تذركيا قازاقتارئ ءبئر مةكتةپكة زار بولئپ وتئر
استانا. 14 - شئلدة. قازاقپارات- تذركيادا قازئر جالپئ سانئ 10-15 مئثنان استام (كةي دةرةكتةردة 20 مئث دةلئنةدئ) قازاق تذراتئنئن ةسكةرئپ، ونداعئ جاستاردئث قاسيةتتئ وتانئ - قازاقستانمةن رؤحاني بايلانئسئن نئعايتئپ، ءتئلئن، ءدئلئن ذمئتپاؤئ ءذشئن قازاق مةكتةبئن اشساق، نذر ذستئنة نذر بولار ةدئ.
مذنئث قازاق مذددةسئ تذرعئسئنان ماثئزئ زور ةكةنئ ايتپاسا دا تذسئنئكتئ. ويتكةنئ تذركياداعئ قازاقتاردئث كةيئنگئ جاستارئ ءتئلئن ذمئتئپ بارادئ. ال ءتئلدئ ذمئتقان ذرپاقتئث ءدئلئ دة وزگةنئث كةيپئن ءسئثئرئپ، وزگةرة بةرةتئنئنة تاريحتا مئسال جةتةرلئك.
سوندئقتان 20 ميلليوندئق مةجةگة جةتة الماي جاتقانئمئزدا، ءار قازاق، مةيلئ ول قازاقستاندا، مةيلئ شةتةلدة تذرسئن، ءبئز ءذشئن كوزدئث قاراشئعئنداي قورعايتئن جالعئزئمئزداي ةكةنئن ةسكةرؤ - مةملةكةتئمئزدئث ماثئزدئ مئندةتتةرئنئث ءبئرئ. ءبئز باؤئرلاس تذركياداعئ قازاق دياسپوراسئ ءذشئن قازاق مةكتةبئن اشؤدئث مذمكئندئكتةرئ قاراستئرئلئپ جاتئر ما ةكةن دةگةن ساؤالئمئزدئ ق ر ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئنة جولداعان ةدئك. سونداعئ ساؤالئمئزدئث ذزئن-ئرعاسئ مئناؤ:
1. تذركياداعئ قازاقتار ءذشئن مةكتةپ اشؤ ماسةلةسئ مينيسترلئكتئث جوسپارئندا بار ما؟ جوسپاردا بولسا، قاشان ئسكة اسؤئ مذمكئن؟
2. قازاقستانداعئ قازاق-تذرئك ليسةيئنئث دةثگةيئندةي بولماسا دا، ئستامبذلدا نةمةسة تذركيانئث قازاقتار كوپ شوعئرلانعان اؤدانئندا باستاؤئش نةمةسة (كةشكئ مةكتةپ) ذيئمداستئرؤعا قانداي كةدةرگئلةر بار؟ بذل ماسةلة زةرتتةلگةن بة؟
جاؤابئن دا كوپ ذزاتپاي الدئق. بئردةن ايتايئق، ءا دةگةندة قاتتئ قؤاندئق، ءبئراق ارتئنشا سؤ سةپكةندةي باسئلدئق. نةگة دةيسئز بة؟ سةبةبئ ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئنئث مةكتةپكة دةيئنگئ جانة ورتا ءبئلئم دةپارتامةنتئنئث بئزگة بةرگةن 02-30938 نومئرلئ جاؤاپ حاتئندا: «...ئستامبذلدا اباي اتئنداعئ قازاق (قارايتئپ كورسةتكةن -اأتور) مةكتةبئ بار» - دةپتئ. مئنة، كةرةمةت! ءبئر جاعئنان قؤانئپ، ةكئنشئ جاعئنان تذركيادا ءبذتئن ءبئر قازاق مةكتةبئ بارئن قالاي بئلمةگةنبئز دةپ ذيالدئق، شئنئن ايتساق.
«تامئرئ تةرةثدة جاتقان ءتذبئ ءبئر تةكتةس تذركيا ةلئندة تذراتئن قازاقتار دوستئق پةن تاتؤلئقتا ءومئر ءسذرئپ كةلةدئ. قازئرگئ تاثدا وتانداستارئمئزدئث نةگئزگئ بولئگئ ءمارمار تةثئزئنئث جاعاسئندا يزمير پروأينسياسئندا، انكارا قالاسئنا جانة ئستامبذل قالاسئنئث «زةيتذنبؤرنؤ» اؤدانئندا شوعئرلانعان.
ال قازاق تئلئندة ءبئلئم بةرةتئن مةكتةپتةر جايئندا ايتار بولساق، ئستامبذل قالاسئندا اباي اتئنداعئ قازاق مةكتةبئ بار. 2003 - جئلئ ءساؤئر ايئندا قازاقستان رةسپؤبليكاسئ پرةزيدةنتئ ن.ا.نازاربايةأ ارنايئ بارئپ اتالعان مةكتةپتئث تذساؤئن كةسكةن بولاتئن. قازئرگئ تاثدا بذل مةكتةپتة 1800 بالا ءبئلئم الؤدا»، - دةلئنگةن رةسمي جاؤاپتا. ءبئزدئث قؤانئشئمئز دا وسئ تذستئ وقئعاندا باسئلدئ. بذل مةكتةپ ءتئپتئ دة قازاق مةكتةبئ ةمةس ةدئ. راس، ذلتئمئزدئث ذلئ كةمةثگةرئ ابايدئث ةسئمئ بةرئلگةن. مةكتةپ جاثادان سالئنئپ، اشئلعان كةزدة ةلباسئمئزدئث ارنايئ بارئپ تذساؤئن كةسكةنئ دة راس. ءبئراق ول - تذرئك ورتا مةكتةبئ. ارنايئ اشئلعان قازاق سئنئپتارئ دا جوق. مذنئ بئزگة سول مةكتةپكة اباي ةسئمئن بةرؤگة مذرئندئق بولعان پروفةسسور ءابدئؤاقاپ قارا دا قؤاتتادئ. ءابدئؤاقاپ مئرزانئث ايتؤئنشا، ءبذتئن قازاق مةكتةبئن اشؤعا بالا سانئ جةتپةيدئ. ول كئسئدةن وسئ تذركياداعئ اباي اتئنداعئ مةكتةپ جايلئ سذراعئمئزعا: «قازاق سئنئبئ جوق. ال مةكتةپ اشؤ قيئن، ويتكةنئ قازاقتئث سانئ جةتپةي تذر مةكتةپتئ تولتئرؤعا. ونئث ذستئنة، ذلكةن قالادا شاشئراثقئ ورنالاسقان»، - دةگةن جاؤاپ الدئق.
اتالعان مةكتةپتئث وزئنة تئكة حابارلاسا الماساق تا، وندا قازاق سئنئبئ جوق ةكةنئن باسقا دا بةيرةسمي دةرةك كوزدةرئ راستاپ وتئر. سوندا ةلئمئزدئث ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئنئث مةكتةپكة دةيئنگئ جانة ورتا ءبئلئم دةپارتامةنتئ ماسةلةنئث انئق-قانئعئن بئلمةستةن، اباي اتئنداعئ قازاق مةكتةبئ دةپ جاثئلئپ جازئپ وتئرعانئ ما؟ الدة اباي اتئندا بولعاسئن، قازاق مةكتةبئ بولار دةپ توپشئلاي سالعانئ ما؟
بذدان ءارئ مينيسترلئكتئث جاؤابئندا تذركيانئث جوعارئ وقؤ ورئندارئنئث تذركئ تئلدةس فيلولوگيا فاكؤلتةتتةرئندة قازاق ءتئلئ كؤرستارئ، تذركياداعئ «قازاقستان قورئ» ورتالئعئ قازاق ءتئلئ كؤرستارئن ذيئمداستئراتئنئ، مةكتةپتةردة سذرانئس نةگئزئندة قازاق ءتئلئ كؤرستارئ جذرگئزئلةتئنئ ايتئلئپتئ. بذل ةندئ باسقا اثگئمة. ءبئزدئث بئلمةك بولعانئمئز، ةكئ ةلدئث ءبئلئم مينيسترلئكتةرئ اراسئنداعئ ئنتئماقتاستئق نةگئزئندة اشئلاتئن تولئققاندئ مةكتةپ جايئ ةدئ. بئزدئثشة، بذل ماسةلةگة العئشارتتار دا جوق ةمةس. قازاقستان تاؤةلسئزدئگئن العاننان بةرگئ ؤاقئتتا تذركيا مةملةكةتئمةن ءوزارا ءتيئمدئ قارئم-قاتئناس ءارتذرلئ سالادا قارقئندئ دامئپ كةلةدئ. اسئرةسة ءبئلئم سالاسئنداعئ ئنتئماقتاستئعئمئزدئ ةرةكشة اتاؤعا بولادئ. بذعان مئسال رةتئندة ةلئمئزدة كوپتةپ اشئلعان قازاق-تذرئك ليسةيلةرئن ايتساق تا جةتكئلئكتئ. ال ةل تاؤةلسئزدئگئنئث 20 جئلئ ئشئندة قازاقستاننئث دا ءبئلئم بةرؤ ءئسئ ايتارلئقتاي دامئپ، جاقسئ جةتئستئكتةرگة جةتة باستاعانئ بةلگئلئ. قارجئلئق مذمكئندئكتةرئمئز دة ءوستئ. مةكتةپ اشؤ مذمكئن بولماسا دا، قازاق سئنئپتارئن اشؤعا ءالئمئز كةلمةي مة؟ بذعان باؤئرلاس تذركيا تاراپئ ءذزئلدئ-كةسئلدئ قارسئ بولا قويماس. اسئرةسة تذركئ كةثةسئ مةملةكةتارالئق ئنتئماقتاستئق ذيئمئن قذرئپ، ءتذبئ ءبئر تذركئلئككة ذمتئلئپ جاتقانئمئزدا ءبئلئم بةرؤدةن باستالاتئن مذنداي يگئلئكتئ ئستةردئ جذزةگة اسئرؤعا بولاتئن سةكئلدئ. تةك كةلئسئپ، كةتئگئن تابا بئلؤدة. ول ءذشئن ءبئرئنشئ كةزةكتة نيةت كةرةك، سوسئن قايرات قئلؤ قاجةت. مةملةكةتتئك دةثگةيدة.
Р.S. ئستامبذلدا ءبئر مةكتةپكة اباي ةسئمئنئث بةرئلؤئ ذلكةن ءئلتيپات، ارينة. ةندئ سول مةكتةپتئث ئشئنةن قازاق سئنئپتارئ اشئلسا، قازاق ءذشئن زور قذرمةت سول بولار ةدئ.
اأتور: ايبئن باقئت ذلئ