جئنئسئن اؤئستئرعان سپورتشئلار

 استانا. 14 - قاراشا. قازاقپارات - وسئدان بئرةر جئل بذرئن جةلاياق قئز سةمةنيا كاستةردئث باسئ ذلكةن داؤ-دامايعا قالعان بارشاعا ءمالئم. بذل سپورتشئنئ قالئث وقئرمانعا تانئستئرئپ جاتؤدئث ءوزئ ارتئق.

جئنئسئن اؤئستئرعان سپورتشئلار

جةثئل اتلةتيكانئ سةرئك ةتكةن وثتذستئك افريكا رةسپؤبليكاسئنئث وكئلئ 800 جانة 1500 مةترلئك قاشئقتئققا جذگئرؤدة شاشاسئنا شاث جذقتئرمايتئن ناعئز حاس شةبةردئث ءدال ءوزئ. ول 2009 - جئلعئ الةم چةمپيونئ، 2012 - جئلعئ وليمپيادا ويئندارئنئث كذمئس جذلدةگةرئ جانة باسقا دا كوپتةگةن اسا ءئرئ حالئقارالئق جارئستاردئث جةثئمپازئ.

سةمةنيا كاستةردئث ءدذبئرلئ دودالار بارئسئندا وتة كةرةمةت ناتيجة كورسةتؤئ كةيبئر ادامداردئث ءئشتارلئعئن تؤدئرسا كةرةك، كوپ ذزاماي ونئث ارتئنان ءتذرلئ وسةك-اياثدار تاراتا باستادئ. تئپتةن «سةمةنيا بذرئن ةركةك بولعان. ايةل كةيپئنة ةنؤ ءذشئن ول جئنئسئن اؤئستئردئ. وسئنداي ارةكةتكة بارؤدئث باستئ سةبةبئ - نازئك جاندئلار اراسئندا باق سئناپ، تولاعاي تابئستارعا قول جةتكئزؤ. بذل - ناعئز ازعئندئق»، - دةگةن سئثايدا ءتذرلئ اثگئمةلةر ايتئلدئ. اقئرئ سول وسةككة سةنگةن «شاش ال دةسة، باس الاتئن» قذزئرلئ ورگاندار ءئستئث اق-قاراسئن انئقتاؤعا بةلسةنة كئرئستئ. بئرنةشة ايعا سوزئلعان تةكسةرؤ جذمئستارئنان كةيئن جوعارئداعئ اثگئمةلةردئث بارلئعئ جوققا شئقتئ. ادئلةتتئك ورنادئ! كاستةردئث ايةل ةكةنئن مويئنداعان قذزئرلئ ورگاندار سپورتشئدان رةسمي تذردة كةشئرئم سذرادئ.

ءيا، سونئمةن اثگئمة ءبئتتئ. الايدا «ادئلةتتئك ورنادئ!» دةگةن ءسوز ايتؤعا عانا وثاي. ال ةشقانداي كئناسئ جوق بويجةتكةن سول ؤاقئت ارالئعئندا قانشالئقتئ ازاپ كةشئپ، قورلئق كوردئ دةسةثئزشئ. جذرت ونئ تابالادئ. كئم-كورئنگةن كةلةكة قئلدئ. كوشةدة ةمئن-ةركئن ءجذرؤ مذمكئن بولمادئ. وسئلايشا، سةمةنيا تالاي ذيقئسئز تذندةر، كذلكئسئز كذندةر وتكئزدئ.

سوندا كاستةردئث بار كئناسئ قئز بالاعا قاراعاندا دةنة ءبئتئمئ بولةكتةؤ بولعانئ ما؟ الدة بالاؤسا كةزئنةن ةركةكشورا بولئپ وسكةنئ مة؟ ول ءذشئن، ارينة، جاراتؤشئنئ جازعئرؤعا بولمايدئ. سةمةنيانئث دا ةش كئناسئ جوق. اقئرئ شارتاراپقا تاراعان داؤ باسئلدئ. كةلةثسئز جاعدايدان سةمةنيا ابئرويمةن شئقتئ. جةلمةن جارئسقان قارا ءناسئلدئ جةلاياق قئزدئث جاماعات الدئندا ارئ تازا ةكةنئ جانة ونئث ةشقانداي ازعئندئققا بارماعانئ انئقتالدئ.

بذل اثگئمةنئ ءبئز بةكةر قوزعاپ وتئرعان جوقپئز. نةگئزئندة ونداي جاعدايلار ارا-تذرا بولئپ تذرعان. وتكةن تاريحقا ذثئلسةك، سپورت سالاسئندا وراسان زور تابئسقا جةتئپ، سان مئث جانكذيةردئث الدئندا ابئروي جيؤ ءذشئن جئنئسئن اؤئستئرعان نةمةسة «ؤاقئتشا» ايةل كةيپئنة ةنگةن ةر جئگئتتةر كةزدةسكةن ةكةن. ماسةلةن، ونداي جاعداي ХХ عاسئردئث وتئزئنشئ جئلدارئ «سانگة اينالدئ» دةگةن اثگئمة بار.

1932 - جئلعئ وليمپيادا ويئندارئندا گةرمانيا قذراماسئنئث سذرةثسئز ونةر كورسةتكةنئ بةلگئلئ. بذل جايت فاشيستئك مةملةكةتتئث باسشئلارئن قاناعاتتاندئرعان جوق. سودان ولار 1996 - جئلئ بةرليندة الاؤئ تذتاناتئن عالامدئق دودادا بارلئق باسةكةلةستةرئنة شاث قاپتئرئپ، وراسان زور تابئسقا قول جةتكئزؤدئ كوزدةدئ. سول جوسپاردئ جذزةگة اسئرؤ ءذشئن ادولف گيتلةر «حالئقارالئق دودالاردا ءتاپ-ءتاؤئر ناتيجة كورسةتئپ جذرگةن بئرنةشة ةركةكتئ قئسقا عانا مةرزئم ارالئعئندا ايةلگة «اينالدئرئپ» جئبةرگةن» دةگةن قاؤةسةت بار.

 ناتيجةسئندة گةرمانيا قذراماسئ وليمپيادا ويئندارئنئث جالپئ ةسةبئندة باس جذلدةنئ ولجالادئ. الايدا اتالمئش جارئستا ايةل كةيپئنة ةنگةن قانشاما نةمئس سپورتشئ ونةر كورسةتكةنئن ءداپ قازئر ناقتئ ايتؤ مذمكئن ةمةس. ويتكةنئ ول كةزدة گةندةرلئك تةست جذرگئزئلمةيتئن. جالپاق جذرت تا بذل جاعدايدان مذلدة بةيحابار ةدئ. ءبئراق ارادا بئرةر جئل وتكةننةن سوث ءبئر بئلئقتئث بةتئ اشئلدئ. بةرليندةگئ دودادا 4 - ورئن الئپ، ةؤروپا چةمپيوناتئندا رةكوردتئق كورسةتكئشپةن توپ جارعان سئرئقپةن سةكئرؤشئ دورا راتةننئث ايةل ةمةستئگئ كوپشئلئككة ءمالئم بولدئ. كةيئننةن ول: «فاشيستةردئث قاهارئنان قورئققاننان كةيئن وسئنداي قادامعا بارؤعا ءماجبذر بولدئم. ولار مةنئ ءذش جئل بويئ ايةل كةيپئنة ةنؤگة ءماجبذر ةتتئ»، - دةپ كوپشئلئك الدئندا اقتالدئ.

 ХХ عاسئردئث وتئزئنشئ جئلدارئ 100 مةترلئك قاشئقتئقتا الدئنا جان سالماي، وليمپيادا ويئندارئنئث جةثئمپازئ، كذمئس جذلدةگةرئ جانة ءبئرقاتار ءدذبئرلئ دودانئث جةثئمپازئ اتانعان ستانيسلاأا أالاسةأيچ ءوز زامانئندا پولشانئث تةثدةسسئز سپورتشئسئ سانالدئ. كةيئننةن ول ا ق ش-قا قونئس اؤدارئپ، تةگئن ستةلا ؤولش دةپ وزگةرتتئ. ذزاق جئلدار بويئ اتالمئش مةملةكةتتئث تؤئ استئندا ونةر كورسةتتئ. قارتايعان شاعئندا دا ذلكةن سپورتتان قول ذزبةي، اردةگةرلةر سايئسئندا باق سئنادئ. 1980 - جئلداردئث سوثئندا ول دذكةندئ توناماق بولعان قاراقشئلار قولئنان قازا تاپتئ. ساراپتاما جذمئستارئ جذرگئزئلگةن كةزدة ايتؤلئ سپورتشئعا قاتئستئ تئث دةرةكتئث بةتئ اشئلدئ. سول كةزدة ستانيسلاأا تازا ايةل ةمةس، ونئث گةرمافروديت ةكةنئ انئقتالدئ.

1934 - جئلئ دذنيةگة كةلگةن ريچارد راسكين اؤةلدة ةل قاتارلئ عذمئر كةشتئ. ذلكةن تةننيسپةن شذعئلدانئپ، ازدئ-كةمدئ تابئستارعا قول جةتكئزدئ. ذيلةندئ، بالالئ-شاعالئ بولدئ. ءبئر مةزةتتة ويچاردتئ نة شايتان تذرتكةنئن كئم ءبئلسئن، ايتةؤئر ول ؤاقئت وزا ايةل بولؤدئ اثساي باستادئ. جاسئ 40 تان اسقاندا وپةراسيا جاساتئپ، جئنئسئن اؤئستئردئ. رةنة دةگةن ةسئمدئ تاثداعان ول تةننيسشئلةر تؤرنيرئندة ايةلدةر اراسئندا باق سئناؤعا بةل بؤدئ. العاشئندا ءتذرلئ كةدةرگئلةرگة تاپ بولدئ. كوپشئلئك تاراپئنان قئسئم كوردئ.

 ول بئرةر ؤاقئت بويئ بايراقتئ باسةكةلةردةن شةتتةتئلئپ كةلدئ. ءبئراق رةنة ءوز العان بةتئنةن قايتپاي، زاثنئث كومةگئنة جذگئندئ. اقئرئ ا ق ش سوتئ «ترانسسةكسؤالداردئث قذقئن بذزؤعا بولمايدئ» دةپ، بذل ئسكة سوثعئ نذكتة قويدئ. ءسويتئپ، رةنة ريچارس ءذشئن داثعئل جول اشئلدئ. ول الةمدئك رةيتينگتة ذزدئك 20 ويئنشئنئث قاتارئنا قوسئلئپ، جذپتئق سايئستا ا ق ش-تئث اشئق بئرئنشئلئگئنئث اقتئق سئنئندا ونةر كورسةتتئ. كةيئننةن رةنة سپورت سالاسئنداعئ ترانسسةكسؤالداردئث قذقئعئن قورعاؤ ئسئمةن بةلسةنة اينالئستئ.

جوعارئدا ءبئز بئرةر عانا مئسال كةلتئردئك. سونداي-اق پولشالئق ةأا كلوبؤكوأسكا (4*100 مةترلئك ةستافةتادا 1964 - جئلعئ وليمپيادا ويئندارئنئث جةثئمپازئ، ةؤروپا چةمپيونئ)، يسپانيالئق ماريا پاتينو (كةدةرگئلةر ارقئلئ 100 مةترگة جذگئرؤدةن ةل چةمپيونئ، 1983 - جئلعئ الةم چةمپيوناتئنا قاتئسؤشئ)، گةرمانيالئق حايدي كريگةر (يادرو لاقتئرؤدان ءوز ةلئنئث چةمپيونئ)، برازيليالئق يأوون بؤشباؤم (دزيؤدودان الةم چةمپيوناتئنئث ةكئ دذركئن قولا جذلدةگةرئ، ءتورت بئردةي وليمپيادا ويئندارئنا قاتئسؤشئ)، ذندئستاندئق سانتي سؤنداراجان (ورتا قاشئقتئققا جذگئرؤدةن قذرلئقتئق جارئستاردئث جةثئمپازئ) جانة تاعئ باسقا ءبئرقاتار سپورتشئلار ءدال جوعارئداعئداي جايتتاردئ باسئنان كةشكةن. بذل ئستةردئث ءبئرازئ دالةلدةنئپ، ايئپتئلار جازاسئن السا، ةندئ بئرةر ءئستئث اق-قاراسئن انئقتاؤ ةش مذمكئن بولمادئ.

  عالئم سذلةيمةن

«ايقئن» 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى