ورئستئث ويئنداعئ نة؟

استانا. قازاقپارات - رةسةي مةملةكةتتئك دؤماسئ ءتوراعاسئنئث ورئنباسارئ ألاديمير جيرينوأسكيدئث ارانداتؤشئلئق پئكئرئنة قاتئستئ «تذركئستان» گازةتئندة «ورئستئث ويئنداعئ نة؟» اتتئ تاقئرئپتا دوثگةلةك ذستةل بولئپ ءوتتئ.

ورئستئث ويئنداعئ نة؟

وعان بةلگئلئ جازؤشئ دؤلات يسابةكوأ، تاريح عئلئمدارئنئث كانديداتئ احمةت توقتاباي، تاريح عئلئمدارئنئث كانديداتئ بةيبئت قويشئباي، تاريح عئلئمدارئنئث كانديداتئ گذلنار وسكةنبايةأا، اقئن-جؤرناليست مئرزان كةنجةباي قاتئستئ.

دوثگةلةك ذستةلدة ايتئلعان وتكئر پئكئرلةردئث ءبئر پاراسئن ذسئنئپ وتئرمئز. ال تولئق نذسقاسئن «تذركئستان» گازةتئنئث الداعئ سانئنان وقي الاسئزدار.

دؤلات يسابةكوأ: 

بذل - رةسةيدئث بذگئنگئ كوثئل-كذيئنئث كورئنئسئ

- جيرينوأسكي الگئ پئكئردئ ايتاتئن شئعار دةپ كذتئپ ءجذرمئز. ءبئز ونئ اپةرباقان دةيمئز. ول جئندئ بوپ كورئنؤئ مذمكئن. ويئنئث ارعئ جاعئندا شئندئق جاتئر. ورئس شوأينيسئ قايتا باس كوتةرؤدة. جيرينوأسكي وتة بيئك لاؤازئمدئ قئزمةت اتقاراتئن تذلعا.

ول - رةسةي دؤماسئ ءتوراعاسئ ورئنباسارئ، ل د پ ر پارتياسئنئث ءتوراعاسئ. سوندئقتان ونئث ءسوزئن ميتينگئدةگئ حالئق جاي اشةيئن ءسوز دةپ قابئلداعان جوق. ءبارئ قولدارئن شاپالاقتاپ، قولداؤ ءبئلدئردئ. ءوزئمئز سوعان جول بةرئپ وتئرمئز. ول بذرئن دا سولاي سويلةيتئن.

ءبئز سول كةزدة  «نون گرانتاعا» تاياؤ دةدئ، «قازاقستانعا كةلؤئن قالامايتئن تذلعا» رةتئندة جاريالاعان ةدئك. ءبئراق بئردة الماتئعا كةلگةندة ءبئر توپ ادام قذشاق جايا قارسئ الدئ. ول فاكتئمةن سويلةيدئ. ءبارئن بئلةدئ. جالپئ، بذل رةسةيدئث بذگئنگئ كوثئل-كذيئنئث كورئنئسئ.

ءبئز قانداي شارالاردئ جذزةگة اسئرؤئمئز كةرةك؟ ءبئرئنشئ - ءبئز قازئر كةدةندئك وداققا مذشةمئز. رةسةي ةؤرازيالئق ةكونوميكالئق وداققا كئرگةننةن كةيئن مذلدةم باسئنؤئ مذمكئن. قازاقستان - كئشكةنتاي رةسپؤبليكا ةمةس. قازاقستان ءذشئن تالاستئث كوكةسئ الدا.

ونئث سارقئلمايتئن، تاؤسئلمايتئن بايلئعئ بار. دةموكراتيانئ قولدايتئن امةريكا، ةؤروپا، ذلئ بريتانيا دا ءبئزدئث ادةمئ ساياسات ذستانئپ وتئرعانئمئزدئ ايتؤدان جالئقپايدئ. وعان ءبئر ادامنئث ءسوزئ دةپ قاراماي، رةسةيدئث ويئ دةپ قاراؤ كةرةك.

ا.پ.چةحوأ: «ورئستئث اجالئ ءذش نارسةدةن كةلةدئ. ءبئرئنشئ - ايةلئنةن، ةكئنشئ - الكوگوليزمنةن، ءذشئنشئ - قاراثعئلئعئنان» دةپتئ. وسئ تذرعئدان الساق، الگئندةي ارانداتؤ پئكئردئ رةسةي دؤماسئ ءتوراعاسئ ورئنباسارئ ءهام بئلدةي ءبئر پارتيانئث  ءتوراعاسئ جيرينوأسكي ايتقان سوث، باسقاسئنان نة كذتةسئث؟ 

ؤكراينادا، قئرئمدا كوتةرئلئستةر بولئپ جاتئر. رةسةيدئث سويئلئن سوعؤشئلار: «ؤكراينانئث ذلتتئق ءتئلئ دةگةن بولماعان. ؤكراين ءتئلئ - پولياك پةن ورئس ءتئلئنئث اراسئنداعئ ءتئل» دةپ جاتئر. ؤكراينا حالقئنئث الاثعا شئققانداعئ نةگئزگئ سةبةبئنئث ءبئرئ دة - تئلگة قاتئستئ. جيرينوأسكي قازاققا دا قاتئستئ ايتئپ ءجذر. سوندئقتان ءبئزدئث ءبئر دةپؤتات رةسةيگة بارئپ سويلةؤئ كةرةك سياقتئ. نةمةسة ورئستئث ءبئر باسئلئمئنا ساراپتاپ، شةگةلةپ ماقالا جازؤ كةرةك. ايتپةسة، ءبئزدئث داؤسئمئز وسئ جةردة قالادئ. ءبئراق الگئندةي ارانداتؤشئ پئكئرلةر بولماسا، قازاق ويانبايدئ.

... تولةرانتتئلئق (شئدامدئلئق) دةگةننئث بئزگة كةرةگئ نة؟ قازاق ونسئز دا مومئن حالئقپئز. ءبئز عاسئرلار بويئ تولةرانتتئ ذلتپئز. بذگئندة وسئ ءسوزدئ ميئمئزعا دةيئن ءسئثئرئپ الدئق.

بةيبئت قويشئبايةأ:

بذل جيرينوأسكيدئث جةكة پئكئرئ ةمةس

-  بذل جيرينوأسكيدئث جةكة پئكئرئ ةمةس. ول ورئس حالقئ اتئنان ايتئپ وتئر. «سلاأيان وداعئ» دةگةن بةلسةندئ توپ بار. ماقساتئ - سلاأيانتةكتةس ذلتتار مةن ورئستئث مذددةسئن قورعاؤ. ورئس بوپ كةتكةندةر ورئستاندئرؤ ساياساتئنئث قذربانئ ةكةنئن سةزئنؤئ كةرةك. قازاقستاننئث اسسامبلةياسئ تذك ءبئتئرئپ وتئرعان جوق. تةك ءوز ءتئلئ مةن مادةني ورتالئقتارئنئث جذمئسئن جذرگئزئپ جذرگةنئ بولماسا، قازاق ماسةلةسئنة جانئ اشئمايدئ.

احمةت توقتاباي:

مذنداي ادامداردئ قارا تئزئمگة ةنگئزؤ كةرةك

- ونئث سوزئنة ةش تاثقالعان جوقپئن. ماسقارالاؤ، قارالاؤ تذرعئسئنداعئ پئكئرلةر كوبئنة قازاققا عانا ايتئلادئ. نةگة؟ مذنداي ادامداردئ وزبةكستان، ازةربايجان مةملةكةتتةرئ سياقتئ قارا تئزئمگة ةنگئزؤ كةرةك. م.گورباچةأ بيلئكتةن كةتةردة: «سولتذستئك رةسةيدئث 5 وبلئسئ قازاقستاننئث قولئندا قالئپ بارادئ» دةدئ. ءبئراق وعان ءبئزدئث تاراپئمئزدان ةشكئم جاؤاپ بةرگةن جوق. تاعئ دا ءذنسئزبئز. كةزئندة گرؤزين ءارتئسئ أاحتانگ كيكابيدزة رةسةيدئث سئيلئعئنان باس تارتتئ. ول: «مةنئث جةرئمدة سوعئس اشئپ، تارتئپ العان رةسةيدئث باسشئسئ پؤتيننئث سئيلئعئ كةرةك ةمةس» دةگةن بولاتئن. مئنة، بئزدة وسئنداي پرينسيپشئلدئك جةتئسپةيدئ.

... وزبةكستاندا 1،5 ميلليون قانداسئمئز تذرئپ جاتئر. ءبئراق وندا ءبئر قازاق مؤزةيئ نةمةسة تةاترئ جوق. ال بئزدة شة؟ بارلئق ةتنوس وكئلدةرئنئث مادةني ورتالئعئ، تةاترئ جذمئس ئستةيدئ.

مئرزان كةنجةباي:

ورئستئث قاندئ قئرعئن شاپقئندارئ تؤرالئ جازئلمايدئ

- اتا-بابامئز: «ورئسپةن دوس بولساث قولتئعئثدا ايبالتاث بولسئن» دةگةندئ بةكةر ايتقان جوق. بذل پاتشالئق رةسةيدةن بةرئ ايتئلئپ كةلة جاتقان ءسوز. ءبئز تاريحتئ دذرئس وقئتئپ جذرگةن جوقپئز. ءبئز تاريحتا تةك جوثعار شاپقئنشئلئعئ تؤرالئ عانا ايتامئز. ال ورئستئث قاندئ قئرعئن شاپقئندارئ تؤرالئ جازئلمايدئ. كةرئسئنشة، «ورئس - ءبئزدئث باؤئرئمئز» دةپ وبةكتةيمئز.

ورئستئث نيةتئ دذرئس ةمةس. 1986 - جئلئ ورئستئث تالاي شال-كةمپئرئ قازاقتاردئ «مةنئ بالاعاتتادئ، ذردئ» دةپ جازئقسئز ساتئپ جئبةردئ. جالا جاپتئ. ةلئمئزدة قازاق تئلئنة كئم قارسئ؟ وزبةك، ذيعئر، تاتار ةمةس، تةك ورئستار عانا قارسئ. بئرةؤ باسپاسوزگة: «قازاقستاننئث 80 پايئزئ رةسةيگة قوسئلؤدئ كوزدةيدئ» دةپ جازئپتئ. ونئ ذيالماي ءوز اقپارات قذرالئمئزدا جاريالايمئز. «رةسةي - حيرؤرگيالئق، ال قئتاي - تةراپيالئق جولمةن ساياسات جذرگئزةدئ» دةگةن پئكئر تاراپ ةدئ. مذنئث استارئندا شئندئق بار.

گذلنار وسكةنبايةأا:

بذل قازاق حالقئن باسئنؤشئلئق

- بذل قازاق حالقئن باسئنؤشئلئق. مذنئ تار اؤماقتا ةمةس، كةث كولةمدة ايقايلاتئپ ايتؤ كةرةك. قازاقتار قازاقشا عانا ايتامئز دا، تارايمئز. مذنئ دؤلات اعا ايتپاقشئ، ورئس تئلئندة ناقتئ-ناقتئ مئسالمةن جازؤ كةرةك. كةيبئر ورئستار: «سةندةر ءبئزدئ مةنسئنبةيسئثدةر. ءبئزدئث جذرةگئمئز - قازاق» دةيدئ. سول كةزدة «جذرةكتةرئث قازاق بولسا، نةگة قازاق ءتئلئن ذيرةنبةيسئثدةر؟!» دةيسئث كذيئنئپ. ولار بذرئن ورئسشا سويلةمةگةنئمئز ءذشئن ءبئزدئ مةنسئنبةيتئن. 

تاعئ ءبئر ايتقئم كةلةتئنئ - قازاقستاندا ءبئر مةيرام، ايتؤلئ مةرةكة بولا قالسا، ورئستئث انشئلةرئن شاقئرئپ، استئ-ذستئنة ءتذسئپ جاتامئز. ولاردئث قالتاسئنا پالةنباي اقشا سالادئ. ال ءوز انشئلةرئمئزدئ ولاي كوتةرمةيمئز. سوندئقتان دا رةسةي ءبئزدئ باسئنادئ، سئيلامايدئ.

دينارا مئثجاسار قئزئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى