الةمدئك دامئعان وتئزدئققا ةنؤ ةلگة نة بةرةدئ؟

استانا. 14 - قئركذيةك. قازاقپارات - ةلباسئنئث «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئنا قازاقستاندئقتار نةگئزئنةن وپتيميستئك كوزقاراسپةن قارايدئ.

الةمدئك دامئعان وتئزدئققا ةنؤ ةلگة نة بةرةدئ؟

قارجئ ءمينيسترئ ب.جامئشةأ عالامتورداعئ پئكئرلةردئ تالداي كةلة، وسئنداي بايلامئن ايتتئ.

بذل كذنئ «قازاقستان» ورتالئق كونسةرت زالئندا ورتالئق بيلئكتئث بيئك لاؤازئمدئ ءبئر توپ وكئلدةرئ استانا جذرتشئلئعئمةن كةزدةسئپ، ن.نازاربايةأتئث «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئ: قالئپتاسقان مةملةكةتتئث جاثا ساياسي باعئتئ» اتتئ جولداؤئنئث باسئم باعئتتارئن ءتذسئندئرئپ، تذرعئنداردئث شاعئمدارئ مةن ساؤالدارئنا جاؤاپ بةردئ.

قارجئ ءمينيسترئ، «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئن ءتذسئندئرؤ بويئنشا رةسپؤبليكالئق اقپاراتتئق-ناسيحاتتئق توپتئث جةتةكشئسئ بولات جامئشةأ ةلئمئزدئث ХХІ عاسئر ورتاسئنا دةيئنگئ وسئ دامؤ باعدارلاماسئنا قاتئستئ ينتةرنةتتئ پايدالانؤشئلار قالدئرعان پئكئر-تذسئنئكتةمةلةردئ وقئپ جذرةتئنئن جةتكئزدئ: «كوپشئلئك جاعدايئندا، كوممةنتاريلةردئ جازؤدا مةنئثشة، وپتيميستةرگة قاراعاندا، پةسسيميستةر كوپ جاتتئعادئ، - دةدئ مينيستر.

- ءبئراق سوعان قاراماستان، وسئنئث ءوزئ حالئقتئث كوزقاراسئنان حابار بةرةدئ.

بذل رةتتة پرةزيدةنتتئث «ةث دامئعان 30 ةلدئث قاتارئنا كئرؤ» بويئنشا قويعان مئندةتئنة قاتئستئ ولار اراسئندا سان الؤان، ءتئپتئ ءبئر-بئرئنة قايشئ كةلئپ جاتاتئن باعالار كوپ ةكةندئگئن مويئنداعان ءجون.

بذعان ةلباسئنئث قازاقستان الدئنا شئن مانئندة بذرئن-سوثدئ بولماعان عالامات ماقسات-مذرات قويئپ وتئرعاندئعئ اسةر ةتسة كةرةك».

وسئ تذستا قارجئ ءمينيسترئ جينالعان استانالئق جذرتشئلئققا قايئرئلئپ، ءوز الدئنا بيئك ماقساتتار قويمايتئن ةلدةردئث ةشقانداي جةتئستئككة جةتپةيتئندئگئن ءتذسئندئردئ.

مئسالعا، جاهاندئق عئلئم مةن تةحنولوگيالار جةتئستئكتةرئ كورمةسئن استانادا وتكئزؤگة قاتئستئ دا پئكئرلةر ءارتذرلئ.

«ءبئراق ماسةلةنئث مانئنة تةرةثدةپ قاراؤ كةرةك، - دةدئ بولات بيداحمةت ذلئ.

- تةك بذگئنمةن شةكتةلمةؤ قاجةت، 50 جئلدان كةيئن ءبئزدئث ةلئمئزدة مذناي تاؤسئلادئ!

وسئنئ ةسكةرگةن ءجون. راس، مذنايدئث قاندايدا ءبئر كولةمئ ودان ءارئ دة وندئرئلة بةرةتئن بولار، ءبئراق ول - ةل ةكونوميكاسئنئث نةگئزئن قذرايتئن سالا بولؤدان قالادئ.

سوندئقتان قازئردةن باستاپ، بولاشاق ةكونوميكاسئنئث ئرگةسئن قالاؤدئ باستاپ كةتؤئمئز قاجةت! ول ةكونوميكا قايتا قالپئنا كةلمةيتئن قؤات كوزدةرئ مةن رةسؤرستارعا تاؤةلدئ بولمايدئ».

قازاقستان كوشباسشئسئنئث «الةمدئك دامئعان وتئزدئققا» كئرؤ باستاماسئ قاراپايئم ادامدارعا نة پايدا بةرمةك؟ ةكونوميكانئث وركةندةپ، حالئقتئث ءال-اؤقاتئنئث جاقساراتئندئعئ، ةلدئث ءاربئر تذرعئنئ پايدالاناتئن ءبئلئم بةرؤ مةن مةديسينا سالالارئ قئزمةتتةرئنئث ةث جوعارعئ ستاندارتتارعا جةتكئزئلةتئندئگئ سئرتئندا، تاعئ ءبئر پايداسئ كةشة ايتئلدئ.

«بئزدة، ةلئمئزدة 17 ميلليون ادام عانا تذرادئ، سوعان قاراماستان، قازاقستان اؤانئ لاستاؤ، اؤاعا زياندئ شئعارئندئلار شئعارؤ بويئنشا بذكئل الةم بويئنشا 17-ورئندا تذر! ياعني قازاقستان ةنةرگةتيكاسئ «جاسئل» بولئپ تابئلمايتئن، قؤات ذنةمدةؤ بويئنشا ئجداهاتتئلئق تانئتپاي وتئرعان ةل بولئپ تابئلادئ. ءبئز قؤات رةسؤرستارئن ءتيئمدئ پايدالانؤ جاعئنان دامئعان ةلدةردةن كوپ قالئپ قويدئق» دةدئ قارجئ ءمينيسترئ ب.جامئشةأ.

ال «قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئندا ةنةرگيا تيئمدئلئگئ مةن قؤات ذنةمدةؤ ماسةلةلةرئنة باسا نازار اؤدارئلعان. بذل رةتتة ستراتةگياعا سايكةس، الدا ءاربئر كاسئپورئندا ءتئپتئ ءاربئر ءونئمدئ شئعارؤعا كةتةتئن قؤات كولةمئن قئسقارتؤ بويئنشا جوبا-جوسپارلار تذزئلمةك. بذل ءوز كةزةگئندة زياندئ شئعارئندئلار كولةمئنئث ازايؤئنا اكةلةدئ، ول بولسا، تيئسئنشة، ةكولوگيانئث جاقسارؤئنا ئقپال ةتةدئ. ةركئن تئنئستاپ، «جةر جانناتئنداي» جاپ-جاسئل، اسةم تابيعات اياسئندا كئم ءومئر سذرگئسئ كةلمةيدئ؟

«ةكسپو-2017» - ةلدئ جاقسئ دامئتؤدئث مذمكئندئگئ جانة سول باعئتتا جاسالئپ وتئرعان تالاپ، - دةدئ مينيستر.

- ارينة، ول سوعان كةپئلدئك بةرمةيدئ. ءبئراق «ةكسپو-2017» - «جاسئل» ةكونوميكانئ دامئتؤعا وتة بةلسةندئ قاتئسؤ جولئندا جاسالعان قادام!» دةدئ ب.جامئشةأ.

كةزدةسؤ بارئسئندا استانالئقتار وزدةرئن تولعاندئرعان ناقتئ ساؤالدارئن قويدئ. مئسالعا، استاناداعئ وقؤشئلار سارايئنئث ديرةكتورئ ورنئنان تذرئپ، ءوز مةكةمةسئندة بالالارعا قوسئمشا ءبئلئم بةرؤمةن اينالئساتئن قئزمةتكةرلةردئث بازالئق ةثبةكاقئسئنئث قاشان كوتةرئلةتئندئگئن سذرادئ.

بذل مةكةمة بيؤدجةتكة قارايدئ ةكةن، ديرةكتور حانئمنئث ايتؤئنشا، ول قئزمةتكةرلةر 37-40 مئث تةثگة جالاقئ الادئ. ءبئراق كةلةر جئل بيؤدجةتئندة مةملةكةتتئك جانة بيؤدجةت قئزمةتكةرلةرئنئث جالاقئسئن كوتةرؤ جايئ قاراستئرئلماپتئ.

«ةثبةك جانة حالئقتئ الةؤمةتتئك قورعاؤ مينيسترلئگئ ازاماتتئق قئزمةتكةرلةردئث جالاقئسئن رةفورمالاؤ ماسةلةسئن بئرتالاي جئلدان بةرئ پئسئقتاؤدا. كةلةسئ، 2014 - جئلئ كوتةرؤ بولمايدئ. ارئ قاراي جالاقئنئ كوتةرؤ قاراستئرئلؤدا جانة ةثبةك مينيسترلئگئ جذمئس جذرگئزؤدة» دةدئ قارجئ ءمينيسترئ.

ال ةثبةك جانة حالئقتئ الةؤمةتتئك قورعاؤ مينيسترلئگئنئث جاؤاپتئ حاتشئسئ ا.قذرمانعاليةأا كةلةر جئلدئث 1 - قاثتارئنان باستاپ، بالا كذتئمئ بويئنشا دةمالئستاعئ ايةلدةردئث مئندةتتئ زةينةتاقئ جارنالارئنئث بيؤدجةتتةن سؤبسيديالاناتئندئعئن حابارلادئ.

- ايةلدةردئث زةينةتكةرلئككة ةرتة شئعؤ مذمكئندئكتةرئ ساقتالدئ، - دةپ ءتذسئندئردئ حالئققا ايدا قذرمانعاليةأا، - زةينةتاقئلئق جيناقتارئ جةتكئلئكتئ بولسا، ولار - 50 جاستان؛ 5 جانة ودان كوپ بالا تؤئپ نةمةسة اسئراپ السا جانة ولاردئ 8 جاسقا دةيئن وسئرسة - 53 جاستان زةينةتكة شئعا الادئ.

مذنئث سئرتئندا كةم دةگةندة 20 جئلدان استام جالپئ ةثبةك ءوتئلئ بار جانة سةمةي يادرولئق پوليگونئنئث رادياسيالئق قاتةرئ توتةنشة جوعارئ اؤماقتارئندا 5 جئلدان استام تذرعان ايةلدةر 45 جاستان زةينةتكة شئعا الادئ.

سونئمةن قاتار انالاردئث ةثبةك وتئلئنة ةندئ ونئث بالا كذتئمئمةن دةمالئستا وتئرعان ؤاقئتئ دا سانالاتئن بولادئ.

مينيسترلئك باسشئلئعئنئث وكئلئ بذل رةتتة تةك ءاربئر انانئث سول بالاسئ 3 جاسقا تولعانشا عانا، ذيدة وتئرعان ؤاقئتئ «ةثبةك وتئلئنة جازئلاتئندئعئن» ناقتئلادئ.

ءارئ قاراي نة ول ايةل تاعئ پةرزةنت تؤؤئ، نة جذمئس ئزدةؤئ قاجةت. جالپئ العاندا، ءاربئر انا ءذشئن ةث كوپ دةگةندة، 12 جئل (ياعني 4 بالانئث كذتئمئنة) دةكرةتتئك دةمالئسئ «ةثبةك ءوتئلئ» رةتئندة جازئلا الادئ.

ةگةر انا 4 بالامةن شةكتةلمةي، ءسابيدئ دذنيةگة اكةلؤئن جالعاستئرسا، مةملةكةت ونئ قوشتاپ، كةيئن 63 ةمةس، 53 جاستا زةينةتكةرلئككة شئعؤئنا رذقسات ةتپةك.

«قازاقستان - 2050» ستراتةگياسئندا ةلباسئ «بالاپان» باعدارلاماسئن 2020 - جئلعا دةيئن ذزارتؤ مئندةتئن قويعانئ ءمالئم.

مةكتةپكة دةيئنگئ ءبئلئم بةرؤ ماسةلةسئ، حالئقارالئق ساراپشئلاردئث ايتؤئنشا، قازاقستاننئث «دامئعان ةلگة» اينالؤئن ايقئندايتئن باستئ كورسةتكئشتةردئث ءبئرئ بولماق.

ازئرگة، بذل ماسةلة ةلئمئزدة وزةكتئلئگئن جويعان جوق. باسقا تذگئل، قولئندا قذزئرئ بار تذلعالار دا وسئدان قيئندئق كورئپ جذر ةكةن! ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئنئث عئلئم كوميتةتئ ءتوراعاسئنئث ورئنباسارئ ةربول سذلةيمةنوأ ءوز قئزئن مةملةكةتتئك بالاباقشاعا تذرعئزا الماعاندئعئن مويئندادئ: «بالاباقشالارعا قاتئستئ پروبلةمانئ بارلئعئمئز بئلةمئز. مةن كذنئ بذگئنگة دةيئن ءوز قئزئمدئ مةملةكةتتئك بالاباقشاعا تذرعئزا الاتئن ةمةسپئن. ءتئپتئ ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئندة جذمئس ئستةيتئندئگئمة قاراماستان!» دةدئ ول.

ةلوردادا مةكتةپكة دةيئنگئ تاربية جذمئسئمةن اينالئساتئن جةكةمةنشئك ذيئمدار جةتكئلئكتئ، ءبئراق ولاردئث لايئقتئلارئ ايئنا 50-60 مئث تةثگة تالاپ ةتةدئ، ال، بالا تاربيةسئنة جئل سايئن جارتئ ميلليوننان استام قارجئ ءبولؤ كةز كةلگةن اتا-انانئث قولئنان كةلمةيدئ.

سوندئقتان «بالاپان» باعدارلاماسئ اياسئندا بالاباقشالاردئ قولجةتئمدئ ةتؤدئث ءتذرلئ تةتئكتةرئ قولدانئلماق. ماسةلةن، وسئ سالاداعئ جةكة ذيئمدارعا مةملةكةتتئك تاپسئرئس ورنالاستئرئلا باستادئ.

- مةملةكةت باسشئسئ بذل پروبلةمانئ جاقسئ بئلةدئ. ونئث باستاماسئمةن ئسكة قوسئلعان «بالاپان» باعدارلاماسئ اياسئندا جاثا 4 مئثداي بالاباقشا تذرعئزئلدئ.

ال 2020 - جئلعا دةيئن ءالئ مئثداعان جاثاسئ سالئنادئ. بيئل استانادا عانا ونداعان جاثا بالاباقشالاردئ قولدانئسقا بةرؤ جوسپارلانؤدا، - دةگةن ءب ع م وكئلئ قازاقستاننئث جاس ذرپاعئنا قئزئعؤشئلئقپةن قارايتئنئن اشئق ايتتئ: ويتكةنئ بذلدئرشئندةرگة ارنالعان بذل مةكةمةلةر كةثةس كةزئندةگئدةن جاقسئ جاراقتالعان. «جاثا بالاباقشالاردئث كةز كةلگةنئنة كئرئثئزشئ. ولار تؤرالئ ءبئز تةك ارماندايتئنبئز. وكئنئشكة قاراي، ءبئزدئث جاسئمئزدا مذنداي بولعان جوق. قازاقستاننئث جاثا تولقئنئ وسئنداي بالاباقشالاردا بالالئق شاعئن وتكئزةتئندئگئن ماقتان تذتامئن!» دةدئ ول.

ايحان ءشارئپ

«ايقئن»

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى