ذكئمةت بايلار مةن كةدةيلةر اراسئنداعئ الشاقتئقتئ قئسقارتؤعا نيةتتةنئپ وتئر

 استانا. 16- اقپان. قازاقپارات - ذكئمةت بايلار مةن كةدةيلةر اراسئنداعئ الشاقتئقتئ قئسقارتؤعا نيةتتةنئپ وتئر. بذل جونئندة ةثبةك جانة حالئقتئ الةؤمةتتئك قورعاؤ مينيسترلئگئنئث كةثةيتئلگةن القا ماجئلئسئندة پرةمةر-ءمينيستردئث ورئنباسارئ ةربول ورئنبايةأ ايتتئ.

ذكئمةت بايلار مةن كةدةيلةر اراسئنداعئ الشاقتئقتئ قئسقارتؤعا نيةتتةنئپ وتئر

ةربول ورئنبايةأتئث ايتؤئنشا، بذل ماسةلةنئ شةشؤدة داعدارئسقا قارسئ باعدارلاما جول كارتاسئ جاردةم بولؤئ ءتيئس. پرةزيدةنت ذكئمةتكة وسئنداي باعدارلاما ازئرلةؤدئ تاپسئردئ. راس، كذنئ بذگئنگة دةيئن باي-كةدةي تاقئرئبئ بيلئك ءذشئن جابئق بولئپ كةلدئ. بذل رةتتة ةكئ توپتئث اراسئنئث الشاقتاپ بارا جاتقانئ جانة ونئث قوعامنئث تذراقتئلئعئنا ذلكةن قاؤئپ ءتوندئرئپ وتئرعانئ رةسمي تذردة مويئندالدئ. ةگةر، سةرئك احمةتوأ ذكئمةتئ وسئ ماسةلةنئ تةرةثدةتئپ، جةتكئزةر جةرئنة جةتكئزة السا، نذر ذستئنة نذر بولار ةدئ. ءبئراق ماسةلةنئث ءبارئ وسئ «ءبئراققا» تئرةلةدئ. سةبةبئ «جول كارتاسئ» نةمةسة «حالئقتئث ءوزئن-ءوزئ جذمئسپةن قامتؤئ الةؤمةتكة جذمئس تاؤئپ بةرگةنمةن، كةدةيلئكتئث قامئتئنان قذتقارا المايدئ. ستاتيستيكا اگةنتتئگئ بةرگةن دةرةكتةرگة سذيةنةر بولساق، بئزدة كةدةي جوق. مايدا-شذيدة ساتئپ، كذنكورئسئن ايئرئپ وتئرعاندار دا، 50-60 مئث تةثگةمةن بالا-شاعاسئن اسئراپ وتئرعاندار دا - ورتا توپتئث قاتارئنا جاتادئ. ءبئراق كةدةي ةمةس.

 ال «سؤپةر-بايلار كئم؟» دةگةن سذراقتئث جاؤابئن قذزئرلئ ورئندار ةمةس، قارجئسئ بةلگئلئ ءبئر شةكتةن اسئپ كةتكةندةردئ باقئلاپ وتئرعان حالئقارالئق اگةنتتئكتةر بةرةدئ. ولاردئث اتئ-ءجونئ وقئرمان قاؤئمعا ءبئز ايتپاساق تا بةلگئلئ.

ةكونوميست مئرزاكةلدئ كةمةلدئث پايئمداؤئنشا، قازئر كةدةيلئكتئث قامئتئن كيئپ وتئرعاندار - بيؤدجةت مةكةمةسئنئث قئزمةتكةرلةرئ - دارئگةرلةر، مذعالئمدةر. ةكونوميست اعامئز تاس كةدةيلةردئث قاتارئنا جؤرناليستةردئ دة قوسؤعا كةثةس بةرةدئ. الدئثعئ ةكئ ماماندئق وكئلدةرئ بيؤدجةتتةن قارجئلاندئرئلاتئن ماماندئق يةلةرئ بولعاندئقتان، ذكئمةتتئث جةثئلدئكتةرئنة ية بولسا، سوثعئسئنئث مارتةبةسئ ءالئ انئقتالماعان. بيؤدجةت قئزمةتكةرلةرئنئث ايلئعئن ذلتتئق كومپانيا مةنةدجةرلةرئنئث ايلئق جالاقئسئن قئسقارتؤ ارقئلئ ةكئ ةسة كوتةرةتئن بولسا، ولار بايلار ةمةس، وندا ولار كةدةي دة ةمةس، ورتا داؤلةتتئلةردئث قاتارئنا جاقئندايدئ. ال ورتا داؤلةتتئلةر - ايلئق تابئسئ كذنكورئسئنةن ارتئلئپ، رؤحاني قاجةتتئلئكتةرئن وزدةرئ قاناعاتتاندئرا الاتئن توپ وكئلدةرئ. قازئرگئ تاثدا ولاردئث جالاقئسئ ذلتتئق كومپانيادا جذمئس ئستةپ جذرگةن زامانداستارئمةن سالئستئرعاندا 30-50 ةسة از.

- باي مةن كةدةيدئث اراجئگئن جاقئنداتؤ قازئر عالامشار ءذشئن №1 پروبلةما بولئپ تذر. سةبةبئ كذنئ بذگئنگة دةيئن باي مةن كةدةيدئث اراجئگئن نارئقتئث ءوزئ-اق جاقئنداتادئ، دةگةن كوزقاراستئ ذستاندئق. حالئقتئث ءوزئن-ءوزئ جذمئسپةن قامتؤئ تؤرالئ باعدارلاما دا سونداي ذستانئمنئث ءتول تؤئندئسئ بولدئ. سوندئقتان بذل ماسةلةدة بيزنةس وكئلدةرئنة يةك ارتؤعا نةمةسة سولارعا سالئنعان تابئس سالئعئ ةسةبئنةن كةدةيلةردئث قاتارئن ازايتؤ - بوس اثگئمة. بذعان مةملةكةت كةشةندئ تذردة كئرئسؤ كةرةك. دامئعان ةلدةردة باي، ورتا جانة كةدةي بولسا، بئزدة ةكئ تاپ باسئم. بئزدة سؤپةر-بايلار جانة كةدةيلةر بار. ذكئمةت بيؤدجةت قئزمةتكةرلةرئ - مذعالئمدةر، دارئگةرلةردئ ورتا تاپ دةپ ذكئلةسة دة، ولار كةدةيلئكتئث ار جاق-بةر جاعئندا مارتةبةسئ ايقئندالماعان توپ وكئلدةرئ.

بئزدة باي مةن كةدةيدئث اراجئگئ بارعان سايئن الشاقتاپ بارا جاتئر. ماكروةكونوميكا ميكروةكونوميكانئ العا سذيرةؤ كةرةك ةدئ. ءبئراق ولاي بولمادئ. ءبارئ كةرئسئنشة بولدئ. ذلتتئق كومپانيا باسشئلارئ مةنةدجةلةرئنئث ايلئق تابئسئ ةكئ-ءذش ميلليون تةثگة. ال دارئگةرلةر مةن مذعالئمدةردئث ايلئعئ 60-70 مئث تةثگة. اراسئ جةر مةن كوكتةي. وسئ رةتتة نذرسذلتان نازاربايةأتئث «2015 - جئلعا قاراي مذعالئمدةر مةن دارئگةرلةردئث ايلئق جالاقئسئ ذلتتئق كومپانيادا مةنةدجةرلةرئنئث ايلئق تابئسئمةن تةثةسةدئ» دةگةن ءسوزئ كوثئلگة ءذمئت ذيالاتادئ. ءبئز ةكئ تاپتئث اراجئگئن ولاردئث ايلئق جالاقئسئن تةثةستئرؤ ارقئلئ عانا قول جةتكئزة الامئز، - دةيدئ م.كةمةل.

بذگئنگئ قازاقتئث شونجارئ مةن كةدةيئنئث اراسئنداعئ كئرئسئنئث الشاقتاپ كةتكةنئن ستاتيستيكالئق اگةنتتئك ءتوراعاسئ ءاليحان سمايلوأ دا مويئندايدئ. مئسالئ، قاراپايئم كئسئنئث ايلئق كئرئسئ  40000  تةثگة بولسا، ورتاشا 200 مئث تةثگةنئ، سؤپةر-بايلاردئث تابئسئ ميللياردتاپ سانالادئ. سوعان قاراماستان بئزدة كذنكورئس دةثگةيئ 17 مئث تةثگة بولئپ بةلگئلةندئ. ال قئرعئزستاندا بذل كورسةتكئش 11 مئث تةثگةنئث توثئرةگئندة. سوندا جةرئ مةن ةلئ شةكتةؤلئ، ءبارئ مةن بايلئعئ ةسةپتةؤلئ، قايتا-قايتا قئرعئن كورگةن قئرعئزدان الئس كةتة الماعانئمئز قالاي؟

ساياساتتانؤشئ ايدوس سارئم أيسة-پرةمةر ةربول ورئنبايةأتئث «كةدةيلةر مةن بايلاردئث اراجئگئن جاقئنداتؤ  تؤرالئ ذسئنئستئ كذن تارتئبئنة شئعارؤئنئث ءوزئ باتئلدئق» دةگةن ويدا. - بئزدة ةكئ توپتئث اراسئنداعئ ايئرماشئلئق الاثداتارلئق جاعدايعا جةتتئ. ءبئرئنشئ كةزةكتة وسئ ماسةلةنئث ؤشئعئپ كةتپةؤ جاعئن قاراستئرؤئمئز كةرةك. حالئقتئث تاپقان تابئسئ ءئشئپ-جةگةنئنة عانا ةمةس، رؤحاني قاجةتتئلئگئن دة قاناعاتتاندئراتئنداي دةثگةيگة كوتةرؤئمئز كةرةك. سول كةزدة عانا الةؤمةتتئك جاثعئرؤ ماسةلةسئن قولعا الؤعا بولادئ. سوندئقتان ذكئمةتتئث الةؤمةتئ وسئ ماقساتتاردئ شةشؤگة باعئتتالؤئ ءتيئس. ازاماتتاردئث ءبارئن تذگةل جذمئسپةن قامتيتئن ذلتتئق ةكونوميكاعا قول جةتپةيئنشة كةدةيلئك قامئتئنا جةگئلگةن زامانداستارئمئزدئث قاتارئنئث ازايؤئ مذمكئن ةمةس، - دةيدئ ايدوس سارئم.

حالقئنئث كةدةيلئگئ جاعئنان ةؤروپا ةلدةرئ اراسئنداعئ ءتئزئمنئث باسئن لاتأيا (تذرعئندارئنئث 26 پايئزئ)، رؤمئنيا  (23 پايئزئ)، بولگاريا (21 پايئزئن)، ليتأا (20 پايئزئن) باستايدئ ةكةن. مذنداعئ ةث كةدةيئ از ةل - چةحيا. وندا كةدةيلةردئث ذلةس سالماعئ 9 پايئز. ازئق-تذلئك سةبةتئنة 475 ءونئم ةنگئزئلگةن گةرمانيا وسئ ءتئزئمنئث باسئنان ورئن العان. بذل ةلدة كةدةيلةردئث ذلةسئ - 15 پايئز. اأستريا، دانيا، شأةسيا كةدةيئ ازداؤ مةملةكةتتةرگة جاتادئ. ايتا كةتةتئن ءبئر جايت، ةؤرووداق مةملةكةتتةر ورتاشا كذنكورئس دةثگةيئنئث 60 پايئزئنان تومةن تابئس الاتئنداردئ عانا كةدةي دةپ سانايدئ. ال ورتاشا كذنكورئس سوماسئن بةلگئلةؤ - وداق قذرامئنداعئ ةلدةردئث بذلجئماس ءداستذرئ. بذل، ارينة، حالئقتئث شئن مانئندةگئ الةؤمةتتئك جاعدايئن سارالاپ وتئرؤعا مذمكئندئك بةرةدئ. ياعني بذل ةلدةردة ةلدئث تذرمئسئ ازاماتتارئنئث تابئسئنئث جوعارئلئعئ، ورتاشا جانة تومةنگئ كذنكورئس دةثگةيئ بويئنشا ةسةپتةلةدئ. ال ورتاشا تابئستئ قانشا ادام تاباتئنئ تاعئ سارالانادئ.

- ول ءذشئن قوعام وزگةرؤئ كةرةك. قوعامدئق جذية وزگةرؤئ كةرةك. ادئلدئك قذرؤئ كةرةك، ادام قذقئ ساقتالؤئ كةرةك. سول كةزدة عانا ءاربئر ادام ءوزئنئث قابئلةتئنة جانة ءوزئنئث دةثگةيئنة قاراپ ءومئر سذرةتئن بولادئ. بذل ناتيجة قوعامنئث دامؤ ذردئسئمةن بايلانئستئ. ءبئراق وسئعان تالپئنؤ قاجةت. ذكئمةت كوتةرئپ وتئرعان باستاما تةك باي مةن كةدةيدئث اراسئن جاقئنداتؤدئ عانا ةمةس، قوعامنئث تذراقتئلئعئن كوزدةيدئ. سوندئقتان ساياسي-ةكونوميكالئق جذية دة وسئ باعئتقا جذمئس ئستةؤ كةرةك. ءبئزدئث قوعامنئث ءاربئر مذشةسئ وسئ ذستانئممةن جذمئس ئستةر بولسا، ءبئز تذبئندة بذعان قول جةتكئزةمئز، - دةيدئ ةكونوميست بةيسةنبةك زيابةكوأ.

 گذلبارشئن ايتجانباي

دەرەككوز:«ايقئن» گازەتئ 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى