نةگة «وأ» پةن «وأا»-عا جابئسئپ الدئق؟

 استانا. 30 - جةلتوقسان. قازاقپارات - تاؤةلسئزدئک العاننان بةرئ ةکئنشئ ونجئلدئقتئ اياقتاپ قالساق تا، اتئ-ءجونئمئزدئ جازؤ ماسةلةسئ کوثئلگة قونئمدئ شةشئمئن تاپپاي وتئر.

نةگة «وأ» پةن «وأا»-عا جابئسئپ الدئق؟

فاميليا دةگةن ذعئمدئ «تةگئ» دةگةن سوزبةن الماستئرا سالؤدئث ءوزئ ءبئر ئزگة تذسکةن ةمةس. جالپئ، فاميليا سةنئث کئم ةکةنئثدئ اثعارتئپ قانا قويماي، قاي ذلتتئث بالاسئ ةکةنئثدئ دة بئلدئرةتئن انئقتاعئش بولؤئ شارت.

ماسةلةن، «-شأيلي» مةن «-دزة» تذرسا - گرؤزين، «-يان» تذرسا - ارميان، «-س» جالعاؤئ تذرسا - لاتئش، کوزئمئز ذيرةنگةن «-وأ»، «-وأا» تذرسا - ورئس، «-کو» تذرسا - ؤکراين ةکةنئن الةم بئلةدئ. ال ءبئز کةثةستئک بيلئک ءبئر ئزگة ءتذسئرئپ جئبةرگةن «وأ» جذرناعئنان الئ کذنگة ارئلا الماؤدامئز. مئنة، ذلتجاندئلئقتئث باستاؤئ وسئ جةردةن کورئنسة، کانة؟..

91 دة تاؤةلسئزدئکتئث تاثئن کورگةندةر اراسئندا وسئ «وأ»-تان قذتئلؤعا اسئققاندار قاتارئ کوپ ةدئ. قؤانئشئ قوينئنا سئيماي، قذجات بةرةتئن جةردئث تابالدئرئعئن قانشا توزدئرعانئمةن، ولار تةک بئتةؤ ةسئککة، تذکسيگةن قاباققا کةزئگة بةردئ. ءوزئن قذلمئن دةپ ةسةپتةمةسة دة، قذلدئق سةزئم سذيةگئنة ءسئثئپ کةتکةن قازاق شةنةؤنئگئ قذجاتئن قازاقشالاپ بةرؤدئ ءوتئنئپ کةلگةندةردئ «وأ» «وأا»-دان ايئرسا، کرةسلوسئنان قذلاپ قالارداي شوشئندئ. ورئس بولسا، ءبئر ءسارئ، سولاردئث کوبئ قازاق. مئنة، وسئنداي اسئرة «ادئلةتتئ بولشةأيکتةردئث» ئسئنةن تالايلار اتئ-ءجونئن کذنئ بذگئنگة دةيئن تذزةي المادئ.

مةنئث ءبئر سةيپوللا دةگةن بولةمدئ کةزئندة شالا وقئعان بئرةؤ سأةتوللا دةپ جازئپ جئبةرئپ، قذجاتئثدا «سأةتوللا»، اؤئز ةکئدة سةيفوللا بولئپ ءجذر. بارماعان ةسئگئ جوق، ءبارئ کةرةث.

سوعئستئث تذسئندا، ودان کةيئنگئ قيئن کةزةثدة اؤئل-اؤئلعا کةلئپ، بالا-شاعانئث اتئن تئرکةگةن ورئس کةلئنشةکتةرئ سان قئزدئث ساؤلة دةگةن اتئن - سأةتا، عالياسئن - گاليا، ءذمئتئن - ؤليا ةتئپ کةتکةنئنئث کؤاسئمئز. ءوزئم بئلةتئن ءومئرالئنئث ءتولقذجاتئنداعئ اتئ - ؤميرالي (ياعني قازاقشالاساق، «قئرئلدئق» دةگةن ءسوز!).

وتکةن جئلئ بذقارالئق اقپارات قذرالدارئ ءبئرئثعاي ذلتتئق تةستئلةؤدةن وتکةن وقؤشئلاردئث اراسئندا ءبئر عانا «ءمولدئر» دةگةن ةسئم «مؤلدير»، «مؤلدير»، «مولدير»، «مولدير، «مؤلدةر»، «مولدةر» جانة ت.ب. بولئپ 14 ءتذرلئ جازئلئپ جذرگةنئن کوتةرئپ ةدئ. ال 90- جئلدارئ جةکة کؤالئگئنة اتئ-ءجونئن قازاقشا ارئپتةرمةن جازدئرعان ادامداردئث بانکتةن اقشا الا الماي، ةش جةر قذجاتئن قابئلداماي قويعانئ ةسئمئزدة.

سوثعئ کةزدة جاستارعا جةکة کؤالئک بةرگةندة «وأتئ» الئپ تاستاپ، جال-قذيرئعئن کذزةگةن فاميليا بةرؤ ذردئسکة اينالدئ. وتکةن عاسئردئث جيئرماسئنشئ جئلدارئ تذرئکتةر فاميليا ءداستذرئن ةنگئزگةندة ةؤروپاعا ةلئکتةپ، اکةسئ مةن بالاسئن ايئرعئسئز ةتئپ اتئ-ءجونئن العانئ ايان.

بذل دا جالاث ةلئکتةؤ. ءبئز ةندئ سول ةلئکتةؤگة ذلةس قوسئپ، تاعئ دا وکئنئشکة ذرئنئپ وتئرمئز. ةندئگئ فاميليامئز جاماؤ سذلتان، جامان قؤانئش بولئپ کةلةدئ. بذرئن قيسئقوأا دينا بولسا، ةندئ قيسئق دينا. تئزة بةرسةث، انةکدوتقا بةرگئسئز جاعدايلار کوپ.

سوناؤ جاستئق شاقتا، ساياسي لاگةردة جذرگةنئمدة ينديکو اتتئ گرؤزين دوسئمنان «وسئ سةندةردئث «دزة»-لةرئث نة؟» دةپ سذراعانئم بار ةدئ. دوسئم کذلدئ دة، «دزة» مئنة دةپ تئزةسئن قاقتئ. ءسويتئپ، «دزة»-نئث «تئزة» دةگةن تذرئک ءسوزئ ةکةنئن، ونئ وزدةرئنة ئثعايلاپ، فاميلياعا قوسقانئن ايتقان ةدئ. ارينة، ةندئ ءبئزدئث «تئزةگة» جولاي المايتئنئمئز انئق. ءبئراق...

ويدئ وي قوزعايدئ. بالا کةزئمدة قويشئ ابئشکةن اتامنئث ذيئنة کيگاي اتانئپ کةتکةن نذرماعانبةت ءانشئ کةلئپ، ذزاق اثگئمةلةستئ. الدةکئمنئث ءجونئن سذراعان کيگاي ءانشئ «ول کئمنئث تةگئنةن ةدئ؟» دةدئ. «ول بالةنشة-ةکةثنئث تةگئنةن» دةپ ابئشکةن اتام بةسئنشئ-التئنشئ اتاسئنان کةلةتئن ءبئر اتاقتئ ادامدئ اؤزئنا الدئ.

- ا، - دةدئ کيگاي، - سوندا بذل ةندئ کئمنئث تئزةسئنةن؟

- تئزةسئ قالاي؟ - دةپ جالت قارادئ جاندارئندا وتئرعان ءالي ةسئمدئ جئگئت.

ايةلگة تئزةرلةگةن، شوککةن ادامدئ ايتامئز، - دةدئ ةکئ ذلکةن قوسارلانئپ.

ءبئراز ويلانئپ، قئسقا مذرتئن سيپاعان ءانشئ «ة، دذرئس. ال، ةندئ زاتئ کئم؟» - دةپ تاعئ سذرادئ. جئگئتتئث شةشةسئنئث اتئن اتاعان ابئشکةن اتام اناسئنئث قاي رؤدئث، کئمنئث بالاسئ ةکةنئن، ناعاشئلارئ وسئلار دةپ جئکتةپ ءتذسئندئردئ...

ءيا، مذنداي کئمنئث کئم ةکةنئن، کئمنةن تاراعانئن جئکتةپ ءتذسئندئرئپ، تةگئنة، تئزةسئنة، زاتئنا توقتالا ايتؤدئ ءومئر جولئمئزدا سان کةزدةستئردئک. تةگئ - اتاقتئ باباسئ، تئزةسئ - ءوز اکةسئ، زاتئ - ناعاشئ جذرتئ ةکةن.

«ءذي جاقسئسئ - اعاشئنان (زاتئنان)، جئگئت جاقسئسئ - ناعاشئدان» دةگةندئ حالئق عاسئرلار بويئ ايتئپ کةلةدئ. مئنة، وسئدان «تةگئ» دةگةن جالعاؤ فاميلياعا قوسارلانؤعا ءوزئ سذرانئپ تذر عوي.

وسئدان ءبئز نةگة قاشامئز؟ «ي» دةگةن جالعاؤ دا کئمنئث کئم ةکةنئن اجئراتئپ-اق تذر. فارابي مةن بالاساعذنيلةردةن باستاپ تالاي اتاقتئ بابالارئمئز اتئ-جوندةرئنة قاي جةردئک ةکةندئکتةرئن بئلدئرةتئن «ي» جذرناعئن جالعاعان. ءبئز دة وسئ ءذردئستئ ارئ قاراي جالعاستئرساق، بذل ءبئزدئث مذسئلماندئق سيپاتئمئزدئ دا، تذرئکتئک تةگئمئزدئ دة اشار ةدئ.

«ةشتةن کةش جاقسئ» دةمةي مة، اتئ-ءجونئمئزدئ ءبئر ئزگة تذسئرؤگة ءالئ دة کةش قالعان جوقپئز. بذل ءبئزدئث ذرپاق الدئنداعئ ورئندالؤئ ءتيئس ءبئر مئندةت بولؤئ کةرةک.

کامةل جذنئستةگئ،جازؤشئ
«جاس الاش»

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى