قازاققا پانا بولعان قاراتاؤ
استانا. 7 - قازان. قازاقپارات - قويناؤئ قذتقا تولئ قارت قاراتاؤ قازاق تاريحئنئث نةبئر داؤئرئنة كؤا بولعان. ذلت رةتئندة جويئلؤ قاؤپئ تؤعان قازاق حالقئنا زار زامان كةزةثدةرئندة تاؤ سئلةمدةرئ پانا، قورعان بولدئ.
تذتاس اؤئلداردئ امان الئپ قالعان قاراتاؤ اثعارئندا تاريحي قذنئ جوعارئ ذثگئرلةر كوپ. ال تاؤدان جئراقتا ورنالاسقان ذلئ جئبةك جولئنئث بويئنداعئ قذميان، قئروزگةنت شاهارلارئ سئر ةلئندةگئ قالا مادةنيةتئنئث قالئپتاسقاندئعئن دالةلدةيدئ.
X-XII عاسئرلارعا تان قذرئلئستئث وزئق ذلگئسئن قذميان جانة قئروزگةنت قالالارئنان اثعارؤعا بولادئ. قذمياننئث بيئكتئگئ - 5-6، ةنئ - 3،5 مةترلئك اينالما قورعانعا قاراپ، شاهاردئث قامال رةتئندة سالئنعانئن تذسپالداؤ قيئن ةمةس. كةسةك قورعاندار 4 اتتئلئ كئسئ تذراتئنداي قالئث ءارئ بةرئك قالانعان. ةرتة داؤئردة قئروزگةنت پةن قذميان ساؤدا-ساتتئق ورداسئ بولعان. مذندا ساز ئدئستار جاساؤ مةن ةگئنشئلئك جاقسئ دامئعان. جالپئ، قالانئث ةكونوميكالئق الةؤةتئنئث جوعارئ بولعانئن، مذندا تابئلعان ءتذرلئ حاندئقتاردئث تةثگةلةرئنةن بايقاؤعا بولادئ.
ءالئمجان ةرجانوأ، تاريحشئ:
- جانئبةك حاننئث كةزئندة سوعئلعان سئعاناقتا سودان باستاپ تابئلادئ. اقساق تةمئردئث كةزئندة سوعئلعان تةثگةلةر دة تابئلئپ جاتئر. ةث سوثعئ تاپقان تةثگةمئز ول حورةزم مةملةكةتئندة سوعئلعان 113 كذمئس تةثگة تابئلدئ. قازئرگئ كةزدة زةرتتةؤدةمئز. كوبئنةسة، ءبئز تةثگةلةرگة سذيةنةمئز. ويتكةنئ تاريحي مالئمةت جوق.
اتالعان ورتاعاسئرلئق قالالار جاؤگةرشئلئك زامانداردا ورتكة ورانئپ، وركةنيةتئ قذلدئراعان. قازاق باسئنا كذن تؤعان الاساپئران زامانداردا قاراتاؤ اثعارلارئ سئر حالقئنا پانا بولدئ. جوثعارلاردئث جةر قايئسقان قالئث قولئ جاساعان تولاسسئز شابؤئلدارئ ةلدئ ابدةن قاجئتتئ. سةلدةي قاپتاعان جاؤدئث قاندئ شةثگةلئنةن حالئق تاؤ باسئنداعئ ذثگئرلةرگة قاشتئ. سونئث ءبئرئ - قاتئن قامال.
ادئربةك سوپئبةكوأ، ولكةتانؤشئ:
- بيئك شئثنئث باسئندا ذلكةن ذثگئر بار. ذثگئردئ ويدا تذرئپ قاراساث كورئنبةيدئ. جاقپار-جاقپار تاستار بار، شةثگةل بار قيا جةردةن. مئنةكةي، سول XVII عاسئرداعئ جوثعار شاپقئنشئلئعئ كةزئندة ذلكةن «اقتابان شذبئرئندئ، القاكول سذلاما»كةزئندة سول جةردةگئ حالئقتارعا جاؤ جاقئنداپ قالعان كةزدة بالا-شاعاسئ بار 40 قئز-كةلئنشةكتئ سول ذثگئرگة اپارئپ پانالاتادئ.
قاتئن قامال اقذيئك وزةنئمةن قاپتالداي بيئك تار قؤئسقا ورنالاسقان. بذل ذثگئر باعزئ زاماندارداعئ تابيعي قوپارئلئستان پايدا بولعان سةكئلدئ. ذثگئر 12 قانات كيئز ءذيدئث ئشئندةي ذلكةن ءارئ جارئق. تابانئنا مايدا ذلپا توزاث توسةلگةن. 40 شاقتئ قئز-كةلئنشةك جوثعار شاپقئنشئلئعئ بئتكةنشة، وسئ جةردئ پانالاعان.
ذثگئر قؤئسئندا ساثئلاؤ بار. ونئث ار جاعئ 40 كئسئلئك ذلكةن بولمة تارئزدةس. ار جاعئ تاؤئشئلئك دالئزگة ذلاسادئ دةسةدئ. ءبئراق ول ازئرگة جئتئ زةرتتةلمةگةن. جالپئ قاراتاؤدئث ذشار باسئندا «قوس ذثگئر»، «كئتان ذشقان» دةگةن سةكئلدئ سئرئ بةيمالئم تاريحي ورئندار جةتةرلئك.
24 KZ