الةم اپتا ئشئندة: مئسئردئ تاعئ دا ساياسي قاقتئعئس سانسئراتؤدا

  استانا. 9 - جةلتوقسان. قازاقپارات -  ءوتئپ بارا جاتقان اپتا ئشئندةگئ حالئقارالئق قوعامداستئقتئث نازارئن اؤدارتئپ، دذربةلةثئمةن دذيئم جذرتتئ دذرلئكتئرگةن وقيعالار تاعئ تا اراب الةمئ ةلدةرئ وثئرئندة ورئن الدئ.

الةم اپتا ئشئندة: مئسئردئ تاعئ دا ساياسي قاقتئعئس سانسئراتؤدا

سوثعئ اپتا ئشئندة مئسئردا ةلدئث ساياسي كذشتةرئنئث جاپپاي شةرؤئ وتؤدة. ليبةرالدئ-دةموكراتيالئق لاگةردةگئ وپپوزيسيا جاقتاستارئ مئسئر پرةزيدةنتئ مذحاممةد مؤرسي باستاماشئ بولعان كونستيتؤسيالئق دةكلاراسيا مةن رةفةرةندؤمعا قارسئلئق تانئتؤدا. احؤال پرةزيدةنتتئث ءوز قذزئرةتئن بارئنشا ارتتئرا تذسةتئن دةكرةت قابئلداؤئنان كةيئن ءتئپتئ ؤشئعا ءتذستئ دةسةك تة بولادئ. كونستيتؤسيالئق دةكلاراسيا جوباسئ 22 - قاراشا كذنئ جاريا ةتئلدئ، ذسئنئلعان وزگةرئستةرگة سايكةس پرةزيدةنتكة توتةنشة قذزئرةت بةرئلةدئ، ال ةلدئث ساياسي ومئرئندة يسلام قوزعالئسئنئث رولئ كذشةيتئلةدئ. بيلئك باسئم بولئگئ شاريعاتتان الئنعان جاثا زاثناما نورمالارئن ةنگئزؤگة قاتئستئ رةفةرةندؤم 15 - جةلتوقساندا وتةدئ دةپ مةجةلةؤدة. باسقا دا ءتذرلئ وزگةرئستةردةن بولةك جاثا تذزةتؤ پرةزيدةنتتئث كةز كةلگةن شةشئمدةرئن كونستيتؤسياعا وزگةرئستةر قابئلدانعانشا ءارئ جاثا پارلامةنت سايلانعاعا دةيئنگئ مةرزئمدة داؤلاسؤعا شةكتةؤ قويادئ.

  بذل باستامالار جاريا ةتئلگةننةن كةيئنگئ كذندةردةن باستاپ ةلدة پرةزيدةنت بيلئگئ مةن يسلامشئلاردئث كذش الؤئنا قارسئلئق تانئتاتئن شةرؤلةر مةن ةرؤلةر وتؤدة. ولاردئث ئشئندة ةث اؤقئمدئسئ 4 - جةلتوقسان، سةيسةنبئ كذنئ كاير، الةكساندريا، سؤةس قالالارئندا ورئن العان وپپوزيسيا جاقتاستارئنئث اكسياسئن ةرةكشة اتاپ وتؤگة بولادئ. جاپپاي قارسئلئق ةل استاناسئنداعئ تاحرير الاثئندا تذتانئپ، باسئم بولئگئن جاستار مةن جاس قئزدار قذرايتئن شةرؤشئلةر پرةزيدةنت سارايئن قورشاؤعا الدئ.

دةگةنمةن جاثا رةفورمانئ يسلامدئق كذشتةر «مذسئلمان باؤئرلار» قوزعالئسئ بةلسةندئ قولداؤدا. ولار دا ءوز تاراپتارئنان مةملةكةت باسشئسئنئث سوثعئ جارلئعئن قولداؤ ءذشئن جاقتاستارئن شةرؤگة الئپ شئقتئ. يسلامشئلار كونستيتؤسيالئق دةكلاراسيانئ ءوز كذشئندة قالؤئنا ءارئ جاثا كونستيتؤسيانئث قابئلدانؤعا تاباندئ تذردة قولداؤ بئلدئرؤگة نيةت تانئتؤ ذستئندة. بذل جايت جةكةلةگةن باعالاؤلار بويئنشا مئسئردئ يسلاميلاندئرؤدئث جاثا تولقئنئن تؤئنداتؤئ مذمكئن.  «مذسئلمان باؤئرلار» ةكئ جئل بويئ ةلدئ اؤرة-سارساثعا سالعان تذراقسئزدئق حالئقتئ ابدةن شارشاتتئ ءارئ ذزاققا سوزئلعان پروبلةمالئ كةزةثگة جاثا وزگةرئستةردئ قالايدئ دةپ سانايدئ.

جاعداي سارسةنبئ كذنئ «مذسئلمان باؤئرلار» قوزعالئسئنئث بئرنةشة مئث وكئلئ مةن وپپوزيسيونةرلةر اراسئندا كايردةگئ پرةزيدةنت سارايئ ماثئندا تؤئنداعان جاپپاي توبةلةستةن كةيئن بارئنشا ؤشئعا ءتذستئ. ايتا كةتةرلئگئ، يسلامشئلار پرةزيدةنت سارايئ ماثئنا تئگئلگةن وپپوزيسيونةرلةردئث پالاتكا لاگةرلةرئنة شابؤئل جاساعان بولاتئن. ورئن العان جاپپاي باسسئزدئق سالدارئنان ونداعان ادام مةرت بوئپ، 700 دةن استام ادام اؤئر جاراقات الدئ. وقيعاعا كؤا بولعانداردئث ايتؤئنا قاراعاندا، كايردئث كةيبئر تذرعئندارئ جذمئستان ذيئنة ورالئپ كةلة جاتئپ، ابايسئزدا ةكئ توپتئث اراسئنداعئ قاقتئعئسقا ءتذسئپ قالعان. سونئمةن قاتار ءبئرقاتار جةرگئلئكتئ بذقارالئق اقپارات قذرالدارئنئث اقپاراتئنا قاراعاندا قازا تاپقاندارعا وق تيگةن. قذقئق قورعاؤ ورگاندارئ شةرؤشئلةردئ كوزدةن جاس اعئزاتئن گازدئث كومةگئمةن توقتاتؤعا تئرئسقان بولاتئن، ءبئراق بذل شارالار ةش ناتيجة بةرگةن جوق. سونئث سالدارئنان م.مؤرسي تذندةلةتئپ قالا سئرتئنداعئ رةزيدةنسياسئنا باس ساؤعالاؤعا ءماجبذر بولدئ. ال ودان ءسال بذرئن ونئث وتباسئ قاؤئپسئز جةرگة كوشئرئلگةن بولاتئن. ةل باسشئسئنئث كورتةجئنة قوقان-لوقئ مةن اؤئر سوزدةر قارشا بورادئ.

دةگةنمةن پرةزيدةنت جاقتاستارئ دا قاراپ قالماق ةمةس. وعان «مذسئلمان باؤئرلار» قوزعالئسئنئث كاير ءبولئمئ باسشئلئعئث «قوزعالئس مذشةلةرئ زاثدئ رةجئمدئ قورعاي وتئرئپ، ءوز ومئرلةرئن قيؤعا دايئن» دةگةن مالئمدةمةسئ ايقئن دالةل.

قازئرگئ ؤاقئتتا پرةزيدةنت رةزيدةنسياسئ توثئرةگئندة قاقتئعئستار ورئن الؤدا. مةملةكةت باسشئسئ رةزيدةنسياسئنئث قاؤئپسئزدئگئن قامتاماسئز ةتؤ ءذشئن ونداعان تانكئ مةن ءتذرلئ ساؤئتتئ تةحنيكالار كذزةتكة الؤدا. دةگةنمةن جذما كذنئ كةشكئسئن پرةزيدةنتتئث بئرنةشة ونداعان مئث قارسئلاسئ كايردةگئ ةل باسشئسئ رةزيدةنسياسئنئث قورشاؤئن بذزئپ ءوتئپ، ساراي قابئرعاسئندا شةرؤلةرئن جالعاستئرؤدا. جاؤلاسؤشئ تاراپ جاثعئش سذيئقتئق قذيئلعان بوتةلكة، تاس، تاياق جانة قارؤ پايدالانؤدا. يسمايل مةن سؤةستة وپپوزيسيا «مذسئلمان باؤئرلار» ءبولئمئنئث تاس-تالقانئن شئعاردئ.

مئسئر كذش-قذرئلئمدارئ ورئن الئپ وتئرعان وقيعالاردئ «ازاماتتئق سوعئسقا» بالاؤدا ءارئ وزدةرئ مذنان دا ناشار سةناريگة تاس-ءتذيئن دايئندالؤ ذستئندة. حالئقتئث ةكئگة ءبولئنئپ، ءبئر-بئرئمةن جاؤلاسؤئنا ازئرشة ارميا ارالاسئپ وتئرعان جوق، ولار بةيتاراپ بولؤعا بارئنشا تئرئسئپ باعؤدا. اسكةري قولباسشئلئقتئث تاراتقان مالئمدةمةسئنة سايكةس كايردةگئ قاؤئپسئزدئكتئ تولئعئمةن قامتاماسئز ةتؤ جاؤاپكةرشئلئگئ پوليسياعا جذكتةلئپ وتئر. ال مةملةكةت باسشئسئ بولسا، وپپوزيسيالاردئث ئعئنا جئعئلار تذر كورسةتپةيدئ. بةيسةنبئ كذنئ ذلتتئق تةلةارنالاردان ذندةؤ جولداعان ول، وپپوسيانئث قانداي دا ءبئر تالابئنا كونةتئن ةمةؤئرئن تانئپتادئ. دةگةنمةن جذما كذنئ كايردةن ونئث وپپوزيسيا تارابئنان بةلگئلئ ءبئر ئمئراعا ايئرباس رةتئندة ءوز ذستانئمئن قايتا قاراؤعا دايئن ةكةندئگئ تؤرالئ حابار تاراي باستادئ.

بايقاؤشئلاردئث اتاپ وتؤئنشة، بذگئنگئ قارسئلئق اكسيالارئ 2011 - جئلئ ةل باسشئسئ حوسني مذباراكتئ تاقتان تايدئرعان توثكةرئستةگئ سسةناريدئ قايتالاؤدا.

ايتپاقشئ، مئسئر باسشئلئعئمةن تةلةفون ارقئلئ بايلانئسقان ا ق ش پرةزيدةنتئ باراك وباما  م.مؤرسيگة قولداؤ بئلدئرةتئندئگئن ايتقان جوق. وباما ا ق ش-تئث قان توگؤشئلئككة الاثدايتئندئعئن باسا ايتئپ، مئسئردئث ساياسي باسشئلئعئنا كذش كورسةتؤدةن باس تارتؤعا ذندةدئ. سونئمةن قاتار ول ةكئ تاراپ تا الدئم ال كةلئسئمشارتسئز ديالوگقا كةلؤ كةرةكتئگئن اتاپ ءوتتئ.

 

اأتور: مارلان جيةمباي 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى