قازاقتىڭ ءۇش «ءبيى» لوندوندا

 راحىمجان رىسبايەۆ     باقىتجان جاقسىعۇلوۆ

 جالپى، بوكستاعى تورەشىلەرىمىز وسىعان دەيىنگى ءۇش وليمپيادادا قازىلىق ەتكەن. اۋەلى 2000 - جىلى سەرىكباي ابدەناليەۆ اعامىز، اراعا ءتورت جىل سالىپ افينىدا ەلەۋسىز دۇيسەكوۆ، ال 2008 - جىلى بەيجىڭدە بەرىكبول قاسىمحانوۆ ىرىكتەۋلى تورەشىلەردىڭ قاتارىندا بولدى. ەندى وليمپيادا ويىندارىنا راحىمجان رىسبايەۆتىڭ جولى ءتۇسىپ وتىر.

2009 - جىلى ق ر بوكس فەدەراسياسىنىڭ ارنايى باعدارلاماسى بويىنشا ءبىزدىڭ ەلدە 20 بىلىكتى بوكس تورەشىسى ىرىكتەلىپ الىنعان. سولاردىڭ اراسىندا رىسبايەۆ تا بولدى. ولار الدىمەن ميلاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىن كوزبە-كوز تاماشالاپ، تاجىريبە جيناقتادى. ودان كەيىن بىرنەشە حالىقارالىق تۋرنيرلەردە قازىلىق ەتىپ، تاجىريبەسىن مولايتتى. ودان كەيىن ارنايى دايىندىقتان ءوتىپ بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. ونىڭ مول تاجىريبە جيناقتاۋىنا ەلىمىزدە وتكەن «ق ر بوكس فەدەراسياسى كۋبوگى» جولىنداعى جەكپە-جەكتەر دە كوپ سەپتىگىن تيگىزدى. ۇلتتىق فەدەراسيانىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا راحىمجان WSB (بۇكىل الەمدىك بوكس سەرياسى) اياسىنداعى كەزدەسۋلەردە دە تورەلىك ەتتى. 2010 - جىلى باربادوستا وتكەن ايەلدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا قىزمەت اتقاردى. وسىلايشا ءوزىنىڭ دەڭگەيىنىڭ جوعارى ەكەندىگىن كورسەتە ءبىلىپ، لوندون شارشى الاڭىندا تورەلىك جاساۋعا قول جەتكىزدى.

كۇرەس تۇرلەرىنەن بوز كىلەمدە باقىتجان جاقسىعۇلوۆتىڭ ىسقىرىعى بەزىلدەيدى. ول ءىرىكتەلىپ الىنعان 50 تورەشىنىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن ارنايى ەمتيحان تاپسىردى. بىلتىر ۆەنگريادا وتكەن جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتىندا تورەلىك جاساپ كوزگە ءتۇستى. استاناداعى ليسەنزيالىق تۋرنيردە تورەشىلەرگە باس-كوز بولىپ، وليمپيادا تورەشىسى دەگەن اتاق الدى.

- ماعان وتە جاۋاپتى ءىس تاپسىرىلىپ تۇر. ءبىر جاعىنان، بۇل الەمدە قازاق بالۋاندارىنىڭ كۇرەستىڭ ءۇش ءتۇرى بويىنشا بەدەلىنىڭ جوعارى ەكەندىگىن كورسەتەدى. ونىڭ بەر جاعىندا داڭقتى بالۋانىمىز، فيلا-نىڭ (حالىقارالىق كۇرەس فەدەراسياسىنىڭ) بيۋرو مۇشەسى داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ ءوزىندىك سەپتىگى ءتيدى. مەنى جارىستارعا شىعارىپ، تاجىريبە جيناقتاۋىما ىقپال ەتتى. سونىمەن قاتار لوندوندا شاكىرتىم ەرمەك بايدۋاشەۆ كۇرەسەدى. وزىمنەن بۇرىن سول ءۇشىن الاڭداپ ءجۇرمىن. جاتتىعۋ جيىندارىن ويداعىداي وتكىزدىك. ەندى تەك ساتتىلىك تىلەيمىن. ءوزىم دە ماعان ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىكتى ءتۇسىنىپ، سەنىم ۇدەسىنەن شىعاۋعا تىرىسامىن، - دەدى بىلىكتى تورەشى.

كۇرەس تۇرلەرى بويىنشا 2004 - جىلى مارقۇم ءتۇسىپحان سايحانوۆ افينى وليمپياداسىندا تورەلىك ەتكەن بولاتىن. سول كەزدە ونىڭ شاكىرتى گەنناديي لاليەۆ كۇمىسپەن كۇپتەلگەن-دى. بەيجىڭگە ءبىزدىڭ ەلدىڭ اتىنان بىردە-ءبىر كۇرەس تورەشىسى بارعان جوق.

وسى ورايدا اتۇستى توقتالا كەتەرلىك جايت، لوندون وليمپياداسى بارىسىندا فيلا اتقارۋ كوميتەتىنىڭ القا جيىنى وتەدى. وندا بيۋرو مۇشەلەرى قايتادان سايلانادى. ياعني داۋلەت بولات ۇلىنىڭ وكىلەتتىلىگى وسى وليمپيادادا اياقتالادى.

 ءۇشىنشى تورەشىمىز - تيمۋر امىربەكوۆ. باپكەرلىك قىزمەتىمەن قوسا، ول دا تورەشى بولىپ جۇرگەن مامان. تورەشى بولىپ جۇرگەنىنە دە 10 جىلدان استى. «ءبىزدىڭ سپورتتا قىراعى بولۋىڭ كەرەك. ناقتى شەشىمدى سول كەزدە عانا دۇرىس شىعارا الاسىڭ» دەيدى.

 ءسوز سوڭىندا وسى ءۇش تورەشىمىزدىڭ دە ەڭبەكتەرى جانىپ، ءادىل قازى اتانىپ، سپورتشىلارىمىزعا دا كومەكتەرى تيۋىنە تىلەكتەسپىز.

اۆتور: تەلجان كۇدەروۆ

دەرەككوز:«الاش ايناسى» گازەتى 

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى