قازاقستاندئقتار قارئزعا ءومئر ءسذرئپ جاتئر
استانا. 24 - قاثتار. قازاقپارات - بذل توثئرةكتةگئ ماسةلة قوعام نازارئن اؤدارا باستادئ.
ءتئپتئ ةل ارالاعان حالئق قالاؤلئلارئ دا جذرتتان جاعئمسئز جاعدايلاردئ ةستئدئ مة، پارلامةنت تورئنةن دة قارئز ماسةلةسئن كوتةردئ.
«مةملةكةتتئث قارئزعا ءومئر ءسذرؤئ قاؤئپتئ» دةدئ كذنئ كةشة كؤزمين ءماجئلئستئث جالپئ وتئرئسئندا. پرةمةر-مينيستر مةن ذلتتئق بانك ءتوراعاسئنا ساؤال جولداعان ول: «دةپؤتاتتئق ساؤالئمنئث سةبةبئ حالئقتئث ةكئنشئ دةثگةيدةگئ بانكتةرگة تذتئنؤشئلئق قارئزئنئث كذرت ءوسؤئ بولئپ وتئر.
وسئ كورسةتكئش 2013 - جئلعئ 1 - جةلتوقسانداعئ جاعداي بويئنشا 2،2 تريلليون تةثگةنئ قذرادئ. تةك قانا ءبئر كذنتئزبةلئك جئل ئشئندة، 2012 - جئل مةن 2013 - جئلدئث قاراشا ايلارئ اراسئندا تذتئنؤشئلئق قارئز 484 ءوسئپ، 701 ميلليارد تةثگةنئ قذرادئ» دةدئ.
ءبئر جاعئنان الئپ قاراعاندا، ةكئنشئ دةثگةيدةگئ بانكتةردئث، حالئقتئث تولةؤ قابئلةتتئلئگئن ذلعايتا وتئرئپ، تاؤارلاردئث تذتئنؤشئلئق نارئعئن بةلسةندئ نةسيةلةندئرؤئ قؤانتادئ. الايدا بذل بانكتةردئ تذتئنؤشئلئق نةسيةلةندئرؤگة تاؤار وندئرؤشئلةر مةن ءئرئ ساؤدا ورتالئقتارئنئث يةلةرئ ءوز تاؤارلارئن وتكئزؤ ماقساتئندا كذشتةپ يتةرمةلةؤئ كورئنةدئ.
«ءبئراق ءبئز باتئس ةؤروپا جانة باسقا ةلدةردئث تاجئريبةسئندة مةملةكةتتئث قارئزعا ءومئر ءسذرؤئنئث قاؤئپتئ ةكةندئگئن كوردئك» دةگةن دةپؤتات ءبئرقاتار مئسالدئ ناقتئ اتادئ. ةلئمئزدة 90 كذننةن ارتئق قارئزئن تولةي الماعان جةكة تذلعالاردئث تذراقتئ ءوسؤ ءذردئسئ بايقالادئ.
بئلتئر 11 ايدا 90 كذننةن ارتئق نةسيةسئن تولةي الماعان جةكة ازاماتتاردئث قارئزئ 15،3 پايئزعا وسكةن. وسئ ءذردئس جالعاسا بةرةتئن بولسا، بذل حالئق اراسئندا كةرئ الةؤمةتتئك سالدارلارعا اكةلئپ سوعادئ.
«وسئعان بايلانئستئ ماجئلئستة قازاقستاننئث قارجئلئق جذيةسئنئث بةدةلئن كوتةرؤ ماقساتئندا دايئندالعان «قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث كةيبئر زاثنامالئق اكتئلةرئنة قايتا قذرئلئمداؤدئ جذزةگة اسئرعان ةكئنشئ دةثگةيدةگئ بانكتةردئ ودان ءارئ دامئتؤ ماسةلةسئ بويئنشا وزگةرئستةر مةن تولئقتئرؤلار ةنگئزؤ تؤرالئ» زاثئنئث جوباسئ قاراستئرئلدئ.
وسئ ايتئلعاننئث نةگئزئندة، سئزدةردةن 2011-2013 - جئلدار ارالئعئندا ةكئنشئ دةثگةيدةگئ بانكتةر بةرگةن تذتئنؤشئلئق نةسيةلةردئ، ولاردئث قايتارئلؤ ديناميكاسئن ناقتئ تالداپ، نةسية الؤشئعا قالئپتئ ءومئر سذرؤئنة قاجةتتئ قاراجاتتئ قالدئراتئن، نةسية الؤشئنئث تولةم قابئلةتئن ساپالئ قاراستئراتئن، بانك ءذشئن شةكتةؤشئ ءئس-شارالاردئ دايئنداپ، حالئقتئث نةسيةگة بةرئلئپ كةتؤ ءذردئسئن رةتتةؤگة قاجةتتئ شارالاردئ قولدانؤئثئزدئ وتئنةمئن» دةيدئ دةپؤتات.
حالئقتئث تذرمئس-تئرشئلئگئنة تئكةلةي قاتئسئ بار تاعئ ءبئر ماسةلةنئ دةپؤتات الماس تذرتايةأ كوتةردئ. «مةملةكةت باسشئسئنئث بيئلعئ «قازاقستان جولئ - 2050: ءبئر ماقسات، ءبئر مذددة، ءبئر بولاشاق» جولداؤئندا ورتا جانة شاعئن كاسئپكةرلئك سؤبئةكتئلةرئن وثالتؤ جانة بانكروتتئق مةحانيزمئن ةنگئزؤ قاجةتتئلئگئ ايتئلدئ.
وتكةن جئلدئث اياعئندا ماجئلئس «وثالتؤ جانة بانكروتتئق تؤرالئ» قازاقستان رةسپؤبليكاسئ زاثئنئث جوباسئن قابئلداپ، سةناتتئث قاراؤئنا جئبةردئ. زاث جوباسئن قاراؤ بارئسئندا «اق جول» پارتياسئ دةپؤتاتتارئنئث جةكة كاسئپكةرلةر بانكروتتئعئ تؤرالئ ءبولئم قوسؤ ذسئنئسئن ذكئمةت قولداماعان ةدئ.
وسئ سةبةپتةن پارتيا فراكسياسئ ءوز كذشئمةن «جةكة تذلعالار جانة جةكة كاسئپكةرلةردئث بانكروتتئعئ تؤرالئ» زاث جوباسئن ازئرلةيتئنئ تؤرالئ مالئمدةگةن بولاتئن. جةكة تذلعالاردئث جانة جةكة كاسئپكةرلةردئث بانكروتتئعئ ينستيتؤتئ شةتةلدةردة كةث تارالعانئن ةسكةرؤ قاجةت. مئسالئ، گةرمانيادا 1994 - جئلدئث باسئنان باستاپ كذشئنة ةنگةن بانكروتتئق
تؤرالئ زاثئندا، جةكة تذلعالار بانكروتتئعئنا ارنايئ ءبولئم ارنالعان.
ا ق ش-تا سوثعئ جئلدارئ 1-2 ميلليونعا جؤئق ادام وزدةرئن بانكروت دةپ جاريالادئ. ونداعئ سوتتاردا قارالئپ جاتقان بارلئق ئستةردئث 969 - امةريكالئقتاردئث بانكتةن جاپپاي نةسية الئپ، دارمةنسئز حالگة تذسؤئنة بايلانئستئ ئستةر. بذل مةملةكةتتة جةكة تذلعالاردئث بانكروتتئعئ تؤرالئ ارنايئ زاث قولدانئستا.
رةسةي فةدةراسياسئندا «دارمةنسئزدئك (بانكروتتئق) تؤرالئ» فةدةرالدئ زاثعا وزگةرئستةر ةنگئزؤ تؤرالئ» زاثئ مةن جةكة تذلعالاردئث بانكروتتئعئ ماسةلةسئن رةتتةيتئن زاث اكتئلةرئ قابئلدانعان.
جةكة تذلعالار مةن جةكة كاسئپكةرلةردئث بانكروتتئعئن ةنگئزگةن جاعدايدا، نةسيةنئ تولةي الماعان تذلعالار، مذلكئنةن ايئرئلعان جاعدايدئث وزئندة دة كوشةدةگئ «قاثعئباسقا» اينالماس ةدئ. بذل ماسةلةمةن كوپتةگةن ازاماتتارئمئز بةتپة-بةت كةلئپ وتئر. بذل - ءبئزدئث ادامدار، ءبئزدئث ةلدئث ازاماتتارئ!
ماسةلةنئث ةكئنشئ جاعئ - كةدةن وداعئ جانة ةةك اياسئندا ءبئز تاؤارلاردئث، كاپيتالدئث جانة ةثبةكتئث ةرئكتئ قوزعالؤئنا ؤاعدالاستئق. بذل دةگةنئمئز - ءبئزدئث كاسئپكةرلئكپةن اينالئسقئسئ كةلگةن ازاماتتار رةسةي بانكتةرئنةن نةسية الئپ، كورشئ ةلدة كاسئپ اشئپ، سول ةلدئث ةكونوميكاسئن كوتةرؤگة اتسالئسؤعا قولايلئ جاعداي.
ويتكةنئ رةسةي فةدةراسياسئندا جةكة تذلعالاردئث مذددةسئن قورعايتئن، ءساتسئز جاعدايلاردان شئعؤدئ رةتتةيتئن، جةكة تذلعالاردئث بانكروتتئعئ تؤرالئ زاث بار. وكئنئشتئسئ، «اق جول» پارتياسئنئث وسئنداي نورمالارئن قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث زاثنامالارئنا ةنگئزؤ تؤرالئ ذسئنئسئنا، قارجئ مينيسترلئگئ بذل مةحانيزمدئ 2016-2017 - جئلدارئ ةنگئزؤدئ جوسپارلاپ وتئرعان جالپئعا بئردةي تابئستئ دةكلاراسيالاؤدئ ةنگئزگةننةن كةيئن قاراستئرؤ مذمكئن دةپ مالئمدةدئ.
ول ؤاقئتقا (ةگةر قابئلدانسا) 3 قئستئ باستان وتكئزؤ كةرةك. الايدا نةسية الئپ، قايتارا الماي، بالالارئمةن دالادا قالعان ازاماتتارئمئزدئث 2016 - جئلعا دةيئنگئ جاعدايئ، باسقا دا قاجةتتئلئگئ ةسكةرئلمةيدئ.
ةلباسئ جولداؤئنداعئ شاعئن جانة ورتا كاسئپكةرلئك سؤبيةكتئلةرئن وثالتؤ جانة بانكروتتئق مةحانيزمئن ةنگئزؤ قاجةتتئلئگئ ايتئلعانئنان باستاپ، كاسئپكةرلةر ورتاسئندا بذل ماسةلة قايتادان كوتةرئلؤدة» دةگةن دةپؤتات «وثالتؤ جانة بانكروتتئق تؤرالئ» زاث جوباسئنا جاثا ءبولئم ةتئپ ةنگئزؤ ءذشئن ماجئلئسكة قايتارؤ قاجةت دةپ سانايدئ. مذنئث قانشالئقتئ قاجةتتئگئن ءومئردئث ءوزئ دالةلدةپ وتئر.
دؤاناباي جولداسبةك، «ايقئن»