تايةكأوندو تارلانئ تذلكيةأ تؤرالئ تولعانئس
استانا. 29 -ءساؤئر. قازاقپارات - شئعئس جةكپة-جةك ونةرئنئث بةساسپاپ شةبةرئ، ق ر تايةكأوندوWTF فةدةراسياسئنئث تذثعئش پرةزيدةنتئ، VI دان يةگةرئ، بذكئل قازاق تاريحئن ايگئلئ «ذلئ كوش» تؤئندئسئنا سئيعئزعان اسا دارئندئ سؤرةتشئ بةكسةيئت ابدةز ذلئ تذلكيةأتئث نةبارئ 43 جاسئندا قاندئقول قاراقشئلاردئث قولئنان قازا تاپقانئنا بيئل 15 - ساؤئردة تؤرا 15 جئل تولدئ.
وكئنئشكة قاراي، سورئ قالئث قازاقتئث ماثدايئنا سئيماعان جارئق جذلدئزئن وشئرگةن جاؤئزدار ءالئ كذنگة دةيئن تابئلعان جوق. ءبئراق ولار قذدئرةتئ كذشتئ اللانئث الدئندا اقيرةتتئك جازادان قذتئلا الماس. وسئ ورايدا مارقذمنئث ارئپتةس اعاسئ ءارئ جاقئن دوسئ، ق ر تايةكأوندو فةدةراسياسئنئث أيسة-پرةزيدةنتئ، مةملةكةتتئك جاتتئقتئرؤشئ ماقسذت ناربايةأپةن سذحباتتاسئپ، كوكةيدة جذرگةن ءبئراز ساؤالعا جاؤاپ الدئق.
- ماقسذت ءابجان ذلئ، قاتئگةز قاسكويلةردئث «مئث ءولئپ، مئث تئرئلگةن» قازاقتئ بةكسةيئتتةي ءبئرتؤار پةرزةنتئنةن ايئرعانئنا دا 15 جئل بولئپتئ. وكئنئشكة قاراي، كذنئ بذگئنگة دةيئن كئسئ قانئن جذكتةگةن قئلمئسكةرلةر قذرئقتالعان جوق...
- ارينة، قئلمئسكةرلةردئ ذستاپ، زاثدئ جازاعا تارتؤ - قذقئق قورعاؤ ورئندارئنئث باستئ مئندةتئ. وكئنئشكة قاراي، بةكسةيئت باؤئرئمدئ ولتئرگةن قاندئقولدار ءالئ تابئلعان جوق. مذستافا ءوزتذرئكتةي تارلانئمئزدئث ءولئمئ دة قذپيا كذيئندة قالدئ. ؤلانعان دةيدئ، كئمنئث ؤ بةرگةنئ بةلگئسئز. دةمةك، بذل - قذزئرلئ ورئنداردئث كانئگئ قئلمئسكةرلةر الدئنداعئ دارمةنسئزدئگئ. مذستافا مةن بةكسةيئتتةن بذرئن دا، كةيئن دة ةلگة تانئمال قانشاما ارداقتئ ازامات جذمباق جاعدايدا اجال قذشتئ. بذل كةلةثسئز جايت بولاشاقتا دا جالعاسا بةرؤئ ابدةن مذمكئن.
- بالكئم، سول ءذشئن ةل مارتةبةسئن كوتةرئپ جذرگةن دارا دارئندارئمئزدئ ذلتتئق قذندئلئق رةتئندة «قئزئل كئتاپقا» ةنگئزؤئمئز قاجةت شئعار؟
- دذرئس ايتاسئز. مةملةكةت تاراپئنان ارنايئ زاث شئعارئلئپ، تانئمال تذلعالارئمئز سول زاث اياسئندا قورعالاتئن بولسا، قاندئ قارالئ ءتئزئم توقتايتئن شئعار دةپ ويلايمئن. نةگئزئ، ءبئز جاستاردئث تاربية ماسةلةسئن دذرئستاپ قولعا الؤعا ءتيئسپئز. ءتذبئن ويلاماي، كذنئن ويلايتئن، وي-ءورئسئ تار «تةنتةكتةرئمئزدئ» دةر كةزئندة تةزگة سالؤئمئز كةرةك. الئستان جاؤ كةلمةيدئ. ءبارئ - ءوز ارامئزداعئ كورةالماؤشئلئقتئث، قئزعانشاقتئقتئث، كذندةستئكتئث كةسئرئ. ايتپةسة ات توبةلئندةي از قازاققا بايتاق جةرئمئزدة نة جةتپةيدئ؟! نةنئ بولئسة الماي ءجذرمئز؟ شةن-شةكپةن ءذشئن ءبئر-بئرئمئزبةن قئرئقپئشاق بولئپ قئرئلئسئپ جاتساق، ءبئزدئ كئم سئيلايدئ؟ بئزبةن كئم ساناسادئ؟
- ماقسذت اعا، بةكسةيئت باؤئرئثئزبةن ةث العاش قاشان، قايدا جولئقتئثئز؟
- بةكسةيئتپةن ةث العاش 1991 - جئلئ ناؤرئز ايئندا تاشكةنتتة تاةكأوندودان وتكةن ك س ر و-نئث تذثعئش ءارئ سوثعئ چةمپيوناتئندا كةزدةسئپ، جاقئن تانئستئم. بذنئث الدئندا مةن ونئ تالانتتئ سؤرةتشئ، كاراتة، ؤ-شؤ شةبةرئ رةتئندة سئرتتاي جاقسئ بئلةتئنمئن. ال بذل بئرئنشئلئككة مةن ذيئمداستئرؤ كوميتةتئنئث مذشةسئ ءارئ باس تورةشئنئث ورئنباسارئ رةتئندة قاتئسقانمئن. حالئقارالئق دارةجةدةگئ تورةشئ ةدئم. سودان چةمپيونات اياقتالعان سوث تاةكأوندونئث قئر-سئرئن جاقسئ بئلةتئنئمدئ اثعارعان بةكسةيئت مةنئ جاثا قذرئلعان فةدةراسياعا جذمئسقا شاقئردئ. ناقتئراق ايتسام، فةدةراسيانئث ءبئرئنشئ أيسة-پرةزيدةنتئ قئزمةتئنة. قؤانئپ كةتئپ، بئردةن كةلئسئمئمدئ بةردئم. سودان باستاپ بئرگة تؤعان باؤئرلارداي جاقئن ارالاسئپ كةتتئك. ول دذنيةدةن وزعانشا جذبئمئز جازئلعان جوق. مارقذم وتة اقكوثئل، قاراپايئم، باؤئرمال ةدئ. كوزسئز باتئرلئعئ، جاس بالاداي اثعالدئعئ، ئشةك-سئلةثدئ قاتئراتئن ازئلدةرئ، قيئننان قيئستئراتئن تاپقئرلئعئ، قئسئلتاياث تذستا الئپ تذسةتئن الماستاي العئرلئعئ، سال-سةرئلئگئ - ءبارئ- ءبارئ وزئنة كةرةمةت جاراسئپ تذراتئن.
- جاستارعا ذلگئ بولسئن، سول قاسيةتتةرئنة كوز جةتكئزگةن ساتتةرئثئزدئ ةسكة الئپ وتسةثئز...
- ونداي ساتتةر كوپ بولدئ عوي. قايسئبئرئن ايتايئن... ذمئتپاسام، 1993 - جئلدئث ءساؤئر ايئ بولاتئن. ول كةزدة جاثادان تاؤةلسئزدئك العان، بةيمازا، الاساپئران ؤاقئت ةدئ. سونئمةن نة كةرةك، مةن، مذستافا، بةكسةيئت - ذشةؤئمئز قازاقستان تاةكأوندو فةدةراسياسئن دذنيةجذزئلئك تاةكأوندو فةدةراسياسئنئث قذرامئنا كئرگئزؤ ماقساتئندا وثتذستئك كورةيا استاناسئ سةؤلگة اتتاندئق. وندا ءبئزدئ مذستافانئث ذستازئنئث ذستازئ، Х دان يةگةرئ پارك يم مان مئرزا كذتئپ الئپ، دذنيةجذزئلئك فةدةراسيانئث لاؤازئمدئ وكئلدةرئمةن كةزدةستئردئ. ءبئز بذيئمتايئمئزدئ ايتتئق. ماسةلةنئث ءمان-جايئنا قانئققان كارئس جاعئ: «سئزدةردئث نيةتتةرئثئز دذرئس. تذسئنةمئز. ءبئراق زاث بويئنشا كةمئندة ءبئر اي بذرئن بئزگة رةسمي ءوتئنئش بةرؤلةرئثئز كةرةك ةدئ. ونئ وسئ ؤاقئت ئشئندة جان-جاقتئ قاراپ، تالقئلاپ، ءتيئستئ شةشئم شئعاراتئن ةدئك. بذل كةلؤلةرئثئز زاثعا قايشئ بولئپ تذر» دةپ ازار دا بةزةر بولدئ. كارئستةردئث تارتئپكة قاتاث قارايتئنئن جاقسئ بئلةتئن مذستافا: «جولئمئز بولمادئ. بذلار - زاثعا قاتتئ باعئناتئن حالئق. بوسقا اؤرة بولدئق. ةندئ نة ئستةسةك ةكةن؟» - دةپ بةكسةيئتكة قارادئ. ال بةكسةيئتتئث العان بةتئنةن قايتاتئن ءتذرئ جوق. ول مذستافاعا: «ءسئز ؤايئمداماي، قوناقذيگة بارا بةرئثئز. ءبئز - ماقسذت ةكةؤمئز بذلاردئ قايتسةك تة كوندئرةمئز»، - دةپ ءبئر-اق كةستئ.
ءبئر كورگةن ادام بةكسةيئتتئ قازاقتان گورئ كارئسكة قاتتئ ذقساتاتئن. الگئ فةدةراسيا وكئلدةرئمةن بولعان كةلئسسوزدةر بارئسئندا سابازئم سونئ دا وثتايلئ ئسكة جاراتتئ. شالا-شارپئ كارئسشةسئمةن ولاردئث ءئشئ-باؤئرئنا كئرئپ-شئعادئ. «ءبئزدئ كورةياعا بذكئل قازاق ةلئ ذلكةن سةنئممةن شئعارئپ سالدئ. ةندةشة، دذنيةجذزئلئك فةدةراسياعا قابئلدانباي، وتانئمئزعا قايتؤعا قاقئمئز جوق» دةپ كارئستةردئث جانئن قويمادئ. ايتةؤئر، ابئروي بولعاندا، ءذشئنشئ كذنئ ولار العاشقئ رايلارئنان قايتئپ، كةلئسئمدةرئن بةردئ. ءسويتئپ، بذكئل الةمدئك تاةكأوندو فةدةراسياسئنا مذشة بولئپ، الةم چةمپيوناتئنا قاتئسؤعا مذمكئندئك الدئق. وسئنداي ادامدئ وزئنة تةز باؤراپ الاتئن ةرةكشة قاسيةتئنئث ارقاسئندا بةكسةيئت ءتذر-تذلعاسئ وزئنةن اينئمايتئن دجةكي چانمةن، چاك نورريس، دجؤن ري سئندئ وزگة دة كينو مةن جةكپة-جةك ونةرئنئث اثئزدارئمةن جاقئن ارالاسا ءبئلدئ.
- ماقسذت اعا، تاؤةلسئزدئگئمئزدئث العاشقئ جئلدارئ ةلئمئزدةگئ ةكونوميكالئق قيئندئقتارعا بايلانئستئ شةتةلدةردةگئ تؤرنيرلةرگة بارؤ قيامةت-قايئم بولدئ. سول قيئن-قئستاؤ كةزةثدة قاجةتتئ قارجئنئ قالاي تاپتئثئزدار؟
- 1993 - جئلدئث تامئز ايئندا امةريكانئث نيؤ-يورك قالاسئندا الةم بئرئنشئلئگئ وتةتئن بولدئ. ةلدةگئ احؤال بةلگئلئ. قاراجات تاپشئ. ال نيؤ-يورككة بارئپ-كةلؤئمئزگة كةم دةگةندة 50 مئث ا ق ش دوللارئ كةرةك. سايدئث تاسئنداي ئرئكتةلگةن جئگئتتةرئمئز تاؤةلسئز قازاقستاننئث كوك تؤئن امةريكا اسپانئندا جةلبئرةتةمئز دةپ جذلقئنئپ تذر. ناعئز سئن ساعات. ءبارئمئزدئث نازارئمئز - مذستافا مةن بةكسةيئتتة. نة كةرةك، قازاقتئث ار-نامئسئ ءذشئن تؤعان قوس قئران بئردةن ئسكة كئرئستئ. سپورتقا جاناشئر اتقامئنةر ازاماتتار مةن كاسئپكةرلةردةن قولداؤ تاپتئ. «كوپ تذكئرسة - كول» دةمةكشئ، ابئروي-بةدةلدةرئنئث ارقاسئندا قاجةتتئ قارجئ جينالدئ. يمانتاي ءابةيةأ، سذلتان شوقپئتوأ، نذرلان شاعئتايةأ سئندئ تاةكأوندوشئ جئگئتتةرئمئز الئستاعئ امةريكادا ةل نامئسئن ابئرويمةن قورعاپ، كوك تؤئمئزدئ كوكتة جةلبئرةتتئ. تورتكئل دذنيةگة تاؤةلسئز قازاق ةلئن تانئتتئ. بذل - ةشقانداي اقشانئث قذنئ جةتپةيتئن اسقاق رؤح، بيئك مارتةبة.
- ماقسذت اعا، بةكسةيئت ابدةز ذلئنئث تؤئستارئ جانة وتباسئمةن قارئم-قاتئناستارئثئز قالاي؟ قارايلاسئپ تذراسئزدار ما؟
- ارينة، جؤئردا عانا بةكسةيئتتئث قئزئ اقموردئ قولدان ذزاتتئق. قازاقئ سالت-داستذرگة ساي جاسالعان سول تويعا ءبئر كئسئدةي اتسالئستئق. اكة جولئن قؤعان ذلئ ةرسذثقار قازئر استانادا ديزاين سالاسئندا قئزمةت ئستةيدئ. كةنجةسئ مذستافا دا ةرجةتئپ قالدئ. اعاسئ - ءال-فارابي اتئنداعئ قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئ فيلولوگيا فاكؤلتةتئنئث دةكانئ قانسةيئت ءبدةز ذلئمةن دة تئعئز قارئم-قاتئناستامئز. تةمئرعالي كوپبايةأ باؤئرئمئزدئث تئكةلةي قولداؤئمةن 2005 - جئلئ «قازئعذرت» باسپاسئنان ول كئسئنئث «قوس ونةردئث جذلدئزئ» اتتئ كئتابئ جارئق كوردئ. كئتاپقا بةكسةيئت تؤرالئ جازعان مةنئث دة ةستةلئگئم ةنئپتئ.
- ماقسذت اعا، بولاشاقتا قانداي ةسكة الؤ ءئس-شارالارئن وتكئزؤدئ جوسپارلاپ وتئرسئزدار؟
- قاسيةتتئ قاسقاسؤدئث كاؤسار بذلاعئنا شومئلئپ، تاؤ-تاسئنا شئعئپ، كوز تارتار كوركةم تابيعاتئن شئعارماشئلئعئنئث التئن ارقاؤئنا اينالدئرعان بةكسةيئت اعامئز ارامئزدان تئم ةرتة كةتكةنئمةن، ارتئثدا ءئزئن باسقان ذل-قئزئ، شاكئرتتةرئ، دوس-جارانئ، تؤئستارئ، قالئث قازاعئنئث تاريحئ تذنعان «ذلئ كوش» دةگةن ذلئ تؤئندئسئ قالدئ. كوزئ ءتئرئ بولعاندا، ةندئ ةكئ جئلدان كةيئن 60 جاستئث اسقارئنا شئعار ةدئ. بةكسةيئتتةن قاپئدا ايئرئلئپ قالعان سوث، رةسپؤبليكالئق فةدةراسيانئث تئزگئنئن ونئث دوسئ شامسات يسابةكوأ قولعا العان بولاتئن. قذدايعا شذكئر، سودان بةرئ ةلئمئزدة تاةكأوندونئ دامئتؤ باعئتئندا شاما-شارقئمئزشا جذمئلئپ جذمئس جاساپ كةلةمئز.
2008 - جئلئ بةيجئثدة شاكئرتئمئز ارمان شئلمانوأ پوستكةثةستئك اؤماقتاعئ تذثعئش وليمپيادا جذلدةگةرئ اتاندئ. بئلتئرعئ جئلدئث سوثئندا «سامذرئق-قازئنا» ذلتتئق ءال-اؤقات قورئنئث جانئنان سپورتتئق جةكپة-جةكتةر جانة كذش قولدانئلاتئن سپورت تذرلةرئ كونفةدةراسياسئ قذرئلدئ. تيمؤر قذلئبايةأ ءتوراعالئق ةتةتئن بذل جاثا ذجئمنئث قذرامئنا تاةكأوندو دا كئرئپ وتئر. سوندئقتان ةندئگارئ قارجئ ماسةلةسئ قولبايلاؤ بولماؤئ ءتيئس. بذيئرتسا، كةلةسئ جئلئ مذستافانئث، سودان سوث بةكسةيئتتئث 60 جئلدئق مةرةيتويلارئن جوعارئ دةثگةيدة اتاپ ءوتؤدئ جوسپارلاپ وتئرمئز. سونداي-اق باقيلئق بولعان قازاقتئث قوس قئرانئ تؤرالئ دةرةكتئ، ءتئپتئ كوركةم فيلم تذسئرئلسة دةگةن ئزگئ نيةتئمئز بار.
- ماقسذت ءابجان ذلئ، بذل ءيسئ قازاقتئث ئزگئ تئلةگئ ةكةنئ داؤسئز. نيةتتةرئثئز جذزةگة اسسئن!
اأتور: باقتيار اسئرةنكيةأ
دەرەككوز:«الاش ايناسئ» گازەتئ