نةمةرةلةرئم مةن شوبةرةلةرئم قازاق ءتئلئن ذيرةنؤئ ءتيئس
استانا. 7- اقپان. قازاقپارات - كورنةكتئ جازؤشئ ءهام جؤرناليست-اؤدارماشئ ادولف ارسيشةأسكيدئث ةسئمئ كوزئ قاراقتئ، ويئ ورامدئ سان مئثداعان وقئرماندارعا وتة جاقسئ تانئس. قازاق ذلتتئق ؤنيأةرسيتةتئنئث جؤرناليستيكا فاكؤلتةتئن سوناؤ 60-جئلدارئ ءتامامداپ، ودان سوث ءدال وسئ وقؤ ورداسئنئث بيولوگيا فاكؤلتةتئنئث ءذش كؤرسئن تاؤئسقان،
ودان سوث ماسكةؤدةگئ ماكسيم گوركيي اتئنداعئ ادةبيةت ينستيتؤتئ جانئنداعئ جوعارئ ادةبي كؤرسئنا اؤئسقان ادولف الفونسوأيچتئ باسپاگةرلةر قاؤئمئ جاقسئ تانئدئ. ويتكةنئ ول ءوزئنئث وسئ جئلداردا جازعان ولةث-جئرلارئمةن، رومان-پوأةستةرئمةن، دراماتؤرگيالئق شئعارمالارئمةن سان مئثداعان وقئرماندئ باؤراپ العان جان. ومئردة كورگةنئ مةن تذيگةنئ كوپ ازاماتپةن ءبئزدئث اثگئمةمئز دة بئردةن جاراسئمئن تاؤئپ كةتتئ.
ءومئر-دةرةك:
جازؤشئ-دراماتؤرگ، اقئن، پؤبليسيست-اؤدارماشئ ادولف ارسيشةأسكي 1938- جئلئ 17-قاثتاردا رةسةيدئث كةمةر وبلئسئنداعئ پروكوپةأسك قالاسئندا تؤعان. قاز م ؤ مةن ك س ر و جازؤشئلار وداعئ جانئنداعئ جوعارئ ادةبي كؤرستئ بئتئرگةن سوث رةسةيدئث كراسنويار ولكةسئندةگئ «كراسنويارسكيي رابوچي» گازةتئندة ءتئلشئ، وسئ ولكةدةگئ ءبئرقاتار اؤداندئق گازةتتةردة ءبولئم مةثگةرؤشئسئ، ودان سوث قازاقستانداعئ ءبئرقاتار سالالئق جؤرنالداردا، راديودا، «جازؤشئ»، «يدان» باسپالارئندا جانة «پروستور» جؤرنالئندا جؤرناليستئك قئزمةت اتقاردئ.
بذعان قوسا، ول الماتئداعئ جاسوسپئرئمدةر تةاترئندا، م. لةرمونتوأ اتئنداعئ اكادةميالئق ورئس دراما تةاترئندا ادةبيةت ءبولئمئنئث مةثگةرؤشئسئ، «قازاق فيلم» ستؤدياسئندا تذسئرئلگةن «توعئسقان تاعدئرلار» اتتئ تةلةحيكايانئث باس رةداكتورئ، «نوأايا ةرا» جؤرنالئنئث باس رةداكتورئ قئزمةتئندة بولدئ. قازئرگئ ؤاقئتتا الماتئدا «Central Asia Monitor» گازةتئندة قئزمةت جاسايدئ. ول قازاقستان جازؤشئلار جانة جؤرناليستةر وداعئنئث، قازاق پةن-كلؤبئنئث مذشةسئ.
ءدال بذگئن جةتپئستئث بةسةؤئنة شئعئپ وتئرعان ادولف الفونسوأيچتئث قيمئلئ شيراق، قاي تاقئرئپ تؤرالئ اثگئمة قوزعاساثئز دا ةش قينالماستان ءتورت اياعئن تةث باسقان جورعاداي كوسئلئپ بةرةدئ. جادئندا ساقتاؤ قابئلةتئ دة ةرةكشة. قايسئبئر دةرةكتةردئ ايتقاندا، قاعازعا قاراماستان تؤرا سول داؤئردةن، سول عاسئردان جاثا ورالعانداي تةرةثنةن تارتئپ، تولعاي جونةلةدئ. ءسئرا، بذل ادولف ارسيشةأسكيي اقساقالدئث كوپتئ كورگةندئگئنةن، جادئنئث وتة مئقتئلئعئنان بولسا كةرةك.
سانالئ عذمئرئن جازؤ-سئزؤعا ارناپ كةلة جاتقان ادولف الفونسوأيچ ءوزئنئث 18 دةن استام ءتول تؤئندئسئن جازئپ عانا قويماي، ءئلياس ةسةنبةرلين، شاحمةت قذسايئنوأ، اكئم تارازي، قاليحان ئسقاقوأ، باققوجا مذقايةأ، دؤلات يسابةكوأ سئندئ كوپتةگةن قازاق قالامگةرلةرئنئث شئعارمالارئن ورئس تئلئنة اؤدارئپ، سول ارقئلئ قازاقستاندئق جانة شةتةلدئك وقئرماندار قاؤئمئنئث شةكسئز ريزاشئلئعئنا بولةنة ءبئلدئ.
ول ءوزئنئث 1975- جئلئ زيالئ قاؤئم اراسئندا ايرئقشا سةرپئلئس تؤدئرعان كورنةكتئ قازاق اقئنئ ولجاس سذلةيمةنوأتئث «ازيا» كئتابئنئث العاشقئ رةداكتورئ بولعانئن ماقتانئشپةن ةسكة الادئ. الايدا سول كةزدةگئ كةثةستئك سولاقاي ساياساتتئث سالدارئنان «ازيا» كئتابئنا رةداكتورلئق جاساعانئ ءذشئن ءوزئنئث جذمئستان قؤئلعانئن، الايدا ؤاقئت وتة كةلة ادئلةت ورناپ، جؤرناليستئك قئزمةتكة قايتا كئرئسكةنئن ءالئ كذنگة ذمئتا قويعان جوق.
ادولف الفونسوأيچتئث جازؤشئلئق قئزمةتئنئث ءوزئ ءبئر توبة. العاشقئ شئعارماسئ 1961- جئلئ «ةنيسةي» الماناحئندا جاريالانعان قالام قؤاتئ كذشتئ قالامگةر ودان كةيئنگئ جئلداردا الؤان ءتذرلئ تاقئرئپتاعئ 18 دةن استام شئعارماسئن وقئرمان قاؤئمعا ذسئنئپ، ولاردئث بارلئعئ دةرلئك جاقسئ باعالاندئ. ءسويتئپ، جازؤشئنئث قالامئنان تؤئنداعان «يششؤ ناسلةدستأو»، «زةمليا، نا كوتوروي جيأةم» ءتارئزدئ اثگئمة-پوأةستةرئ مةن بئرنةشة رومانئ «جازؤشئ» جانة «جالئن» باسپالارئنان جارئق كوردئ. جازؤشئ-دراماتؤرگ ادولف ارسيشةأسكي جةكة ومئردة دة باقئتتئ جان. ونئث ذلكةن ذلئ اركاديي اكة جولئن قؤئپ، جؤرناليستئك ماماندئقتئ تاثدادئ. ول كذنئ كةشةگة دةيئن «ليتةرتؤرنايا گازةتانئث» باس رةداكتورئ قئزمةتئندة بولدئ. ال كئشئ ذلئ انتون بولسا، الماتئداعئ تةمئربةك جذرگةنوأ اتئنداعئ ونةر جانة تةاتر اكادةمياسئن ويداعئداي ءتامامداپ، اكتةر ماماندئعئن الئپ شئقتئ. بذعان قوسا، ادولف الفونسوأيچ بةس نةمةرةنئث سذيئكتئ اتاسئ. ول بالا تاربيةسئن، اسئرةسة، نةمةرةلةرئنئث تاؤةلسئز قازاقستاننئث ونةگةلئ ازاماتئ بولئپ قالئپتاسؤئن ايرئقشا مذرات تذتادئ.
اثگئمة اراسئندا 75 جاستئ باعئندئرعان قازئنالئ قارت ةلباسئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث ساليقالئ باسشئلئعئ جاعدايئندا قول جةتكةن ةلئمئزدئث تاؤةلسئزدئگئن ءاربئر ازاماتتئث قادئرلةپ-قاستةرلةؤئن، ونئ ماثگئلئك باياندئ ةتؤگة تئرئسؤئ قاجةتتئگئن تئلگة تيةك ةتتئ.
- مةن قازاقستاندئقتاردئ الةمدةگئ ةث باقئتتئ جانداردئث ءبئرئ دةپ ايتا الامئن. سةبةبئ سوناؤ سوسياليزم جئلدارئمةن سالئستئرعاندا، ةلئمئزدئث ةكونوميكاسئ دامئپ عانا قويماي، كوپ ذلتتئ قازاقستان حالقئنئث ءال-اؤقاتئ ةداؤئر ارتتئ. مذنئ كوشة تولئ شةتةلدئك اأتوكولئكتةن ايقئن اثعارامئز. ةث باستئسئ، نذرسذلتان نازاربايةأ ءاربئر ازاماتتئث ءتيئمدئ ةثبةك ةتئپ، زامان تالابئنا ساي ءومئر سذرؤئنة قاجةتتئ جاعداي جاساپ وتئر. مئسالئ، كورشئلةس قئرعئزستاندئ الئثئزشئ، وندا نة بولئپ جاتئر؟ قئرعئزستان كوشةسئ تولعان بةيبةرةكةتسئزدئك، ءال-اؤقاتتئ جاقسارتؤدئ تالاپ ةتئپ كذن سايئن كوشةگة شئققان حالئق. بذل - ةث الدئمةن، سول ةل باسشئلارئنئث حالئقتئث اؤئزبئرلئگئن ساقتاي الاماي وتئرعاندئعئندا.
مةملةكةت باسشئسئ «قازاقستان - 2050» ستراتةگيالئق باعدارلئ قذجاتئندا بولاشاقتا قازاقستاننئث ماثگئلئك «قازاق ةلئ» بولؤئ ءتيئس ةكةندئگئن باتئلدئقپةن ءارئ كورةگةندئكپةن ايتئپ بةردئ. ال بذل ءذشئن قازاقستاندئقتاردئث 95 پايئزئنئث مةملةكةتتئك ءتئل - قازاق ءتئلئن مةثگةرؤئ قاجةت ةكةندئگئن دة ةسكةرتتئ. مةن ول كذندة الئس ةمةس جانة نةمةرةلةرئم مةن شوبةرةلةرئم قازاق ءتئلئن ةركئن مةثگةرؤئ ءتيئس دةپ ويلايمئن. ويتكةنئ ءتئلدئ مةثگةرگةننئث ادامعا پايداسئ بولماسا، ةش زيانئ جوق. كوپ ذلتتئ قازاقستان حالقئ مئنة، وسئنئ زةردةلةي ءبئلؤئ ءتئيئس، - دةدئ قارت قالامگةر. ال بئزدةر، ايقئندئقتار، ادولف الفونسوأيچكة - ءجذز جاساثئز، ةلئمنئث ةرتةثئن ويلاعان وزئق ويلئ اقساقالئ! - دةگةن تئلةك ايتتئق.
جومارت مولداحمةت ذلئ