نذرسذلتان نازاربايةأ: حالقئمئزدئث تاعدئرئ ءبئز تاثداعان جولعا بايلانئستئ
استانا. 7- جةلتوقسان. قازاقپارات- 28- قاراشا كذنئ مةملةكةت باسشئسئ بارلئق وبلئستاردئث جانة الماتئ مةن استانانئث اكئمدةرئن اقورداعا جيناپ، ذلكةن كةثةس وتكئزگةن بولاتئن، ةلباسئنئث سول جينالئستاعئ سويلةگةن ءسوزئن «ايقئن» گازةتئ جاريالاعان ةدئ.
- ءبئزدئث الدئمئزدا شةشئمئن كذتئپ تذرعان ذلكةن ماسةلةلةر بار، - دةدئ ةلباسئ. - ةلئمئزدئث، حالقئمئزدئث تاعدئرئ ءبئز تاثداعان جولعا بايلانئستئ بولماق. الةمدة نة بولئپ جاتقانئن وزدةرئث كورئپ، ءبئلئپ وتئرسئثدار. كوپتةگةن ةلدةردة نارازئلئق تانئتئپ جاتقان حالئق بار. ال ءبئز قيئندئقتارعا قاراماستان، حالئقتئث تذرمئسئن كوتةرئپ كةلةمئز. ةكونوميكالئق ءوسئم 5 پايئزدان استئ. مةن انةؤكذنئ پاريجگة بارعانئمدا، وسئ كورسةتكئشئمئزدئ ايتقانمئن، ولار: «بذل - وتة جوعارئ كورسةتكئش!» دةدئ».
- وسئنئث ءبارئ - مةملةكةت ساياساتئنئث، حالقئمئزدئث ةثبةكقورلئعئنئث، بةكةم بئرلئگئنئث ارقاسئ، سئزدةردئث، مةملةكةتتئك قئزمةتكةرلةردئث جذيةلئ جذمئسئنئث ناتيجةسئ دةپ بئلةم! - دةپ باعالادئ. - ءبئزدئث جةثئستةرئمئز بةن تابئستارئمئز ةش داؤ تؤدئرمايدئ. ءبئراق سولاي ةكةن دةپ توقمةيئلسؤگة بولمايدئ. ءبئزدئث موينئمئزدا ةلدئث تاعدئرئ مةن حالئقتئث ءال-اؤقاتئ ءذشئن زور تاريحي جاؤاپكةرشئلئك بار.
وسئ ورايدا ةلباسئ: «ءبئز قاراپايئم ازاماتتارئمئزدئث يگئلئگئ ءذشئن مةملةكةتتئك اپپاراتتئث، بيلةؤشئ پارتيا «نذر وتاننئث» بارلئق رةسؤرسئن توپتاستئرؤعا ءتيئسپئز» دةدئ. «مئنة، سول سةبةپتئ دة ءبئز مةملةكةتتئك قئزمةت رةفورماسئنئث جاثا كةزةثئن قولعا الدئق، - دةپ، اكئمدةرگة قايئرئلدئ نذرسذلتان نازاربايةأ.
- بئرئنشئدةن، مةم (مةملةكةتتئك) قئزمةتتئث تيئمدئلئگئ تذبةگةيلئ ارتتئرئلادئ. بذل - سئزدةرگة تئكةلةي قاتئستئ. وسئ ماقساتتا كاسئبي باسقارؤشئلاردئث توبئ «ا كورپؤسئ» قالئپتاستئرئلؤدا. ساياسي مةملةكةتتئك قئزمةتشئلةر سانئ 8 ةسة قئسقارادئ. بذل قاتاردا تةك مةم ورگانداردئث ءبئرئنشئ باسشئلارئ مةن ورئنباسارلارئ عانا قالادئ. مينيسترلةردئث، جاؤاپتئ حاتشئلاردئث، اكئمدةردئث جانة اپپاراتتارئ باسشئلارئنئث وكئلةتتئكتةرئ ناقتئ اجئراتئلاتئن بولادئ».
بذل رةتتة مةملةكةت باسشئسئنئث ذستانئمئنشا، «مينيسترلةر مةن اكئمدةر ةندئ كادرلئق ماسةلةلةردئث «قئزئعئن» قؤؤدئ جانة ورتالئقتان الاتئن بيؤدجةتتئك قارجئلاردئ بولؤمةن شذعئلدانؤدئ تئيئپ، تةك سالالئق ساياساتتاردئ جذزةگة اسئرؤمةن، وثئرلةردئ دامئتؤمةن نئسانالئ تذردة اينالئسؤلارئ ءتيئس»! پرةزيدةنت جانئنان ذلتتئق كوميسسيا قذرئلادئ ةكةن، ول «ا كورپؤسئنئث» كادرلئق رةزةرأئنة ذمئتكةرلةردئ ئرئكتةؤمةن اينالئسادئ». «جاثا كورپؤس - ايرئقشا ةليتا ةمةس، ول حالئقتئث مذددةسئن قورعايتئن، ونئث شئن بةرئلگةن قئزمةتشئسئنة اينالؤعا ءتيئستئ. ةسكةرتةمئن! ئرئكتةؤ وتة قاتاث، جاريا بولادئ، تةك كاسئبي، ئسكةرلئك قاسيةتتةرئ عانا باعالانادئ» دةدئ ن.نازاربايةأ.
جاؤاپتئ حاتشئلارعا قاتئستئ دا تالاپ كذشةيتئلمةك: «جاؤاپتئ حاتشئلاردئث وثئرلةردة جذمئس ئستةگةن تاجئريبةلةرئ بولؤعا، مةملةكةتتئك ءتئلدئ بئلؤگة ءتيئستئ، ولار سونداي-اق وزدةرئ ئستةيتئن سالانئ جاقسئ بئلؤگة مئندةتتئ» دةدئ پرةزيدةنت. ال قالا نة اؤدان اكئمئ بولعئسئ كةلةتئندةردةن، ةندئ «ورتالئق جانة وبلئستئق مةم ورگانداردا جذمئس ءوتئلئ بولؤئ» سذرالماق. بذل تالاپتار قاشاننان قولدانئلا باستاماق؟ «بئزدة دايئندالؤعا جانة بارلئق تذستاردئ تارتؤعا ءالئ جارتئ جئلداي ؤاقئتئمئز بار» دةدئ ةلباسئ. وسئ جةردة قازاقستان كوشباسشئسئ «كوماندالئق كوشئپ جذرؤلةرگة» تئيئم سالؤ ماسةلةسئن كوتةردئ.
- مانساپتئق ساتئدا تةك ناعئز كاسئبي مامانداردئ عانا ئلگةرئلةتؤ قاجةت، - دةپ مئندةت بةلگئلةدئ مةملةكةت باسشئسئ. - جاثادان اكئم، مينيستر كةلةدئ، بارلئعئن ساپئرئلئستئرادئ. ودان كةيئن قايتادان وزگةرةدئ، جاثا ادامدار كةلةدئ، دذنيةجذزئندة ونداي ءتارتئپ جوق. اپپارات تذراقتئ جذمئس ئستةؤئ كةرةك. ال سايلاؤمةن، ساياساتپةن شذعئلداناتئندار ءوز الدئنا بولؤئ كةرةك.
وسئ ماقساتتا قازاقستاندا مةم قئزمةتشئلةر «ساياسي» جانة «اكئمشئلئكتئك» بولئپ ةكئگة اجئراتئلعان. ساياسي مةم قئزمةتشئلةر - مينيسترلةر مةن اكئمدةر كةز كةلگةن كذنئ ورئندارئنان كةتؤگة ءازئر بولؤلارئ قاجةت. ال اپپاراتتاعئ بارلئق اكئمشئلئكتئك قئزمةتكةرلةر - ماماندار ءوز جذمئستارئن جالعاستئرا بةرؤگة ءتيئستئ. «ةگةر شةتةلدةگئ ستاتس-سةكرةتار دةگةندةردئ قاراساثدار، ولار سول مينيسترلئكتة ءومئرباقي جذمئس ئستةگةن، سونداعئ ءاربئر قئزمةتكةردئث بئلئكتئلئگئ تذگئل، ونئث وتباسئ جاعدايئن دا جاقسئ بئلةتئن ادامدار. ال بئزدة شة؟ ولاردئ جذلئپ الادئ دا، ءوز جاقئندارئن اكةلة باستايدئ. سوسئن «جذمئس قايدا؟» دةپ جذرگةنئمئز. سوندئقتان مذنداي كةسئر قذبئلئستارعا تئيئم سالؤ قاجةت!» دةپ شةگةلةدئ ن.نازاربايةأ.
ةلباسئ «ا كورپؤسئنا» كئرؤ - ةشكئمگة «يندؤلگةنسيا بةرمةيتئندئگئن» باسا ايتتئ. «جئل سايئن باسقالارعا - باعالاؤ جذيةسئ ارقئلئ، ال اكئمدةرگة تاعئ رةيتينگ جذيةسئ ارقئلئ بئلئكتئلئگئن راستاپ وتئرؤ كةرةك بولادئ» دةگةن پرةزيدةنت اكئمدةردئث قئزمةتئن باعالاؤ رةيتينگئ جاقئندا ءوزئنئث جارلئعئمةن بةكئتئلةتئندئگئن مالئمدةدئ. «مةم ورگاندار اراسئندا كونكؤرستئق ئرئكتةؤسئز كوشئپ ءجذرؤ جوققا تةثةستئرئلؤگة ءتيئستئ! - دةپ تاپسئرما بةردئ نذرسذلتان نازاربايةأ. - مةملةكةتتئك قئزمةتتة تةك لايئقتئلارئ عانا قالؤئ كةرةك. مةن سةندةرگة جاماندئق ئستةيئن دةپ وتئرعانئم جوق، زاماننئث سذراؤئ سونداي. ةل مئناؤ زاماندا كوش باستاؤئ ءذشئن اؤئل-اؤدانداردئ ئلگةرئ سذيرةيتئن باسشئلار دا سول ماقسات تالابئنان شئعا بئلؤلةرئ قاجةت».
وسئ كةثةستة مالئمدةلگةنئندةي، وثئرلةردئث باسةكةگة قابئلةتتئلئگئن ارتتئرؤ جذمئسئ «باسئمدئققا» اينالاتئن بولدئ. «اكئمدةر، ذكئمةتپةن بئرگة، وثئرلةردة ساپالئ جذمئس ورئندارئنئث قذرئلؤئن، ينأةستيسيا تارتؤدئ، حالئقتئث ءال-اؤقاتئن ارتتئرؤدئ، سونداي-اق شاعئن جانة ورتا بيزنةستئث كوزگة كورئنئمدئ دامؤئن قامتاماسئز ةتسئن! - دةپ اكئمدةر الدئنا مئندةت قويدئ وسئ ورايدا قازاقستان كوشباسشئسئ. - كوزگة كورئنئمدئ دةپ وتئرعانئم، ولاردئث دامئعانئن وبلئس، اؤدان، اؤئل ةكونوميكاسئ سةزئنؤئ قاجةت. بذعان قاجةتتئ بارلئق تةتئكتةر سةندةردئث قولدارئثدا بار! قاداپ ايتامئن: شئنايئ جذمئسپةن قامتئلؤ - اكئمدةردئث، ذكئمةتتئث جذمئسئنئث باستئ كورسةتكئشئ بولئپ تابئلماق!» ةلباسئ پرةزيدةنت اكئمشئلئگئنة وسئ كورسةتكئشتئ اكئمدةردئث رةيتينگئنة قوسؤدئ تاپسئردئ.
ن.نازاربايةأ ءبئزدئث اكئمدةرگة سولتذستئك كورشئمئزدئث گؤبةرناتورلارئن مئسال ةتتئ: «مئسالعا، رةسةيدئث كالؤگا وبلئسئ 5 جئل ئشئندة تةك ءبئر سالاعا عانا 5 ميلليارد دوللار ينأةستيسيا تارتئپتئ، كةدةرگئلةردئ قادام-قاداممةن جويا وتئرئپ، بذل وبلئس وتة تارتئمدئ بيزنةس-كليمات قالئپتاستئرعان». ال ءوز ةلئمئزدةگئ مذنداي جاقسئ ذلگئلةردئ پاألودار، قاراعاندئ، ش ق و وبلئستارئ كورسةتؤدة ةكةن. بذل رةتتة اكئمدةر ينأةستورلاردئ ءوز وثئرلةرئنة «جةتةكتةپ» الئپ كةلؤلةرئ قاجةت. «قاراعاندئداعئ تاياؤداعئ ينأةست فورؤم ينأةستيسيا تارتؤدئث تاعئ 2 ميلليارد دوللارلئق مذمكئندئگئن اشتئ، - دةدئ مةملةكةت باسشئسئ. - نةگة وسئندايدئ باسقالارئث جاسامايسئثدار؟ ورتالئق، مينيسترلئكتةر كومةكتةسؤلةرئ قاجةت. ذدةمةلئ يندؤستريالانؤ ءذشئن ةرئك-جئگةر قاجةت! ةگةر قانداي جاعداي جاسالعانئن بئلمةسة، بيزنةس قايدان كةلةدئ ول وبلئسقا؟ شةتةلگة شئعؤ كةرةك، اينالامئزدا ينأةستيسيا تارتؤدئث قانداي مذمكئندئكتةرئ بارلئعئن ءبئلؤ كةرةك. ةرتة-كةش دةمةي، جذمئس ئستةؤ كةرةك، تةك قانا ورتالئق نة بةرةدئ دةپ وتئرا بةرمةي! ال بئزدة بولسا، بيؤدجةتكة وتئرئپ العان. تةك بيؤدجةت قاراجاتتارئن ءبولئپ بةرؤگة قذشتار».
ةلباسئ كةرئ تارتپا، «تةرئس مئسالداردئ» دا كةلتئردئ: «ماسةلةن، اقمولا، قوستاناي، سولتذستئك قازاقستان وبلئستارئ 3 جئلدا نةبارئ 550 مئث دوللار شةتةلدئك ينأةستيسيا عانا تارتا العان! - دةپ باس شايقادئ ول. - ةندئ قاراثئزدار: قوستاناي دا، س ق و دا تؤرا كةدةن وداعئنئث شةكاراسئنا جاقئن ورنالاسقان. مةن كةدةن وداعئ تؤرالئ شةشئم قابئلدانعا دةيئن ايتقانمئن: «بارئثدار، رةسةي وثئرلةرئمةن جذمئس ئستةثدةر!» دةپ. ةشتةثة دة جاسالماعان!»
كةشةگئ اقورداداعئ كةثةستة قازاقستان كوشباسشئسئ جاثا كةن ورئندارئن بولؤگة قويئلعان موراتوريدئث الئنئپ تاستالاتئندئعئن جاريالادئ. «ةگةر وبلئس ءوز اؤماعئنداعئ كةن ورنئنا ينأةستور تارتا السا، تابئستئث ءبئر بولئگئن وبلئستئث ةنشئسئنة قالدئرؤ كةرةك! - دةپ مئندةتتةدئ نذرسذلتان نازاربايةأ. - سوندا ئنتاسئ ارتادئ» دةي كةلة، ول ذكئمةتكة، اكئمدةرمةن بئرلةسئپ، وثئرلةردئث ينأةستيسيا تارتؤعا دةگةن ئنتاسئن ارتتئرؤ باعئتئنداعئ ذسئنئستاردئ ازئرلةؤدئ تاپسئردئ.
كةثةستة ايتئلعان قاداؤ-قاداؤ ماسةلةلةردئث ذلكةن ءبئر پاراسئ - بيلئكتئث حالئققا قئزمةت ةتؤئنة قاتئستئ بولدئ. «مةملةكةتتئك قئزمةتشئلةردئث، بارلئق بيؤدجةتتئك مةكةمةلةردئث قئزمةتئنئث شةشؤشئ كورسةتكئشئ - حالئققا كورسةتةتئن قئزمةتئنئث ساپاسئ بولؤعا ءتيئستئ، - دةدئ پرةزيدةنت. - مةملةكةتتئك قئزمةتشئ دةگةن حالئققا قئزمةت ةتؤشئ دةگةندئ بئلدئرةدئ. الايدا كوپتةگةن شةنةؤنئكتةر، اكئمدئك قئزمةتكةرلةرئ، ءتئپتئ ؤنيأةرسيتةت رةكتورلارئ مةن مةكتةپ، بالاباقشا ديرةكتورلارئنا دةيئن، كرةسلوعا قونجيئپ الئپ، وزدةرئن «پذت قذدايداي» سةزئنةدئ، حالئققا قئزمةت ةتؤ دةگةندئ ذمئتقان. نارئقتئق ةكونوميكا ورنئققان بئردة-ءبئر ةلدة مذنداي جوق. مةم قئزمةتشئ حالئقتئث سالئعئنا ذستالئنادئ. حالئق سةندةردئ وزدةرئنة قئزمةت ةتسئن دةپ جالداعان. وسئنئ جادتارئثا نة باسقا جةرلةرئثة جازئپ الئثدار! قانشا رةت ايتا بةرؤگة بولادئ؟!» دةپ اشئندئ ةلباسئ.
ول شةنةؤنئكتةر مةن اكئمقارالارعا قاراپايئم حالئققا جاقئن بولؤدئ، ولاردئث مذث-شاعئمدارئنا قذلاقتارئن تذرئك ذستاؤدئ جذكتةدئ. «سوندا قذرمةتكة بولةنةسئثدةر! ءتارتئپ تة بولادئ» دةدئ ن.نازاربايةأ.
ةل باسشئلئعئن شةنةؤنئكتةردئث قاعازباستئلئعئ قئنجئلتادئ ةكةن. وسئ ورايدا مةملةكةت باسشئسئ ءبئلئم جانة عئلئم ءمينيسترئ باقئتجان جذماعذلوأتئ ورنئنان تذرعئزئپ الدئ. «ماعان باياندالعانئنداي، - دةدئ ن.نازاربايةأ. - ءبئلئم مينيسترلئگئنئث تةك جالعئز دةپارتامةنتئ ءذشئن عانا وثئرلةر ةسةپتئلئكتئث 300 فورماسئن تولتئرادئ ةكةن! تةك ءبئر وبلئستئث عانا مةكتةپتةرئ مةن بالاباقشالارئن ازئرلةؤ ءذشئن وسئ ةسةپتئلئك بويئنشا 100 مئث ةسةپ تاپسئرئلؤئ قاجةت! مئنة، جذمئستارئثنئث بارلئعئ - وسئ! قاعاز جازئپ وتئراسئثدار. جذمئس جوق. مذعالئمدةر بالا وقئتؤدئث ورنئنا، قاعاز تولتئرادئ. دارئگةرلةر ةمدةؤدئث ورنئنا، قاعاز جازادئ. قاشان سوندا جذمئس ئستةيدئ؟» دةگةن ول ذكئمةتتةن بذل ءئستئ رةتكة كةلتئرؤدئ، «ةلةكتروندئ قذجات اينالئمئن» ناقتئلئ ئسكة قوسؤدئ تاپسئردئ. وسئ جةردة پرةمةر س.احمةتوأ وبلئستار مةن مينيسترلئكتةر اراسئندا ةلةكتروندئ قذجات اينالئمئن ةنگئزئپ جاتقاندارئن حابارلادئ. «كةشة عانا ذكئمةت وتئرئسئندا وسئنئ قارادئق» دةدئ ذكئمةت باسشئسئ، «اقپاراتتئق قازاقستان - 2020» باعدارلاماسئ جوباسئنئث قذپتالعاندئعئنا مةثزةپ.
كةثةستة قازاقستان كوشباسشئسئ جةرگئلئكتئ ءوزئن-ءوزئ باسقارؤ ورگاندارئنئث رولئن ارتتئرؤ ماقساتئندا «اؤئل اكئمدةرئن سايلاؤدئ» ةنگئزئلئپ جاتقاندئعئن جاريا ةتتئ. بذل رةتتة نذرسذلتان نازاربايةأ بذعان دةيئن جذرگئزئلگةن وسئنداي رةفورمالار تةجةلئپ تاستالعاندئعئن اشئق ايتتئ. «وبلئستئق اكئمدةر اؤئلدئق اكئمدةرگة بيؤدجةتتةرئن بةرمةگةن، - دةدئ پرةزيدةنت. - بذل كذردةلئ ماسةلة. تاعئ دا الةمدئك تاجئريبةنئ زةرتتةؤ قاجةت. سوندئقتان ةكونوميكا جانة قارجئ مينيسترلةرئنة اؤئل اكئمدةرئنة قاجةتتئ قارجئلارئ مةن شتاتئن بةرؤدئ قامتاماسئز ةتؤدئ جذكتةيمئن! جةرگئلئكتئ جةردة جينالاتئن قانداي سالئقتاردئ سولارعا قالدئرؤعا بولاتئندئعئن قاراؤ كةرةك». بذل باعئتتاعئ مئندةتتةردئث بارلئعئ، قازاقستان كوشباسشئسئنئث ايتؤئنشا، ءوزئ قول قويعان جةرگئلئكتئ ءوزئن-ءوزئ باسقارؤدئ دامئتؤ تذجئرئمداماسئندا ناقتئ جازئلئپتئ.
- كةلةسئ جئلدئث 1- اقپانئنا دةيئن ناقتئ ينديكاتورلارئ مةن جذزةگة اسئرؤ مةرزئمدةرئ بار ءئس-شارالار جوسپارئن بةكئتؤ قاجةت. وسئلايشا ءبئز مةملةكةتتئك اپپاراتتئث جذمئسئن تذبةگةيلئ جاقسارتاتئن اسا ماثئزدئ رةفورماعا كئرئسةمئز. بذل اقئر سوثئندا، حالئقتئث ءال-اؤقاتئن ارتتئرادئ. بذلاردئث جذزةگة اسؤئ مةنئث جةكة باقئلاؤئمدا بولادئ، - دةپ ءتذيدئ نذرسذلتان نازاربايةأ.
وسئدان كةيئن اكئمدةرگة مئنبةر ذسئنئلدئ. اتاپ ايتقاندا، ش ق و، ب ق و، و ق و، پاألودار سياقتئ ءبئرقاتار وثئرلةردئث باسشئلارئ وزدةرئنة سةنئپ تاپسئرئلعان ايماقتاردئث جةتئستئكتةرئ مةن جاقسئ كورسةتكئشتةرئنة توقتالدئ.
أيسة-پرةمةر قايرات كةلئمبةتوأكة پرةزيدةنت ةل قاراجاتئنئث نةلئكتةن يگةرئلمةيتئندئگئنئث بايئبئنا بارؤ جانة قاتاث شارالار قابئلداؤ تؤرالئ تاپسئرما بةردئ. ن.نازاربايةأتئث دةرةگئنشة، 2012- جئلدئث 1- قاراشاسئنداعئ جاعداي بويئنشا، بيئل وثئرلةر 143 ميلليارد تةثگةنئ يگةرمةپتئ! «بذل تذتاستاي ءبئر وبلئستئث جئلدئق بيؤدجةتئ!» دةدئ ةلباسئ.
ن.نازاربايةأ تذرعئن ءذي-كوممؤنالدئق شارؤاشئلئقتئ جاثعئرتؤ ءئسئنئث ناشار ءجذرئپ جاتقاندئعئنا سئن ايتتئ. «جئل سايئن بذل باعئتقا ميللياردتاعان قارجئ بولئنةدئ، - دةدئ ول، - ءبئراق ءالئ كذنگة جاقسئ ناتيجةلةر جوق». ةلباسئنئث بايلامئنشا، «وثئرلةر باسشئلئقتارئ كوممؤنالدئق قئزمةت بويئنشا قوردالانعان قارئزداردئ ازايتؤ تؤرالئ تاپسئرمانئ جةكة باقئلاؤدا ذستاماي وتئر». بذگئنگئ تاثدا ونداي قارئز شامامةن 7 ميلليارد تةثگةنئ قذرايدئ ةكةن.
پرةزيدةنت وسئ قئزمةتتةردئث قذنئن بةلگئلةؤ ءئسئنئث «ءمولدئر» ةمةستئگئ كوپ نارازئلئق تؤعئزاتئنئن اتاپ ءوتتئ. ول «تاريفتةردئث جئل سايئنعئ ءوسؤئ ءتيئستئ باقئلاؤمةن سذيةمةلدةنبةيتئندئگئن» اشئق ايتتئ. نذرسذلتان نازاربايةأ مئسال كةلتئردئ: پاألودار وبلئسئندا ةنةرگيا ستانسالارئنا تاريفتةرئن 1،5 ةسةگة كوتةرئپ بةرگةن، ال ةلةكتر جةلئلةرئ مةن ستانسالاردئث قذرال-جابدئقتارئنئث توزؤئ جالعاسؤدا. كوكشةتاؤدا جةرگئلئكتئ مونوپوليستئث جاثعئرتؤ بويئنشا ينأةستيسيالئق باعدارلاماسئ 4 ميلليارد تةثگةگة بةكئتئلگةن، ءبئراق ول ءتئپتئ جذزةگة اسقاننئث وزئندة، قؤات شئعئنئن بار-جوعئ 1 پايئزعا عانا ازايتادئ ةكةن.
ةلباسئ ن.نازاربايةأ اؤئزسؤ باعدارلاماسئنئث شئن مانئندة جذمئس ئستةمةيتئن 14 نئسانئ بويئنشا مالئمةتتةردئ جاسئرعانئ ءذشئن سولتذستئك قازاقستان وبلئسئنئث اكئمئ ءبئلالوأقا «سوگئس» جاريالادئ.
مةملةكةت باسشئسئ بذدان دا تيئمدئرةك مةملةكةتتئك باسقارؤدئث قاجةت ةكةندئگئن ءمالئم ةتتئ. ويتكةنئ 2015 - جئلدئث سوثئنا دةيئن تةك شةشؤشئ باعدارلامالار بويئنشا عانا وثئرلةرگة 2 تريلليون تةثگةدةن ارتئق قاراجات باعئتتاؤ كوزدةلؤدة. وسئنشا وراسان مول ةل قارجئسئ ماقساتتئ جةرئنة جذمسالماي، ةل يگئلئگئنة جاراتئلماي، تالان-تاراجعا سالئنسا، كورئنگةن كوك اتتئلئنئ بايئتسا، حالئق اشئنباق.
«قاراجاتتار حالئققا جةتة بةرمةيدئ» دةپ اشئعئن ايتقان پرةزيدةنت. ونئث ويئنشا، مذنئث باستئ ءبئر سةبةبئ - ورتالئق پةن وثئرلةرلةر اراسئنداعئ وكئلةتتئكتةردئث ءتيئمسئز ءبولئنؤئ. «مةملةكةتتئك فؤنكسيالاردئث باسئم بولئگئ مينيسترلئكتةر قولئندا شوعئرلانعان، ال حالئقتئث پروبلةمالارئن شةشؤدئث جاؤاپكةرشئلئگئن اكئم ارقالايدئ». سوندئقتان اكئمشئلئكتئك رةفورما جونئندةگئ كوميسسيانئ قازاقستان كوشباسشئسئ ورتالئق جانة جةرگئلئكتئ بيلئك اراسئندا وكئلةتتئكتةردئ ءبولؤ جذمئسئن اياقتاؤعا مئندةتتةدئ. جانة دة ةندئ ءتيئستئ زاثنئث جوباسئ 2013- جئلدئث 1- ساؤئرئنة دةيئن ةنگئزئلؤگة ءتيئستئ. سودان كةيئن قازاقستاندا بيلئك ناقتئ بولئنئسكة سالئنادئ.
نذرسذلتان نازاربايةأ وسئدان ءبئراز بذرئن باقئلاؤشئ ورگاندارعا كاسئپكةرلةردئ تةكسةرؤدئ ازايتؤ تؤرالئ تاپسئرما بةرگةن، وسئدان كةيئن الگئلةر بيزنةسمةندةردئ ؤئستارئنان بوساتئپتئ. ءبئراق تذراقتئ «رةأيزيالئق» ساپارلارئنئث جاثا باعدارئن اشئپ العان ةكةن. ماسةلةن، كةشة شئعئس قازاقستان وبلئسئنئث اكئمئ بةردئبةك ساپاربايةأ تةكسةرئستةردئث مذلدةم ازايماعاندئعئن، ةندئ مةكتةپتةر مةن اؤرؤحانا سياقتئ نئساندار سونداي «باسقئنشئلئق» استئندا قالعانئن ايتئپ، ةلباسئعا شاعئمداندئ.
پرةزيدةنت شاعئن جانة ورتا بيزنةستئ تةكسةرؤلةردئث كةشةندئ تذردة ازايعاندئعئن، الايدا تةكسةرئستةردئث بذكئل الاپات تاسقئنئ ةندئ جةرگئلئكتئ مةملةكةتتئك ورگاندار مةن مةكةمةلةردئ باسقاندئعئن اتاپ ءوتتئ. بذعان مئسال دا كةلتئردئ: جامبئل وبلئسئنئث اكئمدئگئ «بيئلعئ جئلدئث 9 ايئندا عانا، ةكأيأالةنتتة العاندا، 1،5 مئث كذن تةكسةرئلگةن»! وسئعان بايلانئستئ ن.نازاربايةأ باس پروكؤراتؤراعا بيئلعئ جئلدئث سوثئنا دةيئن مةملةكةتتئك ورگانداردئ تةكسةرؤگة قاتئستئ ماسةلةنئث ءمان-جايئن انئقتاؤدئ جذكتةدئ.
كةثةس كةزئندة قازاقستان كوشباسشئسئ ايماقتاردئث جةرگئلئكتئ مةرةكةلةر مةن توي-دؤمانداردئ وتكئزؤدئ قويماعاندارئن سئنادئ. ن.نازاربايةأ ءبئزدئث تاؤةلسئزدئگئمئزگة 21 جئل عانا ةكةندئگئن ايتا كةلة، ال ءبئرقاتار وبلئستاردئث، ءتئپتئ اؤدانداردئث وزدةرئنئث قذرئلؤئنئث 60، 80 جئلدئعئن اتاپ ءوتئپ جاتقاندئعئن سئنادئ.
ةلباسئ ونوماستيكا، قالالاردئث، كوشةلةردئث اتاؤئنا قاتئستئ ءتارتئپ ورناتؤدئ جذكتةدئ.
بذگئندة بئلايعئ جاستار تذگئل، ستؤدةنتتةردئث كوبئ «جةتئم بذرئش» جاعالاپ ءجذر. بارئنة بئردةي جاتاقحانادان ورئن تية بةرمةيدئ. وسئ ورايدا نذرسذلتان نازاربايةأ «ءبئزدئث جاستارئمئزدئث جاقسئ وقؤئ ءذشئن قاجةتتئ بارلئق جاعدايلاردئ جاساؤ قاجةتتئگئن» ذكئمةتتئث قاپةرئنة سالدئ. پرةزيدةنتتئث مالئمةتئنشة، بذگئندة ستؤدةنتتةردئث جاتاقحانالارمةن قامتاماسئز ةتئلؤئ شامامةن 70 پايئز عانا. كةلةسئ جئلدئث سوثئنا دةيئن 6 مئثنان استام ستؤدةنت جاثا جاتاقحانالاردان ورئن الاتئنئن جةتكئزدئ. 2014 - جئلدان باستاپ، تاعئ 50 مئث ادامعا ارنالعان جاثا 80 جاتاقحانا سالؤ جوسپارلانؤدا، ونئث 10 مئثئ - استانادا، 20 مئثئ - الماتئدا بولادئ.
جاستاردئ پاتريوتتئق تاربيةلةؤ ماسةلةسئ دة كةشة ةل باسشئلئعئنئث نازارئنان تئس قالمادئ. «جاستاردئ جذمئسقا ورنالاسؤ ماسةلةلةرئ قاتتئ تولعانتؤدا، ءبئراق ةشكئم دة مذنئمةن ماقساتتئ تذردة اينالئسئپ وتئرعان جوق» دةپ ةسكةرتكةن ةلباسئ اكئمدةرگة جاستاردئ بةلسةندئ قولداؤدئ تاپسئردئ.
ايحان ءشارئپ