تذرسئن جذرتبايدئث بةيجئثدةگئ كذندةلئكتةرئ
استانا. 16- ءساؤئر. قازاقپارات - جازؤشئ، عالئم تذرسئن جذرتباي قئتاي حالئق رةسپؤبليكاسئنئث استاناسئ بةيجئث قالاسئنداعئ ورتالئق ذلتتار ؤنيأةرسيتةتئنئث قازاق ءتئلئ مةن ادةبيةتئ فاكؤلتةتئندة 2006 - جئلئ ناؤرئز-شئلدة ايلارئندا جانة
2012 - جئلئ قئركذيةك-جةلتوقسان ايلارئندا قازاق ادةبيةتئنئث تاريحئ، شئعارماشئلئق پسيحولوگياسئ، قازئرگئ قازاق ادةبيةتئ، ابايتانؤ، اؤةزوأتانؤ، قازاق اسئرةافساناسئنداعئ كوركةمدئك جذية ءپانئ مةن ارنايئ كؤرس بويئنشا ءدارئس بةرئپ، «قازاقستان عئلئمئنئث جوعارئ دةثگةيئن كورسةتكةنئ ءذشئن» وعان ؤنيأةرسيتةتتئث «قذرمةتتئ پروفةسسورئ» اتاعئ بةرئلگةنئ تؤرالئ گازةتئمئزدة كةزئندة قذتتئقتاؤ جاريالانعان بولاتئن. قالامگةر ارئپتةسئمئز مامئر ايئنان باستاپ بةيجئثدةگئ ءدارئسئن ودان ءارئ جالعاستئرماق.
قئتاي سياقتئ كذرمةؤئ مةن قاتپارئ كذردةلئ ذلئ ةلدئث جاندذنيةسئن ءوز جاندذنيةسئ ارقئلئ سارالاعان، كوپتةگةن توسئن بايقاؤلار مةن ويلارعا تولئ «كذندةلئگئن» ارالاسئ مةن قذرالاسئ مولايئپ بارا جاتقان كورشئمئزدئث پسيحولوگياسئن تذسئنؤگة سةپتئگئن تيگئزةر دةگةن پايئممةن وقئرماندارعا ذسئنؤدئ ءجون كوردئك.
بةيجئث. 7 - ناؤرئز 2006 - جئل.
ءدام تارتئپ تذنگئ وننئث مولشةرئندة بةيجئثگة دة كةلئپ تذستئك. بار الاثداعانئم كئتاپتار ةدئ. كئتاپسئز قالاي ءدارئس وتكئزؤگة بولادئ جانة بةيجئثدة مذنداي كوپ تومدئقتار قات شئعار. ونئ كئم ةثبةكتةنئپ اكةلة قويسئن. ةكئ قوراپ. ةكئ ورئس ايةلئ الماتئ ايروپورتئندا ءوز جذكتةرئنئث ةسةبئنةن ارتئق سالماق ذستاپ تذرعان كئتاپتاردئ تئركةؤدةن وتكئزئپ بةردئ. پةكيندة دة سول ةكئ كةلئنشةكتئ قاراعا ذستاپ سوثئنان ءجذرئپ وتئرئپ كةدةننةن وتة شئقتئم. شئنجاثدا بولسا عوي مذنئث ءوزئ ءبئر اپتالئق اثگئمة. كوپتئث سوثئنان ئلةسئپ كةلة جاتسام:
- تذرسئن اعا! - دةگةن داؤئستئ ةستئدئم.
دةنةلئ، شاشئ ارتئنا قايئرئلعان، ذلكةن دوثگةلةك كوزدئ، گالستؤكتئ، قارا تورئ جئگئت سول جاقتاعئ شئنتاقباساردئث ارتئندا تذر. پروفةسسور، فاكؤلتةتتئث پارتيا ذيئمئنئث حاتشئسئ مذحتار ءابئلقاق ذلئمةن وسئلاي تانئستئق. تاعئ دا ءبئر تورئ جئگئت:
- اسسالاؤماعالةيكؤم، تذرسئن مئرزا! - دةدئ.
مةنئ «مئرزالاتئپ» جئبةرگةن بذل قاي قازاق دةپ ويلانعانئمشا مذحتاردئث:
- پروفةسسور جاث دين جين! - دةگةنئ.
استانادا ءبئر ساستئرعان (تةلةفونمةن) جاث دين جين (بةيجئثدئك جاث) پروفةسسور ءوستئپ ةكئ ساستئردئ.
كولئكپةن بةيجئثگة تارتتئق. قئزئل شامنئث قئزئل ساؤلةسئنة ورانعان، جاهانعا جالپاعئنان جايئلئپ جاتقان قالانئث كولةمئن ذشاق اينالئپ بارئپ قوناردا كورگةم. جاتسئنباعانئمةن دة تذسئنئكسئزدةؤ راي تانئتتئ. تاثدانئپ تا، جاتسئنئپ تا ذلگةرمةدئم. «اعئلئپ، جوسئلئپ، قئبئرلاپ-جئبئرلاعان ءنوپئر جذرت شئعار الدئمنان»، - دةپ كذتكةن قالامئز، تذرعئنئ قالئپتئ عانا ساندئ قامتيتئن شاهار سياقتئ كورئنئپ كةتتئ.
قوناق ذيگة كةلدئك. جايلئ بولمة. مذحتاردئ بذرئننان كورگةن جئگئتئمدةي ةركئن سةزئندئم. سذلتان (جانبولات ذلئ) اعانئث تانئستئرؤئ ةكةؤمئزدئث دة سذيةگئمئزدةن ءوتئپ كةتكةندةي. سئپايئ ءجون-جوبامةن قوشتاستئق. ئستئق (قايناق) سؤ دايئن ةكةن. ءشول باستئم. سةبةزگئگة شايئنئپ، سةرگئپ الدئم.
8.03.06.
بةيجئث - كذن بيشئلةرئ تذراتئن شاهار ةكةن. تاث سئز بةرة سئزئلعان اؤةننةن وياندئم. سويتسةم تةرةزةنئث الدئنداعئ مايداندا بةس جذزگة تارتا ادام بي اؤةنئنة ئلةسئپ باياؤ ئرعاقپةن جايلاپ قانا بيلةپ جاتئر. جاسئ مةن قارتئ، ةرئ مةن ايةلئ ارالاس. ورةنجئلةردئث سانئ مول. ءار قايسئسئ ءار جاققا ءيئلئپ، شالقايئپ، بذرالئپ، ئرعالادئ. بةت-بةتئمةن بيلةسة دة جالپئ تذتاس مايداندئ الئپ قاراعاندا اؤةن مةن قيمئل ءوزارا ذندةسئپ كةتةدئ ةكةن. مئنا قاراما-قارسئ، قئم-قؤئت ارةكةت پةن اؤةننئث ذندةسؤئنئث ءوزئ ميللياردتار ةلئندةگئ ميلليارد ءتان مةن جاننئث ذيلةسئمئن تانئتقانداي. مذحيتتئث الئپ ارپالئستئ تولقئندارئنئث قاراما-قارسئ باعئتتا ةكپئندةي توعئسئپ، ئلة تئنا قالعان تولاس كذيئنئث مئنةزئ ونئث حالقئنا دا مئنةز بوپ جذققانداي. ايتپةسة، قذداي ساقتاسئن... مئناؤ دذرمةكتئث ذيلةسئمئ كةتسة ءذيئندئ عانا قالدئراتئن دذلةي كذش ةكةنئ انئق. ايتةؤئر، بذل - ذيقئسئ اشئلماعان ادامداردئث تاث ءسارئسئن جامئلعان ذيقئ اشارئ عانا. كذندةلئكتئث تاقئرئبئن «كذن بيشئلةرئ ةلئندة» دةپ قويعئم كةلدئ.
تذسئمة جاراسقان مةن ءئنئسئ اؤةسحان كئردئ. قوثئر بوياؤلئ ءتذس. قاباعئندا ءبئر الاثئ بار. قاتؤلئ ةمةس، ءبئراق جاراسقاننئث شيرئعئپ العانداعئ كذيئ.
وسئنداي ةكئ ويلئ ةلةگئزگةن بويدا سئرتقا شئقتئم. بةيجئثدةگئ العاشقئ قارسئ العان تاثئم. تاثعئ التئنئث مولشةرئ بولسا كةرةك. قوناقذيدئث الدئن «ءذشئنشئ بةلدةؤ» جولئ كةسئپ وتةدئ ةكةن. ايالداماعا كولئك قاؤئرت كةلئپ، قاؤئرت كةتةدئ. قالئث ءنوپئر ذشئپ شئققان شئبئن سياقتئ بئج ةتة قالادئ دا، زؤ ةتئپ جوعالئپ كةتةدئ. ئلة قاس-قاعئمنان كةيئن سول كورئنئس تاعئ قايتالانادئ. جاعانئ ذزدئكسئز لئقسئپ شايعان تةثئز تولقئنئ سياقتئ.
سول ارالئقتا ءبئرئنئث وكشةسئن ءبئرئ باسقان كوشة سئپئرؤشئلار جانة سانسئز «شايتاناربا» - أةلوسيپةد جذرگئنشئلةرئ وتةدئ. كةمپئر مةن شالدار «شايتاناربانئ» قوساياقتاپ قايشئلاعاندا جاستارعا جةتكئزبةيدئ. تاعئ دا كولئك، تاعئ دا ادام ءنوپئرئ، تاعئ دا سئپئرؤشئلار تئزبةگئ... سئپئرؤشئلار نةگة وسئنشا ءجيئ؟
كولئكتةگئ جذرگئنشئلةر تاسقئنئ ءسال توساثسئعان ساتتة بايقادئم، جولدئث ءذستئ «اق جوثقا» ... تذكئرئك پةن قاقئرئق بولئپ قالادئ ةكةن. جولدئث مايلانئپ كةتةتئنئ سونداي، ادام تايئپ جئعئلاتئنداي (اراعا التئ جئل سالئپ بارعانئمدا بةيجئثدةگئ بذل «اق جوثقانئث» مذلدةم جويئلعانئنئث كؤاسئ بولدئم. وليمپيادا تذسئندا تازالئق تذرعئسئنان قاتاث مةملةكةتتئك شارالار جذرگئزئلئپتئ. رةستورانداعئ قاقئرئنئپ-تذكئرئنئپ وتئراتئندار دا تيئلئپتئ - ت.ج.).
ايالدامادان الئستاي بةرگةنئمدة قوبئزدئث تالئپ جةتكةن اششئ ءذنئ شئقتئ. ئلگةرئ ءجذرئپ ةدئم باسةثسئدئ، كةرئ ءجذرئپ كوپئردئث قاسئنان ءوتئپ ةم، تاعئ دا كومةسكئ تارتتئ. اث-تاثمئن. اقئرئ جاياؤ كوپئردئث ذستئنة شئعئپ ئلگةرئ ءجذردئم. باسپالداقتئث قالتارئسئندا ءبئر قايئرشئ، كادئمگئ وزئمئزگة تانئس ةكئ كوزئ باسئر سوقئر قايئرشئ الدئنا باس كيئمئن جايئپ قويئپ، جذدئرئقتاي عانا شاناعئ بار، مويئنئ ذزئن ساز اسپابئن تارتئپ وتئر. ءذنئ قوبئزدان اينئمايدئ. ئشةگئ دة قئل، ءوزئ ةسپةمةن تارتئلادئ. ال تاث قالماي كور. قازاق ةمةس ةكةنئ انئق. موثعول ما، تيبةت پة؟ ولاردا قوبئز بار ما ةدئ؟ ذزاق تئثداپ، ءناپاقاسئن بةردئم. (ةرتةثئندة وسئ ارادان وتكةندة نذرباقانعا شايتانقذلاقپةن حابارلاسئپ، داؤئسئن «شايتانقذلاق» ارقئلئ ةستئرتئپ، مذنئث «ارحؤ حؤن» (حذن قوبئزئ) دةپ اتالاتئن سولتذستئك از ذلتتارئنان تاراعان ساز اسپابئ ةكةنئن ءبئلدئم - ت.ج.). ءسويتئپ، بةيجئثدةگئ العاشقئ تاثئمدئ قوبئز ذنئمةن قارسئ الدئم. بذل اسةر جاثاعئ «تاث بيشئلةرئنئث» اسةرئن باسةثسئتئپ جئبةردئ.
ةندئ ذزاثقئراپ سةرؤةندةپ ةم ذلكةن باقشاعا كةزدةستئم. قئزئقتئث كوكةسئ، «ءبيدئث» اكةسئ سوندا ةكةن. تةمئر شارباقتئث سئرتئنان ءبئر شاقئرئمداي اؤماقتئ شولئپ شئقتئم. ءبئر جةردة - كونة قئتاي ءبيئ، ءبئر جةردة - أالس، ءبئر جةردة - باتئس ءبيئ، ءبئر توبةشئكتة - ساكسافون، ءبئر توبةشئكتة - سئبئزعئ، بئرئندة - سئرناي، بئرئندة - وركةستر ويناپ، بئرئندة - حورمةن ءان ايتئپ جاتقان ادام. ةث بيئك توبةشئكتة ءبئر ايةل جوعارئ داؤئسپةن، ةكئنشئ بذيئردة ءبئر ةركةك جؤان داؤئسپةن اريادان ذزئندئ ورئنداپ جاتئر. ئشئنة كئرؤگة ذمتئلئپ ةم، ارنايئ رذقسات قاعازئ نة اقشا تولةؤ كةرةك ةكةن. قالايدا ءبئر سوعارمئن دةپ قوناقجايعا قايتتئم (كةيئن بذل باقشا مةنئث بةيجئثدةگئ ةث سذيئكتئ ساياباعئما اينالدئ - ت.ج.).
ةرتةلةتئپ مذحتار كةلدئ. ةكةؤمئز ئرگةسئ ءتيئپ تذرعان ؤنيأةرسيتةتتئث وقؤ عيماراتئنا باردئق. فاكؤلتةتتئث ادامدارئمةن تانئستئردئ، نذرگذل، توقان، شاؤليان ئسپةتتئ كافةدرا قئزدارئ ئزةتتئ جاندار كورئندئ. ةركئن - ءتئل مامانئ. نذرباقان - ادةبيةتشئ. جاس. سول جئگئت مةنئث بةيجئثدةگئ جانسارئم بولدئ. تذستةندئك. مذندا مذسئلمان وقئتؤشئلارئ مةن شاكئرتتةرگة ارنالعان جةكة اسحانا بار. مذندا اس ماسةلةسئنة قاتاث قارايدئ. (تازا قئتاي ءمازئرئن ازئرلةيتئن اسپذزئلدار ئشئنة كئرئپ بارعانئثدا ةسكةرتؤ جاسايدئ. سودان كةيئنگئ تاثداؤ وزئثدة. ذشئنساث دا جاؤاپ بةرمةيدئ. ءبئزدئث «باتئرلاردئث» بئردةن اسپذزئلعا باس قويئپ كةرتئپ، پئسقئرئنئپ-تذشكئرئنئپ جذرةتئنئ سوندئقتان - ت.ج.). الگئ اسحاناعا شامالئ نةسية وتكئزةسئث. تئم ارزان بولعاندئقتان دا ءبئر ماؤسئم تةگئن تاماقتانعانداي بولاسئث. مئسالئ، مةن وتكئزگةن 100 يؤان ءتورت ايدئث ئشئندة تاؤسئلمادئ).
تذستةن كةيئن نذرباقان قالانئث جايئ مةن جاپسارئن ءتذسئندئردئ. «بوعدا» ءدامحاناسئنان الگئ نةسية شةكتئ بةرئپ كةشكئ اس ئشتئك. مذحتار مةيمانحاناعا كةشتةتئپ كةلدئ. ءبئراز سذحباتتاستئق. مادةني دةمالئس بولدئ.
ساعات 10دا ءدارئستئ - قازاق ادةبيةتئنئث تاريحئنا قئسقاشا شولؤدئ - باستاپ كةتتئم. الدةبئر نارسة قيتئعئما تيسة بولدئ، شيرئعئپ، شاثداتا جونةلؤشئ ةدئم. ةبةپكة سةبةپ وثاي تابئلدئ. دارئسكة وسئ بةيجئثدةگئ ةرةسةك ادامدار، شاثحاي مةن دالياننان شاكئرتتةر كةلئپ وتئر ةكةن. بذل - ذلكةن سئن. «سئناسساق - سئناسايئق» دةدئم دة، «نة بولسا دا - تاؤةكةل» دةپ «دؤلئعانئ» نةگئز ةتئپ، تارعئتاي مةن يشپاقايدان باستاي جونةلدئم. جان، مذحتار جانة وزگة دة بةيتانئس ادامدار قاتئسئپ وتئردئ. بايقايمئن ءدارئستئث قذلاق كذيئ دذرئس. ةندئ ةرتوقئمئمنئث وثالاتئنئنا سةندئم.
10.03.06.
بذگئن تذسئمة ورالحان كئردئ. ايمان ةكةؤئ قاتار ءجذر. ولاردئث دا ءتذر-ءتذسئ قوثئر.
جذما، سةنبئ، جةكسةنبئ - ءذش كذن شاكئرتتةر بوس. «ذلتتار باسپاسئنئث» ناؤرئزئنا باردئق. شئعارماسئ بذرئننان تانئس، جاسئ قاتارلاس جازؤشئ اكبارمةن تانئسا المادئم. ناؤرئزدئ اتاؤعا: بةيجئثدةگئ حالئق كةثةسئنئث قذرئلتايئ مةن مةملةكةتتئك جينالئسقا كةلگةن حالئق كةثةسئنئث ؤاكئلئ - زادئحان، شئنجاثداعئ پارتيا حاتشئسئ - اسقات باستاتقان وبلئس اكئمدةرئ مةن ةلشئلئكتئث وكئلدةرئ كةلئپتئ. پةكيندةگئ اقساقالدار تذگةل جينالئپتئ. جانبولاتتئث (اؤئپبايةأتئث - ت.ج.) قالامئنا ئلئككةن مذحامةدجان اقساقالمةن تئزةرلةسة وتئردئم. بذل كئسئ ةرةكشة ءتارتئپ ساقشئسئ كورئنةدئ. بئردةن سةزدئم. ءوزئنئث دة جاسئرعئسئ جوق. زةينةتكةرلئككة دايئندالئپ ءجذر ةكةن. «مادةنيةت توثكةرئسئ» كةزئندة بةيجئثگة كةلئپ، جاسئل جاساقشئ بوپ ورنئعئپ قالعان. ءوزئ: «ساؤاتئم شامالئ. ءبئراق پارتيا ءتارتئبئن ساقتاؤعا بارئمدئ سالامئن. وسئنداعئ قازاقتاردئث قارياسئمئن. حاسةن گةنةرالدئث دوسئمئن. از كذندة زةينةتكة شئعامئن»، - دةپ اشئق ايتادئ.
اتئ ايگئلئ، ماؤدئث وققاعارلارئنئث ءبئرئ بولعان حاسةن گةنةرالدئث كةلئنئمةن تانئستئردئ، ءجون سذراستئم. حاسةننئث ءذش بالاسئ بار ةكةن. ذلئنئث اتئ - قايسار، مؤزئكانت، كومپوزيتور. نةمةرةسئ جاينا الماتئدا - قازذؤ-دة وقيدئ ةكةن. جذما كذنگة قوناققا شاقئردئ. ماؤدئث ايگئلئ: «ذلئ قورعانعا شئقپاعان، بةيجئثنئث جونئما ذيرةگئن جةمةگةن جئگئت - جئگئت ةمةس» - دةگةن ولةثئن ءتامسئل ةتئپ، «ذيرةكتئث جون ةتئنةن جونئلعان بةيجئثنئث اتاقتئ قؤئرداعئن جاساپ بةرؤگة» ؤادة ةتتئ (سول جولئ دا، التئ جئلدان كةيئن بارعان سوث دا بذل ؤادة ورئندالمادئ. قايساردئث وزئمةن داستارقانداس بولدئق. ءبئراق ءبئز سذيئنةر ونةرئن كورة المادئق. ازداپ قازاقشا تذسئنةدئ. جيئرما جاسئندا قازاقتئ تذثعئش رةت كورگةن ادام ءذشئن بذل دا ذلكةن جةتئستئك - ت.ج.).
وسئنداعئ قازاق راديوسئ ءبولئمئنئث باستئعئ جذمابايدئث ذلئ قاناتبةكپةن تانئستئم. وتانبةك ءان ايتتئ (ول كةيئن ةلگة قونئس اؤداردئ ت.ج.). ؤنيأةرسيتةتتئث قئزدارئ «قارا جورعانئ» بئلقئلداتئپ تا، سئلقئلداتئپ تا بيلةيدئ ةكةن. «قارتتار مةن اجةلةرسئز» بةيجئثدةگئ كذندةردئث ماعئناسئ بولمايتئنئن، كوپ نارسةگة قولئم جةتپةيتئنئن بئلةمئن. ءبارئن بئردةي باؤئرئثا باسا المايسئث، سوندئقتان دا بئردةن اثگئمةسئ مةن ءازئلئ جاراسقان تذرسئن اپايدئث قولتئعئنا كئرؤگة تئرئستئم. «جئگئتئ» دة، ءوزئ دة تورة ةكةن. ءجئپتئث ذشئعئ بولاتئن تاقئرئپتئث ءوزئ سذرانئپ تذرعاندئقتان دا تةز شذيئركةلةستئك... «ذلتتار باسپاسئنئث» قازاق ءبولئمئنئث باس رةداكتورئ ءالئمجاندئ كوردئم. بذرئننان ةتباؤئر «بالا» ةدئ. مةنئث «كةتبذعا» اتتئ كئتاپشام بةيجئثنةن بئلتئر شئعئپتئ دةپ ةستئگةم. راس ةكةن.
كوثئلدئ كذن، كوثئلدئ وتئرئس، بار تانئستئقتئث باسئ باستالعان قذتتئ كذن بولدئ. بذل كذنگئ اثگئمة ذشئ كةيئن سؤئرتپاقتالا جاتار. سوندئقتان دا تاراتئپ جاتپايمئن.
كةشكة بولمةگة نذرباقان كةلدئ. ذزاق اثگئمةلةستئك. تاريحي ساناسئ تذنئق جئگئت ةكةن.
11.03.06.
تذسئمة زاكي (اكادةميك احمةتوأ - ت.ج.) مارقذم كئردئ، كئتابئن بةرئپ ءجذر. نةگة؟ كوثئلئمة ءبئر ءتذرلئ الاث كئردئ.
«ءتارتئپ ساقشئسئ» مذحامةدجان اقساقال تاثعئ 8.00 دة كةلدئ. ساعات 11.00 گة ذيئنة قوناققا شاقئردئ. ءماجبذرلئ مةيمان بولدئم. اثدئسقان ءسوزدئث دانةگئ بولا ما. زورلاپ «ذرتتاتئپ» ةدئ، اللةرگيام ذستاپ قئزارئپ، قئشئنئپ كةتكةن سوث، زورلئعئن قويدئ. قوناق ذيدة وسئندا دايئندئق كؤرسئنا كةلگةن سالتانات (المذرزايةأا) بالاممةن تانئستئم. اكةلئ-بالالئ بولدئق. كذندئز نذرباقانمةن قئدئردئم.
تذسكئ مئزعؤدا تذسئمة ايئمحان، اسةل، ديار كئردئ. ماشينا. قار. تاؤداعئ ءذي. سونداي كةكتئ ئزعارئن ئشئنة ساقتاعان. ئشئندةگئ ئزادان جارئلئپ كةتة جازداپ، مةنئ تاؤداعئ ذيئنة اپارئپ، شيةبورئلةنئپ جةك كورئپ ءجذر. ماس تا بولسام ارئستان ةكةم. سودان جذرةكسئنئپ تذر... قئزئق. «ءتذس تذلكئنئث تةزةگئ» دةگةن وسئ ةكةن-اؤ!
بذل نةنئث نئساناسئ؟ تاعئ دا قارا باسئپ جذرمةسئن؟!
12.03.06.
تذسئمة جانئبةك (كارمةنوأ - ت.ج.) كئردئ. بذل نة بوپ كةتتئ؟ كئلةث (كوبئ) ولگةن ادامدار. ءايئمحان مةن اسةل، د. ولاردئث ئشئندة نةعئپ ءجذر؟ قوناقذيدئث استئندا بذرئن زيرات بولماپ پا ةكةن (سةكةمشئل جذرةك سةزگةن ةكةن ءبئر جاماندئقتئ. جالعئز اپايئم ءايئمحاننئث باؤئرئنا سول كوكتةم كذندةرئ ايئقپايتئن دةرت جابئسا باستاپتئ - ت.ج.).
تاثةرتةث ةرتة تذرئپ قئزئل بامبؤك باعئن تاعئ دا سئرتئنان شولئپ شئقتئم. نذرباقانمةن تاثعئ شاي ءئشتئم. مذحتار كةلدئ. تذستة شئنجاثنئث اكئمدةرئنة ارنالعان تذستئككة شاقئردئ. كةلئستئم.
ساعات 11.00 دة ورتالئق حالئق قذرئلتايئنئث ؤاكئلئ زادئحان ت.ب. ةل تئزگئنئن ذستاعان ادامدارمةن اياتوللا حامةنةي، رافسانجاني وتئرعان مذسئلمان رةستورانئنا باردئم. بذل ءوزئ ءبئر ءتذرلئ مئرزا، سئرالعئسئز سئرلاسؤ بولدئ. التايدئث اكئمئ ماؤلةنمةن تانئستئم. ءئشتارتقانداي سئثايلاستئق. ساياسات پةن بيلئكتئث ادامدارئ بولعاندئقتان دا ارتئق-اؤئس ءسوز قوزعالعان جوق. وسئ بةيجئثدةگئ مةملةكةتتئك اؤدارمانئث تئزگئنئن ذستاعان، قاسئنئث قالئثدئعئنا وراي ءوزئم «قذيجئثتاؤ» دةپ قاعئتقان جارقئننئث ءبئر ءازئلئ كوثئلئمة كةلسة دة، بةتئن قايتارعئم كةلمةدئ. ءوزئ دة «مامئلةگةر» قؤ عوي، سةزدئ.
ماؤلةن اكئم يؤانشيكاي مةن بايمولدا، قارا وسپان جايلئ جةلةؤسئز دةرةكپةن جؤئپ-شايعان بولدئ. سوعان دا ءتاؤبا (ماؤلةنمةن سول جولعئ تانئستئق كةيئن التاي ولكةسئن ارالاؤعا ذلكةن سةپتئگئن تيگئزدئ - ت.ج.). ءمازئر دة ةرةكشة، ءدامئ دة ةرةكشة، تذزدئعئ دا ةرةكشة، ال قذنئنئث تذزدئعئ بارئنةن ةرةكشة بولدئ. اسئرةسة، كيتتئث ةكئ ةلئ مذرتئ سالئنعان سورپاسئنئث باسئ التئننان قئمبات ةكةن. ئشكة جذتئلئپ كةتتئ. ايتپةسة، قذرت قوسقان قويدئث سورپاسئنئث قولئنا سؤ قذيا المايتئن قئلدئث وسئنشا قئمباتقا ءتذسئپ، جئگئتتةردئ قينايتئنداي «شئكئنايئ» بايقالعان جوق.
كةشكة، قوناقجايدا مذحتار قئتايداعئ اتاقتئ ةكئ قاتئن پاتشا - ؤزئ تيان مةن سئ چي تايحؤ حانئمداردئث حيكايالارئن ذزاق اثگئمةلةدئ. مةن ذيئپ تئثدادئم:
شي-ان - قئتايدئث ةسكئ استاناسئ. قئتاي قورعانئ سول شاهاردان باستالادئ. تاث داؤئرئندة ةرةكشة داؤئرلةگةن. اسئرةسة، ؤزئ تيان پاتشايئمنئث تذسئندا قذپيا وقيعالارعا تولئ بولئپتئ. ؤزئ تياننئث كذيةؤئ ةرتة ولگةن. سونئث ورنئنا ءوزئ پاتشايئم بولعان. تاقتئ ةكئ ذلئنا دا بةرمةگةن. ال قئزئ جاس كةزئندة مذنئث ويناسئن كورئپ قويعان. ذزاتئلئپ كةتكةن سوث، ةكئ قابات كةزئندة ؤ بةرئپ (نة قئتئقتاتئپ) ولتئرگةن. 150 مةتر تةرةث ذثگئ قازدئرئپ، سوعان كومگةن. كوزئ تئرئسئندة تذتاس تاؤدان ساراي سالدئرعان. ول تاؤ الئستان ومئراؤئ اشئق ايةلدئث ءتوسئ سياقتئ بوپ كورئنئپ تذرادئ. ةكئ اياعئ - ةكئ تاؤ جوتاسئ.
شوقئنئث باسئنداعئ كذيةؤئنئث قابئرئنئث قاسئنا ءوزئنئث قابئرئن تئرئسئندة سالدئرعان. قذلپئتاستئث الدئنا ازا تذتئپ كةلگةن 60 تان اسا ادامنئث ءمذسئنئ قويئلعان. كةلگةن ةلشئلةردئث كوثئل بئلدئرگةن جازؤلارئن قذلپئتاستارعا جازدئرماعان. كةرئسئنشة، ةلشئلةردئث كئم ةكةنئن ولاردئث ءمذسئنئنئث ارقاسئنا جازدئرعان. كةيئن مذسئندةردئث ءبارئنئث باسئ شابئلعان. ئشئندة كئسةسئ بار تذركئ ةلشئسئنئث دة ءمذسئنئ بار. ؤزئ تياننئث قابئرستانئن گومينداث اسكةرئ زةثبئرةكپةن اتقان. تاستاردئث كةي جةرئ عانا سئنعان. بذل ساراي ءالئ ءوز جذمباعئن اشقان جوق. اشقئزبايدئ.
ال سئ چي حانئم، ياعني، «شئمئلدئق سئرتئنان بيلةؤشئ» پاتشايئم 1911 - جئلئ جاسئ 60 تان اسقاندا جذكتئ بولئپ قالئپ، تذسئك تاستاؤعا كةلمةگةن سوث، جذمباق جاعدايدا ولگةن. سويتسة، 45 جاسئندا بويئن ءلاززاتقا بيلةتئپتئ. ةل ئشئنةن ةگئز بالانئ تاپقئزئپ الئپ، ونئث بئرةؤئن جذرتتئث كوزئنشة اتةك ةتكةن. كةيئن ونئ ءولتئرئپ، سئثارئن ءوزئنئث قاسئنا كذزةتكة الدئرعان. سودان سئ چي تايحؤ پاتشا سارايئنان بةيجئثنئث تاؤ بةتكةيئندةگئ يحويان باقشاسئنا قاراي جازدا سةيئلگة شئعادئ. جولاي قازئرگئ ذلتتار ؤنيأةرسيتةتئنئث جانئنداعئ ذلتتئق كئتاپحانا ورنالاسقان كولگة توقتاپ، شاتئر تئگئپ جاتقان. تذندة اتةكتئ شاقئرعان. ءسويتئپ، اتةكتئ وزئنة جاقئنداتئپ... دةنةسئن سيپاتئپ بويئنا ذيرةتكةن. 60 جاستان اسقاندا ساقتئقتئ ذمئتئپ، اثداؤسئزدا جذكتئ بوپ قالعان. بذل بةيجئثنئث كونةكوز شالدارئنئث ءافسانالارئ. شئندئعئن كئم بئلگةن؟
مذحتاردئث ةكئ قاتئن پاتشا تؤرالئ حيكاياسئ مةنئ جازؤشئ رةتئندة قاتتئ ئنتئقتئردئ. ةندئ وسئ ةكئ حانئمنئث تذسئنداعئ تاريحي وقيعالارعا ةرةكشة دةن قويؤعا بةكئندئم. زيناقورلئق ءوز الدئندا، مذندا قئتايدئث ذلئ قاسئرةتئ جاتئر. ءتذن ورتاسئندا تارقاستئق. قئتايدئ ئشتةن تانؤدئث باسئ وسئلاي باستالئپ كةتتئ. اللا ءساتئن سالعان كذنئ شي اندئ دة كورةتئن شئعارمئن دةگةن ءتذبئرلئ بايلام جاسادئم جانة ةندئ وسئنداي اؤئزةكئ اثگئمةلةردئ قاعازعا ءتذسئرئپ وتئرؤعا بةكئندئم. شئندئعئ رةتئنة قاراي انئقتالا جاتار.
سةبةزگئ قابئلداپ، سةرگئپ الدئم. بذگئن تذسئمة كئم كئرةر ةكةن؟
13.03.
تذسئمة نذرعازئ اعا مةن جةثگةم ساكةش كئردئ. تذستةرئ قوثئرقاي، الدة ءبئر نارسةگة الاثداؤلئ ما، وكپةلئ مة، ايتةؤئر، وثدةرئ قاتئثقئ كورئندئ. كةشة دة شايتانقذلاقپةن سويلةسكةمئن. ةل-جذرت، اعايئن-اجئن امان بولاتئن.
لةكسيا رةسمي تذردة باستالدئ. ءدارئستئث ءوز قئزئعئ وزئندة. ارينة، بذگئنگئ كةزةكتة ابايتانؤ. ئرگةلةتة، كةثئنةن قامتئپ، تةرةثدةتة شئرعا تارتتئم. اباي جارئقتئق، ةل، مةملةكةت، ساياسات تاثدامايدئ. قايسئ قياعا سالساث دا، قانداي تاقئرئپتئ قوزعاساث دة، قانداي ةمةؤئرئن بئلدئرسةث دة، نةعئلايئنئ بولساشئ. ءتئلئثدئ ءتذرتئپ، جذرةگئثدئ سؤئرئپ، اقئلئثدئ ساؤئپ شئعا بةرةدئ. راحات. ورةنجئلةردئث ئنتاسئ، وي اؤانئ، تانئمئ تابةتتئ اشادئ. ساباقتان سوث باقئتبةك، ومئربةك، ةركئنجان، قذرمانگذل ت.ب. بالالار شئعارئپ سالدئ. جولاي ةركئن اثگئمةلةستئك. ولار ماعان باؤئر باسا باستادئ، مةن دة ولاردئ باؤئرئما تارتتئم.
14.03.06.
بذگئن باقئتبةك پةن ومئربةك شئعارئپ سالدئ ساباقتان. سةرؤةندةي ءجذرئپ اثگئمةلةستئك. ماعان بةيمالئم ءارئ ةستة ذستاؤعا ءتيئستئ جةر تاريحئ تؤرالئ اثگئمةلةر ايتتئ. باقئتبةك - بذراتولادان ةكةن. بذل الاكول مةن قاپالدئث جةلكةسئنةن ءتونئپ تذرعان جوثعار الاتاؤئنئث جوتاسئ، جوثعار قاقپاسئنئث اؤئزئ، كادئمگئ «الاشانكوؤ» دةپ جذرگةن «الاتاؤ ساعاسئنئث» ءوزئ. ءبئر ءبذيئرئ جاركةنتتئث قازانتاپقان مذزدئ اسؤئمةن جالعاسادئ. بذل ءوزئ تاريحي وقيعالاردئث قامباسئ.
باقتئبةكتئث ايتؤئنشا: سول قاپال مةن الاكولگة سذثگئدةي قادالعان ءمذيئس مذزتاؤلار - ارعئتاؤ، ورتاساي، شةتكئساي، تاستذعئر دةپ اتالادئ ةكةن. تاستذعئردئث مذزداعئندا ةرئمةگةن مذردة ساقتالئپتئ.
جايلاؤعا بارعان كةزئندة ومئربةكتئث كورگةندةرئ:
1) ارعئتاؤدئث اسؤئنئث اؤئزئندا «قوسجذرةك» دةپ اتالاتئن جوتادا قازاق بةيئتئ بار ةكةن. بةتئ كةؤدةدةن كةلةتئن دوثگةلةك تاسپةن جابئلعان. ءئشئ دوثگةلةنئپ بئتكةن. شاثئراق پةن كذلدئرةؤئشئ بار. تؤرا ورتاسئندا - سئرئق. ئشئندةگئ قازئناسئن بئرةؤلةر ذرلاعان. وندا ادام مةن ات كومئلگةن. قازئر جايلاؤعا بارعان جذرتتار سئرئققا ات بايلايدئ ةكةن. ةجةلگئ زيرات ةكةنئ انئق.
2) ارعئتاؤعا اپاراتئن جئثئشكة جولدئث بويئندا ادامنئث باسئنان اساتئن دوثگةلةك تاس بار. سونئث بةتئنة بالانئث ساؤساعئمةن ةكئ قارئستاي 2 تاعانئث بةدةرئ ويئلعان.
ةكئنتئدة كةلگةن ةركئنجان: «سؤدا وسةتئن گذلدئث اتئن «تذثعيئق»، - دةدئ.
كةشكئ سةرؤةندة مذحتار ءابئلقاق: «بذكئل قئتايدئ بؤلئقتئرئپ، تذنشئقتئرئپ، قذسا مةن ذرةيدةن ولتئرة جازداعان جوتةلدئ ءبئز «سارئس» دةپ اتايمئز. وبادان بةتةر ذرةي تؤعئزدئ. دذنيةءجذزئنئث دة توبة شاشئ تئك تذردئ. بذكئل مةملةكةت شةكاراسئ، بارلئق قالا جابئلدئ. شاكئرتتةر جازعئ دةمالئسقا شئعارئلمادئ. ذيلةرئمةن قوشتاسئپ، كوزدةرئ جئلاؤدان بئلاؤداي بولئپ ءئسئپ ءجذردئ. بئزدة اعايئنمةن قوشتاسئپ قويدئق. سارئس جذققان ادامنئث وكپةسئ ءبئر اپتادا ءئرئپ كةتةدئ ةكةن. سوعان التئ ايدئث ئشئندة ةم تاپتئ. ايتپةسة... ال سول تذماؤدئث تذسئندا ءبئر دة ءبئر قازاق اؤئرعان جوق. سةبةبئ، قازاقتئث ةتتئ پايدالانؤئ سارئستئ جذقتئرمايدئ ةكةن. سودان بةرئ قئتايلار شوپتةرئن ةتپةن ارالاستئرئپ جةيتئن بولدئ»، - دةگةندئ ايتتئ.
شئنئندا دا دذنيةءجذزئن ذرةيلةندئرگةن سول سارئس - «تاؤئق تذماؤئ» مئنا ميلليارد ءتئلسئمنئث ئشئندة ءولئم ذرةيئن سةپكةنئ قانداي قورقئنئشتئ. اللا بةتئن ارئ قئلسئن.
مذنئث بارلئعئ كةرةك ماعلذماتتار.
17.03.06.
جذما كذنئ پةكيننئث حايؤاناتتار پاركئنة ءوزئم جاياؤ بارئپ، بيلةت الئپ كئردئم. جولدا، جاياؤ كوپئردئث تذسئنان وتكةندة باياعئ قوبئزدئث داؤئسئن تاعئ دا ةستئپ بارسام، سول سوقئر ابئزئم سول باياعئ قوبئزعا ذقساس توستاعانداي اسپابئن - «ارحؤئن» تارتئپ وتئر. ءسال قئمقئرئثقئ داؤئسئ بار. باعزئ عذن ءداؤئرئنئث ءبئر بةلگئسئ. وسئنئث ءوزئ سول عذنداردئث تذقئمئ بولئپ جذرمةسئن! ساناسئ مةن قانئ سذيئلئپ كةتسة دة، كوكئرةگئندةگئ ارعئ ءبئر اثسار ارحؤ ارقئلئ تذپ تذقيانئنئث اؤةنئن سئرتقا شئعارتئپ تذر ما، كئم ءبئلسئن.
قئتايدئث سولتذستئك ولكةلةرئندةگئلةردئث، سونئث ئشئندة «لي» نئسپئلاردئث تذپكئ تةگئ تذركئلةر دةپ ةسةپتةلةدئ ةكةن. راسئندا دا، ارعئ عذندئ بئلاي قويئپ، بةرگئ تذركئ، مونعول داؤئرئندةگئ ون مئثداپ، ءجذز مئثداپ ئشكةرئگة قونئستانعان، تونئكوك پةن بئلگة قاعاننئث جاساقتارئ مةن تذقئمدارئ ءئز-تذسسئز ءسئثئپ كةتؤئ مذمكئن ةمةس قوي. ءبئراق ولاردئث ساناسئندا تذركئلئك ساثلاؤ قالماعان. تةك مئنا ارحؤ عانا الئس تذقئمدارئن ئزدةگةن كارئ كوكشؤلان ءبورئ سياقتئ تةگئن ئزدةپ تذر ما؟ ءونئمسئز وي. ءبئراق نةگئزسئز ةمةس. بذل نئشاندئ دا ةسكةرة ءجذرئپ، جذقاناعئن جذيةلةؤ كةرةك ةكةن.
زووپارككة كئرة بةرئستةگئ وث جاقتاعئ توردئث ئشئنةن ذلاردئ كوردئم.
و، شاراسئز قذستارئم-اؤ! ماعان قاراپ، توردئ تئرمالاپ، موينئثدئ سوزئپ، ةكةؤئث نةگة شئر-شئر ةتةسئثدةر. نةگة سونشا شئرئلدايسئثدار؟ دالانئث ءيئسئن سةزدئث بة؟ تورداعئ سةندة نة شارا؟ ةركئندئكتةگئ مةندة نة شارا؟
كايردة وسئنداي ءبئر شاراسئز شئرئلداعان قاراتورعايدئ كورئپ ةم.
بالا نة باسقا ذلت وكئلدةرئ كورؤگة كةلگةندة ئشكة - ذيشئگئنة كئرئپ كةتةدئ. وزگةلةر كةتئپ، مةن جالعئز قالئپ ةدئم، ذيشئگئنةن شئعئپ، قايتادان تورعا جابئسئپ، ةكةؤئ قوسئلا سذثقئلداي جونةلدئ.
نة دةيسئثدةر، ذلار؟ حان ءتاثئر مةن ذلئتاؤدئث تاستاعئ مةن سامالئن ساعئندئث با؟ ذيشئگئثة ءوزئثنئث اتئث دا جازئلماپتئ-اؤ؟ بئلمةگةن بة؟
مةن ايتار ةدئم، «ذلار» دةپ، «ذلئتاؤدئث ذلارئ» دةپ.
ءبئراق تاماعئما وكسئك تئعئلئپ تذر، ذلار؟
انا ارحؤدئث سوزئلئثقئ ئثئرسؤئ، ذلاردئث سذثقئلئ كوثئلئمدئ كادئمگئدةي الاعئزئتئپ كةتتئ.
تذرسئن جذرتباي
دةرةككوز: «تذركئستان» گازةتئ