قئتاي قازاقتارئ ناؤرئزدئ جئل باسئ رةتئندة ةرةكشة تويلاپ كةلةدئ - جازؤشئ ءجادي شاكةن ذلئ
استانا. قازاقپارات - باعزئ زامانداردان باستاؤ الاتئن ناؤرئز مةيرامئ قازاق حالقئنئث تذرمئس-سالتئمةن بئتة قايناسقان، تئرشئلئگئنة ءسان بةرگةن ايتؤلئ مةرةكةلةردئث ءبئرئ.
قازاق ذلتئنئث تاعدئرئ تاريح تالقئسئنا تذسكةن اؤئر جئلداردا ءتول مةيرامئمئزدئ اشئق، اشكةرة تويلاي المايتئن زار زاماندئ دا باسئمئزدان وتكئزدئك.
ال بذگئنگئ كذنئ تاؤةلسئز قازاق جةرئنئث ءار تذكپئرئندة ناؤرئز مةيرامئ حال-قادئرئنشة اتالئپ ءوتئپ جاتئر. سول سياقتئ شةتةلدةگئ قانداستارئمئز دا ءوز رؤحاني ءتذپ-تامئرئنان اجئراپ قالماي، تئرشئلئك بولمئسئنئث جاثارئپ، تذلةؤئ ئسپةتتئ مةرةكةنئ ةرةكشة مانمةن جئل باسئ ساناپ تويلاپ كةلة جاتئر.
«قازاقپارات» ءتئلشئسئ بةلگئلئ جازؤشئ، قازاقستان جازؤشئلار وداعئنئث جانة ةؤرازيا جازؤشئلار وداعئنئث مذشةسئ ءجادي شاكةن ذلئمةن ناؤرئز مةيرامئنئث وتكةنئ مةن بذگئنئ جايلئ، جالپئ ناؤرئز مةيرامئن قالاي اتاپ ءوتئپ جذرگةنئمئز تؤرالئ وي بولئسكةن ةدئ.
«ءبئزدئث بالالئق شاعئمئز ةركة ةرتئستئث جاعاسئندا ءور التاي جةرئندة ءوتتئ. كونة تذركئلةردئث التئن بةسئگئ بولعان كيةلئ ايماقتئث تاسئن شةرتئپ قالساثئزدا سئثعئراي جونةلةدئ. كونة تاريحتئث كذمبئرئن ةستيسئث. شةجئرةگة باي.
ذلكةندةر: «التايدئث استئ تولعان التئن، سوندئقتاندا ادامدارئ دا اسئل بولادئ» نةمةسة «التايدئث سؤئ تةنتةك، اعئنئ قاتتئ بولعاندئقتان توگئلةتئن قانئ دا كوپ بولادئ» دةگةن تامسئلدةردئ ايتؤشئ ةدئ. وسئ وثئردة ءومئر سذرگةن پاتشالار بولسئن، تاريحي وقيعالار بولسئن التايدئ سوقپاي وتپةيدئ.
سوندئقتان دا ءبئزدئث مةكةن كونةگة دة، جاثاعا دا الدئمةن كؤا بولؤشئ ةدئ. سول كؤالئك ةتةتئن ةسكئ ءداستذردئث ءبئرئ - وسئ ناؤرئز بولدئ. بالا كذنئمئز «مادةنيةت توثكةرئسئ» اتالعان سولاقاي سويقانعا تؤرا كةلسة دة اجةلةردئث اؤزئنان «ءاز-ناؤرئزعا» قانئعئپ وستئك.
قئتاي ساياساتئنداعئ جئلئمئق كةزةثنةن باستاپ (1978-1979 - جئلداردان) ناؤرئز مةيرامئ جالپئلاي اتاپ وتئلة باستادئ. 1980 - جئلداردان بةرئ قاراي قئتاي قازاقتارئ ناؤرئزدئ جئل باسئ رةتئندة ةرةكشة تويلاپ كةلةدئ. قئتاي مةملةكةتئ دة ونئ ارنايئ مةرةكة رةتئندة تانئدئ.
ناؤرئز مةرةكةسئ قئتئمئر قئستان امان ءوتئپ، جادئراعان جازدئ قارسئ الار كوكتةمنئث باسئ بولعاندئقتان ونئ قازاقتار «سامارحاننئث كوك تاسئ ةرئگةن كذن» دةپ تة اتايدئ. بذل بذكئل تابيعات اناننئث توثئ ءجئبئپ، جانئ كئرةتئن تئرشئلئك باسئ دةگةندئ بئلدئرةدئ.
«سوعئم باسئن» بةرة الماعان وتباسئلار مذنئ كةيدة وسئ ناؤرئزعا ورايلاستئرادئ. «ةسكة الساث ةسكئ اسئثنان ساقتا»، نةمةسة «قئستئث ءسذرئسئن ذزئن سارئ كةلگةندة جةيمئز» دةيتئن قازاق اؤئلدارئ ارنايئ ساقتاپ كةلگةن مالدئث ةث كادةلئ مذشةلةرئن وسئ كذنئ قازانعا سالادئ. سوعئمعا سويئلعان مالدئث باسئ نةمةسة ءبئر جاق شةكةسئ قوسئلئپ، قازئ-قارتا، جال-جايا سالئپ قازان تولتئرا ةت اسادئ. ةت سورپاسئنا «كوپ كوجة» قايناتادئ. كوجةگة سالئناتئن تاعام 7 دةن كةم بولماؤئ كةرةك. جذرت ورتاعا اقساقالداردئ الئپ قئدئرا ءجذرئپ كوجة ئشةدئ. كةيئنگئ كةزدةرئ ارنايئ شاقئراتئن سالت تا قالئپتاستئ.
بذل كذنئ تةك ةت جةپ، كوجة ءئشئلئپ قانا قويماي «ناؤرئز» جئرئ باستاعان ولةث-جئرعا دا ورئن بةرئلةدئ. قازاقتار ذلتتئق داستذردةگئ قازاقي كيئمدةرئن كيئپ مةرةكة ءسانئن اسئرادئ. كةيدة ات شاپتئرئپ، بالؤانداردئ كذرةستئرئپ، جذمباق شةشؤ سةكئلدئ ويئندار قوسا جذرةدئ.
جالپئ العاندا ناؤرئز مةيرامئ مذسئلمان جذرتتارئنئث، تذركئ حالئقتارئنئث، سونئث ئشئندة تذركئنئث قارا شاثئراعئن باسئپ وتئرعان قازاق حالقئنئث ءتول بولمئسئنا وتة جاقئن. ءبئر جاعئنان تابيعات مئنةزئمةن سايكةسسة، ةكئنشئ جاقتان حالئقتئث ئشكئ بئرلئگئ مةن بةرةكةسئن اسئرئپ، وسئ ورايدا توي تويلاؤ عانا ةمةس، اتا-بابا ءداستذرئ تؤرالئ ذرپاققا ساباق بةرؤ، سپورتتئق ونةرگة باؤلؤ سةكئلدئ كوپ ءتذرلئ قازئنالئق قاجةتتتئلئكتئ قامتيدئ.
ناؤرئز مةرةكةسئن ذلئقتاؤ، ونئ ذرپاق ساناسئنا ءسئثئرؤ جاهاندانؤ ذردئسئنةن تؤئندايتئن جاعئمسئز وزگةرئستةردئث الدئن الؤدا دا ةرةكشة رول اتقارادئ.
سوندئقتان ناؤرئز مةرةكةسئنئث مةملةكةتتئك دةثگةيدةگئ مةيرام رةتئندة اتالؤئن اتادان بالاعا جالعاسقان اسئل ءداستذرئمئز عانا ةمةس، بذگئنگئ مةملةكةتشئلدئگئمئزدئث دة ايقئن ةن-تاثباسئ دةپ ءبئلؤئمئز كةرةك»،-دةيدئ ءجادي شاكةن ذلئ.
اأتور: باقئتجول كاكةش ذلئ