دارقاندئق پةن داراقئلئق
استانا. 6 - قئركذيةك. قازاقپارات - «دوسئمئزدئث اعا-جةثگةسئ جول اپاتئنان قايتئس بولئپتئ» دةگةن سؤئت حاباردئ ةستي سالئسئمئزبةن جينالئپ، قازاقتئث سالتئمةن كوثئل ايتؤعا باردئق.
شيةتتةي بةس بالانئث اتا-اناسئ قئرئقتان جاثا اسقان شاعئندا جالعان دذنيةمةن قوش ايتئسئپ، قئرشئنئنان قيئلئپ كةتة بارعان.
بالالاردئث ةث ذلكةنئ عانا وقؤ ءبئتئرئپ، جذمئسقا ارالاسا باستاعان، ةكةؤئ ستؤدةنت، ءبئرئ مةكتةپ تابالدئرئعئن بيئل اتتاسا، كةنجةلةرئ نةبارئ ءتورت-اق جاستا ةكةن.
ءالئ وث-سولئن تانئپ ذلگةرمةي جاتئپ اكة-شةشةسئنةن بئردةي ايئرئلئپ، اثئراپ قالا بةرگةن.
ةرةسةكتةرئ كوكئرةكتةرئ قارس ايئرئلئپ، «نة جازئعئمئز بار ةدئ؟» دةپ وكسئگئن باسا الماي، اتا-اناسئن جوقتاپ جاتسا، كئشكةنتايلارئ اهئلاپ-ؤهئلةگةن ذلكةندةرگة جالتاق-جالتاق قاراپ قويئپ، قاننةن قاپةرسئز ويناپ ءجذر...
«تاس تذسكةن جةرئنة اؤئر». باؤئر دةگةندئ قويساثشئ، اعاسئمةن تاي قذلئنداي تةبئسئپ، تةتة وسكةن دوسئمئزدئث قازئرگئ احؤالئن ادام بالاسئنئث باسئنا بةرمةسئن. ةر ازامات قوي، ءذنسئز ةگئلئپ، بوي-بويئمئزدئ شئمئرلاتئپ، ءبئز دة شاراسئز كذيدة قالدئق. باسؤ ايتئلئپ، ءوز-وزئنة كةلگةن سوث دوسئمئز، «اعا-جةثگةم باقيلئق بولدئ دا كةتتئ، ارتئندا قالعان بالالارئن ايتساثشئ، ولاردئث ورنئن ةشقايسئمئز تولتئرا المايمئز عوي» دةيدئ.
بارئنةن دة مةنئث جانئمدئ تذرشئكتئرگةنئ مئناؤ بولدئ: بذلار قوس بئردةي ادامئنان ايئرئلئپ، قارا جامئلئپ، توتةننةن كةلگةن توسئن جاعدايدا نة ئستةرئن بئلمةي اسئپ-ساسئپ جاتسا، اعايئن-تؤئس، كورشئلةردئث «بذلاردئث وسئ ؤاقئتقا دةيئن جيناعانئ بار، جةرگة قاراپ وتئرعان جاعدايلارئ جوق. جئلقئ سويئپ، ةلگة دذرئستاپ اس بةرئپ جونةلتؤئمئز كةرةك» دةگةن «اقئلئمةن» اراعا ءذش كذن سالئپ ءبئرئنئث ارتئنان ءبئرئ كةتكةن ةرلئ-زايئپتئلارعا قوس بئردةي جئلقئ سويئلئپ، اس تا توك داستارقان جايئلدئ. بئزدئكئ «بايدئث اسئن بايعذس قئزعانادئنئث» كةرئ ةمةس، جاسارئن جاساپ، اسارئن اساعان قاريا بولسا، ءبئر ءسارئ، «تية بةرسئن، ساؤاپ قوي» دةپ كوثئل ايتئپ كةلگةندةر دامنةن اؤئز ءتيئپ، «سول كئسئنئث جاسئن بةرسئن، تابارئك» دةپ جئرتئسئنان الئپ جاتاتئن ءداستذر بذرئننان بار. ال قئرشئن كةتكةن جاستاردئث ولئمئندة ةت پةن سذيةكتةن جارالعان ادام بالاسئنئث تاماعئنان اس وتة مة؟..
سذم ءولئمدئ قازاق اتامئز «باردئث مالئن شاشادئ، جوقتئث ارتئن اشادئ» دةپ باياعئدا-اق ايتقان. دةگةنمةن كةيبئر اؤئلداردا جاس ادام دذنيةدةن وزعاندا سول شاثئراقتا ءتئپتئ قازان كوتةرئلمةيدئ.
اناؤ ءبئر جئلئ شالعاي اؤئلعا بارئپ اكةسئ دذنيةدةن وزعان دوسئنا كوثئل ايتئپ كةلگةندةر «ويپئرئم-اي، اكةسئن جةر قوينئنا تاپسئرئپ كةلگةن سوث داستارقانعا اراق قويئلدئ» دةگةندئ ةستئگةندة جاعامئزدئ ذستاعانبئز.
جالپئ، «ءداستذردئث وزئعئ بار، توزئعئ بار» دةمةكشئ، مةنئ كةيدة جانازاعا جينالعانداردئث كيگةن كيئمئ دة ويلانتادئ. ءتئپتئ سامايئن اق قئراؤ شالعان اپالارئمئز باسئنا جاؤلئق تا سالماي كةلئپ، قذران وقئلعان كةزدة دالباسالاپ، باسئنا مايلئق (سالفةتكا) جاؤئپ ابئگةرگة ءتذسئپ جاتادئ. قازئر يمامدار مذنداي جةردة جاقسئ ؤاعئز ايتئپ، ةلدئ ذيئتا بئلةتئن بولدئ.
مذمكئن، يمامدارئمئز ارا-اراسئندا «قئزدار، انالار باستارئثئزعا جاؤلئق سالئپ كةلسةثئزدةر، كةلگةن جةرلةرئثئزگة لايئقتئ كيئنة بئلسةثئزدةر» دةگةندئ دة ايتئپ وتئرؤ كةرةك شئعار. نةگئزئ، دارقاندئق پةن داراقئلئقتئث اراجئگئن اجئراتاتئن كةز كةلدئ. ءولئمدئ جونةلتؤدئ دة بئرئزگة سالئپ، كوزئ اشئق ادامدارداي ارةكةت ةتسةك، مذنئث ءوزئ ذلكةن تاربية مةكتةبئ ةمةس پة؟!.
گذلنار جذماباي قئزئ
«ايقئن»