ذلاربةك دالةي ذلئ. «جاسئل مذنارا» - اثگئمة
استانا. 1 - قاراشا. قازاقپارات - ذلاربةك دالةي ذلئ - ةث ءبئرئنشئ كةزةكتة اقئن. ونئث جئراؤلار پوةزياسئنان باستاؤ العان، شئعئس شايئرلارئنان تامئر تارتقان، تذركئلئك سارئنمةن، دذنية تانئممةن استاسقان ءورشئل دة ويلئ ولةثدةرئ جذرةك تذكپئرئندةگئ سةزئم پةرنةلةرئن ءدال باسارئ انئق.
ول - بولةك اثگئمة. اقئننئث سوثعئ كةزدةرئ پروزاعا دا قالام تارتئپ جذرگةنئن بايقاپ ءجذرمئز. بذگئن سئزدةردئث نازارلارئثئزعا سياسئ كةپپةگةن «جاسئل مذنارا» اتتئ اثگئمةسئن ذسئنامئز.
(ذلاربةك دالةي ذلئ - شينجاثنئث التاي ايماعئ، كوكتوعاي اؤدانئندا دذنيةگة كةلگةن. 2004-2007 - جئلدارئ تذركئستان قالاسئندا ق.ا.ياسساؤي اتئنداعئ حالئقارالئق قازاق-تذرئك ؤنيأةرسيتةتئن بئتئرگةن.)
«جاسئل مذنارا» - بالالئق شاقتئث ءبئر كارتيناسئ. كةيئپكةردئث بالالئق شاعئ، كورگةن قيئنشئلئعئ، اكةسئنئث اؤئر ناؤقاسئ، ءبارئ دة كوثئل تولقئتار سةزئمگة جةتةلةيدئ. تئرئدةي جةتئمدئكتةن جاپا شةككةن جاس بالانئث «كوكبورئنئث جذرةگئنةن اؤئز تيگةن» قايسارلئعئ، بةيتانئس ادامنئث كومةگئمةن ءولئم اؤزئنان امان قالؤئ، اكةسئنئث امان كةلگةندةگئ كوثئل قؤانئشئ، كةيئننةن «وقؤ ءوتئپ كةتكةن قيالي بالاعا» اينالؤئ، ءبارئ دة نانئمدئ سؤرةتتةلةدئ. كةيدة ورالحانشا «نةگة ءبئز وسئ؟» دةپ قوعامنئث كةرةناؤلئعئنا كذيئنة، ءومئر اعئمئنا وكپة ارتا ءتذرلئ وي قورئتادئ. كةيئپكةردئث بالالئق شاعئنئث «جاسئل مذناراسئنا» بئرگة ساپار شةگةيئك، وقئرمان!
جاسئل مذنارا
ول مةن تؤئپ-وسكةن تاؤدئث كذنشئعئس جاعئندا وقشاؤ جارتاستا تامئر تارتئپ، سان مئث ساؤساق سياقتئ كئشكةنتاي جاپئراقتارئ كذن نذرئمةن شاعئلئسئپ، ادامدار الةمئنة قاراپ ماثعاز وي كةشئپ تذرعانداي اسةر بةرةتئن. تذثعئش رةت بةس جاسئمدا ناعاشئ اپايئممةن بئرگة وتئن الؤعا بارعاندا كورگةم. ونئث قاسئنا بارعانئمدا بالاعئندا ورالئپ جاتقان جئلاندئ دا كوردئم. ول جئلدارئ ءبئزدئث تاؤدئ جاپ-جاسئل ارشارالار جاؤئپ تذراتئن. قويؤ كذلگئن بذرئمةن انالارمئز شاشئن جؤاتئن. كيئز ءذي جذرتئنان دا ذلكةن، ذيئسا وسكةن كوك ارشانئ پانالاپ، تالاي قاسقئر كذشئكتةيتئن...
ول جئلدارئ ةسئ ةندئ كئرگةن بالا ةدئم عوي، ادامدار بالتانئ تةك قؤراعان اعاشتاردئ شابؤعا عانا پايدالانادئ دةپ ويلايتئنمئن. قورا الدئندا تاؤ بولئپ ءذيئلئپ جاتاتئن قاراعاي تذبئرلةرئنئث مذندا كةلؤ بارئسئ ةش ويلاندئرئپ كورمةپتئ. سةبةبئ، مةن بالا بولسام دا ةرةسةك ادامداردئث بويئنداعئ ناراؤلئقتئ، سامارقاؤلئق پةن وي جاداعايلئعئن جذقتئرئپ العان ةدئم. ءاماندا، عاسئرلار بويئ ءبئر قالپئنان اينئماي، قوزعالماي، وزگةرمةي كةلة جاتقان الئپ جارتاستئث جارئق سئنالارئنا ءوزئنئث نازئك تامئرلارئن جئبةرئپ، كوكجيةككة بوي سوزعان وسئ بالاپان اعاشتئث ناقتئ اتاؤئن دا بئلمةيتئنمئن. ءالئ دة بئلمةيمئن.
ول مةنئث مذثلئ بالالئق شاعئمنئث ءتئرئ كؤاسئندةي-تذعئن ءهام جاستئق شاعئما جةتپةي تذرئپ-اق جوعالتئپ العان جارالئ ماحابباتئمنئث ولةر ساتتةگئ دذنيةگة سوثعئ قاراعان جانارئ سياقتئ تذپ-تذنئق بولاتئن.
ونئ تؤرا قاسئنان انئق كورگةن ةكئنشئ ءساتئم - اكةم اؤئراتئن جئلدئث قارا كذزئندة بولدئ. تولعاعئ اؤئر كةلگةن قارتاث ايةلدئ بوساندئرئپ قايتقان جولئندا، كذزگئ سئلبئراث جاؤئندا ميئ شئققان تايعاق اسؤدا اربا اؤدارئلئپ، اؤئر جارالانعان اكةمدئ كةشقذرئم بئرةؤلةر ذيگة جةتكئزئپ سالعان ةدئ.
سول جئلدئث جيئرما بةسئنشئ قازانئ مةنئث جادئمدا سؤئق قارلئ بورانئمةن، قايعئلئ قورقئنئشئمةن قالئپ قويدئ. كورشئلةرئمئز، جاقئندارئمئز قاؤئرت جينالدئ. قئستاعئمئزداعئ بئزگة تؤئس ءارئ ةث ءدئندار سانالاتئن ءتورت قاريا ءتذنئ بويئ شئراق جاعئپ، حال ذستئندة جاتقان اكةمدئ كذزةتئپ شئقتئ.
ءذيئمئزدئث سول جاعئنداعئ تاؤ ةتةگئنة، قاپتالعا كةث شئدةرلةپ قويا بةرگةن جالعئز اتئمئز ذستاتپاي، مةنئ تذسكة دةيئن اؤرةگة سالدئ. بئردة تةكئرةكتةپ قارلئ بذرقاسئنعا تؤرا قارسئ شابادئ دا، بئردة تاؤعا قاراي قيئستاپ بارئپ، قويان بذلتاققا سالادئ. جارتاستئث ذشار باسئندا، اقتذتةك اسپاندئ جامئلئپ، تئنئشتئق كذزةتشئسئندةي جالعئز اعاش ماعان بةيجاي قاراپ تذردئ...
ةرتةسئ انام ةكةؤمئز ذيئمئزگة جاقئن توعاننان مذز ويئپ الئپ كةلئپ، اربادان ءتذسئرئپ جاتئر ةدئك، ئشئندة اكةمدئ كذزةتئپ شئققان ةكئ قاريا بار، بئرنةشة ادام ءذيئندئ قاردئ توثئرةكتةپ كذبئرلةسئپ تذر ةكةن. كةي سوزدةرئن قذلاعئم شالئپ قالدئ.
«...بذگئن تذننةن، نة ةرتةثنةن ءارئ بارا المايدئ. ءجذزئ كوگةرة باستاپتئ».
«كيئز ءذي تئگئپ، مال سويؤدئث دايئندئعئن جاساي بةرئثدةر. سورتئدةگئ جالعئز قارئنداسئنا حابار بارماي قالماسئن».
«سةن ذيةكتئث استئنا سالاتئن اعاشتاردئ دايئندا...»
كوز الدئم قاراؤئتئپ كةتتئ. ءادئرا قالعئر ومئردة بار ءذمئت قاران قالعالئ تذر، مئنة!
جذگئرئپ ءذيدئ اينالئپ كةتتئم دة قوراعا كئرئپ الئپ، دودا بولئپ جئلادئم. «...سةن ذيةكتئث استئنا سالاتئن اعاشتاردئ دايئندا...». وسئ ءبئر سذمپايئ ءسوز قذلاعئمدا جاثعئرئپ تذرئپ الدئ. ونئ ايتقان اناؤ شالدئ قازئر-اق بارئپ، بالتالاپ تاستاعئم كةلدئ.
دةگةنمةن، انامنئث ةكئنشئ اعاسئ باتئل شةشئم قابئلدادئ. «ولسة جولدا ولةر، ولمةسة جةتكئزةمئز!»، - دةپ شورت كةستئ دة اؤداننان اكةلگةن ذزئن جابئق ماشيناعا اكةمدئ ةپپةن جاتقئزئپ، اثتارئلعان قالئث دارمةنسئز تؤئستارئمئزدئث اراسئنان اكةمنئث اعاسئن، نةمةرة ءئنئسئن جانة انامدئ تاثداپ الدئ دا ذرئمجئگة سؤئت اتتانئپ كةتتئ.
«قوشتاسئپ قالسئن» دةگةن بولسا كةرةك، كةتةر الدئندا مةن، ءئنئم، ةكئ قارئنداسئم تورتةؤئمئزدئ قول-اياعئ جانسئز جاتقان اكةمئزدئث قاسئنا الئپ كةلدئ. مةن كوز جاسئمدئ تيا المادئم، انا ذشةؤئ تئم كئشكةنتاي بولعاندئقتان ةشتةثةنئ دة سةزبةي، اكةمنئث باس جاعئندا بوس جاتقان كةتئك كةسةنئ توثكةرئپ ويناپ كةتتئ...
سودان باستاپ ءبئزدئث باسئمئزعا تئرلئكتئث اقئرزامانئ ورنادئ. ول كةزدة وركةنيةتتةن تئم شالعاي ورنالاسقان شاعئن قئستاعئمئزدا تةلةفون دةگةننةن اؤئز اشؤدئث كةرةگئ جوق-تئ. ذرئمجئدةن كةلةر جةدةلحاتتارعا تةلمئرةمئز. ماردئمدئ سوزدةر جازئلماسا دا ايتةؤئر اكةمئزدئث ءتئرئ ةكةنئن سةزئپ ءجذردئم. بئزگة قارايلاسؤعا كةلگةن ةكئ تؤئسقان اپايئمئزدئ اؤئلدئث تورؤئلداعان، ذرئنشاق جئگئتتةرئ كةي تذندةرئ مازا بةرمةيتئن. مذندايدا جاستئعئمنئث استئنا اعاش ساپتئ ءداؤ پئشاقتئ جاستاپ ذيئقتاپ ءجذردئم. ذلكةن اعام اؤدان ورتالئعئندا، ةكئنشئ اعام اؤئل ورتالئعئنداعئ مةكتةپتئث 8 - كلاسسئندا وقيتئن. ولاردئ اپتاسئنا ءبئر كورةتئنمئن. تئم قذرئسا قاسئمئزدا انامئز دا جوق، تئرئدةي جةتئمدئك ازابئ ارقامئزعا ايازدان بةتةر باتتئ.
ارادا ةكئ ايعا جؤئق ؤاقئت ءوتتئ. كورشئ قئستاقتاعئ ديئرمةننةن ذن الئپ كةشتةتئپ قايتقان جولئمدا، جذرةگئمدئ جاؤلاعان ؤايئممةن، دارمةنسئز قيالدارمةن ويئم ونعا ءبولئنئپ وتئرئپ، «سايتان اسؤئ» اتالاتئن كذرةكتئ جوتاسئنا قاراي اداسئپ كةتئپپئن..
سوعئس جئلدارئ اسؤدئث ارعئ بةتئندةگئ تار شاتقالعا قاماپ الئپ، مئثداعان قئتاي اسكةرئن جايپاپ سالعان قازاق ساربازدارئنئث ةرلئگئ تؤرالئ قاريالاردان ذنةمئ ةستيتئنبئز. جازئقتئ-جازئقسئز بولئپ توگئلگةن سونشاما كوپ قاننئث قارئزئ، ولةر الدئنداعئ ادامداردئث قينالئستئ جانتالاسئ تذندةردة شؤئلداپ، ارئ-بةرئ وتكةن جولاؤشئلاردئ قؤالايدئ ةكةن دةيتئن دة اثئز تارايتئن. جازدا اربادان، قئستا شانادان ابدةن قاجئعان، اشتئقتان بذرالعان، ساؤدئراعان سذيةگئنة عانا سذيةنگةن قئرشاثقئ تورئ اتئمنئث الدئنداعئ ايئر سذرلةؤدئث قايسئسئ ذيگة اپاراتئنئمةن شارؤاسئ بولماسا كةرةك.
اپپاق تذماننان بذلدئراي كورئنگةن بوزامئق ايدئث سذلباسئنا قاراپ اداسئپ كةتكةنئمدئ ءوزئم دة سةزئپ كةلة جاتئرمئن. ةندئ كةرئ قايتؤئم قيئنداؤ. سةبةبئ، جالعئز اياق شانا جولدان ءسال شئعئپ كةتسةث قاسات قارعا كومئلئپ، مالتئعئپ قالارئث ءسوزسئز. ءبئر كةزدة الدئمنان قارسئ كةزئككةن ةثگةزةردةي اتتئ كئسئ قالئث قارعا ءتذسئپ، جول بةرئپ وتكئزئپ جئبةردئ دة ذزاي بةرة قايتادان شاؤئپ جةتئپ كةلدئ. ات ذستئندة تذرئپ:
- ءاي، بالا! قايدان كةلةسئث، قايدا باراسئث؟ كئمنئث بالاسئسئث؟ - دةپ گذر ةتتئ.
اؤئل اراسئندا توناؤشئ، ذرئلار جوعئن بئلةتئنمئن. ون ءبئر جاستا بولسام دا مئناؤ سذرةثسئز ءومئر ول كةزدة ماعان ءبارئبئر بولئپ كةتكةن ةدئ. جوتكئرئنئپ الدئم دا:
- كوكتةرةكتةگئ دارئگةر دالةيدئث ءذشئنشئ ذلئمئن. «كاسئپ-3» اؤئلئنا ديئرمةنگة بارئپ، ذيگة قايتئپ بارام، - دةدئم ءالسئز ذنمةن. تئپ-تئمئق تذندة ءوز داؤئسئم وزئمة اپ-انئق ةستئلدئ. «قيئن قئلسا، ات-شانامدئ تارتئپ الئپ، ايدالاعا تاستاپ كةتةر. ايازدئ تذندةردة ويناق سالئپ قذتئرئپ جذرةتئن تاؤ بورئلةرئ جةپ كةتةر. مةنئث جوقتئعئم تةك، قارئنداستارئما عانا قيئن بولماسا مئنا الةمنئث مةنئمةن جذمئسئ نة؟..» دةگةن سؤئق ءسوز ميئمنان باس كوتةردئ.
الگئ ءداؤ ادام اتئنان دومالاي ءتذسئپ، مةنئ كةلئپ باسسالدئ.
- قذلئنئم-اي! اداسئپ باراسئث عوي. ولةسئث عوي مئناؤ ايازدا... ارتقا قاراي ءجذرؤئث كةرةك. كوكتةرةك قايدا، سةن قايدا؟ -، ئشئككة ورانئپ، ءبذرئسئپ وتئرعان مةنئث اياقتارئمنان ذستاپ، قورباثداپ ءبئر قذشاقتاپ الدئ.
- سةنئث اكةث بولماعاندا مةنئث جالعئز ذلئم دا امان قالماس ةدئ... ءجذر، ذيئثة جةتكئزئپ تاستايمئن، - دةپ ايازدا شيراپ القئنئپ تذرعان اتئن جةتةلةپ اكةلئپ شانامنئث الدئثعئ دارتةسئنة قوسارلاپ جةكتئ دة ةكئ شئلبئردئ قاؤسئرا ذستاپ، يئقتان جاؤعان ومبئ قاردان شانامدئ كةرئ اينالدئرئپ، ارتقئ باعئتقا قايتا ءتذسئرئپ، اتئنا ءمئنئپ الدئما ءتذستئ.
شذباتئلعان بيشئكتئث قارعا سذيرةتئلة سئرئلداپ شئققان بئركةلكئ ذنئنة، شاثئتقان تئنئش ءتذننئث بةرةكةسئن كةتئرة شئقئرلاعان شانا داؤئسئنا ةلئتئپ ويعا شومئپ كةلةمئن. سالدةن سوث قئستاقتئث قارايعان سذلباسئ كورئنئپ، قارلئعا ذرگةن يتتةردئث داؤئسئ ةستئلة باستادئ. ذيگة بذرئلار ايرئق جولعا جةتكةندة ات باسئن تارتئپ، ءسال كئدئردئ دة «اؤ، بالاقاي! ذيئثة دة جةتتئث. مةن دة ايالدامايئن. ساؤ بول»، - دةپ ايقايلاپ، قاسات جولدئ سئقئرلاتئپ جةلة جونةلدئ.
قاراثعئ تذندة، تذماندئ يةن جولدا كةزدةسكةن، «سايتان اسؤئنا» جةتكئزبةي ذيئمة باعئتئمدئ دذرئستاپ الئپ كةلگةن بذل بةيتانئس ادامنئث كئم ةكةنئ ماعان سول بويئ جذمباق كذيئندة قالدئ.
ذيگة جةتئپ شانادان دومالاي ءتذستئم. سؤئقتان قارئسئپ قالعان تذلا بويئمنان جان شئعئپ كةتكةندةي زورعا قيمئلدايمئن. ساكئ شةتئنة ئلئنة بةرة اپايئما ءبئر شةلةك قار الدئرئپ، ءذسئپ كةتكةن باشپايلارئمدئ جؤئپ وتئر ةدئم، كةنةت ةسئك اشئلئپ، ءبئر قذشاق بؤدئ ةرتة، سارئ ئشئگئنئث ءوثئرئ جةر سئزعان انام كئرئپ كةلدئ.
و، جاراتقان يةم! انامئز كةلدئ! ءبئزدئ تئرئدةي جةتئمسئرةتكةن، قاهارلئ قئستئث، جوقشئلئقتئث، اؤئلدئث جةلئككةن جئگئتتةرئنئث قورلئعئنان قذتقاراتئن سايالئ تاؤئمئز كةلدئ!
ةلؤ سةگئز كذن بويئ الئستا جذرگةن انام كوزئمة باسقا ادام سياقتئ بولئپ كورئندئ. پةش تذبئندة ايقاسئپ ذيئقتاپ جاتقان باؤئرلارئمدئ كةزةك ايمالاپ، مةنئ قذشئپ جئلاپ جئبةردئ. اكةمئزدئث امان ةكةنئن، ونئث دا كةشئكپةي كةلةتئنئن ةستئپ، بارلئق قئسپاقتان قذتئلعانداي ارقام كةثئپ سالا بةردئ.
بئرنةشة كذننةن كةيئن كةپتةرساي جاققا جايلئمعا شئققان ءبئر توپ ةشكئمئزگة قاسقئر شاپتئ. تورتةؤئن ءولتئرئپ، ذشةؤئن تاماقتاپ كةتكةن ةكةن. امان قالعاندارئن ايداپ ذيگة اكةلدئك. انامنئث اقئلئ بويئنشا قاسقئر جارالاعان كوكمويئن ةشكئنئث تاماعئنا مال سذيةگئن ورتةپ، ئستئقتاي كذلئن باستئم. ءبئراق، ول دا ةم بولمادئ. ةرتةسئ قورا ئشئندة ءولئپ جاتقان جةمتئگئن سذيرةپ، الئسقا اپارئپ تاستادئم. مال اتاؤلئنئ ءتئسئ ءتيئپ كةتسة ومئردةن باز كةشئرةتئن بذل جئرتقئشتئث كةزئندة ءبئزدئث انامئز بولعانئ جايلئ ةرتةرةكتة اجةم ءبئر اثگئمةلةپ بةرگةن-تئن. بذل ءافساناعا قاتتئ سةنگةن مةن، بيشارا ةشكئنئث اسپانعا شانشئلئپ اشئق قالعان كوزدةرئنة، قئتئمئر جةلدةن ءدئرئل قاققان، قان جذققان قئلئشقتارئنا قاراپ كذرسئنئپ قويدئم.
ءبئزدئث شاعئن قئستاق ادامدارئ قاسقئردئ ذناتپاعانئمةن، ةرلئكتئث ءپئرئ تذتاتئن. اتئن اتاماي، «يت-قذس» دةپ تةرگةيتئن. سول «يت-قذستاردئث» جئگةرباي اسؤئ ارقئلئ بئزگة وتةتئن بئردةن ءبئر جولئ -جالعئز اعاش وسكةن جارتاس باؤرايئندا ةدئ. شئث باسئندا جاپادان جالعئز وسكةن وسئناؤ ءبئر ءتذپ اعاش اؤئل ادامدارئ ءذشئن دة، مةن ءذشئن دة تئم جذمباق سئردئث يةسئندةي سةزئلةتئن. اؤئلدا كونةدةن قالعان «قاسقئردئث جذرةگئن جةگةن جئگئت باتئر بولادئ» دةيتئنن ذعئم بار ةدئ. جاس جئگئتتةردئث ءبارئ ارلان بورئگة ةلئكتةپ ءومئر سذرةتئن. جالةل اتام اؤلاعان كوكجالدئث جذرةگئنةن مةن دة اؤئز تيگةم.
قاسقئرلار وتةتئن كيةلئ سوقپاقتا، قئستاقتئث قاثعئباس توبةتتةرئنئث اياعئ جةتة بةرمةيتئن، تازا جةرگة تامئر جايعان بذل اعاش مةنئث بالالئق ءومئرئمنئث مذناراسئنداي قاسيةتتئ ةدئ...
اقپان ايئ تؤا اكةم ةمحانادان شئعئپ، ذيگة كةلدئ. ءبئراق، بذرئنعئ وتئز سةگئز جاستاعئ الئپ دةنةلئ، قولدارئ شوقپارداي ايبارلئ اؤئل دارئگةرئ ةمةس، كةمتار اكة بولئپ ورالدئ. وث قول، وث اياعئنان جارتئلاي جان كةتكةن، وتئرئپ-تذرؤئنئث ءوزئ مذثعا اينالعان ونئث ذسقئنسئز كةسپئرئن كورگةندة، اناؤ ءبئر شالدئث «...سةن ذيةكتئث استئنا سالاتئن اعاشتاردئ دايئندا...» دةگةن اؤئر ءسوزئن ةستئگةن ساتتةن بةتةر كذيئنئپ جئلادئم.
مةيئرلةنسة شئلدة كذنئنةن دة جايدارئ، قاهارلانسا جالعئز اعاش قاسئنداعئ ءبورئسوقپاقپةن كةنةت جةتئپ كةلئپ، قانعا بوكتئرةتئن قاسقئرلار سياقتئ زارةمئزدئ ذشئراتئن اكةنئث عاجايئپ ءيئسئ پةش ماثئن جاؤلاپ الدئ. مذلدة جات شاهاردان قول سؤمكاسئنا ئلةسة كةلگةن، ازداعان ءدارئ ءيئسئ ءبارئبئر ونئ جةثة المايتئن ةدئ. جينالعان ادامدار ئشئنةن كورشئمئز راحئم مذعالئم دة كذرسئنة جاس توكتئ.
ول شاقتا، ءبئزدئث قئستاق بالالارئ ءذشئن اكةدةن بيئك، اكةدةن قئمبات، اكةدةن قورقئنئشتئ ةشتةثة بولمايتئن. بارلئق بالا اكةلةرئنئث مةيئرلئ ءساتئن دة، وسپادار مئنةزئن دة ماقتانشئپةن ايتاتئن.
دةگةنمةن، مولاداي سذرةثسئز، كوردةي ذرةيلئ سةزئلةتئن شاعئن وتباسئمئزدا ذلكةن كوثئلدئلئك ورنادئ. تؤئسقان اپايئما قئرئنداپ، تذندةلةتئپ تةرةزة قاعا بةرةتئن بولات تا كةلمةيدئ ةندئ. التئن دئثگةگئ قذلاؤعا شاق تذرعان شاثئراعامئزدئث سونة باستاعان وشاعئن ءالسئز دةمئممةن قايتا ذرلةپ، سؤ تاسئپ، قئستاق كوشةسئن جاعالاي وتئن سذراپ، ساباقتان قالا بةرةتئن مةنئث سؤمكامداعئ وقؤلئقتارئمدئ ذرلايتئن اناؤ وثباعان بالالار دا ةندئ قايتئپ ماعان جولاي المايدئ.
ةث باستئسئ، دارئگةر جةتئسپةيتئن ءبئزدئث تاؤلئ قئستاقتا اكةم جئعئلعان قارا كذزدةن بةرئ اؤرؤئ اسقئنئپ، توسةك تارتئپ جاتئپ قالعان ءنازيللا-قئزدئث ناؤقاسئنئث بةتئ ةندئ بةرئ قارايدئ. ونئ اكةم ةمدةپ، ساؤئقتئرئپ، قاتارئمئزعا قايتا قوسادئ. بئرگة ساباق وقيمئز. كوكتةم شئعا توعان جاعالاپ، كذزدةن قالعان جالبئز تامئرئن تةرةمئز. تاؤعا شئعئپ وينايمئز، جارتاستئث ذشار باسئندا ءوسئپ تذرعان جالعئز اعاشقا ةرتئپ بارام ونئ. جازدا ول جةرمةن قاسقئرلار جذرمةيدئ. ال، بالاعئنا ورالئپ جاتاتئن جئلاندئ تاس لاقتئرئپ، قؤئپ جئبةرةمئن.
ديئرمةننةن قايتاردا مةن اداسقان ءتذنئ باسئمنان كوشكةن اق تذمان سياقتئ جئلدار ءبئر-بئرلةپ وتة بةردئ. كئتاپ وقؤعا دةگةن ئنتام بويئمداعئ بارلئق قذمارلئق اتاؤلئنئث بارئنةن اسئپ ءتذستئ دة انام ءذشئن دة، اؤئلداستارئم ءذشئن دة «وقؤ سوققان قيالي بالاعا» اينالا باستادئم. قاثعئباس بذزاؤلارئمدئ ئزدةؤدةن قاشئپ، سةكسةنئنشئ جئلدارئ كةزدةيسوق اؤدارئلئپ قالعان جيؤل أةرننئث «سئرلئ ارالئ» مةن «سؤ استئنداعئ سةكسةن مئث شاقئرئمدئق ساپار» كئتاپتارئن ءذيدئث شاتئرئنا جاسئرئنئپ الئپ وقيتئندئ شئعاردئم.
مةكتةپ باقشاسئنداعئ ءبئر شوعئر تالدئث ءتذبئ ءبئزدئث قئزئقتئ جينالئستار جاسايتئن جةرئمئز بولاتئن. وقئعان كئتاپتارئمنان ةث قئزئقتئ دةگةن وقيعالاردئ دةمالئس اراسئندا بالالارعا تامسانا باياندايتئنمئن. كوك شالعئندا قارسئ الدئما ةتپةتتةي جاتئپ، باستان اقئر نازار اؤدارماي تئثدايتئن، ةث ءبئر قورقئنئشتئ، ايانئشتئ جةرئنة كةلگةندة قوس جانارئ مولتئلدةي قالاتئن ءنازيللانئث پةرئشتة ذسقئنئ قازئر دة كوز الدئمدا. ماحاببات، عاشئقتئق تؤراسئنداعئ حيكايالارعا كةلگةندة ودان ذيالعانئمنان ذنةمئ قئسقارتئپ، باسقاشا جةتكئزةتئنمئن. ول كةزدة ءبئزدئث قئستاق تذرعئندارئ ءذشئن ماحاببات اثگئمةسئ - كوبئنةسة جابئق تاقئرئپ بولاتئن...
ماؤسئم ايئنئث ورتاسئنا قاراي، قئستاعئمئزدئ اينالا كةث جايئلعان، ءدامئ ءتئل ذيئرةتئن سئرعالارئ ساؤدئراي ءتئزئلئپ تذراتئن بذرشاق اتئزئن تاپاپ وتةتئن وزگة بالالارداعئ سياقتئ كوثئلدئلئك مةندة بولا بةرمةيتئن. ةگئن اتاؤلئ ورئلئپ، تاؤلئ دالاعا جاثبئرلاتئپ جةتكةن جئرتئق شةكپةندئ كذز، جذقا اق تذمان وراپ جاتاتئن تاؤ، ءتذرلئ ناؤقاس ادامدارعا تولئپ كةتةتئن اكةمنئث شاعئن ةمحاناسئ، مورجالارئنان ءتذتئنئ بؤداقتاعان سذرعئلت ذيلةر، ءبارئ، ءبارئ مةنئث قذيتتاي جانئمدئ بةيمازالئققا، وزگةشة ساعئنئشقا بولةيتئن.
اكةم اؤئرعاندا ءتذنئ بويئ شئراق جاعئپ كذزةتئپ، دذعا وقئپ شئققان ءتورت قاريانئث ذشةؤئن ءبئر-بئرلةپ جةر قويئنئنا تاپسئردئق. ولاردئث جانازاسئنا قاتئناسقان اكةم جةرلةؤ سالتئ بئتكةن سوث ذيگة كذيئنئپ كةلةتئن. ارشئعان جاثعاقتاي جيئرئلئپ، سولا باستاعان جانسئز وث قولئن ؤقالاپ، ءذنسئز ويعا باتئپ وتئراتئن...
بارئنةن دة ماعان باتقانئ - اؤرؤئ اسقئنئپ، ةمدةؤ شةگئنةن اسئپ كةتكةن ءنازيللا دا اقپاننئث بوزامئق ءتذنئن شؤلاتئپ، اكةسئ مةن اناسئن قاسئرةتكة باتئرئپ، و دذنيةلئك بولدئ. سول شاقتا وزگة بارار جةرئم بولماعاندئقتان وسئناؤ قئستاقتان ات كةكئلئن كةسئسئپ كةتة الماعانمئن. جئل سايئن قايتالاپ، ةشكئلةرئمئزدئ قئرئپ كةتة بةرةتئن قاسقئرلاردئ دا، جئل سايئن اياعئمدئ ءذسئرئپ وتة شئعاتئن ايازدئ دا قيمايتئنمئن. ءبئراق، وسئندا ءومئر سذرگئم دة كةلمةيتئن.
ءبئزدئث بذل تاؤلئ قئستاعئمئزدا تالاي بالانئ ةرتة ةسةيتكةن حيكايالار كوپ تؤئلاتئن. ويتكةنئ، كوكتةرةك قئستاعئ قئم-قيعاش وقيعالار مةكةنئ بولاتئن. وندا تئرلئك كةشةتئن ادامداردئث كوبئسئ وقئماعانئمةن كونة سالتتئ مئقتئ ذستاناتئن. ومئردةگئ ةث اشةكةيلئ زاتتئث ار-نامئس ةكةنئن، ةث كوركةم ءهام ةث قيماس نارسةنئث ءوزئنئث ءومئرئ ةكةنئن جاقسئ تذسئنةتئن. مئسالئ، جالعئز وسكةن اعاشتئ كةسپةيتئن، تاؤ جئلعالارئنان ذساق تامشئلارئ ءجئپسي تةرلةگةن بذلاق نوبايئن كورسة كذرةك الئپ كةلئپ، كةثةيتئپ كوزئن اشاتئن. ءبئر-ءبئرئن ءولتئرؤ، ايةل زاتئنا زورلئق-قورلئق جاساؤ سياقتئ سذمدئقتار مذندا مذلدة جات سانالاتئن. ونئ مةن جةتئنشئ كلاسسقا كوشةتئن جئلئ وقئعان، ميحايل شولوحوأ جازعان گرةمياچي لوگ حؤتورئنداعئ كازاكتار عانا جاسايدئ دةپ ويلايتئنمئن. مةن كةرةمةتتةي قادئر تذتاتئن سول داثقتئ جازؤشئنئث ءتئلئ وتانئمدا شةكسئز ذستةمدئك قذرادئ دةگةن وي بولماپتئ، ءبئراق...
كوكتةم شئعا كيئز ذيلةرئن تئگةردة بوساعاسئن سارئ ارشا تذتئنئمةن الاستايتئن، كذل توككةن جةردئ اياقپةن باسؤعا، وشاق باسئنداعئ وتئندئ تةبؤگة قاتال شةكتةؤ قوياتئن اؤئلداستارئمنئث سالتئندا كوك تاثئرئنة تابئناتئن ارعئ داؤئرلةردةن قالعان سارقئندار دا كوپ بولاتئن. قؤاثشئلئقتان، جوقشئلئقتان تئم جذپئنئ تئرلئك كةشةتئن اؤئلداستارئمدئ سونداي سذيةتئنمئن.
مةن ورتا مةكتةپتئث 10 - كلاسسئنان وقؤدان قؤئلاتئن جئلئ كوكتةمدة -تذنئمةن شئراق جاعئپ، اكةمدئ كذزةتئپ شئققان ءتورتئنشئ قاريا دا باقيعا اتتاندئ. جذرةگئ نذرلئ، جانئ ءمارت اياؤلئ قارتتئ اؤئل بولئپ كذثئرةنئپ جةر قويئنئنا تاپسئردئ. كوكتةرةكتئث قاسيةتتئ اقساقالدارئ مةن اجةلةرئ سيرةگةن سايئن اكةمنئث شاعئن ةمحاناسئندا سابيلةر ئثگالاپ، جارئق دذنية قاقپاسئن قاعئپ جاتتئ.
مةنئث سذيئكتئ تاؤلارئمنئث ءار تاسئن جاثعئرتئپ، سئثسؤ ايتئپ قانشاما قئزدار ذزاتئلدئ؛ تؤئپ وسكةن دالاسئنئث ءبئر ؤئس توپئراعئن بةشبةتئنئث وث جاق قالتاسئنا ءتذيئپ الئپ، قانشاما كةلئن كوكتةرةكتئث شاثداق كوشةسئن دؤمانعا بولةدئ؛ قانشا جئگئت كوكپاردا مةرتئكتئ، قانشاما بوزبالا قئزقؤارعا شئعئپ، قالجئثباس جةثگةلةرئنةن قامشئ جةدئ؟!.
ءومئر سول داعدئسئنان جاثئلعان جوق.
ةسةيگةن سوث تئم الئس قالالارعا ساپار شةكتئك. وقؤ ءبئتئرئپ، وتاؤ كوتةردئك. انادان-مئنادان قذراستئرعان جاساندئ ءومئرئمئزدئ بئلاي قاراساث ءبارئ دذرئس سياقتئ سةزئلةدئ.
دةگةنمةن، وسئ كذنگة دةيئنگئ شولاق اتتئ ءجذرئسئمئزدئ سول تاؤ بوكتةرئنة جةرلةنگةن ارؤاقتار دا، جامئراي كيئز ءذي تئگئپ، جاز شؤاعئن جذتاتئن بايجة قونئسئ دا كةشئرةر. الايدا، ءبئز ذزاق ؤاقئت قالعئپ كةتتئك، ءبارئن ذمئتتئق. جانئمئزعا جاقپاي قالعان ئستةردئ بئرةؤدةن، نة ومئردةن كورةتئن، ساتئزدئكتةر مةن ءوز تاؤةكةلئمئز جةتپةي قالعان جةرلةردة قذدايدئ كئنالايتئن ادةت تاؤئپ الدئق.
ولئمنةن قورقاتئن، ايةلدةردئ تذسئنبةيتئن، يةسئز دالاعا ساپارلارعا شئعؤدان، دالاعا، مولاعا تذنةؤدةن تئكسئنةتئن بولدئق. بئرةؤلةر قاسقئرلاردئ جامانداپ جاتسا اراشا تذسة المايتئن، جاثا جئل كةشئندة ساقالئ ساپسيعان سايتان بةينةلئ شالعا تاعئزئم ةتةتئن، ءوز بالالارئمئزعا قويانداردئث ةرلئگئ تؤرالئ ةرتةگئ كورسةتةتئن ازعئندئققا بةتالدئق. انالارئمزدئ الجئعانشا جذمئسقا جةگئپ، ودان ءارئ قارتتار ذيئنة جةتكئزئپ سالاتئن وپاسئزدئقتئ ذيرةندئك، الدةبئر اق جاعالئلار جينالعان جةردة ساناسئن باتئس ءدئنئ شئرماعان كوگئلدئر ايةلدةردئث «ةكئ كذيةؤگة تيةمئز» دةيتئن ءؤاجئن ةستيتئن بولدئق...
كوكتةرةكتئث ءار ءبئر قئراتئندا، بايجةگة ورلةيتئن قارا جولدئث بويئندا قذدئقشئ ةلاعامنئث رؤحئ ذشئپ ءجذر. قارا ءبذيئ قاپتاپ كةتةتئن جئگةرباي جولئنئث كذنباتئس جاعئندا مارقذم اجةلةرئمئزدئث ةلةسئ ءالئ تةزةك تةرئپ، ذرشئق ءيئرئپ، قذرت قايناتؤدا. ولار باتسئقا كذن سالا قاراپ، ءبئزدئث جولئمئزدئ قاراؤئلداؤدان ءالئ كذنگة دةيئن ءبئر تئنعان ةمةس.
قذلازئعان يةسئز قذدئقتان قايتار جولدا نذردئبةك مارقذمنئث مةنئث جيةن اپةكةم نذرگذلگة ايتا الماي كةتكةن جذرةك ءسوزئ دة بيداي اتئزئنئث ذستئندة ءالئ قالقئپ ءجذر. نذرقابي قؤئستان ارشا جذلئپ قايتقان ميعئراجدئث كوككة ذشئپ كةتكةن جانئ دا ءبئزدئ ذمئتقان جوق.
ال، ءبئز ولاردئ ذمئت قالدئردئق... ونبةيتئن ءبئر كذيبةثدةرگة بايلانئپ، ءوزئمئزدئ اسپاننان وسئ بويئمئزبةن تذسة سالعانداي سةزئنةتئن وكتةمدئككة جةتتئك. ءتئپتئ، اتقا ءمئنؤدئ دة، سابيلةرئمئزدئ جئلقئ تةرلئگئنة وراپ، توبئلعئدان ويئنشئق ويؤدئ دا ذمئتتئق...
اقپان ءتذنئن ادام ايتقئسئز قاسئرةتتئ داؤئسقا بايلاعان، مةنئث بذكئل عذمئرئمدئ نة وشپةيتئن، نة ايئقپايتئن قانئق سارئ ءتذستئ ساعئنئشقا بوياعان، ءارئ قاراي ئلگةرئ جذرة بةرؤگة، ءومئر سذرؤگة جةبةيتئن ءنازيللا-قئزدئث توسئن عذمئرئ بذكئل عالامعا تاث شاپاعئ سياقتئ تاراپ كةتكةندةي قايدا جذرسةم دة الدئمنان شئعادئ. بالكئم، مةنئ سوثعئ ساپارعا اتتاندئرئپ سالؤعا جوثكئلگةن قارالئ كةرؤةننئث ءئزئن باسا ماهشار كذنئنة دةيئن ةرئپ بارار...
ؤاقئت وسئلاي وتة بةرةر. جةلتوقسان تؤا ءبئزدئث قئستاقتئ شؤلاتئپ، جالعئز اعاش وسكةن جارتاس باؤرايئنان وتةتئن قاسقئرلار دا ةرتةگئگة اينالار. ولار جذرگةن ءبورئسوقپاق بئرتئندةپ كومةسكئلةنئپ، سوثعئ كةزدةرئ قاپتاپ كةتكةن كةزبةلةردئث تابانئنا تاپتالار. جاز شئعا جاسئل تذسكة بولةنةتئن وسئ ءبئر جالعئز اعاش تا قارتايار. وتكةن ساتتةردئ ةلجئرةي ةسكة العان بذل جازبام دا ءبئر جةردة شاث باسئپ قالار.
سول قارت اعاش بذتاعئنا اقتئق بايلاؤعا كةلگةن دارئگةردئث شوبةرةلةرئ مةنئث وسئندا وتكةن قئم-قؤئت بالالئق شاعئم جايلئ كوثئلسئزدةنة ةسكة الار. قاسقئرلار جايلئ اثئزدئ ذمئتئپ كةتكةن ولار كذرةكتئ اسؤئن مةكةندةگةن سايتاندار جايلئ، ودان قورقئپ جذرةگئ جارئلئپ ولگةن كةزبة ةتئكشئنئث جئندانعان ايةلئ تؤرالئ ةستةلئك جازار...
ءتئپتئ، ؤاقئتتئث اؤئزئنان ءتذسئپ قانا قالعان، جئلدار وتة كةلة ئزدةرئ سارعئش تارتار وسئناؤ شالعاي قئستاق تذرعئندارئنئث ةلةسكة اينالعان قوثئرقاي سذلبالارئ جالعئز اعاشقا - جاسئل مذناراعا جاپئرلاي قونار...
2013 - جئلئ 8 - قازان.
دايئنداعان: شةرحان تالاپ ذلئ
massaget.kz