قازاق گازةتتةرئن وقئمايمئن
استانا. 19- اقپان. قازاقپارات - كةيبئر زيالئلارئمئز قازاق باسئلئمدارئنئث ورنئنا تةك رةسةيلئك گازةتتةردئ قاراعاندئ ءجون سانايدئ. بذل قازاق گازةتتةرئنئث ساپاسئنئث ناشارلئعئ ما، الدة قازاق جازؤشئلارئنئث كةثةس داؤئرئنةن قالعان ةسكئ ادةتئ مة؟
اكئم تارازي، جازؤشئ:
«مةن قازاق گازةتتةرئن وقئمايمئن. ول راس. رةسةيدئث ةكئ گازةتئن عانا الامئن. «ليتةراتؤرنايا گازةتا» مةن «نوأايا گازةتا». «ليت گازةتتةن» ادةبيةتتئث بذگئنگئ اعئمدارئن قاداعالاپ وتئرامئن، ءبئراق ول دا جةتئستئرئپ جاتقان جوق. ال «نوأايا گازةتا» - مئقتئ باسئلئم. جؤرناليستةرئ ةشقاشان دالةلسئز پئكئر ايتپايدئ. سئناعاندا دا مادةنيةتتئ ءارئ ءادئل سئنايدئ. ال قازاقتار بئرةؤدئ سئناسا، ونئث جةكة باسئنا، باباسئ مةن بالالارئنا ءتيئسئپ كةتةدئ. ةشؤاقئتتا جةكة باسقا تيئسؤگة بولمايدئ. ول ساؤاتتئ ادامنئث تئرلئگئ ةمةس.
ذيگة گازةتتةر كوپ كةلةدئ، ءبئراق بئرةؤئنئث جازعانئ ةكئنشئسئندة دة جذرةدئ. باسقالارئنان دا كةزدةستئرةسئث. سوندئقتان ولاردئ قابئلداي المايمئن». (اكئم تارازي، جازؤشئ، «استانا اقشامئ»، 7 اقپان، 2013)
عاريفوللا ةسئم، پارلامةنت سةناتورئ، فيلوسوفيا عئلئمدارئنئث دوكتورئ، اكادةميك:
- قازاق گازةتتةرئنةن سؤسئنداپ، ءبئلئم الئپ، قازئرگئ جاعدايعا جةتتئم. قازاق گازةتتةرئ بالا جاسئمنان مةنئ ءوسئرئپ كةلة جاتئر. بذل باسئلئمداردا ةلدئث، مادةنيةتتئث، ادةبيةت پةن ونةردئث تاريحئ، ءئرئ تذلعالار تؤرالئ اشئق ءارئ مازمذندئ ماقالالار ءجيئ جاريالانادئ. ورئس ءتئلدئ باسئلئمداردا وسئ ءذردئس السئزدةؤ، سةنساسيالئق، اسةر قؤالاؤشئلئق باسئم. حالقئمئزدئث تاريحئن، تذلعالارئن جازسا دا، ورئس گازةتتةرئ تةرةثگة بويلاي المايدئ. قازاق باسئلئمدارئ ماسةلةنئ ناقتئ، ماعئنالئ تذردة بةرةدئ.
سوندئقتان قازاق باسئلئمدارئن وقئماعانداردئ قازئرگئ كةزدة ءبئلئمدئ، زيالئ ادامدار دةؤ مذمكئن ةمةس. ماسةلةن، عئلئمي ديسسةرتاسيالارداعئ سئلتةمةلةردئث كةمئندة 30-40 پايئزئ قازاق باسئلئمدارئنا سئلتةمة جاسالئنباسا، ونداي ةثبةكتةردئث عئلئمي قذندئلئعئ شامالئ بولادئ. قازاق حالقئنئث سانئ بيئل 11 ميلليونعا جةتپةكشئ. ياعني قازاق مذددةسئ كذشةيئپ كةلةدئ. ولاي بولسا، قازاق باسئلئمدارئنئث ورنئ دا، رولئ دة قوعامدا ارتا تذسةتئنئ انئق.
گةرولد بةلگةر، جازؤشئ (ذلتئ نةمئس):
- مذنداي پئكئرمةن مذلدةم كةلئسة المايمئن. قازاق جازؤشئلارئنئث ورئس باسئلئمدارئن عانا وقؤئ - ذلكةن كةمشئلئك، ءبئرجاقتئلئق. قاسئمدا جذرةتئن شالداردئث كوپشئلئگئ ورئس گازةتتةرئن وقؤعا اؤةس. بذل - سول باياعئ زاماننان قالعان، بذرئنعئ پئكئرمةن جذرگةندةر. ولار وزدةرئن-وزدةرئ كةدةيلةندئرئپ وتئر... مةن كةرئسئنشة، قازاق گازةتتةرئن عانا وقيمئن.
ورئستئلدئ گازةتتةرگة سذحبات بةرگةندة دة ايتاتئن پئكئرئم بار: قازاق جؤرناليستيكاسئ، قازاق گازةتتةرئ سوثعئ جئلدارئ وتة دامئپ، ورئستةپ، جذرتتئ قاتتئ قئزئقتئراتئن بولدئ. قازاق باسئلئمدارئنئث ون، ون بةس شاقتئسئن وقئپ تذرامئن. ولاردئ وقئعان سايئن ئشتةي ريزا بولئپ، قؤانامئن. سوسئن ءبئر تاثعالاتئنئم: قازاقتئث جؤرناليست قئز-كةلئنشةكتةرئنئث دةثگةيئ وتة جوعارئ. «تذركئستان»، «ايقئن» نةمةسة باسقا گازةتتةردةگئ ماقالالارئن الساثئز، ولاردئث وي-ءورئسئ، ومئرگة كوزقاراسئ، دذنيةتانئمئنئث كةثدئگئ بايقالادئ. ةلئمئزدةگئ باسقا ذلتتاردئث دا ءبئر كةمشئلئگئ - قازاق گازةتتةرئن بئلمةؤئندة، وقئماؤئندا. مذنئث ءبارئ بةكةر. قازاق گازةتتةرئ قازئر جوعارئ دةثگةيگة كوتةرئلگةنئن نئق ايتا الامئن.
جازئپ العان نذرجان جةثئس
«ايقئن»