قازاقتاردئ شوقئندئرئپ جئبةرمةكشئ بولعان
استانا. 6 -ءساؤئر. قازاقپارات - وتكةن عاسئردئث باسئندا رةسةي قازاق ةلئن اسكةري، ساياسي جانة ةكونوميكالئق تذرعئدان وتارلاپ قانا قويماي، قاسئرةتئ ودان دا زور ورئستاندئرؤ ساياساتئن كوزدةدئ. وزبئر كذش قازاقتئ تئلئنةن، داستذرئنةن، دئنئنةن، دئلئنةن ايئرئپ، تةگئس شوقئندئرئپ جئبةرؤدئ ماقسات تذتتئ.
ول ءذشئن ذلتئمئزدئث ءسذت بةتئنة شئققان قايماقتارئن ءوز جاقتارئنا تارتؤعا، دالا حالقئنا سولار ارقئلئ بيلئك جذرگئزؤگة تئرئستئ. ءبئراق، ولاردئث سذم ويئ بولا قويعان جوق. وتارلاؤشئلاردئث ساسئق پيعئلئن اينئتپاي تانئعان جانة سوعان بارئنشا قارسئ تذرعان الاش ارئستارئن ةندئ قؤعئن-سذرگئنگة ذشئراتئپ، تذبةگةيلئ جويئپ جئبةرؤگة تئرئستئ. الدةبئر دةرةكتةر بويئنشا، 2 مئثعا تارتا الاشتئقتاردان تةك ةكةؤئ - ءالئمحان ةرمةكوأ پةن مذحتار اؤةزوأتئث عانا اتؤ جازاسئنا ئلئنبةي، ءوز ولئمدةرئمةن ءولؤئ سونئث ايعاعئ. وندا دا ءالئمحان ءومئرئنئث 18 جئلئن لاگةرلةردة وتكئزؤئ، مذحاثنئث ءومئر بويئ باسئ ساؤدادا ءجذرؤئ، كةثةس ذكئمةتئنئث الاش ورداعا قانشالئقتئ وشئككةنئن دالةلدةپ تذر...
مذنان سوث، قازاق اراسئنا مةكتةپ اشئپ، ورئس ءتئلئن ذيرةتئپ، ةل ئشئنةن شئققان شولاق بةلسةندئلةر ارقئلئ «ورئستئث ءتئلئن، ءداستذرئن، ءدئنئن، رؤحئن...»، جالپئ زاتئ ورئستئق سانانئث ءبارئن سئثئرؤگة تئرئستئ. بذل ماقساتقا ميسسيونةرلةردئ كوپتةپ تارتتئ.
ورئستاندئرؤ ساياساتئنئث ستراتةگياسئ بويئنشا «رةسةيدئث بولاشاعئ بذراتانا حالئقتاردئث قانشالئقتئ ورئستانعانئنا بايلانئستئ» [1، ب.140б. وسئ ماقساتپةن ورئستاندئرؤعا بوگةت بولادئ دةگةن نيةتپةن جةرگئلئكتئ جةرلةردةگئ مةشئت-مةدئرةسةلةردئ جاپتئ. «1908 - جئلئ تذركئستان گةنةرال-گؤبةرناتورلئعئ اؤماعئنداعئ 268 مةدرةسةنئث 1916- جئلئ 182 سئ قالدئ» [2، ب.18[.
ميسسيونةرلةر «بذراتانالاردئث بويئنا حريستيان شئندئعئن ءسئثئرؤ ارقئلئ ذلئ ورئس حالقئمةن تةثةسؤگة شاقئردئ» [3، ب.41[. ورئس تئلئندة ءدارئس بةرةتئن مةكتةپتةردئ وسئ ماقساتتا كةثئنةن پايدالاندئ. وتارشئل ساياساتكةرلةر «مةكتةپ ارقئلئ ورئس ئقپالئن جذرگئزؤگة بولادئ. جاستايئنان ءبئزدئث ءتئلئمئز ارقئلئ ءبئلئم العان بذراتانا حالئقتئث بالالارئ ةرتةث وسكةندة وزدةرئن رةسةيدئث ءبئر بولشةگئندةي سانايدئ» دةگةن. مةكتةپتةر ارقئلئ ذزدئكسئز ورئستئق قذندئلئقتار ءناسيحاتتالئپ، باسقا ذلتتاردئث بارلئعئنئث مادةني، سالت-ءداستذر، مذرالارئن ةسكئلئكتئث سارقئنشاعئ دةپ كةمسئتتئ.
ورئس پاتشاسئنئث ساياساتئن كةيئن قئزئل كوممؤنيستةر جالعاستئردئ. كةثةستئك تاريحشئلار ابايدئث، ئ.التئنساريننئث «ورئس ءتئلئ ارقئلئ عئلئم مةن بئلئمگة قول جةتكئزؤ» پوزيسياسئن ءبئر جاقتئ ءتذسئندئردئ. ونئ انا ءتئلئثدئ ذمئتئپ، تةك ورئس مادةنيةتئ، ورئس ءتئلئ ارقئلئ عانا «ذشپاققا جةتةسئث» دةگةنگة بالادئ. ءبئراق، ذلئ ابايدئث قازاققا ءتئلئثدئ، مادةنيةتئثدئ ذمئت، حريستيان ءدئنئن قابئلدا دةگةنئن كئم ةستئپتئ؟
داؤلةتقالي اساؤوأ
baq.kz