اسئل تذقئمدئ قازاق تذلپارئنئث ءدذبئرئ قايدا؟

 استانا. 23 - قئركذيةك. قازاقپارات - كذلدئر-كذلدئر كئسئنةتئپ، كذرةثدئ مئنگةن قازاقتئث كةث جازيرا دالاسئ تالاي تذلپاردئ دذنيةگة كةلتئرگةنئ راس. ونئث دالةلئ تاريح قويناؤئندا اثئز بولئپ قالعان، تارعئن باتئردئث تارلانئ، الپامئستئث بايشذبارئ، اقان سةرئنئث قذلاگةرئ دةسةك قاتةلةسپةيمئز.

اسئل تذقئمدئ قازاق تذلپارئنئث ءدذبئرئ قايدا؟

تذياعئ تاستئ يلةپ، شاپقان جةرئ ور بولئپ قالاتئن قازاق جئلقئسئنئث قاسيةتئ دة كةرةمةت. ءبئراق جئلقئسئ ءذيئر-ذيئر بولعان قازاق جئلقئسئنئث اسئل تذقئمدئسئ ازايئپ بارا جاتقانئ قئنجئلتادئ. قئل قذيرئقتئ قامبار اتانئث تذلةگئن قادئر تذتقان قازاق ئشئندة تةك قذرئعئنا مالدانئپ وتئرعاندار دا بارشئلئق.

دةگةنمةن اؤئزدئ قؤ شوپپةن سذرتؤگة دة بولمايدئ. نيكولاي پاتشا زامانئنان الاش تذلپارئنئث ءدذبئرئن قذلاقتان ذزدئرمةگةن بئردةن-ءبئر زاؤئت «قازاق تذلپارئ» ةكةنئ راس. ويتكةنئ سوناؤ جئلداردان بةرئ قازاقتئث قازاناتئ مةن جابئ تذقئمدارئن ساقتاپ، جاثعئرتئپ، سذرئپتاپ كةلة جاتقان وسئ زاؤئت ةكةنئ - دذيئم ةلگة مالئم جاعداي.

تاريح ساحناسئنا قويؤ قانئق بوياؤمةن ةنئپ كةتكةن «قازاق تذلپارئ» زاؤئتئنئث تاريحئ دا تةرةثدة جاتئر. بذگئندة جئلقئ زاؤئتئنا 125 جئل تولدئ. اؤئزدئعئمةن الئسقان ارعئماق جئلقئلارئنئث ءتذر-تذرپاتئنا قاراپ سذيسئنبةي تذرا المايسئث. قذددئ سؤرةت سياقتئ. ارشئنداي باسئپ، جةلدةي ةسكةن ءتورت تذلئكتئث تورةسئ - وسئ.

ءبئراق «جذيرئكتة دة جذيرئك بار، قازاناتئ ءبئر بولةك» دةگةندةي، اسئل تذقئمدئ جانؤاردئث سانئ ساؤساقپةن سانارلئق. سةبةپ - شاشاسئنا شاث جذقپاعان اسئل تذقئمدئ جئلقئنئث سانئ ازايئپ كةتكةن. اسئرةسة قازاقئ تذقئمدئ جئلقئنئث قازئرگئ جايئ الاثداتارلئق. ءبئر كةزدةرئ 5 ميلليوننان اسئپ-جئعئلعان جئلقئنئث قازئرگئ سانئ 1 ميلليون 895 مئثدئ قذرايدئ. مذنئث ئشئندة اسئل تذقئمدئلارئ ازعانتاي عانا ذلةسكة ية.

نابيدوللا كيكةبايةأ، «قازاق تذلپارئ» قوستاناي جئلقئ زاؤئتئنئث باس ديرةكتورئ:

- قازاق جئلقئسئنئث تذقئمئن ساقتاپ قالؤ - ءبئزدئث باستئ مئندةتئمئز. اسئرةسة قازئرگئ العا قويعان ماقساتئمئز جذيرئك بايگة اتتارئنئث تذقئمئن ءوسئرؤ بولئپ تذر. سول سةبةپتئ اراب جئلقئلارئن ساتئپ الئپ، قازاق تذقئمئمةن بؤدانداستئرؤ جذمئستارئ ءجذرئپ جاتئر. بذل ةلئمئزدةگئ جئلقئ تذقئمئن اسئلداندئرؤعا ئقپال ةتؤئ ءتيئس دةپ ةسةپتةيمئن.

نذرعيسا ةلةؤبةكوأ (فوتو)

اسئل تذقئمدئ جئلقئ باسئن ءوسئرؤ - ةلباسئنئث دا نةگئزگئ باسئمدئق بةرگةن تاپسئرماسئنئث ءبئرئ. دةگةنمةن بذل ماثئزدئ ئستة ءالئ دة بولسا شالاعايلئق بار سياقتئ. ويتكةنئ ستاتيستيكالئق زةرتتةؤ دةرةكتةرئنة جذگئنسةك، 1990 - جئلدان بةرگئ جئلقئ ساناعئندا ءوسؤ ةمةس، كةرئسئنشة، ازايئپ جاتقانئنا كؤا بولامئز. اسئرةسة سولتذستئك وبلئستار اقمولا، سولتذستئك قازاقستان، قوستاناي وبلئستارئنداعئ جئلقئ مالئ قاتتئ ازايئپ كةتكةن.

جةسة تاعام، ساتسا پذل بولاتئن جئلقئنئث باعاسئ دا جوعارئ. اسئرةسة اؤئزدئعئمةن الئسقان جذيرئك بايگة اتتارئ مةن ذلتتئق سپورت ويئندارئنا بةيئمدةلگةن اتتاردئث قذنئ جوعارئ. قازئرگئ كةزدة بايگة جئلقئلارئنئث باعاسئ اسپانداپ كةتكةن. ماسةلةن، بايگة اتتارئن ءبئر كةزدةرئ قذلئندئ بية بةرئپ ساتئپ السا، كاسئبي اتبةگئلةردئث ايتؤئنشا، باعا 10 مئث ا ق ش دوللارئنان 20 مئثعا دةيئن باراتئن كورئنةدئ. ياعني الامانعا ات قوسؤدئ ويلاپ، جئلقئسئن اسئلداندئرعئسئ كةلگةن ادام جئلقئسئنا قان قذيعئزادئ. ال ول بايگةدةن ورئن السا جاقسئ. بايگة اتئ بولؤئ ءذشئن كةم دةگةندة 10 جئل قاجةت ةكةن.

ذلتتئق ات سپورتئنئث دا دامؤئ جئلقئ سانئنئث ازدئعئنا بايلانئستئ دةمةسكة ءلاج جوق. ويتكةنئ كوكپار ويئنئن رةسپؤبليكالئق «قازاقستان» ذلتتئق ارناسئندا ءناسيحاتتالسا دا، ءالئ دة اسئل تذقئمدئ جئلقئ ءوسئرؤدئ قولعا العان ازاماتتاردئث قاتارئ كوبةيمةي تذر. رةسمي دةرةكتةر اسئل تذقئمدئ جئلقئ باپتايتئن تةك 30 شاقتئ فةرما بار ةكةنئن ايعاقتادئ. بذل، بئرئنشئدةن، كةثةستئك ئدئراؤ كةزئندةگئ بذل سالاعا بولئنگةن قاراجاتتئث ازدئعئنان ئدئراپ كةتكةنئن ايعاقتايدئ. وسئدان كةلئپ، اسئل تذقئمدئسئ تذگئل، قاراپايئمئ تذرلةرئ دة جوعالا باستاعان.

قازئر، نارئق باعاسئمةن الساق، ورتا ةسةپپةن ءبئر جئلقئنئث باعاسئ 200-250 مئث تةثگةنئ قذراسا، اسئل تذقئمدئ مال ودان ةكئ-ءذش ةسة ارتئق بولاتئنئ كورئنئپ تذر. بذل اسئل تذقئمدئ مال ءوسئرؤدئث تيئمدئلئگئن كورسةتةدئ، - دةيدئ ماماندار.


ةردةن الدابةرگةنوأ، اتبةگئ
:

- ةلئمئزدة اؤئل شارؤاشئلئعئن دامئتؤعا زور مذمكئندئكتةر بةرئلگةن. اسئرةسة مال تذقئمئن اسئلداندئرؤعا باسا كوثئل بولئنؤدة. قئس بويئ قالئث قاردئ تةؤئپ ارشئپ جذرة بةرةتئن قازاق جئلقئسئنئث ءتوزئمئ دة ةرةك قوي. ءبئراق قازئر اعئلشئن جانة اراب جئلقئلارئنا باسئمدئق بةرئلگةنئ نامئسئثدئ قامشئلايدئ. نةسية الئپ ءوز جئلقئلارئمئزدئ وسئرؤگة بولادئ. ءبئراق وعان كوثئل ءبولئپ جاتقان جان شامالئ. اؤئل شارؤاشئلئعئ مينيسترلئگئ دة اسئل تذقئمدئ جئلقئنئث ءار باسئنا سؤبسيديا كولةمئن ةسةلةپ قويعان. ءبئراق ازئرگة بذعان نازار اؤدارعاندار از بولئپ تذر.

اسئرةسة بايگةگة قاتئساتئن جئلقئ مالئن اسئلداندئرؤدئث ماثئزئ زور دةيدئ اتبةگئلةر. بئرئنشئدةن، ذلتتئق سپورت تذرلةرئن دامئتساق، ةكئنشئدةن، مالدئث تذقئمئن اسئلداندئرئپ ونئث قذنئن جوعارئلاتامئز. ال، ةث باستئسئ، ءذش جئل بورداقئلانعان جاي جئلقئدان اسئل-تذقئمدئ مالدئث التئ ايلئق قذلئنئ ءذش ةسة قئمبات تذراتئن كورئنةدئ. بذل دا ةلدةگئ جئلقئ مالئنئث وسئرؤدة اسئلداندئرؤعا ءمان بةرؤ قاجةتتئگئن دالةلدةيدئ. ياعني مالئن اسئلداندئرعان ادامدار ةشقانداي بايگةگة قوسپاي-اق قئرؤار قارجئ تابا الادئ.

الةمدئك ساؤدا ذيئمئنا كئرؤدئ ماقسات ةتئپ، 2050 - ستراتةگياسئنا قادام باسقان قازاقتئث ءوز ذلتتئق برةندئ بولؤئ ءتيئس. بذل - زامان تالابئ. ال ةجةلدةن كةلة جاتقان اتا كاسئپ - مال شارؤاشئلئعئ ونئث ئشئندة جئلقئ مالئن اسئلداندئرؤ ارقئلئ بذعان جةدةل جةتؤگة بولادئ.

اسئل تذقئمدئ جئلقئنئث سانئن كوبةيتؤدئ تةك جةكةلةگةن فةرمالار مةن «قازاق تذلپارئنئث» يئعئنا ءئلئپ قويعانئمئز ءجون بولا ما؟ بالكئم، بذل تؤرالئ ةلئمئزدئث پارلامةنتئندة ارنايئ زاث قابئلدانئپ، قاراستئرئلؤئ قاجةت شئعار. تةك سوندا عانا اسئل تذقئمدئ قازاق جئلقئسئ بايگةنئث الدئن بةرمةيتئن بولار ةدئ دةگةن ويدامئز.

 

اأتور: ابزال الپئسباي ذلئ، كوكشةتاؤ

«الاش ايناسئ» 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى