گذلميرا اقذرپةكوأا: امةريكاعا دا باردئم، فارحاتقا دا قوسئلدئم
استانا. 4- ناؤرئز. قازاقپارات. - العاشقئ ماحاببات تاقئرئبئندا اثگئمة ايتؤعا قالاي قارايسئز؟- وسئ تاقئرئپتا اثگئمة ايتا المايمئن-اؤ دةپ قورقامئن...
- سةبةبئن بئلؤگة بولا ما؟
- ءوزئمنئث تةثئمدئ تابا الماي كوپ قينالعانئمدئ بئلةمئن ايتةؤئر، بالكئم، سودان بولار...
- سوندا ءسئز ءذشئن العاشقئ ماحاببات...
- ءتئپتئ مةكتةپتة دة بئرةؤدئ ذناتپاپپئن جانة بئرةؤدئث وزئمة دةگةن سونداي سةزئمئن سةزئنئپ تة كورمةدئم. قذربئ-قذرداستارئم جئگئتتةردةن حات الئپ، ماعان ءجيئ وقئتاتئن. بئرلةسة وتئرئپ وعان جاؤاپ جازاتئنبئز. سولارعا قاراپ ذنةمئ قئزئعئپ جذرةتئنمئن. الايدا بولاشاقتا جاقسئ جئگئتتئ كةزدةستئرةتئنئمة سةنئپ، سونئ كذتئپ ءجذردئم. الدة تاربيةدةن بة ةكةن دةپ تة ويلايمئن.
- اتا-اناثئز قاتال ما ةدئ؟
- راسئندا، اتا-انام ءبئزدئ قاتال تاربيةلةدئ. قاتال بولعاندا، ذرئپ-سوققان جوق، ارينة. اقئرئن عانا اقئلمةن ايتئپ جةتكئزةتئن، قاس-قاباعئمةن ذعئندئراتئن. مئسالئ، قذربئلارئم ساباقتئ جاقسئ وقئماؤئ مذمكئن، ءبئراق جئگئتپةن ءجذرؤ جاعئن قاتئرادئ دةلئك. ولار شاشتارئن نةشة ءتذرلئ قئلئپ ساندةپ، قذلاقتارئنا ادةمئ سئرعا تاعئپ، قاستارئن تةرئپ جذرةتئن. جئگئتتةر دة سولارعا كوپ كوثئل بولةتئن. مةن دة سولاي ادةمئ بولئپ جذرگئم كةلةتئن، ءبئراق انام: «كةيئن وقؤعا تذسكةندة ادةمئلةنئپ الاسئث. قازئر كئشكةنتاي بولئپ ءجذر، كةيئن وسئ كئشكةنتاي كذنئثدئ ساعئناتئن بولاسئث، قانشا بالا بولعئث كةلسة دة بولا المايسئث. ذلكةن ومئرگة اسئقپا...» دةپ رذقساتئن بةرمةدئ. شاشئم كةرةمةتتةي ذزئن بولئپ وسپةدئ دة جانة وتة جذقا بولدئ. سوندا دا ءجئپ-جئثئشكة ةكئ ءورئم ةتئپ ءورئپ، ذشئنا ذلكةن بانتيك تاعئپ بةرةتئن. ويلاثئزشئ ةندئ، ونداي قئزعا كئم قارايدئ؟! (كذلدئ)
- اناثئزعا بذگئنگئ كذنگة دةيئن رةنئشئثئز بار سياقتئ عوي...
- رةنئشئم جوق، كةرئسئنشة، كةيئننةن اناما: «ماما، مةنئ قالاي جاقسئ تاربيةلةگةنسئث...» دةپ كوپ راحمةت ايتئپ ءجذردئم. سةبةبئ، بالالئق شاعئم الاثسئز ءوتتئ، انام ساباق وقؤعا، ونةرئمدئ شئثداؤعا بار مذمكئندئكتئ جاسادئ. ءتئپتئ، كةيدة ةگةر سول كةزدة سةزئم ماسةلةلةرئ مازالايتئن بولسا، ونةردئث بيئك شئثئنا جةتپةس پة ةدئم دةپ ويلايمئن. بالا كةزدةن-اق بولاشاقتان كوپ ءذمئت كذتتئم. كةيئن ادةمئ قئز بولامئن، وقؤعا تذسةمئن، بويانئپ-سئلانامئن، جئگئتتةرمةن جذرةمئن دةپ ارماندادئم.
- ارمانئثئز قاشان ورئندالدئ؟
- (كذلدئ) ادةت قاي كةزدة دة ادةت بولئپ قالادئ ةكةن... وقؤعا تذسكةسئن جاتاقحاناداعئ قئزدار بويانئپ-سئلانئپ جاتاتئن. اللاعا شذكئر، اتا-انام اؤقاتتئ كئسئلةر بولعاسئن كيئم جاعئنان تارشئلئق كورمةدئم. ءبئراق بويانؤ جاعئنان 2- كؤرسقا دةيئن «كةنجة قالئپ» ءجذردئم. 1- كؤرستئ اياقتاپ، سالئپ-ذرئپ باياعئ قالپئممةن اؤئلعا باردئم. سوندا مامام: «قئزئم، بويجةتتئ دةگةن وسئ. جذرتتئث قئزدارئ سياقتئ ادةمئ كويلةگئثدئ كيئپ، جاراسئمدئ بويانئپ كةلمةيسئث بة؟!» دةپ ةسكةرتتئ. سودان باستاپ ويلانا باستادئم.
كةيئننةن ساحناعا شئعا باستاعاندا بويانؤدئث دا ءارتذرلئ ءتاسئلئن مةثگةرئپ الدئم. نةگئزئندة، مةندة ونداي ونةر بار ةكةن. سول ؤاقئتقا دةيئن ئشئمدة ذستاپ ءجذرئپپئن. ساحناعا شئعئپ ادةمئ بولا باستاپ ةدئم، بذرئن قاراماي جذرگةن جئگئتتةر كوز سالا باستادئ. الايدا، ول كةزدة ولاردئ مةن مةنسئنبةدئم. «جذرةككة ءامئر جذرمةيدئ» دةگةن وسئ بولسا كةرةك. قئزدار بئرنةشة جئگئتتةرئن ايتئپ جاتقاندا، مةن ءالئ العاشقئ ماحابباتئمدئ كةزدةستئرمةگةنئمة تاثقالا ويلانئپ وتئراتئنمئن. شئنئمدئ ايتسام، ءومئر بويئ جئگئتپةن جذرمةي، ءتئپتئ كذيةؤگة شئقپاي قالامئن با دةپ قاتتئ ؤايئمدادئم.
- ارتئثئزدان جذگئرگةن جئگئتتةر نةگة ذنامادئ؟
- بويئم 176 س م، سالماعئم 55 ك گ ةدئ. كةزدةسكةن جئگئتتةردئث ءبارئنئث بويئ مةنةن الاسا بولئپ قالاتئن. قذربئلارئم: «مئنا جئگئتكة اينا الئپ بةرؤ كةرةك، بويئن كورسئن. ايتپةسة ءوزئن ذزئن سانايدئ ةكةن...» دةپ قالجئثدايتئن. ةشكئممةن جذرمةي-اق ستؤدةنتتئك كةزدئ وتكئزدئم. اسپيرانتؤراعا تذسكةندة قورقئنئشئم ودان سايئن ذدةي ءتذستئ. الايدا، الئستان ئزدةگةن باقئتئم قاسئمدا جذرگةن ةكةن. ول كئسئنئ بايقاماعان سةبةبئم، جاقئن قذربئمنئث اعاسئنئث دوسئ ةدئ. ونئ دا اعا سياقتئ كورئپ ءجذردئم. ءبئراق فارحات بذرئننان سئرتئمنان قاراپ جذرةدئ ةكةن. ال مةن وسئ كئسئ العاشقئ ماحابباتئم، كةيئننةن كذيةؤئم بولادئ دةگةن وي ءذش ذيئقتاسام تذسئمة كئرمةپتئ. وسئلاي ءجذرئپ العاشقئ ماحابباتتئث قالاي باستالعانئن دا بايقاماي قالدئم...
- ةسئثئزدة قالعان ةرةكشة كةزدةسؤ ساتئ...
- 1991 - جئل ةدئ. فارحات كينوعا شاقئرعاندا، «وزئمشة بولئپ» قايتارئپ جئبةرگةنمئن (كذلدئ). ءبئر-ةكئ كذننةن سوث بالؤان شولاق سپورت سارايئندا «تاماشانئث» كةزةكتئ قويئلئمئندا ساحنادا ءان ايتئپ تذرعانمئن. ساحنانئ بيئك جاساعان ةكةن، كورةرمةندةردئث بارلئعئ انئق كورئنئپ تذردئ. قاراسام، قولئندا راؤشان گذلئ بار، وزئمةن-ءوزئ، ساحنادان باسقا جاققا قاراپ العان، ورئندئققا ةبةدةيسئزدةؤ وتئرعان فارحاتتئ كوزئم شالئپ قالدئ. كونسةرتكة تذك قئزئعئپ وتئرعان جوق. وزئمةن بئرگة كينوعا بارماعانئما رةنجئپ، الايدا جذرةگئ جئبةرمةي، امال جوق وتئرعان ءتذرئ ةكةن. ءان بئتكةن سوث ساحناعا شئعئپ، قولئنداعئ گذلئن «ءما!» دةپ ذستاتتئ دا، بذرئلئپ كةتة باردئ. ءوزئنئث مئنةزئ، قئلئقتارئ قئزئق بولاتئن. سول ساتتةن باستاپ مةنئث دة ماحابباتئم وياندئ. ارتئنشا جان-تانئممةن ءسذيدئم...
- قانشا ؤاقئت جذردئثئزدةر؟
- ءتورت جارئم جئل جذردئك. حالئققا جاقسئ تانئلا باستاعان كةزئم ةدئ. شةتةلدةرگة دة گاسترولدئك ساپارلار كوبةيدئ. كوپ جذمئستار جاساؤ كةرةك بولدئ. تذرمئسقا شئعؤعا ؤاقئت تاپپادئم دةسةم، بئرةؤ سةنةر، بئرةؤ سةنبةس. ءبئراق، راسئندا سولاي بولدئ. ونئمةن جذرگةن ءاربئر ءساتئمدئ ساعئنامئن. بالكئم، ناعئز ماحاببات دةگةن وسئ شئعار...
- رةنجئسئپ قالعان كةزئثئز ةسئثئزدة مة؟
- نةگئزئندة باسقا قئز-جئگئتتةر سياقتئ ءجيئ رةنجئسپةدئك. تةك ءبئر رةت ةسئمدة قالعانئ، 1993- جئلئ ذيلةنةمئز دةپ وتئرعانبئز. ءبئراق مةن امةريكاعا گاسترولمةن كةتةتئن بولئپ، تويدئ كةيئنگة شةگةرؤگة تؤرا كةلدئ. ءبئراق فارحات: «ساعان امةريكا كةرةك پة، مةن كةرةكپئن بة؟!» دةپ، رذقساتئن بةرمةدئ. مةن نة فارحاتتئ، نة امةريكانئ قيماي قاتتئ قينالدئم (كذلدئ). ءبئر كةزدة قاتتئ اشؤلانئپ، كةتئپ بارا جاتتئ. مةن ارتئنان جذگئرئپ بارئپ، قذشاقتاپ: «فارحات، سةن ةندئ ماعان كةلمةيسئث بة؟» دةپ جئلادئم. ونئث دا كوثئلئ بوساپ كةتكةن، «كةلةم عوي...» دةپ قويادئ (كذلدئ). اقئرئ امةريكاعا دا باردئم، فارحاتقا دا قوسئلدئم...
- اتا-ةنةثئزگة قانداي كةلئن بولدئثئز؟
- ءومئر اريفمةتيكالئق امالدارمةن نةمةسة حيميالئق فورمؤلامةن شئعاراتئن ةسةپ ةمةس قوي. جاقسئ ةنةگة ناشار كةلئن، جاقسئ كةلئنگة ناشار ةنة جولئعؤئ مذمكئن ةكةن... ال ةكئ جاق تا سانالئ تذردة باقئتتئ بولؤعا تئرئسسا، جوسپارلارئ ورئندالاتئن سياقتئ. ءتورت جارئم جئل ءجذرئپ تذرمئسقا شئققان كذيةؤئممةن ءبئر جارئم جئل عانا تذردئم. انئعئن ايتار بولسام، ةنةمنئث كوثئلئنةن اسا شئعا قويمادئم. ذيلةنبةي ذزاق ؤاقئت جذرگةنئمئزدئث ءبئر سةبةبئ دة سول كئسئگة بايلانئستئ ةدئ. ونةردة جذرگةنئمدئ قالامادئ. ءتئپتئ، ةستئگةنئم بار، ءبئر كئسئلةر «ءسئزدئث كةلئنئثئز ءانشئ گذلميرا اقذرپةكوأا ما؟...» دةپ سذراعاندا، «جوق ول ءانشئ ةمةس، ينستيتؤتتئث مذعالئمئ» دةپ جاؤاپ بةرگةن ةكةن. انشئلةر، جالپئ، ارتيستةر قاؤئمئ تؤرالئ ءبئزدئث قوعامدا كةلةثسئز پئكئرلةر ءجيئ ايتئلادئ، سوندئقتان بولار، ول كئسئگة مةنئث انشئلئگئم ذنامادئ. جالعئز ذلئ بولعاسئن، ول كئسئنئ دة تذسئنؤگة بولادئ.
- بذگئندة ءسئزدئث دة قئزئثئز بار. اناثئزدان العان تاربيةنئ قئزئثئزعا ذيرةتئپ وتئرعان شئعارسئز؟
- راسئندا، تؤرا انام سياقتئ تاربيةلةؤگة تئرئسامئن. قئزئم دا باياعئ ءوزئم سياقتئ «ءتذذؤ« ماما!..» دةپ رةنجئپ جاتادئ. دوستارئمةن كةزدةسئپ، قئدئراتئن جةرلةردئث بارلئعئنا ءوزئم اپارئپ، سئرتئنان قاراپ جذرةمئن. «باسقالاردئث ماماسئ ولاي ئستةپ جذرگةن جوق قوي...» دةپ تاعئ رةنجيدئ. «ساعان كةدةرگئ جاسامايمئن عوي، الئستان قاراپ جذرةمئن...» دةپ مةن دة بوي بةرمةيمئن (كذلدئ).
- «العاشقئ ماحاببات» ايدارئنئث شارتئ بويئنشا، اثگئمة ةستافةتاسئن سئزگة جانار ايجانوأا تاپسئرعان ةدئ... ال ءسئز كئمگة ذسئنعئثئز كةلةدئ؟
- جانار ةكةؤمئز جاقسئ قذربئمئز. كةزئندة ادايبةك ةكةؤئنئث تويئندا مةن قئز جولداس بولعانمئن. ال اثگئمة كةزةگئن جةثئس سةيدوللاعا ذسئنعئم كةلةدئ.
سذحباتتاسقان
ايدانا الامان
«اقجذنئس» جؤرنالئ