التايدان تذلةپ ذشقان جازؤشئ
استانا. 18 - جةلتوقسان. قازاقپارات - ول شئنجاث ولكةسئنئث كوكتوعاي اؤدانئنئث قارابذلعئن اؤئلئندا 1963- جئلدئث 29- ناؤرئزئندا دذنيةگة كةلئپتئ.
اينالايئن، تؤعان جةر قارابذلعئن،
ساعئنا ما سةنئ ءالئ بالا قذربئم.
سةندةي مةكةن تاپپادئم، قذدايعا راس،
ءبارئن تذگةل كةزسةم دة قالا-قئردئث...
(«بوزجؤسان»، 2003 - جئل)
ةمةننئث ءيئر بذتاعئنداي ءيئرئلئپ تذسكةن جوعارئداعئ ولةث جولدارئندا تؤعان جةرگة دةگةن ساعئنئش سالماعئ ءورئلئپ جاتقانئنا ةرئكسئز مويئن ذسئناسئث. بال بالالئعئن، جالئندئ جاستئعئن، جئرئندئ جئگئتتئك شاعئن وتكئزگةن تؤعان جةرئن جئرلاماؤ اقئنعا ءمئناسئپ ةمةس ةدئ.
ول قؤةرتئس قالاسئندا كوپ تذراقتاماپتئ. التايدئث سارئسذمبة قالاسئندا ونئث ءبئر عاجاپ ءداؤئرئ باستالدئ. ولةث جازعان، سؤرةت سالؤمةن، اؤدارمامةن اينالئسقان كةزدةرئ وسئ تذس بولسا كةرةك.
اكةسئ قاليبةك ماناپ ذلئ ايتادئ ةكةن: «سةنئث وقؤئث 8 - كلاسس، مةنئكئ 3- كلاسس، ةكةؤمئزدئكئن قوسقاندا ءبئر بالانئث وقؤئنا جةتپةي مة؟!» دةپ. بذكئل ةلگة تانئمال اقئن، جازؤشئ، سؤرةتشئ، اؤدارماشئ قئسقاسئ «سةگئز قئرلئ، ءبئر سئرلئ» قالةكةثدئ تانئستئرئپ قايتةمئز، يمانئ سالامات بولسئن، دارا تذلعا ةدئ عوي. سول كئسئدةن ءتورت ذل، ءبئر قئز بولعان. ءبئزدئث ءسوز ةتئپ وتئرعانئمئز سول قالةكةثنئث تذمسئعئنان سئپئرعان تذثعئشئ، ءوز جولئن مئقتاپ قؤعان ذلئ - عالئم.
عالئم 1983 - جئلئ «التاي» گازةتئنة قئزمةتكة شاقئرئلدئ. قئزمةتتةس بولدئق، پئكئرلةس بولدئق، جاسئنا قاراماي دوس بولدئق. ول ءوندئرئپ جازدئ، اؤدارمامةن دة شذعئلداندئ. التاي بةتئندةگئ گازةت-جؤرنالداردئث تالايئنئث تاقئرئبئن كوركةمدةپ، سؤرةتتةرئن سالئپ ءجذردئ. ولةثدةرئ مةن ماقالالارئ «شذعئلا»، «التاي اياسئ»، «تارباعاتاي» سياقتئ بةلدئ باسئلئمداردا جارئق كورئپ جاتتئ، وقئرمانئ تانئدئ.
قئزئعئ اكة مةن بالا قاتار شئعئپ جاتقاندئقتان، قاليبةك ماناپ ذلئ ما، عالئم قاليبةك ذلئ ما، ةكةؤئن ايئرا المايتئندار كوپ ةدئ. «التاي» گازةتئندة نةبارئ ءذش-اق جئل جذمئس ئستةگةن عالئم ةندئ شاقئرتؤ بويئنشا ذرئمجئدة شئعاتئن «پارتيا تذرمئسئ» جؤرنالئنا اؤئسئپ كةتة باردئ.
حانزؤ، ذيعئر، قازاق، موثعول تئلدةرئندة شئعاتئن جؤرنالدئث اؤدارما، رةداكسيالئق، تئلشئلئك جذمئستارئن تئندئرئمدئ اتقارئپ جذرگةن عالئم جؤرنالدئث كوركةمدةؤئن قوسا موينئنا الدئ. ول، ول ما، شئنجاث حالئق باسپاسئنئث كئتاپتارئ، «شذعئلا»، «مذرا» جؤرنالدارئ وسئ عالئمنئث قولئمةن بةزةندئرئلئپ شئعئپ جاتتئ. «پارتيا تذرمئسئ» سول جئلدارئ شئنجاثداعئ ةث كوركةم جؤرنال بولئپ باعالانئپ تذردئ.
عالئم از جئل ئشئندة-اق ءوزئنئث قاجئرلئ ةثبةگئ ارقئلئ شئنجاث اؤدارماشئلار قوعامئنا مذشة بولدئ. «شذعئلا» جؤرنالئنئث 1987 - جئلعئ 2- سانئندا ونئث «اپا» دةگةن پوةماسئ جاريالاندئ. وسئ ارقئلئ پوةزيا الةمئندة جارق ةتئپ شئعئپ، قئتاي جازؤشئلار وداعئنا مذشة بولدئ.
1993 - جئلدئث 21-ناؤرئزئندا عالئم قازاقستانعا قونئس اؤدارئپ، الماتئ شاهارئنا ات باسئن تئرةدئ. ونئ جانة ونئث جانئنداعئ ارئپتةستةرئن قازاقستان جازؤشئلار وداعئ باسقارماسئنئث سول كةزدةگئ ءتوراعاسئ قالداربةك نايمانبايةأ باستاعان قالامگةرلةر جئلئ قارسئ الدئ.
عالئم سول جئلئ قازاقستان جازؤشئلار وداعئنا مذشة بولادئ. حالئقارالئق «شالقار» گازةتئندة ءتئلشئ، جاؤاپتئ حاتشئ قئزمةتتةرئن اتقاردئ. جازؤشئلار وداعئندا ادةبي كةثةسشئ بولئپ ءبئراز جئل قئزمةت ئستةدئ. وسئ جئلدار ئشئندة ونئث «شةرلئ دومبئرا» ( «قازاقستان» باسپاسئ، 1997 ج.)، «بوزجؤسان» («اقبوتا» باسپاسئ، 2003 ج.)، «اقكةربةز» ( «ءذش قيان» باسپاسئ، 2011 ج.) سياقتئ ولةث كئتاپتارئ، «ءومئر-اي!..» («قازاقپارات» باسپاسئ، 2002 ج.) اتتئ حيكاياتتار مةن اثگئمةلةر جيناعئ جارئق كوردئ. عالئمنئث جوعارئداعئ كئتاپتارئ ءذشئن كوپتةگةن ادةبيةتتانؤشئلار، سئنشئلار ماقالالار جازئپ، وزئندئك باعالارئن بةردئ.
ذيقاس قؤالاپ، ءسوز تذرلةندئرمةي-اق كةز كةلگةن قذبئلئستئ، ويدئ قاراپايئم تئلمةن جةتكئزؤ اأتوردئث پوةزيادا ذستاعان باستئ قاعيداسئ. سوندئقتان دا ونئث شئعارمالارئندا ماحاببات پةن ساعئنئش نةگئزگئ تاقئرئپقا ارقاؤ بولئپ،تؤعان جةر، اتاجذرتقا دةگةن ءمولدئر سةزئم ولةثنئث وزةگئنة اينالعانئ اقيقات. مئسالئ، ول بئردة:
قيمايمئن تؤعان جةردئث بوز دالاسئن،
بوز دالام باياعئنئ قوزعاماسئن.
بوزاث ءتذن، بئرگة جذرگةن سةنئ ويلاسام
قالايشا ساعئنئشئم قوزداماسئن؟
ساعئنئش سارئ دالاسئن وكپةك ةسكةن،
كذن قايدا قذربئ قئزبةن كوپ كةثةسكةن.
بوز دالام بوز بالاسئن ذمئتسا دا،
بوز دالا، بوزامئق ءتذن كةتپةدئ ةستةن!
- دةسة، ةندئ بئردة:
سايالئ باق، سالقار تاؤئم، قذم دالام،
كةربةز قئزداي كةلبةتئثة سذقتانام.
جذپار ءيئستئ جؤسانئثدئ اثسايمئن،
كذندئز ةستةن، تذندة تذستةن شئقپاعان.
سةندة تؤئپ قاناتتانئپ، تذلةپپئن،
سونئث ءذشئن ءومئر بويئ جئر ةتتئم.
جةرذيئعئم - تؤعان جةرئم، بول امان،
ارمانئ جوق سةنئ سذيگةن جذرةكتئث! - دةپ توگئلة جئرلايدئ.
جاسئنان اكة جولئن قؤالاپ، ةپيگرامما جانرئنا ةلئكتةپ وسكةن، بةرتئن كةلة بذل ونةرگة ات باسئن مئقتاپ بذرعان عالئم 2011 - جئلئ «ءذش قيان» باسپاسئنان «توقيناق» اتتئ ةپيگراممالار جيناعئن شئعاردئ.
2002 - جئلئ «قازاقپارات» باسپاسئنان جارئق كورگةن اأتوردئث «ءومئر-اي!..» اتتئ پروزالئق جيناعئنا العئ ءسوز ارناعان جازؤشئ، قازاقستان رةسپؤبليكاسئ مةملةكةتتئك سئيلئعئنئث يةگةرئ، قاليحان ئسقاق بئلاي دةپ جازدئ:
« تاعدئر دةمةكشئ، وسئنداعئ «اقةركة»، «ءومئر-اي!..» اتتئ ةكئ حيكاياتئنئث اثگئمةلةرگة قاراعاندا، سالماعئ دا ساپاسئ دا بولةك. بذلاردان ةداؤئر توسةلئپ قالعان كاسئبي پروزاشئنئث قالامئن تانئدئق. جورعاداي ةركئن ءتئل، ةرئكسئز يلاندئراتئن ءومئر شئندئعئ، جذرةككة شئم-شئمداپ باتاتئن مذث سارئنئ مةن قاسئرةت ئزعارئ وقؤشئنئ بةيجاي قالدئرمايدئ...».
عالئم قازئرگة دةيئن ءبئرسئپئرا اتاق-داثقتئ يةلةندئ. ايتالئق، استانا قالاسئنئث 10 جئلدئعئ، باياناؤئل اؤدانئنئث 180 جئلدئعئ، قاسئم امانجولوأتئث 100 جئلدئعئ، ساكةن يماناسوأتئث 75 جئلدئق مةرةيتويلارئنئث جةثئمپازئ. عابيدةن ءمذستافيننئث 100 جئلدئق مةرةيتويئنداعئ پروزالئق بايقاؤدئث، «قازاق ادةبيةتئ» گازةتئنئث 70 جئلدئق مةرةيتويئنداعئ مارات قابانبايةأ اتئنداعئ پروزالئق بايقاؤدئث جذلدةگةرئ بولدئ. «اقكةربةز» ولةثدةر جيناعئ ءذشئن حالئقارالئق «الاش» ادةبي سئيلئعئنئث يةگةرئ اتاندئ.
عالئم بذل كذندة «مةرةي» اتتئ جةكةمةنشئك باسپانئث ديرةكتورئ ءارئ جاؤاپتئ رةداكتورئ. ول ءبئر ذل، ءبئر قئزدئث اكةسئ.
ةردئث جاسئ - ةلؤگة كةلگةن تالانتتئ قالامگةردئث بةرگةننةن بةرةرئ مول ةكةندئگئ شذباسئز!
ماعاز سذلةيمةن ذلئ، جازؤشئ، ق ح ر جازؤشئلار وداعئنئث مذشةسئ
دةرةككوز: «انا ءتئلئ» گازةتئ