الاشتئث كاسئپكةرلئك الئپپةسئ - قازاق قانداي كاسئپتئ ذيرةنؤئ كةرةك؟
استانا. 7- شئلدة. قازاقپارات - «زامانئث تذلكئ بولسا تازئ بولئپ شال» دةگةندئ ذيرةنؤ ناق قازئر قازاققا قاجةت-اق بولئپ تذر. بذگئندة ءبئزدئث قاراكوزدةرئمئزدئث باسئم بولئگئ كاسئبئن ءناسئپ ةتة الماي جذرگةنئ جاسئرئن ةمةس.
وسئنئ ةسكةرسة كةرةك، مةملةكةتتئك ورگاندار ةلئمئزدة ورتا كاسئبي جذمئسشئ تابئن قالئپتاستئرؤعا ايرئقشا نازار اؤدارؤدا. بذل ماقساتتا ارنايئ جوبالار، باعدارلامالار، مةملةكةتتئك قولداؤ تذرلةرئ جةتئپ-ارتئلؤدا. ءتئپتئ كاسئپ اشؤعا قايراتئث بار، ءبئراق قاراجاتئث جوق بولسا، بانكتةردةن، شاعئن نةسيةلئك ذيئمداردان ءوز جوباثدئ ذسئنئپ، جةثئلدةتئلگةن نةسية الؤئثا دا جول اشئق.
ايتسة دة ورتا جانة كئشئ كاسئپتئ مةثگةرئپ، شارؤاسئن دوثگةلةتئپ جذرگةن قاؤئمنئث قاراسئ بذگئندة ماردئمسئز. ماقالا دايئنداؤ بارئسئندا ءبئزدئث ءبئر بايقاعانئمئز، قازئرگئ بذقارانئ الاثداتاتئن - «قانداي كاسئپتئ ذيرةنؤ كةرةك؟» دةگةن ساؤال. اسئرةسة «قولئمدا 1000 ا ق ش دوللارئ بولسا، مذنداي قارجئمةن ةسةلةپ تابئس تابؤئم مذمكئن بة؟» دةگةن ساؤال بئزگة توتةسئنةن قويئلدئ. ءسويتئپ، ءبئز «الاش ايناسئ» وقئرماندارئنئث وسئ ئسپةتتئ ساؤالدارئن ةسكةرة وتئرئپ، قولدا 150 مئث تةثگة باردا بيزنةسءالئپپةسئن نةدةن باستاعان ءجون ةكةنئن، قارجئنئ ذقساتؤدا باستاپقئدا قانداي كاسئپتئث ءتيئمدئ ةكةنئن تالداپ كورؤدئ ءجون سانادئق...
ناؤبايحاناشئلئقتئث كوزئن تابا بئلسة...
جالپئ، بيزنةس الةمئنئث كاسئبي كاسئپكةرلةرئ بذگئندة قولدا بار 150 مئث تةثگةمةن دة شاعئن كاسئپتئث يةسئ اتانؤعا بولاتئنئن نئقتاپ وتئر. مئسالئ، اؤئلدئق جةردة 150 مئث تةثگةنئ قالاي ذقساتؤعا بولادئ؟!
بايبةك شئمئربةكوأ، اؤئل كاسئپكةرئ:
- مةن ءوز ءئسئمدئ باستاعالئ سةگئز اي بولدئ. ءوزئثئز بئلةسئز، اؤئل تذرعئنئنا بانكتةن نةسية الؤ وتة ءتيئمسئز. ويتكةنئ بئزدة تاؤةكةل كوپ. بانككة ذسئنعان جوبامئزعا ولار قاناعاتتانبايدئ. مةن بئلتئردان بةرئ جذمئسسئزدئق قامئتئ قاتتئ باتقاننان كةيئن ءوز ءئسئمدئ باستاؤدئ ءجون كوردئم. اؤلامدا 1982 - جئلعئ «موسكأيچ» ماركالئ كولئگئم بار ةدئ، سول كولئكتئ 1000 ا ق ش دوللارئنا ساتتئم دا، ءوزئم بةلگئلئ ءبئر كاسئپپةن اينالئسپاققا نيةتتةندئم. ارينة، وتباسئم بذعان ءبئرئنشئ كةزةكتة قارسئ بولدئ. سونئمةن، مةنئث قولئما 150 مئث تةثگة ءتيدئ. ونئث 50 مئث تةثگةسئنة قاپشئعئ 4500 مئث تةثگةدةن تذراتئن 11 قاپ ذن ساتئپ الدئم... ال 80 مئث تةثگةسئنة قذنئ 10 مئث تةثگة تذراتئن، ناق قازئر قارا بازاردا «اسةل» پةش اتانئپ كةتكةن سةگئز ةلةكتر پةش ساتئپ الدئم. ةندئگئ قالعان 20 مئث تةثگةنئ ءذيئمنئث ءبئر بولمةسئن اقتاپ، ةسئگئن بولةك شئعارئپ، ماثدايشاسئنا ناؤبايحانا دةپ جازدئرتؤعا جذمسادئم. ءسويتئپ، اؤئلداعئ قاؤئمعا باعاسئ 50 تةثگة تذراتئن نان پئسئرئپ ساتا باستادئق. باستاپقئ ءتورت ايدا كاسئپكةر رةتئندة تئركةلمةدئم. ال قازئر قاراماعئما اؤئلدئث التئ ادامئن جذمئسقا الدئم. ولاردئث ءارقايسئسئنا 20 مئث تةثگةدةن جالاقئ بةرةمئن. اؤدان بيؤدجةتئنة ارنايئ سالئق تولةيمئن. ءوز وتباسئمدئ قامتاماسئز ةتةمئن.
ةرئنبةگةن ةتئكشئ بولار...
ال ةندئ قالالئق جةردة سول 150 مئث تةثگةنئ قالاي ذقساتؤدئث ةسةبئن شئعارساق... «قالالئق جةردة از-ماز قارجئمةن كاسئپ اشؤعا سذرانئپ تذرعان دذنية-ةتئكشئلئكتئ مةثگةرؤ» دةسةدئ ماماندار. مذنئ نئقتاي ءتذسؤ ءذشئن ةتئكشئ قاؤئمئمةن دة تئلدةسئپ كوردئك... بايقاعانئمئز، سول ةتئكشئ جذرتئنئث ئشئندة ءبئزدئث قاراكوزدةرئمئز ساؤساقپةن سانارلئق. ال ولاردئث تاؤئپ وتئرعان ءناپاقاسئ اجةپتاؤئر.
قذتتئقادام جانابئلوأ، ةتئكشئ:
- قالالئ جةردة تةك قانا جالاقئمةن كذنةلتؤدئث قيئن ةكةنئ بةسةنةدةن بةلگئلئ. مةن بذل كاسئپتئ كذتپةگةن جةردةن باستادئم. الدئمةن ءوز ذيئمدة كورشئ-قولاثعا تيئن-تةبةنگة قئزمةت كورسةتتئم. ايةلئم مذعالئم ةدئ. 150 مئث تةثگةگة نةسيةلئك ليميت كارتاسئن الدئ. مئنة، الدئمةن سول قارجئنئ ذقساتئپ كورؤدئ ءجون كوردئم. ءسويتئپ، كوك بازار ماثئنان 15 مئث تةثگةگة شاعئن دذثگئرشةكتئ جالعا الدئم. بذل بئلتئرعئ جئل ةدئ. قازئر جالعا الؤ قذنئ 20 مئث تةثگةگة ءوستئ. العاشقئ ايئندا بئردةن جالعا الؤ قذنئن ةكئ ايعا تولةدئم. وسئلاي 150 مئث تةثگةنئث 30 مئثئن جالعا تولةدئم. 70 مئثئنا ةتئك تئگةتئن ماشينا، ءبئز، ءجئپ ساتئپ الدئم. قالعان 50 مئثدئ دذثگئرشةكتئ قالپئنا كةلتئرؤگة جذمسادئم. وسئلايشا ءئسئمدئ باستادئم. قازئر كذندئك تابئسئم 8-10 مئث تةثگةنئ قذرايدئ. ةث از دةگةندة 6 مئث تةثگةگة اينالادئ. جالعا الؤ قذنئن؛ كذندةلئكتئ ورئنعا تولةيتئن سالئقتئ؛ باسقا دا شئعئنداردئ ةسةپتةگةندة، وتباسئما كئرةتئن ايلئق تابئس 90-100 مئث تةثگةنئ قذرايدئ. اسئرةسة كذز، قئس، كوكتةم ايلارئندا كئرئس كوزئ مولايادئ. جالپئ، ةتئكشئلئك - جئلدئث قاي مةزگئلئندة دة تابئسئ ازايمايتئن كاسئپ. سوندئقتان مذنئ ءوز بالالارئما دا ذيرةتكئم كةلةدئ...
مئنة، ةرئنبةستةن ةتئكشئ بولعان كةيئپكةرئمئزدئث بئزگة ايتارئ - وسئ. ونئث ويئنشا، قازاق بالاسئ ءسوزسئز ورتا كاسئپتئ مةثگةرؤئ كةرةك. سةبةبئ، نةگئزگئ تابئستئث كوزئ - وسئ ورتا كاسئپتة.
ومارتاشئنئث دا تابئسئ وسال ةمةس...
نةگئزئنةن، قازاق بالاسئ ذيرةنةر كاسئپتئث ءبئر ءتذرئ ومارتاشئلئق پا دةرسئث... ارينة، ارا ءوسئرؤدئث وثاي كاسئپ ةمةس ةكةنئ داؤسئز. ءبئراق باسقا شئعئنداردئ كةيئنگة ئسئرا تذرئپ، ساتئپ الؤ باعاسئن ةسةپتةگةندة 500 تةثگةدةن بولاتئن بالدئ ءار ذيادان 35 كةلئدةن جيناعاندا 100 ذيادان 3،5 توننا ءونئم الئنادئ. مذنئ ةسةپتةپ كةپ جئبةرسةثئز، ءبئر جازدئث ءتورت ايئندا كةمئندة 2 ميلليون تةثگة تازا پايدا تابؤعا بولادئ ةكةن. جالپئ، ومارتاشئلاردئث سوزئنة جذگئنسةك، ءبئر جئلدئق تاجئريبةدةن سوث ارا باعؤمةن ةمئن-ةركئن اينالئسئپ كةتؤگة بولادئ. ارا ذستاؤ اسا كوپ شئعئندئ تالاپ ةتپةيدئ. بذل كاسئپ ارنايئ جةر الؤدئ تالاپ ةتپةيدئ. «ومارتاشئلئق - شئعئنئ از، تابئسئ مول كاسئپ» دةسةدئ ماماندار. وسئ سالاداعئ كاسئپقوي مامان باقئتجان بةكادئروأ:
- ارا ءوسئرؤ، بال ءوندئرؤ تةك جةكة ادامداردئث ءئسئ بولئپ قالدئ. جاستار بذل سالانئ مذلدة ةسكةرمةيدئ. ماماندار دا قارتايئپ، سالا بذتئندةي ذمئت قالعانداي بولئپ بارادئ. ال بالدئ ساتئلئمعا شئعارساق، ايتارلئقتاي پايدا كورئپ وتئرمئز. ءبئر جازدئق تازا تابئسئمئز 2-2،5 ميلليون تةثگةنئ قذرايدئ. بئزدة ءبئر ارا ذياسئن ذستاؤعا شامامةن 6 مئث تةثگة كةتةدئ. ال ساپالئ «التاي» بالئن الؤ، ياعني اسئل تذقئمدئ ارا ذياسئن ذستاؤ ءذشئن 10-12 مئث تةثگة قاجةت. شئندئعئندا، ذيانئ ذستاؤعا كةتةر شئعئن از. بالدئ ءوندئرئپ العاننان كةيئنگئ تابئسئ مول. ءبئراق سالاداعئ وزةكتئ ماسةلة - مامان تاپشئلئعئ. بذل كاسئپتئ ءناسئپ ةتكةندةردئث قاراسئ جئلدان-جئلعا ازايئپ بارادئ.
راس، ءبئز بذگئن مئسال رةتئندة ءبئر-ةكئ ورتا كاسئپ ءتذرئن اتاپ-اتاپ كورسةتتئك. نةگئزئنةن، باعامداساق، 150 مئث تةثگةنئ ذقساتؤ ءذشئن ءبئرشاما كاسئپتئ شئر اينالدئرؤعا بولادئ. ارينة، قولئنان ءئس كةلةتئن قاؤئم باستاپقئدا سول 1000 ا ق ش دوللارئن سالؤ ارقئلئ شاشتاراز، تئگئنشئ، اسپاز كاسئبئن ءناسئپ ةتئپ، اجةپتاؤئر تابئس تابؤدا. جالپئ، وتاندئق نارئقتا 1000 ا ق ش دوللارئن ذقساتؤعا بولادئ، تةك ول ءذشئن بؤحگالتةريالئق ةسةبئثئز ناقتئ ءارئ مئقتئ بولؤئ كةرةك.
كاسئپتئ دوثگةلةتؤ ءذشئن قابئلةت كةرةك
ءبئز «بيزنةس الئپپةسئ» ايدارئن پايدالانا وتئرئپ، بةلگئلئ كاسئپكةرلةردئث قارئم-قابئلةتئن انئقتاؤ ماقساتئندا پسيحولوگ مامانداردئث كومةگئنة جذگئنئپ، تةست ساؤالدارئن دايارلادئق. بذل «بيزنةسكة ةندئ كئرئگئپ جذرگةن كاسئپ يةلةرئ كانئگئ كاسئبي كاسئپكةردئث جاقسئ قاسيةتئن ويئنا تذية جذرسئن» دةگةن نيةتتةن تؤئندادئ. بذگئنگئ تةست ساؤالدارئنا جاؤاپ بةرؤشئ - بةلگئلئ كاسئپكةر ازات قونئسبةكوأ. ونئث ئسكةرلئك قابئلةتئن انئقتايتئن - جوعارئ ساناتتئ پسيحولوگ ايمارا تئلةؤكينا.
«سيقئرلئ زاتتار دذكةنئ» تاقئرئبئنا ارنالعان سئناقتار
فانتازيا ءسئزدئث مئنةزئثئز جايلئ كوپ اقپارات بةرة الادئ. دذكةن سورةلةرئندة ءارتذرلئ عاجايئپ زاتتار تذر:
كورسةتپةيتئن قالپاق؛
كئلةم-ذشاق؛
بولاشاقتئ كورسةتةتئن اينا.
ؤاقئت ماشيناسئ
قابئرعا ارقئلئ كورؤگة مذمكئندئك بةرةتئن ةليكسير؛
باسقا ادامعا نةمةسة جانؤارلارعا اينالدئرئپ جئبةرةتئن جاقپاماي؛
بوگدة ادامداردئث ويئن وقؤعا مذمكئندئك بةرةتئن كامپيتتةر؛
الئستا تذرعان ادامداردئث اثگئمةلةرئن ةستؤگة كومةكتةسةتئن سذيئقتئق.
ءسئز قانداي زاتتئ تاثدايتئن ةدئثئز؟
انئقتاما: كاسئپكةرئمئزدئث جاؤابئ ؤاقئت ماشيناسئ بولدئ. ازات قونئسبةكوأ مئرزانئث باستئ ارتئقشئلئقتارئنئث ءبئرئ - تالداؤلئق مذمكئندئكتةر، قيئن جاعدايلاردان تةز شئعئپ كةتؤ جانة وزئنة جاؤاپكةرشئلئك جذكتةي الؤئ.
ةكئنشئ قويئلاتئن ساؤالدار:
1. ءسئز ساياحاتقا شئعؤدئ جوسپارلادئثئز. باستئ ذستانئمئثئز قانداي؟
ا) ءار كذنئ جاثا ذلگئدة كيئنؤ.
ب) تةك كةرةكتئ كيئمدئ الئپ ءجذرؤ.
أ) ازعانا زاتتاردئ الؤ.
جاؤابئ: أ
2. يوگا ساباعئنا بارؤعا ذسئنئس ءتذستئ. وزئثئزگة ءبئرئنشئ قانداي سذراق قويار ةدئثئز؟
ا) ساباق وتةتئن جةر قالاي جابدئقتالعان؟
ب) جاتتئعؤدئث قانداي تيئمدئلئگئ بار؟
أ) باعاسئ قانشا؟
جاؤابئ: ب
3. دذكةننةن سذيئكتئ زاتئثئزدئ الؤدئ جوسپارلادئثئز. سول زاتقا ءبئر اپتادان كةيئن جةثئلدئكتةر جذرةدئ. نة ئستةيسئز؟
ا) ةش نارسةگة قاراماستان سول زاتتئ ساتئپ الاسئز.
ب) شةتكة شئعئپ، ءبئراز ويلاناسئز؛
أ) ساتئپ الؤدئ كةيئنگة قالدئراسئز.
جاؤابئ: ا
4. ذيئثئزگة زات تاثداپ ءجذرسئز. قانداي كريتةري ءسئز ءذشئن ماثئزدئ؟
ا) ديزاين.
ب) ئقشامدئلئعئ.
أ) كوپ قئزمةتتئلئگئ.
جاؤابئ: أ
5. سؤپةرماركةتتةن ءبئر اپتاعا شامالاپ ازئق-تذلئك ساتئپ الايئن دةدئثئز. ناقتئ نة الاسئز؟
ا) ءدال سول كةزدة نة العئثئز كةلسة، بارلئعئن الؤ.
ب) ةث كةرةكتئ ازئق-تذلئكتةر مةن كوبئرةك ءتاتتئ تاعامدار.
أ) الدئن الا جاسالعان تئزئم بويئنشا ساؤدا جاساؤ.
جاؤابئ: أ
6. دةرةؤ أاليؤتانئ ايئرباستاؤ كةرةك بولدئ. ءبئرئنشئ قايدا باراسئز؟
ا) جاقئن ماثداعئ ايئرباستاؤ پؤنكتئنة.
ب) سةنئمدئ ايئرباستاؤ پؤنكتئنة.
أ) تةك قانا بانككة.
جاؤابئ: ب
انئقتاما: كاسئپكةرئمئزدة "أ" جاؤابئ باسئم بولعاندئقتان، مئناداي قورئتئندئ شئعاردئق: ذنةمدئلئگئثئز ءسئزدئث بالالئق شاعئثئزدان بار، ءبارئن الدئن الا ةسةپتةپ الاسئز. ءسئز بارلئق نارسةلةرگة نةمقذرايدئ قارامايسئز جانة بارئن اقئلعا سالئپ شةشةسئز. وسئ ءذشئن ءسئزدئ تؤئستارئثئز باعالايدئ. دوستارئثئز ءسئزدئث بةرگةن كةثةستةرئثئزگة ةشقاشان كذمان كةلتئرمةيدئ.
ستؤدةنتتةرگة ارنالعان بيزنةس-باستاؤ
بئزدئث باعامداعانئمئز، از-ماز قولدا بار قارجئنئ ستؤدةنت قاؤئمئنئث دا ذقساتؤئنا بولادئ. تومةندة كةلتئرئلگةن دةرةك - تةك ءبئزدئث عانا وي-قيالئمئز ةمةس. مذنئ ماماندارئمئز دايئن تذرعان بيزنةس-جوسپار دةپ وتئر. بذل بيزنةسپةن ءاربئر ستؤدةنت شذعئلدانا الادئ. وقؤ جئلئنئث باسئ - وسئ بيزنةستئ باستاؤدئث ةث ءتيئمدئ ؤاقئتئ.
سونئمةن، ءسئز بيزنةسئثئزدئ:
ا) ينستيتؤت بةينةسئ نةمةسة لوگوتيپئ باسئلعان كيئم، كوبئنةسة مايكالار، بةلگئشةلةر، باسقا دا زاتتاردئ ساتؤدان باستايسئز. مذنداي زاتتاردئ تةك جاثادان كةلگةن ستؤدةنتتةر عانا الئپ قويمايدئ. ينستيتؤتتئ بذرئن بئتئرگةن، ءبئراق ءوزئ وقئعان وقؤ ورنئن ةسكة تذسئرةتئن ةستةلئك زاتقا قذمار بئتئرؤشئلةر دة الؤئ مذمكئن.
ا) بذدان سوث دةكاننان ينستيتؤت نةمةسة فاكؤلتةت سيمأوليكاسئ بار مايكالار مةن بةلگئشةلةردئ جاساؤعا رذقسات الؤ كةرةك. بذل تةك ءوزئثئزدئث ادامدارمةن ءوزارا قارئم-قاتئناس جاساي ءبئلؤ قابئلةتئثئزگة بايلانئستئ. بار كةرةگئ - دةكاندئ كوندئرئپ، ءذزئلئس كةزئندة وسئ تاؤارلاردئ ساتؤعا رذقسات الؤ. رذقسات العان سوث تاؤارلاردئ ازئرلةؤگة كئرئسؤ كةرةك.
ب) ينستيتؤت نةمةسة فاكؤلتةت ةمبلةماسئن سايتتان نةمةسة اكئمشئلئكتةن الؤعا بولادئ. مايكا نةمةسة بةلگئشةگة باسئلاتئن ماكةتتئ جاساؤ ةشبئر قيئنشئلئق تؤعئزبايتئن سياقتئ: قولئث ءتذزؤ، ءوزئث ذقئپتئ بولساث بولعانئ. ال تاعئ دا ءبئر كةرةگئ، ول - گرافيكالئق رةداكتور. ءارئ قاراي شئعئنداردئ ةسةپتةيئك: ينستيتؤت ةمبلةماسئ باسئلعان 25 بةلگئشة، فاكؤلتةت ةمبلةماسئ باسئلعان 25 بةلگئشة جاساپ شئعارايئق. 50 داناعا شامامةن 250 ا ق ش دوللارئ جذمسالئندئ.
أ) ةندئ مايكالاردئ جاساپ شئعارامئز. ةمبلةمانئ ءوز بةتئثشة نةمةسة ارنايئ دةلدالمةن كةلئسئپ باسؤعا بولادئ. مايكانئث باعاسئ - شامامةن 200-300 تةثگة، ال وعان بةلگئ باسؤ 1000-2000 مئث تةثگةنئ قذرايدئ. تاعئ دا ةسئثئزگة سالايئق، ادامدارمةن كةلئسة ءبئلؤ كةرةك. ءارتذرلئ ديزاينمةن جاسالعان، ةمبلةماسئ بار، ءارتذرلئ باسؤ جولئمةن دايئندالعان 5-15 دانا مايكا جاساپ شئعارؤ كةرةك. بذل شامامةن 15-20 مئث تةثگةگة تذسةدئ. مايكا مةن بةلگئشةگة باسئلاتئن سؤرةتتئث قوسئمشا ديزاين تذرلةرئن دايئنداپ، ولاردئ قاعازعا باسئپ شئعارئثئز. بذل ذلگئلةردئ قئزئعؤشئلئق تانئتقاندارعا كورسةتةمئز. ال كذلكئلئ دة قئزئقتئ سؤرةتتةر باسئلعان مايكالار كاتالوگئن دايارلاساثئز ءتئپتئ جاقسئ، ولار دا كوپ جاستاردئث كوثئلئنةن شئعاتئنئ انئق.
گ) تاؤار كولعا تيگةن سوث ساتؤعا كئرئسةمئز. ءبئرئنشئ كذنئ اسا تانئمال تاؤار ءتذرئن بايقاؤ كةرةك تة، تاپسئرئستاردئ جيناپ، تئزئم قذراستئرؤ كةرةك. تاؤاردئث باعاسئن ءونئمنئث وزئندئك قذنئنان 20-100 پايئزعا دةيئن ءوسئرئپ قويساثئز تئپتةن جاقسئ. مئسالئ، ستؤدةنتتئث قالتاسئنا ءتيئمدئ بولؤ ءذشئن بةلگئشةنئ 500 تةثگةدةن، ال مايكالاردئ 500-1000-1500 تةثگةدةن ساتامئز. كةرةك بولسا، قوثئراؤ شالئپ، قوسئمشا تاؤارلاردئ لةزدة دايئنداپ شئعارؤعا تاپسئرئس بةرةمئز. شئعارئلعان قاراجاتتئ قايتادان اينالئمعا قوسامئز. ةگةر ءسئزدئث فاكؤلتةتئثئزدة 1000 ستؤدةنت وقيتئن بولسا، ءبئر اپتا ئشئندة 50-100 مايكا جانة 100-300 بةلگئشة ساتؤعا بولادئ.
زاثدئ بئلمةي، شارؤانئ ءيئرؤ مذمكئن ةمةس
ءومئرالئ قوپابايةأ، زاث عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور:
ةگةر ءسئز جةكة كاسئپكةرلئكتئ زاثدئ تذلعا رةتئندة تئركةلؤ ارقئلئ باستاعئثئز كةلسة، وندا سئزگة ءتيئستئ ذلگئدة تئركةؤدةن وتؤگة تؤرا كةلةدئ. جةكة كاسئپكةرلئكتئ ئسكة اسئرؤ ءذشئن تئركةؤدئ جذزةگة اسئراتئن ايماقتئق سالئق باسقارماسئ بولئپ تابئلادئ. جةكة كاسئپكةرلئك جةكة جانة بئرلةسكةن كاسئپكةرلئك تذرئندة جذزةگة اسئرئلادئ:
ا) جةكة كاسئپكةرلئك ءوزئنئث قذقئقتئق يةلئگئنة جاتاتئن مذلئك بازاسئندا ءوز بةتئنشة قئزمةت ةتةتئن ءبئر عانا جةكة تذلعادان قذرئلادئ. نةكةدة تذراتئن جةكة تذلعانئث جةكة كاسئپكةرلئكتئ جذزةگة اسئرؤئ ءذشئن جذبايئنان كةلئسئم الؤئنئث قاجةتئ جوق. تةك جةكة كاسئپكةرلئكتئ ئسكة اسئرؤ ءذشئن جةكة تذلعا جذبايئ ةكةؤئنئث ورتاق مذلكئن پايدالانار بولسا عانا ةكئنشئسئنئث كةلئسئمئن الؤئ قاجةت بولادئ.
ا) بئرلةسكةن كاسئپكةرلئك وزدةرئنة تيةسئلئ ورتاق مةنشئك قذقئعئنا جاتاتئن مذلئك بازاسئندا جذمئس ئستةيتئن بئرنةشة جةكة تذلعادان (جةكة كاسئپكةرلةر) تذرادئ. بئرلةسكةن كاسئپكةرلئك بارئسئندا جةكة كاسئپكةرلئككة بايلانئستئ بارلئق مامئلة جاسالادئ، قذقئقتار مةن مئندةتتةر بةلگئلةنئپ، ول بئرلةسكةن كاسئپورئننئث بارلئق قاتئسؤشئلارئ ارقئلئ ئسكة اسئرئلادئ.
جةكة كاسئپكةرلئكتئث ارتئقشئلئقتارئ:
ادامنئث ةثبةكپةن قامتاماسئز ةتئلؤ جانة اقشا تابؤ پروبلةمالارئن شةشةدئ؛
قئمبات ةمةس ءارئ تةز ارادا تئركةؤگة بولادئ؛
مةملةكةتتئك رةتتةؤگة از ذشئرايدئ؛
تئم كوپ قذجات جذرگئزؤدئ قاجةت ةتپةيدئ.
جةكة كاسئپكةرلئكتئث كةمشئلئكتةرئ:
مذراعا قالمايدئ؛
العاشقئ كاپيتال جيناؤ قيئندئعئ؛
كاسئپكةر جةكة مذلكئن تاؤةكةلگة تئگةدئ.
جالپئ، زاثدئ بئلمةي، شارؤانئ دوثگةلةتؤ مذمكئن ةمةس. جةكة كاسئپكةرلةر ءوز مئندةتتةمةلةرئ ءذشئن قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث زاثدارئنا سايكةس، ءوندئرئپ الؤعا جاتپايتئن مذلئكتةرئن قوسپاعاندا، ءوزئنئث بار مذلكئمةن جاؤاپكةرشئلئكتة بولادئ.
بيزنةس-جوسپار
ئرئمشئك جانة سذزبة ءوندئرئسئن قذرؤعا بيزنةس جوسپار
باستاپقئ سالئنار قارجئ - 150 مئث تةثگة. قئزمةتتئث نةگئزگئ ماقساتتارئ ئرئمشئك جانة سذزبة ءوندئرؤ جانة ونئ ساتؤ بولئپ تابئلادئ. بيزنةس-جوسپار دايارلاؤدا ةكونوميست ساراپشئ مةيرام قابدارحمان ذلئنئث كومةگئنة جذگئندئك:
بئزدةگئ بيزنةس-باستامالاردئث كةمشئندئگئ يدةيالاردئث ازدئعئنان با، الدة بيزنةس-كليماتتئث ناشارلئعئنان با؟
ورازالئ سابدةن، ةكونوميكا عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور:
- مةنئثشة، بذل بئزدةگئ ناق وسئ سالادا «بارماق باستئ كوز قئستئ» ارةكةتتئث دةندةپ تذرعاندئعئنان. سةبةبئ قازئر ءسئز يدةياثئزدئ الئپ، بيزنةستئك ورتاعا كئرئككئثئز كةلةدئ دةلئك، ءبئراق سول يدةيانئث كةرةكسئز بولئپ شةتكة ئسئرئلئپ قالاتئنئ جاسئرئن ةمةس. ويتكةنئ ول يدةياثئزدئ جذزةگة اسئرؤ ءذشئن ءبئرئنشئ كةزةكتة ءسئزدئث قولئثئزدا قئرؤار قارجئ، بذدان سوث ذلكةن لاؤازئمدئ تامئر-تانئسئثئز بولؤئ كةرةك. مئنة، بئزدةگئ بيزنةسكة تئكةلةي كةرئ اسةرئن تيگئزئپ وتئرعان قذبئلئس - وسئ. بذدان سوث قايتئپ حالئقارالئق دةثگةيدةگئ بيزنةس-كليمات ورنايدئ؟! ءوز باسئم بذعان قاتئستئ بئرنةشة ذسئنئس ايتتئم. ءبئز بيزنةسكة ئثعايلئ ورتا قالئپتاستئرئپ، يدةيالار لةگئن جاساقتاؤ ءذشئن الدئمةن كئشئ يننوأاسيالئق بيزنةسكة قاتئستئ ارنايئ زاث قابئلداعانئمئز ءجون. يننوأاسيانئث ءوزئ جاثا يدةيا ةمةس پة؟! ال بئزدة شاعئن جانة ورتا بيزنةستة وسئ جاثا يدةيانئ قولداؤ تؤرالئ زاث جوق. بذدان سوث قالايشا بيزنةستئك ورتا قالئپتاسادئ؟ قايتئپ جاثا يدةيا تؤئندايدئ؟ ةگةر ءبئز بولاشاقتا وزئندئك بيزنةستئك ورتا قالئپتاستئرئپ، بيزنةستئك يدةيالاردئ قولدايمئز دةسةك، ارنايئ زاث قابئلداؤعا قاتئستئ ذسئنئستار ةسكةرئلؤئ قاجةت...
توعجان شاياحمةتوأا، ةكونوميست ساراپشئ:
- بئزدة ءبئرشاما يدةيالار دا بار. وزئندئك كئشئگئرئم بيزنةستئك ورتا دا قالئپتاسقان... مةنئثشة، مذنئ ودان ءارئ تةرةثدةتئپ دامئتؤعا بئزدةگئ كاسئپكةرلةردئث بةلسةندئلئگئ جةتئسپةيدئ. سوثعئ كةزدةرئ كاسئپكةرلةردئث قذقئن قورعاؤ ماسةلةسئ، ةكونوميكالئق قئلمئستاردئ جذمسارتؤ جايئ ءجيئ تالقئلانؤدا. ءوز باسئم «بذل ءذردئس ةلدةگئ كاسئپكةرلئكتئ دامئتؤ ءذشئن اؤاداي قاجةت» دةپ ويلايمئن. ءبئز كةيئنگئ ةكئ جئلدا ةلدةگئ شاعئن جانة ورتا بيزنةستئ قولداؤعا ايرئقشا نازار اؤداردئق. اينالئپ كةلگةندة وسئ ءذردئس وث ناتيجة بةردئ. وتاندئق كاسئپكةرلةرئمئز وزدةرئنة دةگةن قولداؤدئ انئق سةزئندئ. دةگةنمةن يدةيا ذسئنؤدا، سول يدةياسئن جذزةگة اسئرؤدا كاسئپكةرلةرئمئزدئث بةلسةندئلئگئ ءالئ دة كةمشئندةؤ. سوندئقتان ايتارئم، كاسئپكةرلةرگة بذل رةتتة مةملةكةت تاراپئنان قولداؤدئ كذشةيتؤ كةرةك. ارناؤلئ يدةيالار ذسئنئپ، ولاردئ جذزةگة اسئرعان كاسئپورئندارعا سئياقئ تاعايئنداؤ؛ بيزنةستئ ورئنسئز تةكسةرؤگة جول بةرمةؤ؛ بيزنةسكة باقئلاؤدئ كذشةيتؤ جايئن ودان ءارئ جذزةگة اسئرؤ كةرةك. سوندا عانا يدةيالار لةگئ ارتئپ، ونئ ةمئن-ةركئن جذزةگة اسئراتئن بيزنةستئك كليمات قالئپتاسادئ.
ءجذمادئل بايعذنشةكوأ، تةحنيكا عئلئمئنئث دوكتورئ، پروفةسسور:
- نةگئزئندة، ءبئزدئث كاسئپكةرلةرئمئز ئزدةنؤدةن، اشقان جاثالئعئنئث جوباسئن جارقئراتئپ كورسةتة بئلؤدةن كةندة ةمةس. ارامئزدا بئلئكتئ، ئزدةنئمپاز، كاسئبئنة جاؤاپكةرشئلئكپةن قارايتئن ازامات بارشئلئق. دةسةك تة، قازاق كاسئپكةرلئگئ وزئندئك ورتاسئن، بةت-بةدةرئن ءالئ دامئتا الماي وتئر. «قازاقستان ةكونوميكاسئن عئلئمي نةگئزگة باعئتتايمئز. كاسئپكةر مةن بانك اراسئن جالعايمئز» دةگةن پئكئرلةر كوتةرئلگةندة، وتاندئق كاسئپكةرلةر «ءاي، ءبئر باعئمئز جاناتئن شئعار» دةپ ذمئتتةندئ. ايتسة دة جاثا يدةيالاردئ وندئرئسكة ةنگئزئپ، بار دذنيةنئ ءتيئمدئ پايدالانؤ جاعئنا كةلگةندة تاعئ دا كةمشئن تذستئك. ءبئر عانا ايتارئم، بئزدة بيزنةستئ دامئتؤعا باعئتتالعان قانشاما يننوأاسيالئق يدةيالاردئث جوباسئ شاث باسئپ جاتئر. «نة قاجةت، نة جاثالئقتارئث بار؟» دةپ ءبئر شةنةؤنئك قئزئعؤشئلئق بئلدئرگةن ةمةس. قاجةت دةسةثئز، «بيزنةس-يدةيالاردئ شةتةلدةن-اق ساتئپ الا سالامئز» دةگةن اتقامئنةرلةر دة بولعان. ال وسئدان كةيئن ءبئزدئث يندؤستريالئق-يننوأاسيالئق جوبالاردئث تاسئ ورگة دومالاي قويار ما ةكةن؟!
بةتتئ ازئرلةگةن قارلئعاش زارئققان قئزئ
دةرةككوز:«الاش ايناسئ» گازةتئ