قازاق تاريحئ قذندئ دةرةكتةرمةن تولئقتئ
استانا. 25 - قئركذيةك. قازاقپارات - تاريحتئ تئث دةرةكتةرمةن تولئقتئرؤ ءذشئن شةتةل اسقان تاريحشئلارئمئز بارعان ةلدةن قذر الاقان قايتئپ جاتقان جوق.
ءبئرئ - قازاقتاردئث شئعؤ تةگئن، ةندئ ءبئرئ - حاندارئنئث ديپلوماتيالئق ماثئزدئ قذجاتتارئن تاؤئپ ةلگة ورالدئ. قازئر ةثبةكتةردئ تولئققاندئ زةرتتةؤگة كئرئستئ.
تاريحشئ قالقامان جذماعذلوأتئث گةرمانيادان الئپ كةلگةن 115 قذندئ دةرةگئ ذلت تاريحئ ءذشئن ماثئزدئ. وندا «تاريحئمئزدئث ءتذپ قازئعئ ساق-عذن داؤئرئنةن باستالاتئنئ» انئق جازئلعان. ال قئتاي مذراعاتئن پاراقتاعان ءنابيجان مذحامةتقان ذلئ تاريحتئ تةرةثنةن تانؤدا شئعئس ءهام باتئس تاريحشئلارئمةن عئلئمي بايلانئستئ نئعايتقان ابزال، دةيدئ. جؤئردا ةلگة ورالعان تاريحشئ قارجاؤباي سارتقوجا «قازاق زاثئنئث» تولئق نذسقاسئن موثعول جةرئنةن تاؤئپ، تاريح قازئناسئنا قوستئ.
قارجاؤباي سارتقوجا ذلئ، فيلولوگيا عئلئمدارئنئث دوكتورئ:
1836- جئلئ التايدئث وثتذستئگئندةگئ قازاقتار باس بئرئكتئرئپ، قازاقتاردئث زاثئن قابئلداعان. سول زاث تؤرالئ اقپاراتتار شئنجاثدا بار. قازاقستانعا بئزگة دة جةتكةن. ال ءبئراق ونئث ءتذپنذسقاسئ جوق، تابئلماعان. سول ءتذپنذسقانئ موثعولدار 1911- جئلئ ءوز تئلدةرئنة اؤدارئپ ساقتاپتئ.
ءتذرلئ اسپاپتاردئث سؤرةتتةرئن ءتئزئپ، نوتالاردئث سئزبالارئن كورسةتكةن مئنا ةثبةكتئ ءابؤ ناسئر ءال-فارابي 10- عاسئردا جازعان. بذدان بولةك تذركيا مذراعاتئندا تاعئ 80 تراكتاتئ بولئپتئ. مذنداي قذندئ قذجاتتاردئ جاقئندا عالئم ءابساتتار دةربئسالئ ةلگة جةتكئزدئ.
ال 283 تومنان تذراتئن مئنا تاريحي توپتاما قئتايدان اكةلئندئ. مذندا 72 مئثنان اسا قذجات قامتئلعان. سونئث 3 مئثئ - قازاق پةن قئتاي قاتئناسئنا قاتئستئ. وسئنئث ئشئنةن تاريحشئلار ابئلاي حاننئث قئتاي پاتشاسئنا جولداعان حاتئن تاپتئ.
جانئمحان وشان، تاريح عئلئمدارئنئث كانديداتئ، شئعئستانؤشئ:
مذندا ابئلاي حان ءوزئنئث قوقاندئقتارمةن سوعئسئپ جاتقانئ، سول سوعئسقا قاتئستئ سيانلؤنگة جازعان حاتئندا زةثبئرةك سياقتئ قارؤلاردئ سذراعان. قازاق پةن قوقان اراسئنداعئ سوعئستئث تؤؤ سةبةپتةرئن جاعدايئن بايانداي وتئرئپ، ول ءوزئنئث اتا-باباسئ تؤرالئ بئلاي دةپ جازئپ كةتكةن: «ءبئز جانئبةك حاننئث ءذش ذلئنان تارايمئز»، دةيدئ. وزدةرئن ايتئپ وتئر. وسئلاي وزدةرئنئث شةجئرةسئ تؤرالئ ايتئپ كةتةدئ.
يران مةن ءذندئستان مذراعاتئنان دا قازاق حاندارئنئث ديپلوماتيالئق قذجاتتارئ تابئلدئ. شئعئستانؤشئ عاليا قامباربةكوأا سيرةك قولجازبا قورئنان XV-XVI عاسئرلاردا قازاق حاندارئنئث يران شاحتارئ مةن باتئستئث بيلةؤشئلةرئ اراسئنداعئ كةلئسئم شارتتارئنئث ءتذپنذسقالارئن تاپتئ.
جالپئ، ةلئمئز بويئنشا ةل تاريحئن زةرتتةؤگة 21 عالئم اتتانعان. تاريح تولقئنئنان تام-تذمداپ جةتكةن قذندئ قذجاتتار ءتول تاريحئمئزدئ ايقئن تانؤعا تذعئر بولماق.
ايگذل ةرماحان
«قازاقستان»