ءبئز قازاق بولعاسئن، قازاقستانعا ورالعاندا ونئث ازاماتتئعئن الئپ جاتقان وزگة ذلتتاردان ءاردايئم ءبئر ساتئ جوعارئ تذرؤئمئز کةرةک

 استانا. 19 - ماؤسئم. قازاقپارات - قئتايداعئ شةتةلدئک ستؤدةنتتةردئث ءبئر-بئرئمةن ءوزارا ارالاسؤئ جانة کوپتةگةن جاعدايدا ءتذسئنئسئپ کةتؤئ تةز دة، ال کةرئسئنشة وسئ ةلدة قانشا ذزاق جذرگةندئکتةرئنة قاراماستان، سولاردئث باسئم بولئگئنئث قئتايلئقتارمةن سونشالئقتئ ءسئثئسئپ کةتؤئ قيئن. جانة ءبئر بايقاعانئم - ءبارئمئز ءبئر قازاقتئث بالاسئ بولساق تا، قازاقستاننئث قازاعئ مةن قئتاي قازاقتارئنئث ءتئل تابئسؤئ دا کوپ ورئندالا بةرمةيتئن قذبئلئس.

ءبئز قازاق بولعاسئن،  قازاقستانعا ورالعاندا ونئث ازاماتتئعئن الئپ جاتقان وزگة ذلتتاردان ءاردايئم ءبئر ساتئ جوعارئ تذرؤئمئز کةرةک

 بةينة ءبئر ةکئ ةل اراسئنداعئ شةکارا ءبئزدئث سانا-سةزئمدةرئمئز بةن وي-تذسئنئگئمئزدئث دة اراسئن ءبولئپ تذرعانداي... نةلئکتةن بذلاي؟! جاقسئ، مذنئث سةبةبئن ءبئرئ - ورئس تئلدئلةر دة، ةکئنشئسئ - تازا قازاقتئلدئلةر دةپ تذسئندئرةيئک. ال قازاق تئلئندة تازا سويلةيمئز دةگةن ءبئز سياقتئ قازاقتارمةن دة نةگة قويان-قولتئق ارالاسا المايدئ؟ (نةمةسة ارالاسا المايمئز؟) وسئ جانة قئتاي-قازاق قارئم-قاتئناسئ توثئرةگئندةگئ باسقا دا ساؤالدارمةن جذمابةکپةن کةزدةستئم. جذمابةک المابةک ذلئ - مةن وقئپ جاتقان وقؤ وشاعئنئث ستؤدةنتئ. قئتايدئث التاي ايماعئندا تؤعان قازاق. قازاق ةلئن سئرتئنان باقئلاپ، قازاققا قاتئستئ جاثالئقتاردئ قالت جئبةرمةي وقئپ جذرةتئن ئزدةنئمپاز، کوزئ اشئق، کوکئرةگئ وياؤ ازامات. مةن قئتايعا کةلگةلئ ءبئزدئث قارئم-قاتئناسئمئز ءتاپ-ءتاؤئر. کوپتةگةن تاقئرئپتا اشئق سويلةسةتئن بولعاندئقتان دا جذمابةکتئ وسئ جولئ تاعئ دا اثگئمةگة تارتتئم:

- قازاقستاننئث اقپارات قذرالدارئ تاراتئپ جاتقان کذندةلئکتئ جاثالئقتاردان قول ذزبةي، ينتةرنةت پاراقشالارئ ارقئلئ قازاقستاندا بولئپ جاتقان جالپئ جاعدايلارعا قاتئستئ قازاق قوعامئنئث پئکئرلةرئن وقئپ تذراسئث... سةنئ تاثعالدئراتئن نةمةسة سةنئث پئکئرئثة قايشئ کةلةتئن دذنيةلةر بار ما؟

- ماعان قازاقستان قوعامئنئث قئتايدان قورقاتئنئ کوثئلئمة قونئثقئرامايدئ. قئتاي اسکةر جئبةرئپ باسئپ الادئ ةکةن دةگةن سياقتئ نةگئزسئز اثگئمةنئ کوپ قوزعايدئ. مةنئثشة، بذل قازاقستاندا قئتاي ةلئن زةرتتةيتئن ارنايئ ينستيتؤتتاردئث جوقتئعئنان، ءارئ سينولوگ ماماندارئنئث ساراپتامالئق ماقالالارئنئث ازدئعئنان دةپ ويلايمئن. سويتةدئ دة، ارکئم وزئنشة پئکئر تاراتادئ... قئتاي تاريحتان قاراساثئز دا ةش ؤاقئتتا بئرةؤگة سوعئس اشئپ، نة بولماسا باسقانئ جاؤلاپ کئرگةن حالئق ةمةس. کةرئسئنشة، تالايلاردئث ةزگئسئن کوپ کورگةن... بار ماسةلة قئتايدئث سانئندا بولئپ وتئر...

مةنئثشة، قئتاي ورتالئق ازيا ةلدةرئنة قاتئستئ ةکئ ماقساتتئ عانا کوزدةيدئ. ونئث ءبئرئ - ةکونوميکالئق مذددة. قازئر قازاقستاننئث ءئرئ جول قذرئلئستارئن جذرگئزئپ، ال ولاردئث الپاؤئت مذناي کومپانيالارئ قازاقستاننئث مذنايئنا ورتاقتاسئپ وتئر. سول سةبةپتئ دة قئتايعا ماثئزدئ ماسةلة - قازاقستان قوعامئنئث تذراقتئلئعئ. قئتاي ورتالئق ازيا ةلدةرئندة ءتذرلئ تةررورلئق بذلئکشئلئکتئث بولماؤئنا مذمکئندئگئنشة کوثئل ءبولئپ کةلةدئ. جاقئندا عانا ش ئ ذ-نئث قئتايدا وتکةن کةزةکتئ جيئلئسئندا، قئتاي ورتالئق ازيا ةلدةرئنئث قاؤئپسئزدئگئنة باعئتتالعان ارنايئ باعدارلاما ذشئن تاعئ دا 10 ميلليارد دوللار قاراجات بولةتئنئن مالئمدةدئ. وسئ ذيئم ارقئلئ شئنجاث ايماعئنئث تذراقتئلئعئن ساقتاپ قالعئسئ کةلةدئ. قازاقستاندا الدا-جالدا قاندايدا ءبئر جاعداي تؤئنداي قالسا، ول قازاقتار کوپ شوعئرلانعان سول شئنجاث ايماعئنا مئندةتتئ تذردة ئقپالئ بولادئ، ءسويتئپ، تذراقسئزدئق ورنايدئ دةپ ةسةپتةيدئ. جالپئ، قازاقستان قئتايدئ وزئمةن قاتار قويئپ، تةث دارةجةدة قاراؤئ کةرةک. ال نةگئزئنةن قازاقستانعا قورعانؤ کةرةک بولسا، ساقتئقتئ ةث الدئمةن رةسةيدةن باستاعانئ دذرئس قوي. قازئرگئ رةسةيدئث قازاقستانعا ئقپالئ کذن ساناپ ارتئپ بارادئ. قازاق قوعامئنداعئ ءتئل ماسةلةسئ، جالپئ قازاقتئث ذلتتئق مذددةسئنة قاتئستئ دذنيةلةرگة رةسةيدئث تئکةلةي اسةرئ وتة کذشتئ دةپ ةسةپتةيمئن.

- ال قازاقستاننئث قئتايدان الارئ نة، سةنئثشة؟

- قازاقستان قئتايدئث ذساق-تذيةک زاتتارئن تاسؤدان بئرتئندةپ بولسئن ارئلا باستاؤدئث جولدارئن قاراستئرؤئ کةرةک. ودان دا کئشئ - گئرئم ءوندئرئس وشاقتارئن کوشئرؤ مةملةکةت ءذشئن الدةقايدا ءتيئمدئ بولار ةدئ. شاعئن بيزنةستئث وسئ ءتذرئن دامئتسا قازاقستانداعئ جذمئسسئزدئق ماسةلةسئنة دة از دا بولسا سةپتئگئن تيگئزةرئ ءسوزسئز ةدئ. نةگئزئ بذل قازاقستان سياقتئ بئلدةي ءبئر مةملةکةت ءذشئن اسا قيئن شارؤا ةمةس.

ودان کةيئن وتاندئق تاؤارلاردئ جاسقانباي قئتايعا ةکسپورتقا شئعارؤ قاجةت. الدةکئمدةر «قئتايعا ءبئزدئث تاؤار کةرةک بولماس؟!» دةيتئن شئعار. بذل - قاتة تذسئنئک. جاقئندا عانا ءبئر جاثالئقتان وقئپ قالدئم: قئتايدئث کؤنمين قالاسئندا وتکةن ءبئر حالئقارالئق جارمةثکةدة، وثتذستئک افريکانئث ءبئر ازاماتئ قازاقستاننئث کونديتةرلئک ءونئمئن ساتقان ةکةن. ءتاتتئ، تازا قذرامدئ شوکولادتاردئ سونداعئ حالئقتئث بئردةن تالاپ الئپ کةتکةنئن جازادئ. بذل نةنئ بئلدئرةدئ؟ مةيلئ، قاي ةلدئث بولماسئن تذرمئس جاعدايئ جاقسئ حالقئ قاشاندا ساپالئ تاؤار تذتئنادئ دةگةن ءسوز. قئتاي زات وندئرؤدة الةمنئث الدئثعئ شةبئندة تذر دةسةک تة، مذنداعئ اؤقاتتئ جاندار ءتئپتئ قاراپايئم تذرمئس زاتتارئنئث ءوزئن سول ةؤروپادان الادئ. سوندئقتان قازاقستان ءذشئن وتاندئق تاؤار ونئمدةرئن دامئتؤئ وتة پايدا اکةلةتئن جول دةپ ايتار ةدئم.

- قازئرگئ تاثدا وسئنداعئ قازاق وتباسئلارئ ءذشئن قازاقستانعا قونئس اؤدارؤ ماسةلةسئ قانشالئقتئ ماثئزدئ؟

- مذنداعئ قازاقتاردئ مةن کةمئندة ةکئ توپقا بولةتئن ةدئم. ءبئرئ (اسئرةسة التاي قازاقتارئ) - "ءبئز تذرئپ جاتقان جةر - اتام زاماننان قازاقتئث جةرئ. ءبئز ةشقايدا دا بارمايمئز" دةيتئندةر. ءبئراق بذلاردئث قئتايلاسپاؤئنا ةرئک قالماي بارا جاتئر. قازئر انا ءتئلئمئز، ادةبيةتئمئز مةکتةپتةگئ قاتارداعئ پاندةردئث ءبئرئ عانا بولئپ قالدئ. ءبئر سوزبةن ايتسام، قازئر اؤئلعا بارساثئز جاس بالالار الدئثئزدان قئتايشا امانداسئپ جذگئرئپ شئعاتئن جاعدايعا جةتتئک. قازاقشاسئن مذلدةم ذمئتقان جاستار کوبةيئپ جاتئر. ةکئنشئ ءبئر توپقا (مةملةکةتتئک جذمئستاعئلار مةن ةثبةک جاسئنداعئ ازاماتتار) قئتاي مةملةکةتئ ازئن-اؤلاق جذمئسئن بةرئپ، جاعدايئنا قارايلاسئپ، بذل ءتئل، ذلت ماسةلةسئ جايئندا ولارعا ءتئپتئ تةرةثئرةک ويلانؤعا ةرئک تؤعئزباي وتئر. الگئ ءتئلئ قازاق بولعانئمةن دة جذرةگئ قازاق دةپ سوعا المايتئن، قازاقشا ويلاي المايتئن ءدذبارالار وسئندايدان پايدا بولماؤشئ ما ةدئ؟! ال جالپئ ايتقاندا، قازاقستانعا ءبئرجولا بارؤعا نيةتتئلةر کوپ. ءبئراق سول قونئس اؤدارؤ ساياساتئ ولار ءذشئن اؤئر ءتيئپ جاتئر. نةگة ةکةنئ تذسئنئکسئز، اسئرةسة، قازاقستان جاعئ کوپ اؤئرتپالئق جاساپ وتئرعان سياقتئ...

- سوندا سةنئث ويئثشا ناعئز قازاق قايدا ءوزئ؟

- قازاقتاردئ جةرگة ءبولئپ قارامايئق. ءوز تئلئندة ماقتانئشپةن سويلةيتئن، ذلت مذددةسئن قاشاندا بارئنةن بيئک قوياتئن، ءدئنئ مةن ءدئلئن ساقتاعان، ةرکئن ويلئ قازاقتئث ازات ذلدارئ مةن قئزدارئ قايدا بولماسئن بار. جانة ةل ةرتةثئ سولارعا اماناتتالادئ.

- قازاققا ايتار ءؤاجئث بار ما؟

- قئتايداعئ قازاق اعايئنداردئث ماسةلةسئن ءسوز قئلعان ءار جاثالئق وسئنداعئ قانداستارئثئزدئ ةلةث ةتکئزبةي قويمايدئ. «قازاقستانعا قذر الاقان کةلمةي، بئلئمئمةن، ةثبةک کذشئمةن کةلسئن...» دةگةن سياقتئ پئکئرلةر سئزدةر جاقتا ءجيئ ايتئلادئ. دذرئس! قازاقستان دةيتئن جاس ةل ءذشئن ءبئز سياقتئ حالئقتئث ماثداي تةرئ کةرةک. ونئ بارلئعئمئز قولدايمئز. قولئمئزدان کةلةتئن کومةکتئ ايانئپ قالايئق دةپ تذرعان جوقپئز. کةرئسئنشة، ءبئر تامشئ ماثداي تةرئمئز توگئلسة، سول قازاقستان ءذشئن بولسا ةکةن دةيتئن ازاماتتاردا سان جوق. الايدا ونداي تالاپتئ جالپئعا بئردةي قويؤعا بولمايدئ عوي. بئرةؤدئث دةنساؤلئعئ جارامايدئ، ةندئ ءبئرئ قارت بولؤئ مذمکئن دةگةن سياقتئ... ءبارئن ايت تا ءبئرئن ايت، بئزدةردئث ماثدايئمئزدا "قازاق" دةپ جازئلئپ، جذرةگئمئز "قازاق" دةپ سوعئپ تذرادئ. مةيلئ، قانشالئق ءبئلئمدئ، قازاقستانعا پايداسئ بولسئن، بئزدةر باسقا ةلدةن کةلئپ قازاقستاننئث ازاماتتئعئن الئپ جاتقان وزگة ذلتتاردان اردايئم ءبئر ساتئ جوعارئ تذرؤئمئز کةرةک دةپ ويلايمئن. سةبةبئ ءبئزدئث قانئمئز دا، جانئمئز دا - قازاق! سوندئقتان وسئنداعئ ءار قازاقتئث قازاقستاننان ذلةسئ بار دةپ ةسةپتةيمئن. بئردةثةنئ تئندئرئپ کةتپةسة دة، وسئندا جذرگةن ءار قازاق بالاسئ ءوزئنئث قازاق ةکةنئن ةش ؤاقئتتا ةسئنةن شئعارماعان. ءتئپتئ ولاردئث ةثسةسئن کوتةرئپ جذرةتئنئ - سول "قازاق" دةگةن ءسوز عانا بولؤئ مذمکئن. سوندئقتان دا قئتايداعئ باؤئرلارئ جايئندا وعاش وي ءبئلدئرئپ، کوثئلگة سؤ سةپکةندةي قئلاتئن اؤئر سوزدةر ايتئلماسا ةکةن دةيمئن.

- سالماقتئ وي ايتقانئثا راقمةت! امان بول، باؤئرئم!

    ةرتاي ءنذسئپجانوأ،

 قئتايدئث شةنيان قالاسئنداعئ سولتذستئک-شئعئس

  ؤنيأةرسيتةتئنئث ماگيسترانتئ

    دةرةککوز: «جاس الاش» گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى