قازاقستاندئق تةثگة الةمدةگئ بارئنشا قورعالعان أاليؤتالاردئث ءبئرئ

استانا. 15 - قاراشا. قازاقپارات - ذلتتئق بانك ءتوراعاسئ ق. كةلئمبةتوأتئث ذلتتئق أاليؤتا - تةثگةنئث 20 جئلدئعئنا ارنالعان حالئقارالئق كونفةرةنسيادا جاساعان بايانداماسئ

قازاقستاندئق تةثگة الةمدةگئ بارئنشا قورعالعان أاليؤتالاردئث ءبئرئ

تةثگةنئ ةنگئزؤ قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنتئ نذرسذلتان ءابئش ذلئ نازاربايةأتئث «ذلتتئق أاليؤتانئ ةنگئزؤ تؤرالئ» 1993 - جئلعئ 12 - قاراشاداعئ جارلئعئنا سايكةس باستالدئ.

15 - قاراشادان باستاپ تةثگة جاثا تولةم قذرالئ جانة ةلدةگئ ةسةپ ايئرئسؤ بئرلئگئ رةتئندة اينالا باستادئ.

تةثگةنئث ةنگئزئلؤئ - تاؤةلسئز قازاقستاننئث دامؤ تاريحئنداعئ ةث ايقئن پاراقتاردئث ءبئرئ جانة قازئرگة كةزدة ونئث تاريحي ماندئلئگئن ةلئمئزدئث قازئرگئسئ مةن بولاشاعئ ءذشئن باعالاي الامئز.

ءوز ذلتتئق أاليؤتامئزسئز تاؤةلسئز ةكونوميكالئق ساياساتتئ جذرگئزؤ عانا ةمةس، سونئمةن قاتار ةلدئث ءوز دامؤ جولئن ايقئنداؤئ، شئنايئ ةگةمةندئكتئ قامتاماسئز ةتؤ، سونداي-اق ذلتتئق جانة ةكونوميكالئق مذددةنئ قورعاؤ دا مذمكئن ةمةس.

ءبئزدئث ذلتتئق أاليؤتامئز ةنگئزئلگةننةن باستاپ از عانا كةزةثدة بئرنةشة رةت كذردةلئ سئناقتارعا ذشئرادئ. وسئعان قاراماستان ءبئزدئث ةكونوميكالئق مودةلئمئز ءاردايئم ءوزئنئث ومئرشةثدئگئن دالةلدةدئ.

ءتئپتئ وتكئر داعدارئستار كةزئندة ءبئزدئث ةكونوميكامئزدئث ورنئقتئلئق قورلارئ مةن ساؤاتتئ ماكروةكونوميكالئق ساياسات ءوسؤدئث تةرئس قارقئندارئنا جول بةرمةدئ.

باعامدئق ساياساتتئ تذزةتؤ جونئندةگئ، اسا بةلگئلئ ةمةس شارالار دا پةرسپةكتيأاعا ارنالعان ورنئقتئ دامؤدئ قامتاماسئز ةتؤ جونئندةگئ مئندةتتةردئ شةشؤگة مذمكئندئك جاسادئ.

سونداي-اق، قازئرگئ كةزدة ورتالئق بانكتةردئث ورنئقتئ ةكونوميكالئق دامؤدئ قامتاماسئز ةتؤ ماسةلةلةردةگئ رولئ كذرت ءوستئ. ورتالئق بانكتئث فؤنكسييالارئ مةن مئندةتتةرئ تاسئلدةردئث پاراديگماسئ كوز الدئمئزدا وزگةرئپ وتئر.

اقشانئث قوسئمشا ةميسسياسئنئث كومةگئ ارقئلئ ةكونوميكانئ اقشالاي ئنتالاندئرؤ شارالارئ الدئثعئ ورئنعا شئعادئ. كوپتةگةن دامئعان ةلدةردئث، ونئث ئشئندة ا ق ش پةن ةؤروايماقتئث ةكونوميكالارئ كذردةلئ جاعدايدا قالئپ وتئر. ءوندئرئستئث ءوسؤئ كذرت قئسقاردئ جانة «ارزان» اقشانئث ةكونوميكاعا اؤقئمدئ ئقپالئ ءئس جذزئندة سذرانئستئ قولداؤدئث جالعئز قذرالئ بولئپ تابئلادئ.

سوندئقتان سوثعئ ؤاقئتتا قازاقستاننئث ةكونوميكانئ مونةتارلئق ئنتالاندئرؤ ادئستةرئن پايدالانا وتئرئپ دامئعان ةلدةردئث جولئ بويئنشا ءجذرؤئ كةرةك ةكةنئ تؤرالئ پئكئرتالاس جاندانئپ وتئر. ذلتتئق قور پايدالانئلاتئن ءارتذرلئ مةحانيزمدةر ذسئنئلؤدا، ذلتتئق بانكتئث مانداتئن قايتا قاراؤ يدةيالارئ تؤئندادئ.

مةملةكةتتئث رةسؤرستارئ ةسةبئنةن ذزاق مةرزئمدئ قورلاندئرؤدئ قامتاماسئز ةتؤ بيزنةس-قوعامداستئقتئث كوپتةگةن الاثدارئندا تالقئلاناتئن جالعئز نةگئزگئ يدةيا بولدئ.

الايدا، سوثعئ ذردئستةردئث تيئمدئلئگئ وسئ ؤاقئتقا دةيئن ءبئرجاقتئ تذسئنئلمةي وتئر. جانة دة تاعئ دا ةث الدئمةن دامئعان ةلدةردة ئسكة اسئرئلاتئن تاسئلدةردئث ينفلياسيا ءذشئن ذزاق مةرزئمدئ تذراقتئلئق پةن تاؤةكةلدةر تذرعئسئنان العاندا قانشالئقتئ ءتيئمدئ بولاتئنئن باعالاؤ كةرةك.

سوندئقتان وسئ كةزةثدة ذلتتئق بانك ءوز قئزمةتئندة ءوزئنئث نةگئزگئ ماقساتئن ودان ءارئ دة ذستاناتئنئن جوسپارلاپ وتئر - باعا تذراقتئلئعئن قامتاماسئز ةتؤ، ياعني ذلتتئق أاليؤتانئث ءبئزدئث حالقئمئز ءذشئن قذندئلئعئن قولداؤ. قازئر جئلدئق ينفلياسيانئث دةثگةيئ %4،9 عا دةيئن قئسقاردئ، بذل سوثعئ ؤاقئتتاعئ ةث تومةنگئءمان بولئپ تابئلادئ. جئلدئث قورئتئندئسئ بويئنشا ينفلياسييا % 6 كولةمئندة بولئپ وتئر.

جانة دة اقشا نارئعئنداعئ قئسقا مةرزئمدئ وتئمدئلئكتئ يكةمدئ باسقارؤدئ جالعاستئرا وتئرئپ، ذلتتئق بانك ذزاق مةرزئمدئ قارجئلاندئرؤعا ارنالعان قاجةتتئ جاناما مةحانيزمدةردئ قذرؤعا ودان ءارئ تالپئنادئ.

بانك جذيةسئ تؤرالئ.

2007 - جئلئ باستالعان وتئمدئلئكتئث الةمدئك داعدارئسئ بانك جذيةسئنئث مةملةكةتتئك قارجئلئق قاداعالاؤدئث بانكتةردئث دامؤ قارقئندارئنا ئلةسة الماي قالعان احؤالدا قالعانئن كورسةتئپ بةردئ، ونئث ناتيجةسئندة بانك جذيةسئندة پروبلةمالار جيناقتالا باستادئ. قازاقستانعا دا وسئ جاعداي قاتئستئ بولدئ. ءبئز ا ق ش-تا، باسقا دا دامئعان ةلدةردة نة بولعانئن كوردئك. 2007 - جئلدئث ورتاسئندا قازاقستاننئث بانك جذيةسئنئث سئرتقئ بورئشئ ج ءئ ءو-نةن %50 عا جةتتئ.

2009 - جئلئ ةلئمئزدئث بانك جذيةسئندةگئ احؤال سئندارلئ نذكتةگة جةتتئ، ول كةزدة تؤئنداعان پروبلةمالار اياسئندا مةملةكةتتئث ماثئزدئ ارالاسؤئ تالاپ ةتئلدئ. بانكتةردئث بةرةشةكتةرئنة قايتا قذرئلئمداؤ جذرگئزؤ جانة قارجئ سةكتورئن رةتتةؤ جذيةسئن نئعايتؤ ءئس-شارالارئ ناتيجةسئندة قازاقستان بانكتةرئنئث سئرتقئ بورئشئ ةث تومةنگئ مانگة دةيئن - ج ءئ ءو-نةن %5 عا جؤئق تومةندةدئ. 6 جئلدا قازاقستان بانكتةرئنئث سئرتقئ بورئشئ 34 ميلليارد ا ق ش دوللارئ قئسقاردئ.

داعدارئستان كةيئنگئ كةزةثدة بانكتةر ءذشئن دةپوزيتتئك بازا ةرةكشة مانگة ية بولدئ. دةپوزيتتةر سئرتقئ نارئقتاردئث جابئق بولؤئ جاعدايلارئندا قورلاندئرؤدئث نةگئزگئ كوزئ بولدئ. جةكة تذلعالاردئث 5 ميلليون تةثگةگة دةيئنگئ دةپوزيتتةرئ بويئنشا كةپئلدئك وتةم سوماسئن كوتةرؤ جانة بولاشاقتا وسئ نورمانئ ساقتاؤ دةپوزيتتةردئ قايتارئپ الؤعا جول بةرمةؤگة جانة حالئقتئث بانك جذيةسئنة سةنئمئن ساقتاؤعا مذمكئندئك بةردئ. دةپوزيتتةردئث جالپئ كولةمئ 10،1 تريلليون تةثگة بولدئ، ول سوثعئ 7 جئلدا %3، ةسة ذلعايدئ.

دةپوزيتتئك بازانئث وسؤئنة قاراماستان، بانكتةر ءالئ كذنگة دةيئن وزدةرئنئث قارجئ دةلدالئ رةتئندةگئ باستئ فؤنكسياسئن تولئق كولةمدة ورئنداي الماي وتئر، اتاپ ايتقاندا ئشكئ جيناقتارئن وندئرئستئك ينأةستيسيالارعا وزگةرتة الماي وتئر.

اتاپ ايتقاندا، «جذمئس ئستةمةيتئن» اكتيأتةردئث پروبلةمالارئن تذبةگةيلئ شةشؤدئ كةيئنگة قالدئرؤ بانكتةردئث بيزنةسئنئث ساپالئ وسؤئنة ئقپال ةتپةيدئ، ال بولاشاقتا وزگةرئپ وتئرعان ةكونوميكالئق احؤالعا جةدةل دةن قويؤعا مذمكئندئك بةرمةيدئ.

قازئرگئ ؤاقئتتا «جذمئس ئستةمةيتئن» اكتيأتةردئث پروبلةمالارئن شةشؤ ءذشئن بارلئق ينفراقذرئلئم قذرئلدئ. بانكتةر وسئ باعئتتا جذمئس ئستةؤئ ءتيئس، ال ذلتتئق بانك، ءوز تاراپئنان، ءتيئستئ راسئمدةردئث تيئمدئلئگئن جةثئلدةتؤ جانة ارتتئرؤ بويئنشا قاجةتتئ زاثنامالئق باستامالاردئ قولدايدئ.

الايدا، بانك سةكتورئ مةملةكةتتئث ونئث پروبلةمالارئن شةشؤدئ وزئنة الؤئن كذتپةؤئ ءتيئس. ذلتتئق بانك جانة ذكئمةت ذسئنعان بارلئق قولجةتئمدئ تةتئكتةردئ پايدالانؤئ قاجةت. بذل جاعدايدا، قازاقستاندئق بانكتةر ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئكتة اؤتسايدةرلةر رولئندة قالؤئ مذمكئن.

جيناقتاؤشئ زةينةتاقئ جذيةسئ تؤرالئ

قازاقستان رةكوردتئ قئسقا مةرزئمدة ت م د-دا ءبئرئنشئ بولئپ جيناقتاؤشئ زةينةتاقئ جذيةسئنة ءوتؤدئ جذزةگة اسئردئ. جيناقتاؤشئ زةينةتاقئمةن قامتاماسئز ةتؤ سالاسئنداعئ ينستيتؤسيونالدئق قايتا قذرؤلارعا قارماستان سوثعئ كةزدة قذرئلعان زةينةتاقئ جيناقتاؤ مودةلئ مةملةكةتتئث ءادئل الةؤمةتتئك ساياساتئن ئسكة اسئرؤ تةتئگئن عانا ةمةس، سونداي-اق قازاقستاننئث قارجئ سةكتورئن دامئتؤدئ قامتاماسئز ةتؤدة ماثئزدئ رول اتقارادئ.

حالئقتئث زةينةتاقئ جيناقتارئ 3،6 تريلليون تةثگة (ج ءئ ءو-نةن %11،2) بولدئ. سالئمشئلاردئث جةكة زةينةتاقئ شوتتارئنئث سانئ 8،5 ملن. شوتتان اسئپ كةتتئ.

قازئرگئ ؤاقئتتا نارئقتئث وزگةرؤئ بولئپ جاتئر، جيناقتاؤشئ زةينةتاقئ قورلارئنئث ورنئنا قذرئلعان ءبئرئثعاي جيناقتاؤشئ زةينةتاقئ قورئ جذمئس ئستةيتئن بولادئ. اكتيأتةردئ زةينةتاقئ قورلارئنان بةرؤ ذدةرئسئ باستالدئ جانة 2014 - جئلعئ 1 - ساؤئردة اياقتالادئ. بذل رةتتة قازاقستاندا زةينةتاقئمةن قامتاماسئز ةتؤدئث نةگئزگئ قاعيداتتارئ ساقتالاتئن بولادئ. ياعني، كوپ دةثگةيلئ جذية ساقتالادئ: ورتاق قذرامداس بولئك، مئندةتتئ جيناقتاؤ بولئگئ جانة ةرئكتئ جيناقتاؤ.

جيناقتاؤشئ زةينةتاقئ جذيةسئنئث نةگئزگئ ولشةمدةرئ: شوتتاردئ دةربةستةلةندئرؤ، جيناقتاردئث مةنشئكتئلئگئ جانة ولاردئ مذراعا قالدئرؤ، سونداي-اق زةينةتاقئ جارنالارئنئث ساقتالؤئنا مةملةكةتتئك كةپئلدئك ساقتالاتئن بولادئ.

قازاقستاننئث زةينةتاقئ جذيةسئن بذدان ءارئ رةفورمالاؤ جونئندةگئ جذمئس ازاماتتاردئث زةينةتاقئ جاستا الةؤمةتتئك قورعالؤئ دةثگةيئن ارتتئرؤعا، جالپئ العاندا جذيةنئث قارجئ تذراقتئلئعئن قامتاماسئز ةتؤ.

باعالئ قاعازدار نارئعئ تؤرالئ

باعالئ قاعازدار نارئعئ قارجئ سةكتورئنئث، بانك سةكتورئمةن قاتار قارجئ داعدارئسئنئث ئقپالئنا اناعذرلئم ذشئرايتئن سةگمةنتئ بولدئ.

مةملةكةتتئك ةمةس باعالئ قاعازدار بويئنشا KASE جالپئ كاپيتالداندئرؤ 10،3 ترلن. تةثگةنئ (ج ءئ ءو-نئث% 3 ئ) قذرادئ. سالئستئرؤ ءذشئن ةث كوپ ءوسؤ نذكتةسئندة 2006 - جئلدئث قورئتئندئسئ بويئنشا كاپيتالداندئرؤ جءئ ءو-نئث %86،4 نا جةتتئ.

جوعارئ كئرئستئ قذرالدار مةن ساپالئ ةميتةنتتةر جانة ينأةستورلار سانئنئث جةتكئلئكسئزدئگئ قازاقستاننئث قور نارئعئ دامؤئنئث نةگئزگئ پروبلةماسئ بولئپ تابئلادئ. بذل ماسةلةلةردئ شةشؤ باعالئ قاعازدار نارئعئنئث بذدان ءارئ دامؤئنا سةرپئن بةرةدئ دةپ ويلايمئن.

ئقپالداسؤ پروسةستةرئ جانة ودان ءارئ دامؤ ستراتةگياسئ تؤرالئ.

قذرمةتتئ ارئپتةستةر! ءبئز ةكونوميكالئق جاهاندانؤ، تاؤارلاردئث، قئزمةتتةردئث جانة كاپيتالدئث ذلتتئق نارئقتارئنئث تئعئز ئقپالداسؤئ ناتيجةسئندة الةم ةلدةرئنئث ءوزارا بايلانئستئلئعئنئث كذشةيؤئ داؤئرئندة ءومئر ءسذرئپ جاتئرمئز.

قازئرگئ كةزدة قازاقستان قارجئ سةكتورئنئث الدئندا جاثا مئندةتتةر تذر. كةدةن وداعئنا مذشة مةملةكةتتةر ءذش ةلدئث ورتاق قارجئ نارئعئن قذرؤدئ كوزدةيتئن ءبئرئثعاي ةكونوميكالئق كةثئستئكتئ قالئپتاستئرؤ بويئنشا بةلسةندئ جذمئس جذرگئزؤدة.

ذلتتئق بانك ءبئرتذتاس ةكونوميكالئق كةثئستئكتة قذرؤ شةگئندة ئقپالداسقان قارجئ نارئعئنئث قاتئسؤشئلارئن رةتتةؤگة ءبئرئثعاي ءادئستئ قامتاماسئز ةتةتئن قارجئ نارئعئن رةتتةؤ جونئندةگئ ذلتتئقتان جوعارئ ورگاندئ قازاقستاندا (الماتئ قالاسئندا) ورنالاستئرؤ بويئنشا ذسئنئستارئن بةلسةندئ تذردة ذسئنؤدا.

ذلتتئق بانك ئقپالداسؤ پروسةستةرئنئث شةگئندة ءبئرتذتاس ةكونوميكالئق كةثئستئك ةلدةرئنئث ورتالئق بانكتةرئمةن بةلسةندئ ئنتئماقتاسؤدا. باعامدئق ساياساتتئ ذيلةستئرؤ ماقساتئندا 2012 - جئلدان باستاپ قذرامئنا ورتالئق بانكتةردئث باسشئلارئ كئرةتئن ةةپ قاتئسؤشئ-مةملةكةتتةردئث ورتالئق بانكتةرئنئث أاليؤتالئق ساياساتئ جونئندةگئ كونسؤلتاسيالئق كةثةس جذمئس ئستةيدئ.

قازئرگئ ؤاقئتتا ق ر پرةزيدةنتئنئث تاپسئرماسئمةن ذلتتئق بانك قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث قارجئ سةكتورئن دامئتؤدئث 2020 - جئلعا دةيئنگئ تذجئرئمداماسئن ازئرلةؤدة، ونئث شةثبةرئندة مةملةكةتتئك قارجئلئق قاداعالاؤدئث تيئمدئلئگئن ارتتئرؤدئث تذجئرئمدئ تاسئلدةرئن ايقئنداؤ جانة وتاندئق قارجئ سةكتورئنئث باسةكةگة قابئلةتتئلئگئن كوتةرؤ بويئنشا مئندةت قويئلادئ، ول بةك قالئپتاستئرؤ جانة قازاقستاننئث الداعئ د س ذ-عا مذشةلئگئ قارساثئندا ايرئقشا وزةكتئ بولئپ تابئلادئ.

قويئلعان ماقساتتارعا قول جةتكئزؤ ءذشئن ذلتتئق بانك مئناداي مئندةتتةردئ شةشؤئ قاجةت:

- قارجئ نارئعئن رةتتةؤدئث الدئثعئ قاتارلئ حالئقارالئق قاعيداتتار مةن ستاندارتتارعا نةگئزدةلگةن جاثا ستراتةگياسئن قالئپتاستئرؤ؛

- قارجئ ذيئمدارئنئث ورنئقتئلئعئن ارتتئرؤ جانة ولاردئ قورلاندئرؤ كوزدةرئن ءارتاراپتاندئرؤ ءذشئن جاعداي جاساؤ؛

- جيناق اقشانئ وندئرئستئك ينأةستيسياعا ترانسفورماسيالاؤدا قارجئ سةكتورئنئث قارجئ دةلدالئ رةتئندةگئ رولئن ارتتئرؤ؛

- بازةل ІІІ ستاندارتتارئن كةزةث-كةزةثئمةن ةندئرؤگة كئرئسؤ.

بذل مئندةتتةردئ ئسكة اسئرؤ قازاقستان رةسپؤبليكاسئ د س ذ-عا كئرگةننةن كةيئن «قارجئلئق شةكارالاردئ» اشؤ جانة بةك ةلدةرئنئث اؤماعئندا ورتاق قارجئ نارئعئن قذرؤ جاعدايئندا وتاندئق قارجئ نارئعئنئث باسةكةگة قابئلةتتئلئگئن قامتاماسئز ةتؤ ءذشئن نةگئز جاسايدئ، ال رةتتةؤدئث حالئقارالئق ستاندارتتارئنا كوشؤ قارجئ ذيئمدارئنئث كاپيتال بازاسئن نئعايتؤعا مذمكئندئك بةرةدئ.

قورئتئندئلاي كةلة، توي يةسئ - ذلتتئق أاليؤتامئز تؤرالئ ءبئر اؤئز ءسوز ايتسام! قازاقستاندئق تةثگة الةمدةگئ بارئنشا قورعالعان أاليؤتالاردئث ءبئرئ بولئپ تابئلادئ. ذلتتئق بانك بانكنوتتاردئث ديزاينئن جةتئلدئرؤ، جاثا تةحنولوگيالاردئ پايدالانؤ، قورعانئش ةلةمةنتتةرئن كذشةيتؤ، جةتةكشئ شةت ةلدةرئمةن تاجئريبة الماسؤ بويئنشا تذراقتئ تذردة جذمئس جذرگئزةدئ.

بذگئنگئ كذنئ ءبئز ذلتتئق أاليؤتانئ ةنگئزؤ مةملةكةتتئلئگئمئزدئ قالئپتاستئرؤ، ةگةمةندئگئمئزدئ نئعايتؤ جانة ةكونوميكالئق دامؤدئث وزئق ذلتتئق ءذلگئسئن قذرؤ جولئندا قاجةتتئ قادام بولدئ دةپ سةنئمدئ تذردة ايتا الامئز.

دؤاناباي جولداسبةك، «ايقئن»

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى