شامشئمةن سوثعئ كةزدةسؤ
استانا. 14 - قاراشا. قازاقپارات - مةكتةپتة، كةيئننةن الماتئدا وقئپ جذرگةندة ءشامشئ قالداياقوأتئث ولةثدةرئن ءسذيئپ تئثداپ، اندةرئن جاتتاپ، باسئمئز قوسئلا قالسا ورئنداپ، «ءاننئث اؤةزئ قانداي تاماشا، سازگةردئث ءوزئ قانداي بولدئ ةكةن؟» دةپ ءبئر كورؤگة قذشتار بولؤشئ ةدئك.
ءشامشئ اعانئث اندةرئ بئرئنةن سوث ءبئرئ ومئرگة كةلئپ جاتتئ: «ارئس جاعاسئندا»، «باقئت قذشاعئندا»، «مةنئث قازاقستانئم»، «اقماثدايلئم». وتئرئستاردا، توي-تومالاقتاردا، كونسةرتتةردة تةك ءشامشئ اعانئث اندةرئ ورئندالاتئن.
1988 - جئلئ مةن جامبئل قالالئق مادةنيةت بولئمئنة مةثگةرؤشئ بولئپ كةلدئم. ءبئر كذنئ وبلئستئق فيلارمونيانئث ديرةكتورئ التئنبةك قورازبايةأتئث كابينةتئندة وتئر ةدئم، ةكئ كئسئ كئرئپ كةلدئ. ءبئرئ ءوزئم جاقسئ تانيتئن اقئن، مارقذم جاقسئلئق ساتئبةكوأ، ةكئنشئسئ قاعئلةز كةلگةن، بويئ الاسالاؤ، مذرتتئ، باسئندا كةپكاسئ بار قارا تورئ سذلؤشا كةلگةن كئسئ ةدئ. كةلگةن بويدا جاقسئلئق اعا التئنبةككة قاراپ:
«كةلئپ قالدئ ةكئ اعاث، قايدا بئزگة سئباعاث؟» - دةگةندة التئنبةك: «قازئر، اعا. وتئرئثئزدار، سئباعالارئثئز دايئن» دةپ بايةك بولدئ. سودان ماعان قاراپ، «مئنا جاقسئلئق اعاثدئ تانيسئث، ال مئنا كئسئ سازگةر شامشئ قالداياقوأ» دةگةندة، ورنئمنان ذشئپ تذرئپ: «تانئماعانئما كةشئرئثئز. ءسئزدئ كورگةنئمة وتة قؤانئشتئمئن، باقئتتئمئن. مةنئث دة سئباعام دايئن، جذرئثئزدةر» دةگةنئمدة: «جامان قوي ءورئسئن ءبئر كذندة بئتئرةدئ دةگةن. بذگئن التئنبةكتئث سئباعاسئن بئتئرةيئك، ساعان ةرتةث بارايئن. كةلئستئك پة؟» دةپ كذلدئ ءان-اعا.
كةلةسئ كذنئ تذستةن كةيئن مةنئث كابينةتئمة جاقاث مةن ءشامشئ اعا كةلدئ. سول كذنئ كوپ اثگئمةلةستئك. جاقاث شامشئگة قاراپ: «مئناؤ موسكاؤ ءئنئم، ءبئر جاعئ قذدام. قارئنداسئ ماعان كةلئن، تورةمةن قذدامئز» دةگةندة ءشامشئ اعا: «ويباي، وندا موسكاؤ تورة بولسا، مةنئث ناعاشئم بولادئ. مةنئث انام تورةنئث قئزئ. جانتورةنئث تذقئمئ» دةپ وزئنة تارتا سويلةدئ. كةشكة دةيئن وتئرئپ اثگئمةلةسئپ، سئرلاستئق. مادةنيةت بولئمئندة ئستةيتئن قئزدار «ءشامشئ اعانئ كورةيئك» دةپ كابينةتكة كةلئپ، سالةم بةرئپ، سؤرةتكة ءتذستئ. ءشامشئ اعا: «مةنئث قانداي اندةرئمدئ بئلةسئثدةر؟» دةپ سذرادئ. «ءبارئن بئلةمئز، اعا» دةدئ قئزدار شؤئلداپ. «وندا قانة، ورئنداپ كورئثدةر» دةگةندة ولار ءشامشئ اعانئث 2-3 ءانئن ايتتئ. «بولدئ، بولدئ. ريزامئن. مةن باقئتتئمئن، جاقا»، - دةدئ كومپوزيتور. سول كةزدةسؤدةن سوث شاكةثدئ ءبئرازعا دةيئن كورمةدئم. ءبئر كذنئ قالالئق اتقارؤ كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ ت.تةمئربةكوأ شاقئردئ.
- بيئل ءشامشئ قالداياقوأ الپئسقا تولدئ. قازئر وسئندا تذرادئ عوي. 60 جاسئن اتاپ وتپةسةك بئزگة سئن. سوندئقتان سةن شاكةثنئث 60 جاسئن تويلاؤعا دايئندال. ءشامشئ سياقتئ ادام ومئرگة ءبئر-اق رةت كةلةدئ عوي. ول جالعئز ءبئزدئث ةمةس، بذكئل قازاقتئث ءشامشئسئ. قالاي وتكئزةسئث، كئمدةردئ شاقئراسئث، ويلان دا ماعان ايت. تةك ول كئسئنئث كوپتةگةن اندةرئنة ولةث جازعان سابئرحان اسانوأ دةگةن اقئن بار، سونئ ذمئتپا، - دةپ تاپسئرما بةرگةن سوث، سول كذنئ جئگئتتةردئ شاقئرئپ، اقئلداسئپ، جةلتوقسان ايئندا وتكئزةتئن بولئپ كةلئستئك. كةلةسئ كذنئ توكةثة بارئپ، جوسپارئمدئ ايتتئم، كةلئستئ. سول كذنئ الماتئعا ءجذرئپ كةتتئم.
التئنبةك قورازبايةأ الماتئعا اؤئسقان، سوعان بارئپ ويئمدئ، جوسپارئمدئ ايتئپ، اقئل-كةثةس سذرادئم. التئنبةك «وتة دذرئس ةكةن. كومپوزيتورلاردان يليا جاقانوأتئ، مئثجاسار ماثعئتايةأتئ، جازؤشئ دوسئ ورازبةك بودئقوأتئ، انشئلةردةن بيبئگذل تولةگةنوأانئ، روزا باعلانوأا اپالارئمئزدئ، نذرعالي ءنذسئپجانوأتئ، ماقپال ءجذنئسوأانئ، روزا رئمبايةأانئ قوس، مةن دة بارايئن، ال مئنا كئسئلةرمةن ءوزئث سويلةس» دةپ باعئت بةردئ.
الماتئدا 2-3 كذن بولئپ، ايتئلعان كئسئلةردئث كةلئسئمئن الئپ، جامبئلعا كةلگةن بةتتة ت. تةمئربةكوأكة بارئپ، بار جايدئ باياندادئم. ةندئ ءشامشئنئث وزئمةن جولئعئپ، كةلئسئمئن ال دةگةن سوث، شاكةثدئ ئزدةدئم. جامبئلداعئ ذيئندة جوق. الماتئداعئ ذيئنة حابارلاسقانئمدا «جامبئلدا بولؤ كةرةك نةمةسة شئمكةنتتة، ءبئز دة بئلمةيمئز» دةيدئ جةثگةمئز. سودان قالاداعئ اؤرؤحانادا ئستةيتئن امانگةلدئ دةگةن دوسئنا حابارلاسئپ ةدئم، ةكئ كذن وتكةندة شاكةثدئ كابينةتكة الئپ كةلدئ. تذيعئنبةك اعاعا حابارلاسئپ، شاكةثنئث كةلگةنئن ايتئپ ةدئم:
«جاعدايئن جاساؤ كةرةك. دذرئسئ، ذيئثة اپار. دةر كةزئندة تاماعئن، شايئن بةرئپ، كذت. كةشئ وتكةنشة سةنئكئندة بولسئن. جالعئزسئراماس ءذشئن دوسئ ورازبةكتئ شاقئر» دةپ كةثةس بةردئ.
شاكةثنئث 60 جئلدئعئنا ارنالعان كةش دراما تةاتردا جةلتوقساننئث جيئرماسئ كذنئ وتةتئن بولدئ. شاكةث ءبئر اپتا ءبئزدئث ذيدة بولدئ. نةبئر اثگئمةلةر ايتئلدئ. شاكةث ءبئزدئث ذيدة جاتئر دةگةندئ ةستئپ، جورا-جولداستارئم، دوستارئم سالةم بةرؤگة كةلئپ تذردئ. كةش وتةردةن 1-2 كذن بذرئن ءبئزدئث ءذيگة نذرعالي ءنذسئپجانوأ، ورازبةك بودئقوأ، سابئرحان اسانوأ، يليا جاقانوأ، مئثجاسار ماثعئتايةأ جينالئپ، وتة ءبئر جاقسئ وتئرئس بولدئ.
شاكةث بالالارئمنئث تاثدايئنا تذكئرئپ، ءبئر اپتا بويئ جذمئستان سذرانئپ كةلئپ، ذيدة كذتئپ جذرگةن كةلئنگة ريزالئق ءبئلدئرئپ، باتاسئن بةردئ. تةك ءبئر وكئنئشتئسئ، سول كذنئ سؤرةتكة تذسپةپپئز، ويدا بولماپتئ. توي دذرئلدةپ دراماتةاتردا ءوتتئ. قالالئق اتقارؤ كوميتةتئ شاكةثة تةمئر تذلپار مئنگئزدئ، شاپان جاپتئ. كةلةسئ كذنئ شاكةثدئ قيماي شئعارئپ سالدئق. ونئ سوثعئ رةت كورئپ تذرعانئمدئ سول كةزدة بئلمةپپئن. كوپ ذزاماي ءشامشئ دذنيةدةن ءوتتئ.
م. نوقرابةكوأ. (جامبئل وبلئستئق «اراي» گازةتئ).