ايگئلئ «مةنئث اتئم - قوجا» فيلئمئ ةندئ كورسةتئلمةؤئ مذمكئن
استانا. 12 - اقپان. قازاقپارات - تالاي قازاق بالاسئ كورئپ وسكةن، ذلتئمئزدئث «التئن قورئنا» ةنگةن «مةنئث اتئم - قوجا» فيلمئن بالالاردئث كورؤئنة ةندئ تئيئم سالئنؤئ مذمكئن. بذگئندة پارلامةنتتة جاس قازاقستاندئقتاردئ، ولاردئث دةنساؤلئعئنا جانة دامؤئنا زيان كةلتئرةتئن اقپاراتتاردان قورعاؤدئ قاراستئراتئن، تئيئم قوياتئن زاث جوباسئ قارالؤدا.
ارينة، دةپؤتاتتار: «وعان بارا قويماس!» دةگةندئ ايتادئ. ءبئراق زاث قابئلدانعان سوث، شةشئمدئ ولار ةمةس، ؤاكئلةتتئ ورگان تارتاتئن ساراپشئلار شئعارماق. ال زاث جوباسئندا «بالانئ قوعامعا جات جانة قذقئققا قارسئ ءئس-ارةكةتتةرگة ارانداتاتئن - بالانئث... پسيحوتروپتئق نةمةسة ةسةثگئرةتةتئن زاتتاردئ پايدالانؤئنا، ... قاثعئباستئقپةن جانة قايئرشئلئقپةن شذعئلدانؤئنا تذرتكئ بولاتئن اقپاراتئ» بار تؤئندئلارعا تئيئم سالؤ كوزدةلگةن.
ةندةشة، ذستازئنئث سومكةسئنة باقا سالاتئن، سئنئپتاسئنا سيانئ روگاتكامةن اتاتئن، بالئققا بارئپ، كورشئنئث اؤئن «ذرلايتئن»، ئرگةلةس اؤئلداعئ بةيتانئس ذيدة ءبذلدئرشئندئ الداپ سوعئپ، ةتئن جةپ، قئمئزئن ءئشئپ كةتةتئن قوجانئث قئلئقتارئن ساراپشئلاردئث «قوعامعا جات جانة قذقئققا قارسئ ءئس-ارةكةتتةر» دةپ باعالاماسئنا، فيلمنئث باستئ كةيئپكةرئن ذزئنتذرا سذلتاننئث تةمةكئ تارتؤعا ذيرةتؤئن - «پسيحوتروپتئق نةمةسة ةسةثگئرةتةتئن زاتتاردئ پايدالانؤعا تذرتكئ بولؤ» دةپ تاپپاسئنا، ءتئپتئ باستئ قوس كةيئپكةردئث ذيدةن قاشئپ، ةل كةزؤئن - «قاثعئباستئقپةن شذعئلدانؤ» دةپ ايئپتاماسئنا كئم كةپئل؟ سذراق كوپ. سوندئقتان بولسا كةرةك، وسئ زاثدئ پئسئقتايتئن جذمئس توبئنا جةتةكشئلئك ةتةتئن ذلتجاندئ دةپؤتات الدان سمايئل، وسئ توپتئث كةشةگئ وتكةن وتئرئسئندا، داؤ تؤعئزار كوپتةگةن پوزيسيالار بويئنشا شةشئم قابئلداؤدئ كةيئنگة قالدئردئ، ول ءماجئلئستئث زاثناما جانة سوت-قذقئقتئق رةفورما كوميتةتئنة الگئ باپتاردئ جانة سولارعا قاتئستئ دةپؤتاتتاردئث ةنگئزگةن تذزةتؤلةرئن ماماندارمةن جةكة قاراپ، ءبئرئثعاي ذستانئم-بايلام ءتذزؤدئ ذسئندئ.
وتئرئس بارئسئندا ءبئرقاتار دةپؤتاتتار بالالاردئ تةرئس اقپاراتتاردان قورعاؤدا باتئستئق وزئق ذلگئلةرگة سذيةنؤدئ، ءتئپتئ كةيبئرئ رةسةيدئث وسئنئث الدئندا قابئلدانعان زاثئنئث جاقسئسئن الؤدئ ذسئنعان. ءبئراق جذمئس توبئنئث جةتةكشئسئ باتئسقا جالتاقتاؤدئث جاقسئلئق اكةلمةيتئندئگئن ذعئندئردئ:
- مةنئث شوشيتئن بئردةثة بار، - دةدئ ارئپتةستةرئنة قايئرئلعان الدان سمايئل. - وسئ زاثدئ تالقئلاعاندا ةستةرئثئزدة بولسئنشئ! تاياؤدا عانا فرانسيا پارلامةنتئ ءبئر جئنئستئ نةكةلةردئ ماقذلدادئ. امةريكا پرةزيدةنتئ كانديدات بولعاندا، سوندايدئ جاقتاپ شئقتئ. ةندئ ةلدئ وسئعان دةيئن جةتكئزبةؤ ءذشئن بئردةثة ئستةؤئمئز كةرةك! وسئ زاثنئث ماعئناسئ دا سول. ةؤروپا-ةؤروپا دةگةندة، ونئث جةتكةن جةرئ جاثاعئ بولئپ وتئر. ماسقارا! فرانسيا پارلامةنتئ بذكئل ادامزاتقا قارسئ، اللانئث جاراتئلئسئنا قارسئ شةشئم قابئلدادئ. وسئدان كةيئن شوشئناسئث. وسئدان كةيئن ءبئزدئث قولدا بار مذمكئندئكتئ مئنا زاثعا ةنگئزؤئمئز كةرةك. ةشتةثةدةن قالتئراماي، جاسقانباي.
ةؤروپا دةمةك، ةلئمئزدئث سئرتقئ ئستةر مينيسترلئگئ ة ق ئ ذ-نئث ب ا ق بوستاندئعئ جونئندةگئ وكئلئ د.مياتوأيچ وفيسئنئث وسئ زاث جوباسئنا قاتئستئ تذسئنئكتةمةسئن جولداپتئ. وندا ةؤروپالئق وسئ ذيئم تارتقان ساراپشئ: «اتالعان زاث جوباسئ سةنزؤرا رةتئندة باعالانؤئ مذمكئن تئيئمدار مةن شةكتةؤلةردئ ةندئرؤگة جول اشادئ» دةگةن «ورتاق قورئتئندئعا» كةلئپتئ. دةمةك، بذل قذجات اينالاسئندا الدا تالاي پئكئرتالاستار جذرةتئنگة ذقسايدئ.
بذل زاثنئث قابئلدانؤئن كةشئكتئرؤئ مذمكئن تاعئ ءبئر قئزئقتئ جايت ءمالئم بولدئ: جذمئس توبئنئث جيئنئندا ونئث جوباسئنئث ورئس تئلئندةگئ ماتئنئنة قاتئستئ كةيبئر تذسئنبةؤشئلئكتةر تؤئنداعان. مذنئث ءمانئسئ مئنادا بولئپ شئقتئ: «بالالاردئ دةنساؤلئعئنا جانة دامؤئنا زيان كةلتئرةتئن اقپاراتتاردان قورعاؤ تؤرالئ» زاث جوباسئ - قازاق تئلئندة جازئلعان زاث ةكةن! كةيئن ونئ ورئس تئلئنة اؤدارؤ كةزئندة سايكةسسئزدئكتةر كةتكةندئگئ حابارلاندئ. وسئ ورايدا اؤدارماشئلار-عا جذمئس تابئلئپ وتئر.
بذل زاثنئث تئيئمدارئ تةك تةلةارنا، راديو جانة باسپاسوزگة عانا ةمةس، ينتةرنةتكة دة تارالؤئ مذمكئن. وسئعان بايلانئستئ جوباداعئ ءبئراز باپتئ «ورئنداؤ مذمكئندئگئنئث جةتئسپةؤشئلئگئنة وراي»، الئپ تاستاؤ ذسئنئلعان. بذعان جذمئس توبئنئث جةتةكشئسئ قارسئ شئقتئ. «جالپئ، كودتاؤ ارقئلئ بالانئث تةرئس اقپاراتتاردئ كورؤ مذمكئندئگئن شةكتةؤگة بولادئ،- دةدئ الدان سمايئل. - بذل - تةحنيكالئق جاعئنان مذمكئن دذنية. ال ونئ اتا-انالاردئث بارلئعئ بئردةي ئستةي الا ما، جوق پا، ول - باسقا ماسةلة. ءبئراق زاث-دا وسئنئ بةكئتةمئز بة، جوق پا، ماسةلة سوندا».
دةپؤتاتتئث پئكئرئنشة، بالاسئنئث «جوعارعئ، اقپاراتتئق» قذرالئندا الگئندةي «سذزگئنئ» ورناتا المايتئن اتا-انالارعا پروأايدةرلةر كومةككة كةلؤئ قاجةت. «ينتةرنةتتةن حابار تاراتاتئنداردئث وزدةرئ بالالاردئث بالةنباي ؤاقئتتا كورؤئنة، تاعئ باسقالارئنا ءوز تاراپتارئنان شةكتةؤ قويا الادئ. سونداي كةلئسئمدةر بار» دةگةن الدان سمايئل مينيسترلئك وكئلئنة بذرئلدئ: «مئسالئ، مادةنيةت جانة اقپارات مينيسترلئگئ قازاقستانداعئ ينتةرنةت تاراتؤشئلارمةن وسئنداي كةلئسئمگة وتئرا الاسئزدار. ونداي مذمكئندئك بار. ةؤروپادا 32 ءئرئ ينتةرنةت-پروأايدةرلةرمةن كةلئسئمگة وتئرعان: «بالالارعا مئناداي-مئناداي اق-
پاراتتاردئ كورسةتؤگة مذمكئندئك بةرمةيسئزدةر» دةپ. مئنا ماسةلة سودان الئنئپ وتئرعان دذنية. ةندةشة، نةگة قازاقستاندا مذمكئن ةمةس؟! ءبارئ مذمكئن!» دةپ شورت كةستئ توپ باسشئسئ.
ةلدوس سةنباي
دەرەككوز:«ايقئن» گازەتئ