تورتئنشئدةن، شةكارا اسكةريلةردئث سئرتقئ درةسس-كودئ تولئعئمةن ذلتتئق سيپاتتا دامئپ، ولاردئث كيئمدةرئ ذلتتئق ناقئشتا بولؤئ ءتيئس. بذل شةكارا اسكةرلةرئ ءذشئن اسا ماثئزدئ. ويتكةنئ، ولاردئ كذنئنة كورشئ ةلدئث اسكةريلةرئ كورةدئ. ذلتتئق سيپاتتاعئ، زاماناؤي ذلگئدةگئ كيئم ولارعا ءبئزدئث تاؤةلسئزدئگئمئزدئ مويئنداتئپ تذرادئ.
بةسئنشئدةن، شةكارا اسكةرلةرئنئث ةرلئگئ، قئزئقتئ ءومئرئ جايلئ دةرةكتئ، كوركةم فيلمدةر ءتذسئرئلئپ، وتان قورعاؤ ءار ازاماتتئث پارئزئ ةكةنئ كةثئرةك ناسيحاتتالؤئ كةرةك. بذل باعئتتا اسكةري جؤرناليستيكانئ دامئتؤدئ دا قاپةردة ذستالئق. بذل يدةولوگيالئق جذمئس شةكارا سالاسئندا قئزمةت ةتؤگة دةگةن قذلشئنئستئ ارتتئرا تذسةدئ.
«الاش ايناسئنئث» ءتذيئنئ
وسئعان دةيئن شةكارانئ قورعاؤ قئزمةتئ بئردة قورعانئس مينيسترلئگئنئث، بئردة ذلتتئق قاؤئپسئزدئك كوميتةتئنئث قذرامئندا بولئپ كةلدئ. قازئردئث وزئندة ذلتتئق قاؤئپسئزدئك كوميتةتئنئث قولاستئنا قارايدئ. شةكارانئ قورعاؤ - مةملةكةت قاؤئپسئزدئگئن قورعاؤدئث ةث باستئ سالالارئنئث ءبئرئ. ماماندار شةكارامئز بةرئك بولؤ ءذشئن بذل سالانئث ءوز قذزئرةتئ، ءوز جاؤاپكةرشئلئگئ، ءوز بيؤدجةتئ بولؤعا ءتيئس ةكةنئن ايتادئ. بالكئم، بذل سالانئ دةربةس دامئتؤدئ قولعا الاتئن كةز كةلگةن شئعار. ءسئز نة دةيسئز؟
«الاش ايناسئنئث» انئقتاماسئ
قذرلئقتاعئ مةملةكةتتئك شةكارامئزدئث جالپئ ذزاقتئعئ - 14 مئث شاقئرئم شاماسئندا، ونئث ئشئندة:
قئتاي حالئق رةسپؤبليكاسئمةن - 1 782، 75 شاقئرئم شاماسئندا؛
قئرعئز رةسپؤبليكاسئمةن - 1 241، 58 شاقئرئم شاماسئندا؛
ءوزبةكستان رةسپؤبليكاسئمةن - 2150 شاقئرئم شاماسئندا؛
تذرئكمةنستانمةن - 426، 08 شاقئرئم شاماسئندا؛
رةسةي فةدةراسياسئمةن - 7591 شاقئرئم.
اأتور: قانات بئرلئك ذلئ