مذقاعاليدئث ءبئر ولةثئنة ءبارئ جابئلا ءان جازعان دذرئس پا؟

استانا. قازاقپارات - بذل كذندة نة كوپ، مذقاعالي ولةثدةرئنة جازئلعان ءان كوپ.

مذقاعاليدئث ءبئر ولةثئنة ءبارئ جابئلا ءان جازعان دذرئس پا؟

ةل مويئنداعان سازگةرلةردئ ايتپاعان كذننئث وزئندة، ءان الةمئنةن ورئن دامةتكةن جاس كومپوزيتورلاردئث باسئم بولئگئ العاشقئ قادامئن ماقاتايةأ ولةثدةرئنةن باستايدئ.

بذل ارينة، اقئننئث دا وزئندئك باقئتئ شئعار.

حالئق جذرةگئنة كذن سايئن اؤةنمةن، انمةن جول تارتئپ جاتقاننان ارتئق قانداي باقئت بار؟

قوس الئپتئث وداعئ

مذقاعالي انگة ءسوز جازؤدئ قالاي باستادئ؟ بذل تؤرالئ بئزگة داثقتئ كومپوزيتور نذرعيسا تئلةنديةأتئث «ءبئز وسئلاي تابئسئپ ةدئك» اتتئ ةستةلئگئ سئر شةرتةدئ.

«1975 - جئلدئث كذزئ. ول كةزدة مذقاعالي ةش جةردة جذمئس ئستةمةي، ذيدة شئعارما جازئپ جاتقان. نةگة ةكةنئن قايدام، ءئنئمدئ ارنايئ ئزدةدئم. اقئرئ تاپتئم. ةكةؤارا كةث-مول اثگئمةلةسكةن سوث، مةن وعان اعا رةتئندة قولقا سالدئم:

- مذقاش باتئر! مةن سةنئث ولةثدةرئثنئث قؤاتتئلئعئن ةندئ عانا تولئق ءتذسئنئپ، ةندئ عانا تانئعاندايمئن. ءار ءسوزئث حالئققا جاقئن ءارئ ذعئنئقتئ، قاراپايئم. ةندةشة، نةگة ءوز حالقئث اؤزئنان تاستاماي ايتئپ جذرةتئن انگة اينالدئرماسقا ونئ؟ بذعان قالاي قارايسئث؟

- مةن بذرئن-سوثدئ ءاننئث ءسوزئن جازعان اقئن ةمةس ةدئم، اعا... وسئنئث ءوزئ قالاي بولار ةكةن؟..

ول اجةپتاؤئر ويلانئپ قالدئ. مةن قايتالاپ قولقا سالدئم. بذل جولئ قارسئلئق كورسةتكةن جوق. تةك اؤئر كذرسئندئ. سوندا نة ويلادئ ةكةن؟..

بذل كةزدة مةن الماتئ قالاسئنئث كوممؤنيستئك (قازئرگئ ابئلاي حان) كوشةسئ مةن گوگول كوشةلةرئنئث قيئلئسئنداعئ «قاراكوز» كافةسئنئث ذستئندة تذراتئنمئن. كةلئسئم بويئنشا مذقاعالي ةكةؤمئز ذيگة كةلدئك. سول كذننةن باستاپ ءبئرئمئز - كومپوزيتور، ءبئرئمئز اقئن رةتئندة تاپجئلماي وتئرئپ جذمئس ئستةؤگة كةلئستئك. مذقاعاليدئث ذيئندةگئ كةلئن - لاشئنعا تةلةفون ارقئلئ حابار بةرئپ، ءمان-جايدئ تذسئندئردئك. كئم ءبئلسئن، العاشئندا كةلئنئمئز ةركة اقئن مةن «شاتاق» كومپوزيتور بئرئگئپ جذمئس ئستةيدئ دةگةنگة سةنبةگةن دة شئعار... مةيلئ نانئثئز، مةيلئ نانباثئز، سول جولئ مذقاعالي ةكةؤمئز تؤرا وتئز كذن بويئ ءبئزدئث ذيدة وندئرة جذمئس ئستةدئك. مةن وتئزدان اسا ءان شئعاردئم. ال ول سول اندةردئث بارئنة مولدئرةتئپ تذرئپ ولةث جازئپ شئقتئ.

بذل كذندة ءيسئ قازاق اسا جوعارئ باعالاپ، قذرمةتپةن ايتاتئن «سارئجايلاؤ»، «سالةم بةرةم جةتئسؤعا»، «سونبةيدئ، اجة، شئراعئث»، «ةسئثة مةنئ العايسئث»، «بولماسئن سوعئس، بولماسئن»، «كةل، ةركةم، الاتاؤئما»، «دومبئرا - دوسئم» جانة باسقا دا كوپتةگةن اندةر تؤرا سول وتئز كذن ئشئندة ءارئ جةدةل، ءارئ ءساتتئ تؤعان دذنيةلةر ةدئ» («مذقاعالي». ةستةلئكتةر، حاتتار. 34-36- بةتتةر).

مذقاعاليدئث قانشا ولةثئنة ءان جازئلعان؟

قازاقستان اأتورلارئ قوعامئندا (قاز ا ق) مذقاعاليدئث 238 ولةثئنة جازئلعان ءان تئركةلئپتئ. بئلايشا ايتقاندا، اقئننئث اؤةن تةلئنبةگةن ولةثئ جوق سياقتئ. مذنئث ئشئندة، جوعارئداعئ مئسالدا كةلتئرئلگةندةي، اقئنعا ارنايئ تاپسئرئس بةرئپ جازئلعان ولةثدةر دة بار، باسئم بولئگئ - كةيئنئرةك انگة اينالعان تؤئندئلار. ءبئراق قاز ا ق-عا تئركةلمةي، ةل اراسئندا عانا ايتئلئپ جذرگةن اندةرئ قانشاما.

بذل كذندةرئ حالئق اراسئندا «فاريزا»، «ءسابي بولعئم كةلةدئ»، «ءداريعا، دومبئرامدئ بةرشئ ماعان»، «ةسئثة مةنئ العايسئث»، «ءومئر سذرةيئك الماسئپ»، «قوش ةندئ، قوش بول، كذرةث كذز»، «مةن دةپ ويلا»، ت.ب. اندةرئ ءاؤ باستان-اق سوزئمةن قابئسئپ، بئرگة تؤعانداي ايتئلادئ. دةمةك، مذقاعالي ولةثدةرئ حالئقتئث ءوز قاينارئنان تذندئرئپ الئنعان، انگة سذرانئپ تذراتئن، وزئندئك اؤةنئن تاپقان جانعا ءان ءلاززاتئن سئيلايتئن تؤئندئلار بولعانئ عوي.

ءبئر ولةثئنة 5-6 ءان جازئلعان

قاز ا ق ءتئزئمئن زةردةلةي كةلة، ماقاتايةأتئث كةيبئر ولةثدةرئنة 5-6 سازگةر ءبئر-اق ءان جازعانئن بايقادئق. مئسالئ، «اققؤلار، قوش بولئثدار» ولةثئنئث 6 ءانئ بار. د.راقئشةأ، ة.حاسانعاليةأ، ت.شاپاي، ة.بةكچؤرين، م.يرجانوأا، ن.مانكةيةأ سياقتئ سازگةرلةر وسئ ولةثگة جازئلعان اندةرئن تئركةتئپتئ. «الماتئم، عاشئق ءانئمسئث» - 3، «اثسا، جانئم» - 4، «بةسئك باسئندا» - 5، «عاشئقپئن» - 4، «كذرسئنبةشئ» - 3، «ءسذرئنئپ كةتپة» - 3، «ءذش باقئتئم» 3 رةت ءان رةتئندة ساناتقا ةنگةن. مذنداي مئسالداردئ كوپتةپ كةلتئرة بةرؤگة بولادئ.

ارينة، كةثدئككة سالئپ، «قاي ءان حالئقتئث جذرةگئندة قالسا، ولةث دة سوعان تيةسئلئ بولادئ عوي» دةسةك، قولدايتئندار از بولماس ةدئ. ءبئراق سوثعئ جئلدارئ مذقاعالي ولةثئنئث انگة اينالعانئن بئلة تذرا، ذستئنة ذستةمةلةپ اؤةن جازؤ ءجونسئز داستذرگة اينالئپ بارادئ. سونئث ءبئر-ةكةؤئنة توقتالئپ وتسةك، ارتئق بولماس.

«بالا عاشئقتئث» 4 نذسقاسئ بار

مذقاعالي كئتاپتارئنا «كوثئلدة ءان، كوگئمدةگئ كذن كورؤشئ ةم» دةگةن تاقئرئپپةن ةنگةن ولةثگة ةث العاش كومپوزيتور ةركةعالي راحماديةأ ءان جازئپتئ. ونئ نذرعالي ءنذسئپجانوأ ورئنداعان. قايئرماسئنداعئ «بالا عاشئق» دةگةن ءسوزدئث وتة ورايلئ قولدانئلاتئنئنان بولار، بذل ءان راحماديةأ شئعارماسئندا دا، كةيئنگئ 3 نذسقاسئندا دا وسئ «بالا عاشئق» اتاؤئمةن ايتئلئپ ءجذر. راحماديةأ وسئ ءانئن قانشالئقتئ باعالاعانئن «ءومئرئ ونةگة» اتتئ دةرةكتئ فيلمنةن بايقاؤعا بولادئ.

كةيئن بذل ولةثگة تذرسئنجان شاپاي، جةثئس اعئبايةأ ءان جازدئ. ت.شاپايدئث «بالا عاشئق» ءانئن بذگئندة «قوثئر» توبئ ورئنداپ جذر. ال ج.اعئبايةأتئث «بالا عاشئعئ» 1990 - جئلداردئث سوثئ مةن 2000 - جئلداردئث باسئندا سذلؤشاش نذرماعامبةتوأانئث ورئنداؤئندا كةثئنةن تانئلدئ.

ت.شاپاي وسئ ولةثگة ءان قاشان جانة قالاي جازئلعانئن تومةندةگئشة اثگئمةلةدئ:

- بذل ءاندئ مةن 1985 - جئلئ جازدئم. بئردةن حالئقتئث نازارئنا ذسئنعانئم جوق. 1985-1987 - جئلدارئ ءان ستؤدةنتتةر اراسئنا بةكبولات تئلةؤحانوأتئث ورئنداؤئمةن كةثئنةن تانئلدئ. ءبئراق ءبارئبئر ذلكةن ساحناعا شئققان جوق، ءساتئن كذتئپ كوبئرةك جاتئپ قالدئ. سذراؤشئلار، ورئنداؤعا ئقئلاس بئلدئرگةندةر بولدئ. ءبئراق ةشبئرئ كوثئلئمدةگئدةي ايتا الماعانداي كورئنگةسئن، جئلئ جاؤئپ قوياتئنمئن. ءبيعازئ، تئلةؤلةستةر قذرعان «سةرپةر» توبئ العاش مةنئث ةكئ انئممةن شئعئپ، تانئلا باستادئ دا، ولارعا وسئ «بالا عاشئقتئ» دا تابئس ةتتئم. الايدا ءبيعازئ و دذنيةلئك بولدئ، توپ تارادئ. ءان تاعئ ورئندالماي قالدئ. كةيئنئرةك «قوثئر» توبئ قذرئلدئ، توپ پروديؤسةرئ سةرجان مولداسان ذلئنئث قولقالاؤئمةن وسئ ءان سولاردئث ةنشئسئنة بذيئردئ.

- بذل ولةثگة بذرئنئراقتا ءان جازئلعانئن بئلدئثئز بة؟

- ة.راحماديةأتئث ءانئ بارئن ءبئلدئم. ال س.نذرماعامبةتوأا ايتئپ جذرگةن كةلةسئ «بالا عاشئق» كةيئنئرةك شئققان بولؤعا ءتيئس.

- 2010 - جئلعا قاراي مةيرامبةك بةسبايةأ تة ءدال وسئ ولةثگة جازئلعان باسقا ءبئر ءاندئ ايتئپ ءجذردئ عوي.

- ماعان ول مةيرامبةك ورئندايتئن ءان ةمةس بولئپ كورئندئ.

ءانشئ سذلؤشاش نذرماعامبةتوأا ورئندايتئن «بالا عاشئق» شئنئندا دا سال كةيئنئرةك شئعئپتئ.

- بذل ءان 1995 - جئلئ شئقتئ، ءانئن ج.اعئبايةأ جازدئ، - دةيدئ سذلؤشاش اپاي. - ماعان «بالا عاشئقتاردئث» ئشئندة وسئ ءوزئمنئث رةپةرتؤارئمداعئسئ كوبئرةك ذنايدئ. سةبةبئ اؤةنئ ويناقئ، سوزگة وتة ذيلةسئمدئ. قازئر بذل ءاندئ جاثاشا ءوثدةؤگة نيةتتةنئپ جذرمئن، سودان كةيئن حالئق نازارئنا قايتا ذسئنامئن.

م.بةسبايةأ ورئنداپ جذرگةن «بالا عاشئقتئث» سيپاتئ باسقا. ءان اأتورئ كئم ةكةنئن انئقتاي المادئق. بئرئنشئدةن، ءان ئرعاعئ وتة جةثئل. ةكئنشئدةن، ءسوزئ بذزئلعان، انئعئراق ايتقاندا، ةكئ سوزدةن ءبئر ءان شئققان. ماقاتايةأتئث جيناقتارئندا وسئ «كوثئلدة ءان، كوگئمدةگئ كذن كورؤشئ ةم» (ياعني، «بالا عاشئق») ولةثئ مةن «جامئلئپ ساعئنئشتئث سال شةكپةنئن» دةگةن ولةث ذنةمئ قاتار باسئلادئ. ويتكةنئ ةكئ ولةث دة 1967 - جئلئ جازئلعان.

مةيرامبةككة ورئنداؤعا بةرگةن كومپوزيتور، ءسئرا، ولةث ءماتئنئن عالامتوردان جذكتةپ العان بولؤ كةرةك. سايتتاردئث ءبئرقاتارئندا وسئ ةكئ ولةث بئرئگئپ، بئرةؤ بولئپ كةتكةن. دةگةنمةن كوزئ قاراقتئ وقئرمان ةكئ تؤئندئنئث تابيعاتئ ءبئر-بئرئنة مذلدة سايكةسپةيتئنئن بايقايدئ. مئسالئ، «بالا عاشئق» ولةثئ «كوزئمة ءبئر كورئنشئ، تئنايئن مةن، قايداسئث، قايداسئث سةن، بالا عاشئق؟» دةپ اياقتالادئ.

«جامئلئپ ساعئنئشتئث سال شةكپةنئن» ولةثئندة «كوزئمة كورئنبةسةث، كورئنبة سةن، كذنئم بوپ تذرا بةرگئن كوگئمدة سةن» دةپ كةلةتئن جولدار بار. مةيرامبةكتئث ورئنداؤئندا «...بالا عاشئق؟» دةپ اياقتالئپ تذرعان تذستان دةرةؤ «كوزئمة كورئنبةسةث، كورئنبة سةن» دةپ جالعاسئپ كةتة بةرةدئ. ويلاپ قارايئقشئ، «كوزئمة ءبئر كورئنشئ، بالا عاشئق» دةپ الگئ ازئردة عانا ذزدئگئپ تذرعان اقئن دةرةؤ «كوزئمة كورئنبةسةث، كورئنبة سةن» دةپ اينئپ شئعا كةلة مة؟ بذل ءان مةيرامبةك ورئنداعان سوث عانا تانئلعان سياقتئ. ءبئراق قازئر مذلدة ةستئلمةيدئ.

«سول سةن بة ةدئث؟» - «ةثسةم مةنئث»

ماقاتايةأتئث «سول سةن بة ةدئث؟» دةگةن ولةثئ وتة سئرشئل. 1990 - جئلداردئث ورتاسئندا، ستؤدةنت كةزئمئزدة وسئ ءولةثدئ ءبئر-بئرئمئزگة ءجيئ وقئپ جذرةتئن ةدئك. ءدال سول جئلدارئ مةرؤةرت تذسئپبايةأا دذركئرةي كورئندئ. تولةگةن مذحامةدجانوأ ءانئن جازعان «سول سةن بة ةدئث؟» ءانئن ورئنداؤ ارقئلئ دا مةرؤةرتتئث ءانشئ رةتئندةگئ ءباسئ ارتا تذسكةنئ كذمانسئز. ءبئراق كةيئن بذل ءان ةفيرلةردةن دة، تولقئنداردان دا تارالؤدئ قويدئ. ةگةر وسئ كذنئ باسقا ورئنداؤشئ ايتئپ شئقسا، ءاننئث باعئ قايتا جانؤئ مذمكئن ةكةنئن دة جوققا شئعارمايمئز.

جاثا عاسئردا ءدال وسئ ولةثگة تاعئ 2-3 ءان جازئلدئ. جاس سازگةر، ءانشئ روزا ءالقوجا ءوزئنئث شئعارماشئلئق كةشئندة سةيئل اياعانوأپةن بئرگة «سول سةن بة ةدئث؟» ءانئن جاثا اؤةنمةن ورئندادئ. جذرت جئلئ قابئلدادئ.

- مةن بذعان دةيئن وسئ ولةثگة جازئلعان ةكئ ءاندئ دة تئثدادئم. ت.مذحامةدجانوأتئث ءانئ كذردةلئ، ةل بئردةن ءئلئپ اكةتئپ، ايتا المايدئ. ال عادئلبةك جاناي ورئنداپ جذرگةن «ةثسةم مةنئث» ءانئ جذيكةمة تيدئ، ءان دةپ قابئلداي المادئم. مذقاعالي اقئننئث قاي ولةثئ بولماسئن كذمبئرلةپ تذرادئ عوي. 2012 - جئلدئث سوثئنا قاراي، تذندة ويلانئپ وتئرسام، وسئ ولةث تئلئمة ءان بولئپ ورالا بةردئ. ايتئپ كورسةم، ءتاپ-ءتاؤئر ءان بولئپ ةستئلةدئ، - دةيدئ روزا.

عادئلبةكتئث ورئنداؤئنداعئ «ةثسةم مةنئث» ءانئ - ءبئز ءسوز قئپ وتئرعان «سول سةن بة ةدئثنئث» ءوزئ. ءبئراق جاستار اؤديتورياسئنا لايئقتالعاندئقتان با، جذتاث ةستئلةدئ. جاس ءانشئ ونئ ورئنداؤدئ دوعارعان كذنئ «ةثسةم مةنئث» دة باسقا ةشكئمگة كةرةك بولمايتئن سياقتئ. ءان اأتورئ كئم ةكةنئن انئقتاي المادئق. شئعئستئق ذلگئدة وثدةلگةن ءان تئم جةثئل، ءتئپتئ جاداعاي دةسةك تة بولار.

«كوتةرئلمةي جذرگةندة ةثسةم مةنئث، ارماندادئم، بئرةؤدئ كورسةم دةدئم. بئرةؤ ماعان الئستان قولئن سوزعان، قولئن سوزعان قامقورشئم، سول سةن بة ةدئث؟» دةپ جانئ اؤئرعان، مةدةؤ ئزدةگةن اقئننئث ولةثئنة تابيعاتئنا ساي، اثسارعا تولئ اؤةن جازئلؤئ كةرةك سياقتئ كورئندئ. بذل ولةثگة دميتري گؤسينسوأ پةن مةدةت سالئقوأتئث دا ءان جازعانئن تئزئمنةن كةزئكتئردئم. ءبئراق تئثداپ كورمةگةندئكتةن، بالةن دةپ تورةلئك ايتؤ قيئن.

قورئتئندئ ءسوز

ارينة، «بذل ولةثنئث ءانئ بار عوي، وعان نةگة جاثا اؤةن جازاسئث؟» دةپ ةشكئمنئث جاعاسئنان العئمئز كةلمةيدئ. ءبئراق كوپ جاعدايدا ءسوز ئزدةپ، مذقاعالي ءءاندةرئنة جذگئنةتئن سازگةرلةر ءءولةثدةردئث حالئق تانئعان ءانئ بار ما، جوق پا - سوعان نازار اؤدارؤلارئ كةرةك سياقتئ. بئلمةستئكتةن مذقاعاليدئث ةكئ ولةثئ ءبئر ءان بولئپ، سوزدةرئ ءبئر-بئرئنة قايشئ كةلئپ جاتقانئ دا، مةدةؤ ئزدةگةن ولةثئ بيگة لايئقتالعان ءان بولئپ تارالئپ جاتقانئ دا سودان. ؤاقئت وتة كوپ نذسقالئ اندةردئث ومئرشةثئ عانا قالار. ءبئراق جاداعاي مئث ءان بولعاننان گورئ، حالئقتئث كوكةيئندةگئسئن تاپ باساتئن ءبئر ءان عانا بولعانئ جاقسئ عوي.

فاريزا اپامئز قايتئس بولعاندا مذقاعاليدئث سوزئنة جازئلعان ابيربةك ءتئنالئنئث «فاريزا» ءانئ حالئقتئث كوز جاسئن ءسذرتتئ، دةمةدئ، كةلةر كذندةرگة ذمئتتةندئردئ. فاريزا اقئننئث حالئق جذرةگئندة ماثگئ جاسايتئنئن ذقتئردئ. ءبئراق ةرتةث باسقا بئرةؤ كةلئپ، «فاريزانئ» جاثا اؤةنمةن ايتئپ كورسئنشئ، قابئلدانار ما ةكةن؟ «فاريزا» قازئرگئ يئرئمدةرئمةن - «فاريزا». ةندةشة، مذقاعالي ولةثدةرئن انگة اينالدئرؤ ماسةلةسئندة دة ةكئ شوقئپ، ءبئر قاراعانئمئز دذرئس بولار.

9 اقپان - انگة اينالعان مذقاثنئث تؤعان كذنئ.

ةسةي جةثئس ذلئ
 ايقئن گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى