الؤان ءتذرلئ حالئقتا، الؤان ءتذرلئ مئنةز بار

  استانا. 7 - ماؤسئم. قازاقپارات - ءار حالئقتئث وزئنة عانا ءتان ءتئلئ عانا ةمةس، سالت-ساناسئ، ادةت-عذرپئ، ذلتتئق ويلاؤ جذيةسئ، مئنةزئ، ءدئلئ بار.

الؤان ءتذرلئ حالئقتا، الؤان ءتذرلئ مئنةز بار

سوندئقتان دا مذنداي مادةني وزگةشةلئك كوبئنةسة جاي عانا تذسئنبةؤشئلئككة عانا ةمةس، كةي جاعدايدا جاعئمسئز قارئم-قاتئناستئث ورئستةؤئنة دة ذلاسئپ جاتادئ.

اعئلشئندار مةن امةريكالئق ازاماتتارمةن ذشاقتا نة اأتوبؤستا قاتار وتئرئپ قالساثئز، ولاردئث بئردةن قاؤقئلداپ، حال-جاعداي سذراؤئ، ءسئز بئلگئثئز كةلمةسة دة ءوزئنئث وتباسئلئق ءومئرئ، قانشا بالاسئ بارئ نةمةسة ءبئرئنشئ ايةلئنةن نة ءذشئن اجئراسقانئ جايئنان ءبئراز حابار بةرئپ تاستاؤئ، ةرئكسئز داستارقانعا شاقئرؤئ، قارئزعا اقشا ذسئنؤئ، قوشتاساردا قولئثئزدئ قذشئرلانا قئسؤئ ابدةن مذمكئن. بذل ءسئزدئ ذناتئپ قالعاندئعئنان ةمةس، بذل - ولار ءذشئن قاشاننان جازئلئپ قويئلعان، ابدةن قالئپتاسقان ادامزاتتئق ارالاسئپ-قذرالاسؤ قاعيداسئ. كةلةسئ كةزدةسكةنئثئزدة ءسئزدئ كورگةنئن ةسئنة دة تذسئرة المايدئ، ةشقاشان كورمةگةندةي، بةتئثئزگة ءبئر قاراپ كةتة بةرةدئ. يزرايلدئكتةر دة وزدةرئ مذلدةم تانئمايتئن، ءبئرئنشئ رةت كورئپ تذرعان بوتةن ادامعا «ءسئز قايدا جذمئس ئستةيسئز؟، قانشا اقشا تاباسئز؟» دةپ تئقاقتاپ سذراق جاؤدئرؤدان ةش قئسئلمايدئ.

قازاق ءذشئن اثگئمةلةسئپ وتئرعان ادامئنئث كوزئنة ذزاق ؤاقئت قادالؤ ةرسئ ءئس سانالادئ. كوزئثدئ تايدئرئپ اكةتؤ - ةكئنشئ ءبئر ادامعا كورسةتئلگةن قذرمةتتئث، قاراپايئمدئلئقتئث، ذستامدئلئقتئث بةلگئسئ. ورئس ذلتئ دا اثگئمة ذستئندة قارسئداعئ ادامعا قئسقا عانا كوز جذگئرتئپ وتةدئ، ال اعئلشئن تئلدئلةر ءبئر-بئرئنةن ذزاق ؤاقئت كوز المايدئ. ارابتار ودان دا ذزاق ارباسئپ تذرئپ الادئ. اعئلشئندار ءذشئن ءبئر-ءبئرئنئث كوزئنة تؤرا جانة ذزاق ؤاقئت قاراؤ - ءوز-وزئنة دةگةن سةنئمدئلئكتئث، ءوز-ءوزئن قذرمةت تذتؤدئث، تؤرالئقتئث بةلگئسئ.

كةرئسئنشة، جاپوندار قانداي جاعدايدا بولسئن ءبئر-ءبئرئنئث كوزئنة تؤرا قاراؤدان قاشادئ. جاپونيادا ليفتئگة كئرةردة جذرت ءبئر-بئرئنة ةرةكشة ئلتيپاتپةن جول بةرةدئ، ال شئعاردا ءبئرئنشئ بولئپ شئعؤدئ ءوتئنؤ - وتة ةرسئ ءئس سانالادئ. جاپوندار ءومئر بويئ ءبئر-ءبئرئن، ءسوز شئعارماي-اق، قاباقتان ذعئسؤعا ذيرةتةدئ. جاپون ايةلدةرئنئث سوزدئك قورئندا ةركةكتئ بالاعاتتايتئن ءسوز جوق. جاپون ينتةرنةتتةن مؤزئكا العانئ ءذشئن عالامتورعا مئندةتتئ تذردة «راقمةت» دةگةن جازؤ قالدئرادئ. عئلئمي-تةحنيكالئق پروگرةستئث اتاسئ سانالاتئن كذنشئعئس ةلئنئث ازاماتتارئ ءذشئن بذل - قالئپتئ نارسة. جالپئ، جاپونداردئث وزگةلةرمةن ارالاسؤ مادةنيةتئن تذتاس ءبئر ةنسيكلوپةديا دةؤگة دة بولادئ.

اعئلشئندار ةكةؤارا ءسوز اراسئندا «كةشئرئثئز»، «راقمةت»، «وتئنةمئن» سةكئلدئ قايئرئمداردئ وتة كوپ قولدانادئ. ابايسئزدا اياعئن باسئپ كةتسةثئز، سئپايئ تذردة «اياعئثئزدئ الا قويئثئز» دةپ ةسكةرتئپ جاتئپ، وعان دا «راقمةت» ءسوزئن قوسئپ قويادئ. فرانسؤزدار كةرئسئنشة، دورةكئلةؤ بولئپ كةلةدئ. اعئلشئندار بئرةؤمةن ذرسئسئپ قالؤدئ كوثئلئنة اؤئر الئپ، ءومئر بويئ ئشئندة ءتذيئپ قالاتئن بولسا، فرانسؤزدار وعان جةثئل قاراپ، ةرتةثئنة تذك بولماعانداي شاؤئپ جذرة بةرةدئ. دةگةنمةن فرانسؤزدار كةيبئر ةتيكةتتةردئ قاتاث ساقتايدئ. ماسةلةن، ةركةكتئث كوشةدة شاشئن تاراؤئ، ايةلدئث ماكياجئن تذزةؤئ - ماسقارالئق. فرانسؤز ةركةگئ قانداي ئستئق كذندة دة كوشةدة كةلة جاتئپ پيدجاگئن شةشپةيدئ، بذل - بذلجئماس قاعيدا. دةگةنمةن دارةت قئسسا، ءوتئپ جاتقان جذرتتان قئسئلماي، وزئنة قولاي كورگةن جةرگة شاپتئرئپ تذرا بةرةدئ.

جاپون «ءسئز تةرةزةنئث اشئق تذرعانئن قالاماس پا ةكةنسئز؟» دةپ سئزئلتسا، اعئلشئن «ءسئز تةرةزةنئ اشا الار ما ةكةنسئز؟» دةيدئ، ال وزبةك «مارحامات، تةرةزةنئ اشا سالئثئزشئ»، قازاق بولسا «تةرةزةنئ اشا سالئثئزشئ» دةپ قئسقا قايئرادئ. تروتؤاردا ءسئزدئ ةگةر كةزدةيسوق نةمئس قاعئپ كةتسة، ودان كةشئرئم كذتپةي-اق قويئثئز، ودان دا جاقتئرماي قاراپ، جولئثئزدئ ارئ قاراي جالعاستئرا بةرگةنئثئز ابزال. ءبئراق نةمئستةر ةشؤاقئتتا دا «سةن» دةپ سوكپةيدئ، ذرئسسا دا «ءسئز» دةؤدةن ءبئر تانبايدئ. «سةن» دةپ سويلةؤ - نةمئس ءذشئن كةشئرئلمةيتئن دورةكئلئك. نةمئستةر ذناتپاعان نارسةسئن بةتكة تؤرا ايتادئ، ءوزئ جاؤاپ بةرگةندةي، سئزدةن دة انئق، تذسئنئكتئ جاؤاپ كذتةدئ.

امةريكالئقتار «جاعدايئثئز قالاي؟» دةگةن سذراققا قاشاندا «تاماشا!» دةپ جاؤاپ بةرةدئ. جاثا عانا جذمئستان بوساپ قالعانئن ةستئپ تذرسا دا، اق ءتئسئن كورسةتئپ، اقسيا كذلئپ تذرادئ. «امةريكالئق اقسيا كذلؤ» دةگةن - وسئ. جاپون سذيئكتئ قئزئنئث قايتئس بولعانئن جذرتقا جئميئپ تذرئپ ةستئرتةدئ. ونئ جذرةكسئزدئك ةكةن دةپ ويلاپ قالماثئز. بذل - جاپون مادةنيةتئندةگئ قورعانئس قاقپاسئ ئسپةتتئ: «مةنئ اياماي-اق قويئثئز، ءوز قايعئمدئ ءوزئم كوتةرةمئن» دةگةنئ. ال كةرئسئنشة، سةبةپسئز كذلؤ نة جئميؤ - قازاق ءذشئن ةسالاثنئث ءئسئ بولئپ كورئنةدئ.

بذرئنعئ كةثةستئك ةلدةردةن شئققان جاس جئگئتتةر ءبئر-بئرئمةن قول ذستاسئپ نة قذشاقتاسئپ جذرة بةرسة، اعئلشئندار مذنداي ارةكةتكة مذلدةم بارمايدئ. سةبةبئ ولار مذنئ بئردةن قئزتةكةلئكتئث بةلگئسئ دةپ ويلايدئ. اعئلشئندار، جالپئ، باتئس جذرتئ ورئس پةن قازاق سةكئلدئ بوتةن بئرةؤدئث كيئمئن ذستاپ كورئپ، قايدان جانة قانشاعا العانئن ءومئرئ سذرامايدئ. تابيعاتئ تذماندئ جانة جاثبئرلئ بولعاندئقتان شئعار، اعئلشئندار ةؤروپاداعئ ةث ذستامدئ حالئق بولئپ كةلةدئ. نةمئستةر سةكئلدئ كةسةك تؤرامايدئ، ءئشئن اشپايدئ جانة رةنجئگةنئن بئلدئرمةيدئ، تؤرا جاؤاپ بةرؤدةن قاشادئ.

قازاق ءذشئن وزبةك - قؤ، ويئق باسپايتئن وتة ساق، ءارقاشان ءالئپتئث ارتئن باعاتئن، تذپكئ ويئن بئلدئرمةيتئن، بئردةن ةلةث ةتپةيتئن حالئق. وزبةك ءذشئن قازاق - جالقاؤ، ماقتانشاق، داثعوي، ئسئراپشئل حالئق. دةگةنمةن يسلام اكا كاريموأتئث «جولداسئث قازاق بولسا، جولدان اداسپايسئث» دةگةنئندةي، قازاقتئث دوستئققا ادال، مارتتئگئن الاتاقيالئقتار ءپئر تذتپاسا دا، سئيلايدئ. باتئس جذرتئ ازيالئقتاردئث ءبئر قازاننان اس ءئشئپ، ءبئر شاثئراق استئندا باؤئرلارئمةن تاتؤ-ءتاتتئ تذرا بةرةتئنئنة تاثعالادئ ءارئ مذنئ تذسئنبةيدئ. ال ءبئز ءذشئن ولاردئث ءوز باؤئرلارئمةن، ءتئپتئ تؤعان بالالارئمةن بوتةن بئرةؤدةي قارئم-قاتئناس جاسايتئنئ مذلدةم تذسئنئكسئز. فرانسؤزدار اعئلشئنداردئ ذساقشئل، تاربيةسئز، قونئمدئ تذردة كيئنة المايتئندار دةپ ساناسا، نةمئستةر فرانسؤزداردئ ءدال سولايشا تومةن مادةنيةتتئ حالئق دةپ ذعئنادئ. اعئلشئنداردئث ويئنشا، فرانسؤزدار تةز قوزاتئن حالئق، نةمئستةر - ذيئمشئل، ءبئراق شةكتةن تئس بايسالدئ جانة ءبارئن باسئپ-جانشئپ تاستاؤعا بةيئم؛ يتالياندئقتار شةكتةن تئس سةزئمگة بةرئلگئش، يسپاندار جانؤارلارعا تئم قاتال، ورئستار سيرةك كذلةتئن، تذكسيگةن، نادان، ال بارلئق شئعئس حالئقتارئ - ايلاكةر، قاؤئپتئ. وسئلاي جالعاسئپ كةتة بةرةدئ.

ءار حالئقتئث امانداسؤئ دا وزگةشة. مئسالئ، ءذندئ حالئقتارئ قوس قولئن بئرئكتئرئپ، ماثدايئنا تيگئزئپ تاعزئم ةتةدئ. جاپوندئقتار ءبئر جةردة قالشيئپ تذرئپ، قولئن بةلئنة، ودان كةيئن ءيئلئپ تئزةسئنة قويئپ، جئلئ جذزبةن كذلئمسئرةيدئ. ال لاتئن امةريكالئقتار ءبئر-بئرئمةن قذشاقتاسئپ امانداسادئ. ورتالئق ازيا مةن افريكانئث مذسئلمان حالئقتارئ وث قولئن جذرةكتةرئنئث تذسئنا اپارئپ، تاعزئم جاسايدئ. ال ةندئ قازاق كةلئنشةكتةرئنئث اتا-ةنةلةرئنة، قايئناعالارئ مةن ابئسئندارئنا ةرةكشة ئلتيپاتپةن، كئشئپةيئلدئكپةن سئپايئ تذردة ءيئلئپ سالةم بةرةتئن سالتئ وثتذستئك پةن باتئس وثئرلةردة بولماسا، باسقا جةردة جوعالئپ بارا جاتقانئ - اششئ شئندئق.

 بولگارلار «جوق» دةگةندئ باسئن يزةپ بئلدئرةدئ، بذل ءبئزدئث «بار» دةگةندئ بئلدئرةتئن باس يزةؤئمئز سةكئلدئ. ةؤروپادا قارا ءتذس ، قئتايدا اق ءتذس - قايعئنئث بةلگئسئ. جاپونيادا ذيگة اياق كيئمدئ شةشپةي كئرة المايسئز. قازاق الدئنا قويعان استئ تذگةل تاؤئسئپ ئشسة، قئتاي اش بولسا دا تاماعئن قالدئرئپ قويادئ. بذل - توقپئن دةگةندئ بئلدئرگةنئ. انگليادا ءسئزدئث اتئثئزدئ بئلمةسة، سئزبةن سويلةسئپ جاتپايدئ.

ءار حالئقتئث باس قذراؤئندا دا وزئندئك وزگةشةلئكتةر بار.

ماسةلةن، يةمةن حالقئندا وتة سيرةك كةزدةسةتئن، ةرةكشة ءداستذر بار. ولاردا جئگئت نةكة قيماس بذرئن مومئن، قويدان جؤاس بولؤعا بويئن ذيرةتؤئ كةرةك دةگةن تذسئنئك قالئپتاسقان. سوندئقتان توي بئتكةنشة ةلدئث ءبارئ ونئ شئمشئلاپ، يتةرئپ، تذرتكئلةپ، ءتئپتئ تاياقتاپ ذرادئ. قازاقتاعئ بالدئزدئث جةزدةسئنئث قذلاعئن بذراپ وينايتئنئ ونئث جانئندا ءجئپ ةسة المايدئ.

ماكةدونيادا العاشقئ نةكة تذنئنةن سوث جاس جذبايلاردئ تاس قاراثعئ ذثگئرگة جئبةرةدئ. تاثةرتةث كةلئنشةك الدئن الا جاسئرئلعان باس كيئمدئ نةمةسة ةتئكتئ تاؤئپ الئپ شئعؤئ كةرةك. ةگةر ول اياق كيئم الئپ شئقسا، ءومئر بويئ ةركةكتئ ءوز ؤئسئندا ذستايدئ، ال باس كيئمدئ الئپ شئقسا، نةكة ذزاق جانة باقئتتئ بولادئ دةگةن تذسئنئك بار.

گرةكيادا ذيلةنؤ تويئ كذنئ قالئثدئق كذيةؤ جئگئتتئث اياعئن باسئپ قالؤعا تئرئسادئ. ال جئگئت بذعان جول بةرمةؤئ كةرةك. كةلئنشةك اياقتئ باسئپ ذلگةرسة، جئگئت ءومئر بويئ ونئث اياعئنئث استئندا بولادئ، ؤئسئنان شئقپايدئ دةگةن ءسوز. ةؤروپا حالئقتارئنئث ءبئرازئندا ذيلةنؤ تويئ كةزئندة بارلئق قوناقتار جاس جذبايلاردئث كيئمدةرئنة ذقساس كيئنئپ كةلةدئ. ولاردئث سةنئمئ بويئنشا، بالة-جالا، تةرئس كذشتةر بئردةي كيئنگةن ادامداردئث ئشئنةن جاس جذبايلاردئ تاپپاي قالادئ. شأةسيادا قئزدار بالا كوتةرمةيئنشة، تذرمئسقا شئقپاعان. بذل - قئزداردئث جار اتانباس بذرئن انا بولا الاتئندئعئن دالةلدةؤئنة بايلانئستئ.

 الةمدةگئ ءار ذلتتئث وسئلايشا وزئنة ءتان ادةت-عذرپئ، سالتئ، ءتذرلئ جورالعئلارئ بار. قازاقتئث «ءار ةلدئث سالتئ باسقا، يتتةرئ قارا قاسقا» دةگةنئ - وسئ-اؤ!

تورةعالي تاشةنوأ

دةرةككوز: «ايقئن» گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى