يران-عايئپ: كةيدة اقساق تةمئردئث شامئنا ءتيئپ الدئم با دةپ تة وكئنةمئن

 استانا. 4- ناؤرئز. قازاقپارات. كةيدة اقساق تةمئردئث شامئنا ءتيئپ الدئم با، بئردةثةسئنةن ءمذلت كةتتئم بة دةپ تة وكئنةمئن. اقساق  تةمئر تؤرالئ درامالئق داستاندئ جاستئقتئث سادئرمةك بؤئمةن، باسقالاي  ةشتةثةنئ ويلاماي جازدئق قوي، قازئر تذسئنگةنئم  اقساق تةمئرگة كئمدة-كئم «اؤئز» سالسا، سول ادام قايعئ قذشاعئندا قالادئ ةكةن... 

يران-عايئپ: كةيدة اقساق تةمئردئث شامئنا ءتيئپ الدئم با دةپ تة وكئنةمئن

- جاقئندا داريعا جةثگةمئز سئزگة ارناپ كئتاپ جازئپتئ دةگةن اثگئمةنئ ةستئپ قالئپ ةدئم. وسئ راس پا؟  اثگئمةمئزدئ وسئدان باستايئقشئ...

- ول راس اثگئمة، جةثگةثنئث «بذ دذنية عايئبئ» اتتئ كئتابئ باسپاعا دايئن. كئتاپتئ اقئننئث جارئنئث اقئن تؤرالئ ديالوگ-كذندةلئگئ دةؤگة بولادئ. ءبئر مذشةلدةن اسار-اسپاسئندا قايتئس بولعان مذنارئمدئ جوقتاپ، جئلاپ، جةر جاستانا قايعئ كةشئپ جذرگةنئمدة تاعدئر جولئقتئرئپ، «مئث ءبئر تذندةگئ» شةحريزاداي داريعا دا ماعان مئث ءبئر ساؤالئن قويا ءجذرئپ، ءمارمار، اقمذنار اتتئ كذمئس شولپئلئ قئز، جايئن-شاحتاي التئن ايدار ذل تؤئپ بةردئ. كئتاپ - سول جايلئ. مةنئمةن ةرلئ-زايئپتئ عذمئر بويئنا جاساعان سئرت كوزگة تئلسئم، جذمباق، قذپيا بةيرةسمي سذحباتتارئ جيناقتالعان جيناقتا.

 كئتاپ جارئققا شئعارؤعا نةگئزئنةن دايئن تذر، ءبئردئ-ةكئلئ قاراپ، كذزةپ-تذزةيتئن جةرلةرئ عانا بار. ويتكةنئ، سذحباتتار - مةنئمةن وتكةن عوي. ءوز سوزئمة ءوزئم جاؤاپ بةرؤئم - شارت. وقؤعا ازئرگة دةنساؤلئعئم بولماي تذر. جذرةكتةن ينسؤلت الئپ، سودان بةرئ تاياققا سذيةنئپ ازةر ءجذرمئن. كئتابئن وقي باستاسام، باسئم اينالئپ، كوزئم قاراؤئتادئ، قايعئدان قان جذتئپ جذرگةن كةزدةرئم كوز الدئما قايتادان كةلةدئ. ون جئل بويئ «قازاق ادةبيةتئ» گازةتئندة پوةزيا ءبولئمئن باسقاردئم. ماسكةؤدئث جوعارئ ادةبيةت ينستيتؤتئن ءبئتئرئپ كةلئپ،  بولدئم-تولدئم دةپ تذرعان شاعئمدا اياق استئنان ذلئمنان ايئرئلدئم. سول كذندةردئ ةسكة السام جذرةگئم قاق ايرئلادئ.

 قئزئلوردا تةاترئ الماتئعا گاسترولدئك ساپارمةن كةلئپ، «كذشئگئنةن تالانعان» اتتئ اقساق تةمئر تؤرالئ مةنئث سپةكتاكلئمدئ ساحنالاپ ةدئ. قويؤشئ رةجيسسةر  ةرعالي ورازئمبةتوأ بولاتئن. «كذشئگئنة تالانعاندئ» ورازئمبةتوأ وتة جاقسئ قويدئ. مذنارئم ةكةؤمئز ءبئر مالدئ سويئپ، سپةكتاكلدئث رةجيسسةرئن، تةاتر ارتئستةرئن كذتؤگة دايئندالئپ جذرگةنبئز. بالام ول ؤاقئتتا 9-سئنئپتا وقيتئن. ساتئبالدئ نارئمبةتوأتئث «سوزاقتان كةلگةن گاملةت» اتتئ فيلمئنة ءتذسئپ ءجذردئ. قذداي اؤزئما سالدئ ما، بازارعا مال الؤعا بارعاندا بالامنئث قاسئمدا قذلدئراثداپ جذرگةنئنة ةمئرةنئپ كةتئپ: «بالام، اينالايئن، سةن ءتئرئ بولشئ، مةنئث بذلاي تالتاثداپ جذرگةنئم سةنئث ارقاث عوي...»، - دةپ قولپاشتادئم.

 قويئلئمدا ذلئمدئ قاسئما ةرتئپ ءجذردئم. قازئر ءتئل-كوز ءتيدئ مة ةكةن دةپ تة ويلايمئن. جذرتتئث ءبارئ: «مذناربةگئث ادام بولئپ قالئپتئ عوي»، - دةپ شؤلاستئ. كةيدة اقساق تةمئردئث شامئنا ءتيئپ الدئم با، بئردةثةسئنةن ءمذلت كةتتئم بة دةپ تة وكئنةمئن. اقساق  تةمئر تؤرالئ درامالئق داستاندئ جاستئقتئث سادئرمةك بؤئمةن، باسقالاي  ةشتةثةنئ ويلاماي جازدئق قوي، قازئر تذسئنگةنئم  اقساق تةمئرگة كئمدة-كئم «اؤئز» سالسا، سول ادام قايعئ قذشاعئندا قالادئ ةكةن. مةن دة قاراداي ذرئندئم عوي، ونئ بئلسةم اقساق تةمئر جايلئ جازئپ نةم بار؟

 اقساق تةمئردئ ويناعان قازاقستاننئث ةثبةك سئثئرگةن ارتيسئ تذرئسجان ايناقذلوأ اعامئز سول كذنئ ساحنادا ءئشئپ وينادئ. اعامئزدئث مذنئسئن كوثئلئمة الئپ قالدئم. قايعئدان قارا جامئلعاندا قايدان قاتة كةتكةنئثدئ ويلاپ، نةدةن بولسئن سةبةپ ئزدةيدئ ةكةنسئث. گريمدةؤ بولمةسئنة بارئپ: «اعا، سپةكتاكلگة دايئندالعالئ بةرئ اؤزئثئز قذرعاعان جوق قوي. اقساق تةمئردئ اششئ سؤدئث بؤئمةن ويناؤعا بولمايدئ» - دةپ كةيئگةن ةدئم، سوندا. قئزئلوردا تةاترئنئث الماتئداعئ مادةني كذندةرئ، اقساق تةمئرمةن اياقتالدئ... سول كذنئ تذستة اياقاستئنان مذنارئم اجال قذشتئ... بالام قايتقان سوث، مةنئث عذمئري قاسئرةت-نامام باستالدئ...

- مذنارئثئزدئث باسئنا  «بةسئك» جاساپ، ورناتقانئثئزدئ ةستئپ ةدئم. بالاسئنئث قذلپئتاسئنا يران-عايئپ ءوز ولةثئن قاشاپ جازئپ قويعان دةگةندئ دة كوپ ةستيمئز. ول قاي ولةثئثئز، بئلؤگة بولا ما؟

- بذكئل تاپقان-تايانعانئمدئ جيئپ، ءبئر زاؤئتقا تاپسئرئس بةرئپ، ءوز قولئممةن كونسترؤكسياسئن جاساپ، 23 دةتالدان قذرالاتئن «بةسئك» جاساتتئم. بالام قازئر سول «بةسئكتة» جاتئر، ماثگئلئك - «الديئندة». قذلپئتاسئنا بالامنئث تؤئلعان كذنئن جازدئم دا، ولگةن كذنئن جازؤعا «قولئم» بارمادئ:

«ذلئم!

بالكئم، بذل -

مةنئث ولگةن كذنئم؟!» - دةگةن  ولةث جولدارئن قاشادئم. مذناردئث قازاسئنان ينفاركت الدئم. ذلئمنئث اناسئ فاتيمانئث قايعئدان ئشةك-قارنئنئث ءبارئ جابئسئپ قالئپ، ءئش قذرئلئسئنا وتا جاساتتئ. العاشقئ ماحابباتئم فاتيمامةن 8-سئنئپتا تانئسئپ، ينستيتؤت بئتئرگةندة ذيلةنگةنبئز. التايئ، شئرئن، ينديرا دةگةن ءذش قئزئمئز بار، ذلدان بولةك. ذل كةتكةن سوث شاثئراعئم ورتاسئنا ءتذسئپ، جئلاپ-ةثئرةپ مةن قالدئم. بةس جئل ومئردةن باز كةشئپ... «كوشةدة» جاتتئم. گازةتتةردئث ءبارئ سول كةزدةگئ قايعئدان قان جذتئپ ءجذرئپ جازعان ولةثدةرئمدئ شةكتةؤسئز-اق بةردئ. اللانئث راحمان نذرئ جاؤعئرلار!...

جذرت مةنئث ودان كةيئنگئ ومئرئمة «قئزئعؤشئلئق» تانئتئپ، ءبارئ قالاي بولعانئن، داريعامةن قالاي تابئسقانئمئزدئ بئلگئسئ كةلةدئ. ةكئ قاتئندئ مةن جةتئسكةننةن، جةلئك قؤعاننان الئپپئن با؟ داريعا جةثگةث دة مةنئث سول جئلدارداعئ ولةثدةرئمدئ وقئعان،  جالعئز بالاسئنان ايئرئلعان اقئنعا جانئ اشئعان... كةزئندة داريعامةن «جازؤشئ» باسپاسئندا بئرگة ئستةدئك. بذل كئسئ ماعان شةشة جاقتان ناعاشئ قارئنداس بولئپ كةلةدئ.

«جيةن» اعاسئنئث  جئرلارئن وقئعان سايئن «ناعاشئ قارئنداسئ» كوثئلئن ءبئلدئرئپ، وزئنشة بئردةثةلةر جازعان عوي؟! سول دذنيةلةرئ  قولئنداعئ «بذ دذنية عايئبئ» دةگةن مئنا كئتاپقا ارقاؤ بولسا، ةكئنشئدةن - مةنئ سول كةزدةگئ «حايؤاني» قالئپتان امان-ةسةن قذتقاردئ، قارلئعاش-قاناتئمةن سؤ سةپتئ  ئشئمدةگئ ورتكة!.  ول كةزدةگئ ءومئرئمدئ، قذداي ءوزئ كةشئرسئن، ءومئر دةپ ايتؤعا بولمايدئ. مذنئ باسئنان وتكةرمةگةن ادام تذسئنبةيدئ، قالقام...

- بذلاي ايتقانئما كةشئرئثئز ارينة، ءبئراق ءسئز تؤرالئ «يران-عايئپ تاعدئرلئ اقئن بولئپ كورئنگئسئ كةلةدئ» دةگةن پئكئر ايتئلئپ قالادئ. وسئنداي اثگئمةلةردئ ةستئگةندة قانداي كذيدة بولاسئز؟

- مةن تؤرالئ كةيبئرةؤلةر سولاي دا ويلايتئن شئعار، قايسئسئنئث اؤزئنا قاقپاق بولايئن؟!  بالاسئ ولگةن ادام تؤرالئ بذلاي ايتاتئنداردئ مذلدةم تذسئنبةيمئن. تةك تؤمئسئنان كورگةنسئز، زاتسئز ادامدار عانا سولارشا وتتايتئن بولؤئ كةرةك. مةن نة سوندا، تاعدئرلئ اقئن بولؤ ءذشئن بالامنئث ءولئمئن قذدايدان تئلةپپئن بة؟ مذنداي سذراقتئ ماعان نةگة قويئپ وتئرسئث، شئراعئم؟! وتة اؤئر ةمةس پة ماعان... ساؤالئثا قانشالئقتئ كذيئنئپ وتئرسام دا، باسئما تذسكةن توسئن تاعدئرئمدئ باسقاعا تئلةمةيمئن. مذنداي قايعئنئ دوسئث تذرماق، دذشپانئثا بةرمةسئن، ءتئپتئ قازاقستاندئ ذپتةپ، توناپ، ةلدئث بايلئعئن جةكةمةنشئگئ ةتكةن جةبئر-جاهيلدةرگة دة بةرمةسئن. بذل - ادام كوتةرةتئن قايعئ ةمةس. جايئن-شاح ةسةيئپ، وث-سولئن تانئعانشا، مةنئ ءتئرئ ولئك بولدئ دةپ ةسةپتة. ءتئرئ ولئكتة قانداي ماقتان، قانداي ماقسات بولؤئ مذمكئن؟!

- جايئن-شاحئثئز قازئر قانداي بالا بولئپ ءوستئ؟ ذلئثئزعا كوثئلئثئز تولا ما؟

- جايئن-شاح ةكةؤمئزدئث ارامئزدا كونتاكت جوق. مةنئث ايتقانئمدئ تذسئنگئسئ كةلمةي مة، الدة تابيعاتئ سونداي ما، بئلمةيمئن. «اتاثا نة ئستةسةث، الدئثا سول كةلةدئ» دةگةن تةگئ راس ةكةن. اكةمة ئستةگةنئمنئث بارلئعئن بالام الدئما اكةلئپ جاتئر. بذل بالادان كورئپ جاتقان «راحاتئم» - اكةمدئ تذسئنؤئمة سةپتئگئن تيگئزدئ.  مةن دة ءبئر كةزدةرئ «ءبارئن بئلةتئن»، اكةگة ءجذردئم-باردئم جاؤاپ بةرةتئن، اكةمنئث قاسئندا وتئرمايتئن بالا ةدئم. قازئر ويلاسام، جايئن-شاحپةن سويلةسكةن قازئرگئ مةن سياقتئ ءبئر كةزدةرئ اكةمنئث دة ايئزئ قانباعان ةكةن. بةس قئزئم دا تذرمئستا، قذتتئ مةكةندةرئنة قونئپ، بولةك كةتتئ. ال جالعئز ذلمةن تئلدةسئپ، اثگئمةلةسة قويايئن دةسةم، بالام مةنئمةن سويلةسپةيدئ. سويلةسپةيدئ ةمةس، مةنئمةن جالپئ «تئلدةسكئسئ» جوق، دذرئسئن ايتقاندا. سويلةسةتئن ورتاق تاقئرئپ تاپپاي ءجذرمئز...

- شئعارماشئلئقتان حابارئ جوق پا بالاثئزدئث؟ جايئن-شاحئثئز نةگة بةيئم؟

- ساكسوفوندا وينايدئ... ساباعئن جاقسئ وقيدئ، وتة جاقسئ وقيدئ دةسةم دة بولادئ.

- ذلئثئزبةن قارئم-قاتئناسئثئزدئ تذزةؤگة، اكةلئ-بالالئ بولئپ سئرلاسئپ، شذيئركةلةسئپ وتئرؤعا تئرئسئپ كورمةدئثئز بة ءوزئثئز؟

- تئرئسئپ كورمةدئ عوي دةيسئث بة، قاسئنا جولاتپايدئ...

- مذمكئن ذلئثئزدئ ءسئز تذسئنبةي جذرگةن شئعارسئز...

- بئلمةيمئن، اينالايئن. ونئ جةثگةثنةن سذرا...

- ال مذناربةگئثئز قانداي بالا ةدئ؟ ءسئزدئ تذسئنةتئن بة ةدئ؟

- مذنار - قايئرئمدئ-تذعئن، مةنئ ءبئر كئسئدةي تذسئنةتئن. بالكئم، بذل كينوعا ءتذسئپ، ونةرگة ةرتة ارالاسقانئنان با ةكةن. ذنةمئ جانئمدا جذرةتئن. ول ؤاقئت - مةنئث ءوز بؤئما ءوزئم ماس بولئپ، ءومئردئث تاؤسئلئپ بئتپةستةي كورئنةتئن سةرؤةنئندة جذرگةن سادئرمةك كةزئم عوي. ال قازئر مةن «قورقئپ» قالعان اداممئن. جايئن-شاحئم كوزئمنةن تاسا بولسا، مازام كةتةدئ. ءوز-وزئمة: بالاعا قول كوتةرمةيمئن دةپ انت بةرگةنمئن. قاتتئ سويلةگئم دة كةلةدئ، ءبئراق جالعئزدئعئ جانئما باتادئ-داعئ سئرت اينالا بةرئپ... وكسئپ... جئلاپ-جئلاپ الامئن. تاعئ نة سذرايسئث؟

- وسئ جةردة ءسئزدئث مئنةزئثئز تؤرالئ سذرايئنشئ. ءسئزدئ «ارئستان مئنةزدئ» دةسةك، ارتئقتئق ةمةس شئعار. بذرئندارئ قوعامعا قئجئلئثئز بارداي كورئنئپ، وكتةم سويلةپ، جذرگةن جةرئثئزدة كوثئلئثئزگة جاقپاعان جايتتاردئ اششئ سوزبةن ايتئپ سالئپ، ارئستانداي اقئرئپ ءجذرؤشئ ةدئثئز. جازؤشئلار وداعئنداعئ جيئن-توي، ادةبي كةشتةردة زالدئث قاراثعئلاؤ بذرئشئندا ةث سوثعئ قاتارداعئ «تذراقتئ» ورئنئثئزعا جايعاسئپ الئپ، ريزا ةمةستئگئثئزدئ بئلدئرةتئن رةپليكالارمةن گذرئلدةپ وتئرؤشئ ةدئثئز. سوثعئ جئلدارئ يران-عايئپ تئزگئنئن تارتا باستادئ ما، بذرئنعئداي وتكئر پئكئرلةرئثئزدئ ةستئمةيتئن بولدئق قوي؟..

- ءبئر جارئم جئل بذرئن ينسؤلت الدئم. تاياققا سذيةنئپ جذرگةنئمدئ كورئپ جذرسئثدةر عوي. ينسؤلت العان ادامدا نةنئث ارئستاندئعئ، نةنئث ايقايئ، جانئم-اؤ؟! اقئرماق تذگئلئ ازاندا ويانعاندا ءتئرئ ةكةنئمة شذكئرشئلئك ةتئپ تذرامئن. قازاقتار كةرةمةت ءبئر باتئردئ، ارقئراعان اقئندئ كورسة، ارئستانئم مةنئث دةپ ارقاسئنان قاعئپ، ارئس ةكةن دةپ جاتادئ. مةنئث ارئستان بولعئم كةلمةيدئ. ويتكةنئ، ارئستان بذ دذنياداعئ ةث ءبئر قاجئر- قاؤقارسئز، ءومئرئنئث باسئندا - ءالجؤاز-ناشار، اقئرئندا تاماعئن ءوزئ تاؤئپ جةي المايتئن بةيشارا-سورلئ حايؤان... تةك «پرايدئنا» ةگة بولعان ءولئارا ءتورت-بةس جئلعئ «ماحابباتئنا» ولة ماس كةزئ بولماسا؟! ونئث وزئندة دة، «ماحابباتئنئث» - ماحاببات سياعئ جوق... «دئز» ةتپة، انشةيئن... ارئستاننئث ءويتئپ ارئستان بولعانئ قذرئسئن. سوندئقتان ارئستان بولعئم كةلمةيدئ، مةنئ ارئستان مئنةزدئ دةمةي-اق قوي. اقئندار تؤرالئ تذسئنئكتةرئث تاياز سةندةردئث.

اقئندارعا سةندةر ءبئر-اق ولشةممةن قارايسئثدار: «وي، مئقتئ اقئن، مئنةزئ جاقسئ، ءيئ جذمساق» نةمةسة «مئنةزئ يتكة بةرگئسئز، قئثئر، قئرسئق اقئن» دةپ. مةنئث دة مئنةزئمدئ يتكة بةرگئسئز دةپ ويلايتئن شئعارسئثدار. ولاي ويلاعان ادام «بوعئن» جةپتئ. مئنةزئ جامان ادامنان جاقسئ ولةث شئعؤشئ ما ةدئ؟! تانئ، جانئ، تةگئ تازا شئعئپ، العان ءتالئم-تاربيةسئ جذرتتان كوش بويئ وزئق بولماسا، ول - اقئن بولئپ  نة جارئتپاق؟! ماعان ءوزئث سذرانئپ كةلئپ، سذحبات الئپ وتئرئپ: «مئنةزئثئز ناشار، سوثعئ كةزدة بذيئعئ بوپ بارا جاتئرسئز»، - دةيسئث. كةلگةلئ بةرئ استئ-ذستئثة ءتذسئپ بايةك بولئپ جاتئرمئن، «سذحبات الماي-اق قويشئ، مةن ناشار اداممئن» دةپ تة ايتتئم. نة كةرةگئ بار وسئ سذحباتتئث؟ «بذكپةسئز اثگئمة» دةگةن ايدارعا دةيسئث... كوثئلئثة كةلسة دة ايتايئن، گازةتئث شئندئقتئ اشئق ايتپايدئ. سةن جازعئث كةلگةنئثمةن، سةنئث ذستئثنةن قارايتئن، «قوجايئنئث» بار. وسئ ايتقاندارئمدئ الئپ تاستايسئث ءبئلئپ وتئرمئن...

...

- اعا، كذنئ كةشة ع.مذسئرةپوأ اتئنداعئ جاستار تةاترئنئث ساحناسئنان «فاتيما» اتتئ قاسئرةتناماثئز ساحنالاندئ. قويئلئم قاراپايئم حالئققا ذناعانئمةن، كوزئ اشئق، تاريحتئ بئلةتئن ادامدار ءارتذرلئ قابئلداپ جاتتئ. فاتيما عابيتوأا - ءذش بئردةي الئبئمئزدئث تاعدئرئنا قاتئسئ بار ايةل. سوندئقتان  فاتيمانئث بةينةسئ تؤرالئ كوزئقاراقتئ ادامداردئث پئكئرئ ءار الؤان. ءسئز قاسئرةت-ناما جازئپ، فاتيمانئ حالئقتئث اناسئ ةتئپ كورسةتتئثئز. ءبئرئمئز فاتيما عابيتوأانئ ءبئلال سذلةيةأ، ءئلياس جانسذگئروأ، مذحتار اؤةزوأ سئندئ ذلت تذلعالارئنئث زذلماتتئ جئلداردا جانئن ءتذسئنئپ، جار بولا بئلگةن اقئل-پاراسات يةسئ سانايتئن بولساق، ةندئ بئرةؤلةر كذيةؤدةن-كذيةؤگة ءتيئپ، ايدالئپ كةتكةن ارئسئنئث ارتئن كذتپةگةن ايةل سانايتئن كذردةلئ بولمئستئ فاتيما تؤرالئ  قاسئرةت-ناما جازؤئثئزعا نة سةبةپ؟

- كةشةگئ قويئلئمنان، قارلئعا، سةن اينالايئن، وثباعان، جذرگئش ايةلدئ كوردئث بة؟

- ونداي جةثئل ءجذرئستئ ايةلدئ كوردئم دةمةي-اق قويايئن، ويتكةنئ ول زذلماتتئ جئلداردئث تاعدئرئ عوي... ءبئراق ماعان ةرسئلةؤ كورئنگةن تذستار دا بار...

- كوردئث بة، ءوز سذراعئثا ءوزئث جاؤاپ ايتئپ وتئرسئث. مةن سةندةردئ تذسئنبةيمئن، دراماتؤرگكة جازعئزاسئثدار، تاعئ كةلئپ نةگة ولاي جازدئثئز دةپ جازعان ادامنان سذرايسئثدار. شةشئمدئ كورةرمةننئث وزئنة قالدئرايئقشئ. مةن درامانئ جازسام، ونئ ارتئنان ءوزئم ايتئپ، تالداپ بةرسةم، نةم قالادئ، قذداي-اؤ؟! پئسئرئپ جةثدةر وندا مةنئ... كةشةگئ تةاتردا قويئلعان «فاتيما» سپةكتاكلئ كوركةم شئعارما! ومئردة ولاي بولماعان دةپ، تاريحتئ قوپارئپ، دالةلدةپ، تئرناق استئنان كئر ئزدةمةي-اق قويئثدارشئ.

- كوركةم شئعارما ةكةنئن تذسئنةمئز، ارينة. ايتسة دة ءبئلال سذلةيةأتئث اؤزئمةن ايتئلعان انا ءبئر «جةثگةسئنئث ءبئر بذتئ...» دةگةن سوزدة تئم ارتئق كةتئپ قالعاندايسئز. قانشا جةردةن كوركةم شئعارما دةگةنئمئزبةن دة شئنايئ ومئردة ءبئلال سذلةيةأ جاپ-جاس ءئلياس پةن مذحتاردئث الدئندا: «جةثگةسئنئث ءبئر بذتئ...» دةپ قاعئتپا ءذشئن بولسا دا ايتپاعان شئعار...

- كولدةگئ باقا-شايان جايئندئكئ،

ءبئر بذتئ جةثگةسئنئث قايئندئكئ.

ةجةلدةن ةل اؤزئنان ناقئل ءسوز بار،

قاينئثنان ارتئلعانئ بايئثدئكئ، - دةگةن حالئقتئث قارا ولةثئن قايدا قوياسئث؟!  مذنئ مةن شئعارعانئم جوق قوي...

- مذحتارمةن كوثئل قوساتئن جةرئندة فاتيما: «وث-سولئما ايةل كوزبةن قاراسام، سةنةن باسقا ةركةك جوقتاي الةمدة»، - دةيدئ. وسئ ءبئر ءسوزئ فاتيمانئث بةينةسئن تومةندةتئپ، الئپ- ذشپا سةزئمنئث ادامئ سئندئ اسةر قالدئردئ ماعان. ئلياسپةن اراسئ ماحاببات، شئنايئ عاشئقتئق دةيئك، جارايدئ.  مذحتار اؤةزوأپةن تاعدئر تاقسئرةتئنةن جولئققان، قيئن كةزةثدة ارقا سذيةگةن ةتئپ كورسةتؤگة،  فاتيمانئ سولاي سويلةتؤگة بولماس پا ةدئ قويئلئمدا؟

- مذحتارلاردان باسقا ةركةك قالماعان عوي ول ؤاقئتتا شئن مانئندة دة. ءبئلالدان باستاپ، ءئلياس، بةيئمبةت، ساكةندةر اتئلسا، فاتيما مذحتارعا: «سةنةن باسقا ةركةك جوقتاي الةمدة» دةمةگةندة نة دةيدئ؟ جةتئ بالانئ قالاي اسئرايمئن دةپ جئلاپ وتئر ءوزئ. مذحتار قيئن كةزدة فاتيماعا قامقور بولئپ، قاراجات سالئپ ءجذردئ. مذحتاردا سةزئم بولمادئ دةپ تاعئ ايتا المايسئث. ءبئلالدئث، ودان كةيئن ءئلياستئث قاتئنئ بولسا دا، كةزئندة فاتيماعا ونئث دا كوثئلئ كةتكةن، قئزئققان. جةتئ بالا تاپسا دا، فاتيمانئث نذرئ تايماعان، كةلبةتتئ ايةل. ءارئ مذحتاردئث ذلئ جوق ول كةزدة. مذحتارداي ارئسئمئزدئث ذلعا ءزارؤ بولعانئن ويلاؤعا بولماي ما؟ قازاقتئث قاتئنئنان ءبئر ذلئم بولسا ةكةن دةپ، مذحتار ارماندامادئ دةپ ويلايسئث با سوندا؟ ورئستان ءوزئن امان ساقتاپ قالؤ ءذشئن قاتئن الماعانئنا - كئم كةپئل؟!

- ءسئز ءومئر بويئ داراماتؤرگيالئق شئعارمالارئثئزدئ ولةثمةن جازئپ كةلةسئز. كةشة «فاتيمانئ» كورئپ وتئرئپ، ذيقاس ءذشئن ايتئلعان كةيبئر ولةث جولدارئن قذلاعئمئز شالئپ قالدئ. «كوثئل-كذيئم تاسؤلئ، قازاندا ةتئم اسؤلئ» دةگةن جولدار قاجةت پة ةدئ، قالاي ويلايسئز؟

- سةن مئنا سذراعئثمةن مةنئث «نةرأئمة» ءتيئپ وتئرسئث، اينالايئن. مةنئ تئرئدةي ءولتئرئپ، كوزئمشة باؤئزداپ وتئرسئث.  مةنئث دراماتؤرگيامدئ بئلمةيسئث، دذرئس باعا بةرة الماي وتئرسئث. مةن ءومئر باقي ولةثمةن جازئپ كةلةمئن. وسئنئمنان كوپ تاياق جةدئم. ويتكةنئ، ةزوپ پةن دانتةلةردئث داؤئرئنةن باستاپ، دراماتؤرگيانئث اناسئ - ولةث. باسقاسئن ايتپاعاندا پؤشكيننةن باستاپ، لةرمونتوأ پةن ماياكوأسكيگة دةيئن ءبارئ «مئقتئ اقئن دراماتؤرگياعا كةلؤئ كةرةك» دةگةن پئكئردئ ذستانعان. 

دراماتؤرگيانئث ءتذپ اتاسئ - پوةزيا. قارا سوزبةن دراما جازؤ دةگةن - ناعئز دراماتؤرگ  اقئنداردئث ءبارئ جذتئلئپ، ولةثمةن جازاتئن ةشكئم قالماعاندا شئققان سئندئ... جانئ قئسئلعاندا قارا سوزبةن جازاتئن دراماتؤرگتةر دة ولةثدةتةدئ، ئشقئنادئ ءبارئ. ال ةندئ سةن كةلئپ: «اناداي جولدار كةرةك پة ةدئ، مئناداي جولدار قاجةت پة ةدئ؟» - دةپ ميدئ شئرئتةسئث. مةن بذعان دةيئن ةلؤ شاقتئ پةسا جازعان اداممئن. ءبارئن ولةثمةن جازدئم. مةن نةگة «فاتيماعا» كةلگةندة جئرلاماؤئم كةرةك؟

- «فاتيمانئ» كورئپ  وتئرئپ، سپةكتاكلدئ قويؤشئ-رةجيسةر مذرات احمانوأتئث جذمئسئنا وتة رازئ بولدئق. ساحنانئث دةكوراسياسئن جاساعان سؤرةتشئ ينديرا يحساننئث ةثبةگئ دة ماقتاؤعا تذرارلئق ةكةن. ال اكتةرلةردئث جذمئسئنا كوثئلئثئز تولدئ ما ءوزئثئزدئث؟

- اكتةرلةرگة اسا رازئمئن، سپةكتاكلدئ مةن ويلاعان دةثگةيدة الئپ شئقتئ. «فاتيمانئ» ساحناعا شئعارؤ ءاؤ باستا قيئن بولدئ...

- نةگة؟

- ول - ذزاق اثگئمة... ادةتتةگئ، تةاتر باسشئلارئ مةن ساحنا سئنشئلارئنئث: «رةپةرتؤارعا» لايئقتئ - دراماتؤرگيالئق شئعارمالار، ياعني، پةسالار جوق!» - دةپ كةسئپ ايتئپ جذرگةندةرئ - بوس ءسوز! ولار كئمنئث، قايسئ دراماتؤرگتئث مةملةكةتتةن تئس، جةكةمةنشئك پورتفةلئن ءتئنتئپ-اقتارئپ، تذگةسئلئپ-تاؤسئلئپ ءجذر؟! پةسالار نةگة جوق بولسئن! «حالئق ءئشئ - قازئنا!» ةمةس پة؟ بار... پةسالار بار! تةك سول «باردئ» كورةتئن «كوز» جوق. ونئ - «شةل» باسقانئنا كوپ بولدئ...

مئسالئ، اكةمتةاترعا (مذحتار اؤةزوأ اتئنداعئ اكةدةميالئق دراما تةاتر) ارناپ جازئلعان «كيةلئ كذنا» تراگةدياسئنئث (ادةبيةتئمئزدئث الئبئ مذحتار اؤةزوأ جايلئ) دذنيةگة كةلگةنئنة جيئرما جئلدان استئ. «كيةلئ كذنا» اكةمتةاتر تذرماق، بئلايعئ تةاترلاردئث دا بئردة-ءبئرئنئث نازارئنا ءالئ كذنگة ئلئكپةي كةلةدئ. وسئ تذستا ءبئر ايتا كةتةرئم، ذيعئر اعايئندار ءوز تةاترئندا  «كيةلئ كذنانئ» تذثعئش، وسئدان ون جئل بذرئن ساحنالادئ. وسئ ورايدا، ايتا كةتةتئن تاعئ ءبئر جايت، كةزئندة ذلئ عابةثنئث (عابيت مذسئرةپوأ) «قوزئ كورپةش - بايان سذلؤئن» دا قازاق تةاترئ ةمةس، وسئ ذيعئر تةاترئ تذثعئش  ساحنالاعان ةكةن. ءبئراق ذيعئر تؤعاندارئمئز قويعان جاپ-جاقسئ بذل قويئلئم - بةلگئسئز سةبةپتةرمةن... «جةتئم بالانئث» كذيئن كةشئپ، اتاؤسئز قالا بةردئ كةيئننةن.

سول سياقتئ، «فاتيمانئث» دا جازئلعانئنا  ءذش جئلدئث بةدةرئ بولدئ. بذل «بايعذسقا» دا اؤةلئندة ةشكئمنئث نازارئ اؤا قويمادئ. سوسئن استاناعا ادةيئلةپ بارئپ، سول كةزگئ ق ر مادةنيةت جانة اقپارات ءمينيسترئ مذحتار قذل-مذحاممةد مئرزانئث قابئلداؤئنا سذرانئپ-ةنئپ، «فاتيمانئ» وقئپ شئعؤئن ءوتئندئم. قذدايدئث قازاققا «وقيتئن» مينيستر  بةرگةنئنة دة - مئث شذكئر! ول كئسئ - «فاتيمانئ» جةدةلدةتئپ وقئپ شئعئپ، تيةسئلئ جاؤابئن دا قولما-قول بةردئ: «رةسپؤبليكالئق جاستار مةن بالالار تةاترئنا، ياكي تالعات تةمةنوأ مئرزاعا تابئستادئم... سول تةاترعا - جاستارعا لايئق تؤئندئ. ولار مذنئ ساحنالاؤعا ءتيئس. قارجئسئن دا  قاراستئرامئز...»، - دةدئ. دةدئ دة، مةنئث «سورئما ما»، الدة «فاتيمانئث» بةينةتئنة مة، ارتئنشا كوپ ذزاماي، ءوزئ ق ر مةملةكةتتئك حاتشئسئ قئزمةتئنة اؤئسئپ كةتتئ.

مذحاث كةتكةن سوث، تةمةنوأتئث قاراماق-قارماعئنا ئلئككةن «فاتيما» - كةپتئرئلگةن «بالئقتانئپ...» ازداپ تةپةرئش كوردئ. سةبةبئ  تةمةنوأ - «فاتيمادان» گورئ، الدئمةن (يسپان) «كارمةنسيتانئ»، ودان سوث (قازاق) «اي-قاراگوزدئ» قولاي كوردئ دة، (تاتار) «فاتيما» تئرئدةي جةسئر كذي كةشئپ قالا بةردئ. ونئث ذستئنة، ءمينيستردئث ءوزئ ذسئنعان - «فاتيمانئ»، تةاتردئث كوركةمدئك كةثةس مذشةلةرئ «جارامسئز» دةپ تاپتئ جاستارعا!

قويشئ، نة كةرةك، اقئرئ قايئر بولماعان سوث، ءوزئم جازؤشئلار وداعئنا بارئپ، بذرئنعئ - «ؤادة بةرگةن» ءمينيسترئم، سول كةزگئ مةملةكةتتئك حاتشئعا: «قذرمةتتئ مذحتار ابرار ذلئ قذل-مذحاممةد مئرزا! «فاتيمانئ» - قايسئ «بايئنا» قالدئرئپ كةتتئثئز...» - دةپ، شذعئل تةلةفونوگرامما سالدئرتتئم. «جئرتئق ءذيدئث - قذدايئ بار!» - دةگةن. ول كئسئ تةلةفونوگراممامدئ اياقاستئ ةتپةدئ: «فاتيما» - قايتادان «ةرگة» شئعئپ، قازاق ساحناسئنا - ءوزئنئث تابيعي، تاثعاجايئپ، تئلسئم سذلؤلئق-سئمباتئمةن قئمسئنباي كوتةرئلدئ... ءيا، مئث شذكئر! قذدايعا...

سذحباتتاسقان -  قارلئعا يبراگيموأا

«حالئق ءسوزئ» گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى