وكسئكپةن وتكةن ءومئر
استانا. 2- جةلتوقسان. قازاقپارات - الاش ارئسئ جذسئپبةك ايماؤئتوأتئث ارتئندا قالعان جالعئز تذياعئ بار-تئن. اتئ-ءجونئ - ايماؤئتوأ أيكتور يؤرةأيچ. قازاقشاسئ - ايماؤئتوأ بةكتذر جذسئپبةك ذلئ. جارئقتئق بةكةث 1916 - جئلئ تؤعان. 1931 - جئلئ اكةسئ اتئلعاندا 15 جاستاعئ بالا.
الاش تذقئمئنا ابدةن قانئ قارايعان بولشةأيكتةر بةكةث 21 جاسقا تولعاندا 1937 - جئلئ «الاشتئث ءتئرئ جذرگةن كوزئ» دةپ 10 جئلعا سوتتاپ جئبةرگةن. سئبئردة جازاسئن تولئق وتةپ شئققاننان كةيئن رةسةيدة باسئءبذتئن قالئپ قويعان. اتاسئ باسقادان ايةل العان. ودان ءبئر-ةكئ قئزئ بولعان. قئسقاسئ ةل كوزئنةن تاسا كةمةروأ وبلئسئنئث ءبئر تذكپئرئندة ءومئر سذرگةن.
وتكةن عاسئردئث اياعئندا ةلئمئز تاؤةلسئزدئك العان سوث بةكةث اياثداپ الماتئعا كةلگةن. بذل 1990- جئلداردئث ورتاسئ. ول تؤرالئ قازاق ءتئلدئ باسپاءسوز قذرالدارئندا ايتئلدئ، جازئلدئ. قالا اكئمدئگئ تاراپئنان اقساقالعا شاعئن پاتةر دة بةرئلدئ. ونئث قئزئعئن قاريا كورة المادئ. رةسةيدةن جاتباؤئر قئزدارئ جةتئپ كةلئپ، پاتةردئ ساتتئرعاندا شالدئ الدئنا سالئپ ايداپ كةتكةن.
ارادا اتتاي 10 جئل وتةدئ. 2004 - جئلئ بةكتذر قاريا سذلدةرئن سذيرةتئپ اؤپئرئمدةپ الماتئعا قايتا كةلةدئ. تاعئ دا سول جاناشئر ازاماتتار تابئلئپ، اقساقالدئ جةكة مةنشئك دةمالئس جةرئنة ورنالاستئرادئ. ءجون بئلةتئن بئرةؤلةر: «مئثنئث باسئ قئج-قئج قايناعان مئنا جةبئر قالادان نة قايئر، ودان دا اتا-باباثئزدئث باسئ قالعان باياناؤئلعا بارئثئز!» دةيدئ. باستابئندا كةلئسكةنئمةن كذن وتة كةلة بةكةث اينئپ قالعان. شئنئندا ول جاقتا كذتئپ وتئرعان كئمئ بار؟.
ءسويتئپ ةكئ جئلئن ئلدةبايلاپ اندا-مذندا وتكئزگةن قاريا اقئرئ شئدامئ ءبئتئپ، م.اؤةزوأ اتئنداعئ ادةبيةت جانة ونةر ينستيتؤتئن ئزدةپ شئعادئ. جولاي باسئ اينالئپ كةتئپ، كوشةنئث توپ ورتاسئنا قذلاپ قالادئ. بةت-اؤزئ وثباي جارالانادئ. جةدةل جاردةم الئپ كةتةدئ. اؤرؤحانادا جاتئپ ةمدةلةدئ. ساؤئققان سوث تاعئ دا جوعارئداعئ ينستيتؤتتئ ئزدةيدئ. تابادئ. بذل 2006 - جئلدئث تامئز ايئنئث 10 - كذنئ ةدئ. ءدال وسئ وقيعا تؤرالئ سول كذنئ «ك ت ك» تةلةارناسئ حابار تاراتتئ. ءتئلشئ: «رةسةيدةن ةلئنة ورالعان تذلپاردئث تذياعئ تةنتئرةپ ءجذر. بذگئن ونئ ينستيتؤتتئث ءبئر قئزمةتكةرئ ذيئنة الئپ كةتتئ. ال، ةرتةث شة...» دةپ ءسوزئن ءتذيدئ.
بةكتذر جذسئپبةك ذلئن ذيئنة الئپ بارئپ قوندئرعان ينستيتؤت قئزمةتكةرئ اقةدئل تويشان ذلئ دةيتئن ازامات كذنئ-ءتذنئ جذگئرئپ، ءولدئم-تالدئم دةگةندة قالاداعئ ارداگةرلةر ذيئنة ورنالاستئرادئ. سئرعئپ ةكئ جئل وتةدئ. ءبئر كذنئ «جاس قازاق» اپتالئعئنئث قئزمةتكةرئ، جذرناليست ةرةنعايئپ قؤاتاي ذلئ قالالئق ارداگةرلةر ذيئنة حابارلاسئپ، بةكةثنئث حال-جاعدايئن بئلمةك بولادئ. سونداعئ العان جاؤابئ: «أيكتور يؤرةأيچ قايتئس بولعان، سذيةگئ قايدا جةرلةنگةنئن بئلمةيمئز، بئرةؤلةر الئپ كةتكةن».
ئلة-شالا «جاس قازاق» اپتالئعئندا: «بةكتذر ايماؤئتوأتئث سذيةگئ قايدا؟» دةيتئن جانايقاي ماقالا شئقتئ. وعان سةلت ةتكةن ةشكئم جوق. امالئ تاؤسئلعان جؤرناليست «مةن ق ر مادةنيةت جانة اقپارات مينيسترلئگئنئث
تاپسئرماسئمةن كةلدئك، شالدئث سذيةگئ قايدا؟» دةپ قارتتار ءذيئنئث باستئعئن قورقئتادئ. شاراسئ قالماعان باستئق: «ول كئسئ قايتئس بولعاندا مةن جوق ةدئم، اقساقالدئث مذردةسئن مةنئث شوپئرئم الئپ بارئپ، بورالدايداعئ ورتالئق زيراتقا جةرلةپ تاستاپتئ، ءنومئرئ مئنة...».
مارقذم ورتالئق زيراتتئث حريستيانداردئ جةرلةيتئن قئسقئ بولئگئنة قويئلئپتئ. باسئنا سئنعان كذرةكتئث سابئن شانشئپ، وعان «92675» دةپ ءنومئر جازا سالعان. اتئ-ءجونئ جوق. زامانئندا:
«ارعئ اتام - ةر تذرئك،
ءبئز قازاق ةلئمئز،
سامال جةل، سايران تاؤ،
سارئ ارقا جةرئمئز!» - دةپ جئرلاعان الاشتئث اقتاثگةرئ، حالقئ ءذشئن شاحيت كةتكةن ءمذمين-مذسئلمةن جذسئپبةك ايماؤئتوأتان قالعان جالعئز تذياققا توپئراق وسئلاي بذيئرعان.
جؤرناليست باؤئرئمئز ةرةنعايئپ ايتادئ: «اتئ-ءجونئ جوق دومالاق زيرات لاگةردة قازا تاپقان تذتقئنداردئ جةرلةيتئن بةيباقتار قورئمئنا ذقساپ كةتتئ. كوزئمة جاس تذندئ...» دةيدئ.
سودان ءبئر توپ قازاق ازاماتتارئ بئرئگئپ زيراتتئث باسئنا ءمارماردان قذلپئتاس ورناتتئ. سئرتئن اسةم تةمئر شارباقپةن قورشادئ. قذلپئتاستا: «قازاق جازؤشئسئ، الاش وردا قايراتكةرئ جذسئپبةك ايماؤئتوأتئث بالاسئ - بةكتذر ايماؤئتوأ 1916-2008» دةگةن جازؤ بادئزدةلدئ. بةلگئتاستئث سوثعئ جاعئندا: «ةسكةركئشتئ قويعان قازاق جاستارئ» دةگةن جازؤ تذر.
بةكةن قايرات ذلئ
دەرەككوز: baq.kz