قازاق جةرئ رةسةيدئث سئناق دذمپؤلةرئنةن قذتئلؤئ مذمكئن

 استانا. 22 - قاراشا. قازاقپارات - قاسئم-جومارت توقايةأتئث توراعالئعئمةن وتكةن سةناتتئث جالپئ وتئرئسئندا قازاقستاننئث بئرنةشة جئلدارداعئ باستئ قارجئلئق قذجاتتارئ - «بيؤدجةت-2013»-تئث ناقتئلانعان جوباسئ جانة الداعئ ءذش جئل بيؤدجةتئنئث جوباسئ قارالدئ.

قازاق جةرئ رةسةيدئث سئناق دذمپؤلةرئنةن قذتئلؤئ مذمكئن

وسئعان وراي سةناتورلار الدئنا ذكئمةت جةتةكشئسئ س.احمةتوأتئث ءوزئ كةلدئ. پرةمةر ةلدئ ةلةث ةتكئزةرلئك جاثالئق ايتتئ.

قازاقستان رةسةيگة ةلئمئزدةگئ پوليگوندارئنئث اؤماعئن بةس ةسة دةرلئك قئسقارتؤ تؤرالئ ذسئنئس جولداپتئ. ياعني جئلقئ جئلئ جارئلقاسا، قازاقتئث ءبئراز جةرئ رةسةيدئث سئناق دذمپؤلةرئنةن قذتئلؤئ مذمكئن.

ارينة، بيؤدجةتتةر بويئنشا باستئ باياندامانئ ةكونوميكا جانة بيؤدجةتتئك جوسپارلاؤ ءمينيسترئ ة.دوسايةأ جاسادئ. سةناتورلار ساؤالدارئنئث باسئم كوپشئلئگئ دة سوعان باعئتتالدئ. ءبئراق وعان ءبئر كذتپةگةن سذراق قويئلدئ.

- ةربولات اسقاربةك ذلئ، - دةدئ سةناتتئث جاثا دةپؤتاتئ، جازؤشئلار وداعئنئث ءتوراعاسئ نذرلان ورازالين، - وسئدان ءبئراز بذرئن مئنبةردةن سويلةگةندة، قازاقشاثئزدا كئبئرتئك بولؤشئ ةدئ. ءبئراق كةيئنگئ سويلةگةن سوزدةرئثئزگة ريزا بولئپ وتئرمئن. قازاقشاثئز جاقسئ، جاتئق. بذگئنگئ جيئنعا بالةندةي قاتئسئ جوق، ءبئراق ءبئر سذراعئم بار: ءتئلدئث قالئپتاسؤئندا ءسئز ادةبيةتتئث ورنئ قالاي دةپ ويلايسئز؟ ءسئزدئث ادةبيةتكة كوزقاراسئثئز قانداي؟ قانداي جازؤشئلاردئ ذناتاسئز، ءبئر-ةكةؤئنئث اتئن اتاساثئز؟

ءمينيستر ءبئراز قئسئلئپ قالدئ: «ءاربئر ةل ادةبيةتسئز بولمايدئ. ويتكةنئ الةؤمةتتئك دامؤ، مادةنيةت جاعئنان ءوسؤ ءذشئن قولئمئزدا ونداي بولؤئ كةرةك. اباي اتامئزدان باستاپ، مذحتار اؤةزوأ جانة باسقالارئنئث ذيدة ةث بولماعاندا ءبئر كئتابئ بولسا دا، بار» دةپ قئسقا قايئردئ.

دةگةنمةن بذل «سئناق-سذراق» بولسا كةرةك. ةگجةي-تةگجةيئن ايتپاعانئمةن، ن.ورازالين مينيستردةن بيؤدجةتكة قاتئستئ بذعان دةيئن بةرگةن ذسئنئستارئنئث جايئن سذرادئ: «ةكئ ذسئنئس جاساپ ةدئك، ةكةؤئنة دة: «نورماتيأتئك-قذقئقتئق ماسةلةلةرئ جوندةلگةنشة، كةيئنگة ئسئرئلسئن» دةپسئزدةر. سونئسئنا تاعئ قانشا ؤاقئت كةتةدئ؟ 7 جئل كذتپةي، 7 ايدا بئتئرؤگة بولماس پا؟

ةكونوميكا ءمينيسترئ سوزباي، بئرئنشئسئنة 60 ميلليون تةثگة ءبولؤ ماسةلةسئن ءذش اي ئشئندة شةشؤگة ؤادة ةتتئ. «ال گونورار (قالام اقئ) جاعئنان ءبئز سئزبةن سويلةسكةن بولاتئنبئز، ذسئنئسئثئز بار. الدئمئزدا جاتئر. ءبئراق ءبارئن ورنئنا كةلتئرگةن سوث، 10 پايئزدان ارئ كوتةرؤ ءذشئن جذمئس وتكئزةمئز دةگةن وي بار» دةدئ ةربولات دوسايةأ.

سةناتور سارسةنباي ةثسةگةنوأ بولسا، تئكةلةي ذكئمةت باسشئسئنا جذگئندئ. ول ماؤسئم ايئنئث اياعئندا پرةمةردئث قابئلداؤئندا بولئپتئ، سوندا اتئراؤ وبلئسئنئث ذلكةن ماسةلةسئ - تايسويعان پوليگونئنا قاتئستئ ماسةلة كوتةرگةن ةكةن. دةپؤتاتتئ مذقيات تئثداعان سةرئك نئعمةت ذلئ «بذل ماسةلةگة قاتئستئ وزئنة رةسمي حات جازؤئن» سذراپتئ. «بذل ماسةلة شةشئمئن تاپپاي وتئر» دةپ تذنجئرايدئ سةناتور.

سارسةنباي قذرمان ذلئنئث ايتؤئنشا، تايسويعان پوليگونئنئث قذرامئندا اتئراؤ وبلئسئنئث ءذش اؤدانئنئث ةلدئ مةكةندةرئ كئرةدئ:

«سونئث ئشئندة تايسويعان سةلولئق وكرؤگئنئث ورتالئعئ - تايسويعان اؤئلئ پوليگون اؤماعئندا تذر. ونئث 2 مئثعا جؤئق تذرعئنئ 22 جئل بويئ ذيلةرئ تذرعان جةردئث قذجاتتارئن الا الماؤدا. 50 گة تارتا شارؤا قوجالئق ءوز جذمئسئن جذرگئزة الماي كةلةدئ. «قازمذنايگازعا» قاراستئ 2 كةن ورنئندا بئرئككةن كاسئپورئن ءوز جذمئستارئن ئستةي الماؤدا. سايئپ كةلگةندة، بذل مئثداعان ادامنئث جذمئس ورنئ، قوسئمشا تذسةتئن تابئس سالئعئ» دةدئ ول.

ماسةلةنئث ءمانئسئ مئنادا: ول جةر رةسةيدئث ارةنداسئندا بولعاندئقتان، ادامدارعا جةر تةلئمدةرئ مةن القاپتاردئ پايدالانؤعا قذجاتتاردئ راسئمدةؤ قيئن. س.ةثسةگةنوأ ةگةر سول جةردة اسكةري قارؤلار سئنالماعاندا، وندا ماسةلةن، 30 مئث باس قوي، 10 مئث باس ءئرئ قارا، 10 مئث باس جئلقئ وسئرؤگة، 2 مئث توننا ةت، 1 مئث توننا ءسذت الؤعا بولاتئندئعئن العا تارتتئ.

ةث باستئسئ، ارينة، دةنساؤلئق ماسةلةسئ: جةرگئلئكتئ تذرعئندار ونداعان جئلدار بويئ قذلاعان رةسةيلئك اسكةري زئمئران بولشةكتةرئن شارؤاشئلئقتا پايدالاندئ. ونئث ذستئنة، قذپيا قارؤلار سئنالاتئن جةردة قانداي جاعداي بولسئن؟! باسقاسئن ايتپاعاننئث وزئندة، ةرتة قارتايعان نذرلان وركةشبايةأتئث سول جةردئث تذرعئنئ ةكةندئگئن ايتسا جةتكئلئكتئ.

مذنايشئلار دا بذل جةرلةردئث قايتارئلؤئن كذتؤدة، پوليگون جانئندا ءذش كةن ورنئ ازئرلةنؤدة ةكةن، ولار جئلئنا ميلليون تونناعا جؤئق مذناي بةرة الار ةدئ. رةسةي جاعئ پوليگون جةرئنئث ءبئر بولئگئن 2013 - جئلدئث 1 - مامئرئنا دةيئن قايتارؤعا مئندةتتةمة العان، ءبئراق ورئنداماپتئ.

- بذل ماثئزدئ ماسةلة، - دةدئ ذكئمةت باسشئسئ سةرئك احمةتوأ. - سونئمةن بئرگة ول - كذردةلئ ماسةلة. ونئ ءبارئمئز ءتذسئنئپ وتئرمئز. ول جذرتئمئزدئث، مةملةكةتئمئزدئث قاؤئپسئزدئگئنة بايلانئستئ. ءبئز رةسةي ذكئمةتئنة ذكئمةت ارالئق كوميسسيا ارقئلئ ذسئنئس بةردئك.

پرةمةردئث دةرةگئنشة، رةسةيدئث اسكةريلةرئنة ارنالعان قازاقستانداعئ پوليگونداردئث جالپئ اؤماعئ 9 ميلليون 600 شارشئ شاقئرئمدئ قذرايدئ ةكةن، ةندئ قازاقستان سونئ 2 ميلليونعا دةيئن قئسقارتؤدئ ذسئنؤدا. «بذل ذسئنئسئمئز رةسةي فةدةراسياسئ ذكئمةتئندة قارالئپ جاتئر، - دةدئ سةرئك نئعمةت ذلئ.

- جاقئندا ةكاتةرينبؤرگتة وتكةن ةكئ ةلدئث وثئرلةرئنئث دامؤئنا قاتئستئ فورؤمدا ةلباسئ نذرسذلتان نازاربايةأ ر ف پرةزيدةنتئ ألاديمير پؤتين الدئنا وسئ ماسةلةنئ قويدئ. الدا جةلتوقساندا، نة كةلةسئ جئلدئث قاثتار ايئندا رةسةي قورعانئس ءمينيسترئ شويگؤ قازاقستانعا ارنايئ كةلةدئ، سول كئسئمةن ءبئز ذكئمةت ارالئق كوميسسيادا ءبارئن قاراپ، ءتيئستئ شةشئم قابئلداپ، ونئ ذسئنئس تذرئندة ءبئزدئث ةلباسئمئز بةن پؤتينگة ذسئنامئز» دةگةن ذكئمةت باسشئسئ قازاقستاننئث سول پوليگوندار اؤماعئن قئسقارتؤدا تاباندايتئندئعئن ءبئلدئردئ.

س.ةثسةگةنوأ «يماشةأ» كةن ورنئنا قاتئستئ دا ماسةلة كوتةردئ: «بذل كةن ورنئ اتئراؤ وبلئسئنئث قذرمانعازئ اؤدانئنداعئ تئعئز ورئن تةپكةن ةلدئ مةكةندةرگة جاقئن ورنالاسقان. ال كةن ورنئندا كومئرسؤتةگئ جوعارئ، 15-16 پايئزدئ قذرايدئ دةگةن اقپار بار. بذل كةن ورنئن يگةرؤ قاي ؤاقئتتا باستالادئ؟ الئنعان شيكئزات قاي ةلدة وثدةلةدئ؟ ةث باستئ ماسةلة، كذكئرت اشئق اسپاندا قويمالانا ما؟»

- رةسةي مةن قازاقستان اراسئندا كاسپي تةثئزئنئث اؤماعئن ةكئ باسقا ةكونوميكالئق ايماققا بولگةن كةزدة، «يماشةأ» كةن ورنئن ةكئ ةلدئث بئرگة يگةرةتئندئگئنة قاتئستئ كةلئسئمشارت بةكئتئلگةن بولاتئن، - دةدئ مذناي جانة گاز ءمينيسترئ ذزاقباي قارابالين.

- ال جاقئندا قول قويئلعان كةلئسئم بويئنشا بذل كةن ورنئندا رةسةي مةن قازاقستان بئرئگئپ، ءازئر تةك بارلاؤ جذمئستارئن وتكئزةتئن بولئپ جاتئر. كةيئن بارلاؤ جذمئستارئنئث ناتيجةلةرئ بويئنشا بذل كةن ورنئن يگةرؤ جونئندة ذلكةن تالقئلاؤ ارقئلئ بولةك شةشئم قابئلدانئپ، سودان سوث عانا يگةرؤ جذمئستارئ جذرگئزئلةدئ. ال ونئث شيكئزاتئ رةسةيدة وثدةلؤئ مذمكئن:

«كةن ورنئ استراحان كةن ورئندارئنا جاقئن تذرعاندئقتان، بولاشاقتا مذنئث مذنايئ مةن گازئ سول استراحانداعئ قازئر جذمئس جاساپ تذرعان زاؤئتقا وثدةؤگة جئبةرئلؤئ مذمكئن. سةبةبئ كذكئرتئ جوعارئ بولعاندئقتان، جاثا زاؤئت سالؤعا ذلكةن قارجئ كةرةك بولادئ» دةدئ مذناي جانة گاز ءمينيسترئ. دةگةنمةن، «يماشةأتئ» يگةرؤشئ «قاز روس گاز» بئرلةسكةن كاسئپورنئ قازاقستاندا قذرئلعاندئقتان، ونئث الةؤمةتتئك جانة باسقا سالئقتارئ قازاقستانعا تذسةتئن بولادئ.

سةنات 2014-2016 - جئلدارعا ارنالعان رةسپؤبليكالئق بيؤدجةت جوباسئن ماجئلئسكة قايتاردئ. سةناتورلار وعان 200 دةي وزگةرئس ةنگئزئپتئ. ال ةلباسئنئث 11 - قازانداعئ ذكئمةتتئث كةثةيتئلگةن وتئرئسئندا ايتقان ةسكةرتپةلةرئ مةن مئندةتتةرئ ةسكةرئلگةن «2013-2015 - جئلدارعا ارنالعان رةسپؤبليكالئق بيؤدجةت تؤرالئ» زاثئنا وزگةرئستةر ةنگئزؤ تؤرالئ» زاث جوباسئ ماقذلداندئ.

ايحان ءشارئپ

«ايقئن» گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى