قازاق ةلئ تذبئندة تذگةل قازاقشا سويلةيتئن بولادئ

 استانا. 15- ماؤسئم. قازاقپارات - قوعامدا ورئستئلدئلةر مةن قازاقتئلدئلةردئث اقپاراتتئق سوعئسئ ءجذرئپ جاتقان سةكئلدئ. جاقئندا ذلت پاتريوتتارئنئث «قازاق ءتئلئ جانة باسقا دا 10 ماسةلة تؤرالئ» دةگةن مالئمدةمةلةرئ جارئق كوردئ.

قازاق ةلئ تذبئندة  تذگةل  قازاقشا سويلةيتئن بولادئ

 وندا ولار قازاق پروبلةماسئن شةشؤ جولدارئن ذسئنادئ. كةرئسئنشة ورئستئلدئ اقپارات قذرالدارئندا «ةگةر قازاقستاندا قازاق ءتئلئ باسئمدئققا ية بولاتئن بولسا، وندا ءبئزدئث قوعام ХVIII عاسئرعا شةگئنةدئ» دةگةن سيپاتتا ماقالالار كوبةيدئ. وسئ جانة وزگة دة ماسةلةلةر توثئرةگئندة، ساياساتتانؤشئ، ةكونوميست مذحتار تايجاندئ اثگئمةگة تارتقان ةدئك.

       «يمپةريا قازاقتئث ذلتتئق رؤحئن جانئشتادئ، سودان ءالئ ذركؤدةمئز»

   - مذحتار بولاتحان ذلئ، سئزدئثشة، قازاق ءتئلئ - وركةنيةتتئث ءتئلئ بولا الا ما؟

   - ارينة، بولا الادئ. ةگةر قازاق ءتئلئ وركةنيةتتئث ءتئلئ بولا الماسا، جاپون جانة كارئس، پولياك جانة گرؤزين، وزبةك جانة تذركئمةن، تذرئك تئلدةرئ دة وركةنيةتتئث ءتئلئ بولا الماس ةدئ. ول مةملةكةتتةر ХVIII عاسئردئث شيرةگئندة ءومئر ءسذرئپ وتئر ما؟ الةمنئث ةث الدئثعئ دامئعان مةملةكةتتةرئ سانالاتئن ةؤروپا ةلدةرئ دة ذلتتئق تئلدةرئمةن ءومئر سذرةدئ. جالپئ، بذلاي دةپ تراكتوأكا جاساؤ كذلكئلئ.

   - جالپئ، قازاق ءتئلئ قارجئنئث، عئلئمنئث، تةحنيكانئث ءتئلئ بولا المايدئ دةگةن پئكئرلةر قازاقستان تاؤةلسئزدئك العان كذننةن بذگئنگة دةيئن ءالئ تئنعان جوق.

    - وكئنئشكة قاراي، بذل پئكئرلةر جوعارئدا كةيبئر ادامداردئث عانا اؤزئنان ايتئلئپ جذرگةن جوق. سونئمةن قاتار، وپپوزيسيانئث دا پئكئرئ بذدان كوپ الئستاي قويمايدئ. الايدا بذنئث بارلئعئ قاتة پئكئر. الئسقا بارماي-اق، تذركيانئ مئسالعا الايئقشئ. ولاردا نة مةديسينا جوق پا، بانكئلةر تذركئ تئلئندة جذمئس جاساي الماي جاتئر ما؟ دةمةك، بذل پئكئرلةردئث بارلئعئ وزئنةن-ءوزئ جوققا شئعاتئن بولادئ. قازاق ءتئلئ - ءجذز پايئز مةملةكةتتئك ءتئل بولا الاتئن مذمكئندئگئ زور ءتئل. بذل ءذشئن تةك نيةت قانا كةرةك. وكئنئشكة قاراي، بئزدة ذكئمةتتة، بيلئكتة نيةت تة، قذلئق تا بولماي تذر. بيلئگئمئز ءوز تئلئنةن ءوزئ جةرئپ، ءوز ءتئلئن مةنسئنبةسة، وعان امال قانشا. ةگةر بيلئك ءوز مةملةكةتتئك تئلئندة سويلةمةسة، ونئث قوعامعا قاجةتتئلئگئ قانشا. ونداي قوعامدا ءتئلدئ ذيرةنؤگة ذمتئلئس تا بولمايدئ.

    - مئسالئ وتكةن عاسئردئث 90- جئلدارئنان 2000- جئلدئث باسئنا دةيئن وسئنداي قازاققا قارسئ ماقالالار ءورشئپ كةتكةن بولاتئن. دةگةنمةن 2000- جئلدان سوث، مذنداي ماقالالاردئث سانئ ازايئپ، ورئستئلدئ گازةتتةردئث مةملةكةتشئلدئككة مويئنسذنؤئ بايقالعان بولاتئن. ءبئراق سوثعئ ةكئ جئلدا ول ءذردئس قايتا جانداندئ. ونئث سةبةبئن نةدةن ئزدةؤگة بولادئ؟

   - مةنئثشة، بذنئث ارتئندا ارنايئ ءبئر ساياسات تذرعان سةكئلدئ. ءبئراق بذل ساياساتتان ةشتةثة ونبةيدئ. ويتكةنئ قازاقستانداعئ قازاقتاردئث ذلةس سالماعئ 70 پايئزدان استئ. مةكتةپ وقؤشئلارئنئث 70 پايئزدان استامئ قازاق مةكتةپتةرئندة ءبئلئم الادئ. دةمةك ةندئ ون جئلدا بيلئك قالاسئن، قالاماسئن قازاقستان قوعامئ قازاقتئلدئ قوعامعا اينالادئ. ول تابيعي جاعداي.

   - قانات قابدئراحمانوأ دةيتئن قازاق تئلئنة قارسئلاردئث ءبئرئ «تذركئستان» گازةتئنة بةرگةن سذحباتئندا «كةزئندة يؤگوسلاأيادان سةربتةردئ تازارتقئسئ كةلدئ. اقئر سوثئندا ول ةل بئرنةشة مةملةكةتكة ءبولئنئپ كةتتئ. ةگةر قازاقستاندا ورئستاردئ ئعئستئرؤ ساياساتئن ذستانساق، ءبئز دة بولشةكتةنئپ كةتةمئز» دةپتئ. بذعان نة دةيسئز؟

   - بذل دا ناداندئقتئث ءبئر بةلگئسئ. ويتكةنئ يؤگوسلاأيا فةدةراسيالئق مةملةكةت بولدئ. حورأاتيا، چةرنوگوريا جانة بوسنيالئقتار وزدةرئنئث تاريحي مةكةنئندة ءومئر ءسذرئپ جاتتئ. قازاقستاننئث نةگئزگئ حالقئ - قازاقتار. مةملةكةتتئث اأتوحتوندئ ذلتئ - قازاقتار. قالعاندارئ - دياسپورا وكئلدةرئ. سوندئقتان قازاقستاندئ ةشكئم بولشةكتةي المايدئ.

   - قانات قابدئراحمانوأتئث، جانئبةك سذلةيةأتئث ءبئزدئث گازةتكة بةرگةن سذحباتئندا، دانيار اشئمبايةأتئث «أرةميا» گازةتئندةگئ سذحباتتارئندا «قازاقتار تاؤةلسئزدئك ءذشئن بةل شةشئپ كذرةسكةن جوق. ولاردئث ذلتتئق پاتريوتتئق سةزئمئ سوأةت وداعئ كةزئندة كورئنگةن جوق. گرؤزيادا، ءازئربايجاندا ءوزئن-ءوزئ ورتةپ جئبةرگةن نةمةسة ديسسيدةنت بولعان تذلعالار بولدئ» دةيدئ. جالپئ، قازاقتئث پاتريوتتئق سةزئمئ تؤرالئ نة ايتاسئز؟

- مةن دانيار اشئمبايةأتئث ماقالاسئن وقئدئم. ارينة، ول جئگئت ءوزئنئث دةثگةيئندة وي ايتادئ عوي. ول «مةن - قازاق ةمةس، قازاقستاندئقپئن» دةيدئ. ول قازاق تاريحئنان قانشالئقتئ حاباردار ةكةنئن بئلمةيمئن. ءبئراق ХVIII عاسئردان بةرئ قاراي قانشاما ذلت-ازاتتئق كوتةرئلئسئ بولعانئ ءمالئم. ايتالئق، سئرئم دات ذلئ، قاسئم سذلتان، قاسئم سذلتاننئث بالاسئ كةنةسارئ حان، ماحامبةت پةن يساتاي باستاعان كوتةرئلئستةر بذكئل الةمگة ايان. دةمةك، 19- عاسئر بويئ قازاقتار رةسةي بوداندئعئنا قارسئ اتقا مئندئ. 20- عاسئردا كوتةرئلئس تة از بولعان جوق.

مئسالئ اشارشئلئق كةزئندة قازاقستاندا 370 كوتةرئلئس بولعان ةكةن. 20- عاسئر قازاق ءذشئن وتة سذراپئل عاسئر بولدئ. يمپةريا ولاردئث ذلتتئق رؤحئن جانئشتادئ. رةسةي بوداندئعئنا دةيئن قازاقتاردئث ءوزئ ءبئر يمپةريا بولعان. سانئ وزبةكتةردةن الدةنةشةگة ارتئق ةدئ. ءبئراق 20- عاسئردا قازاق حالقئنئث جارتئسئنان استامئ قولدان جاسالعان گةنوسيد سالدارئنان قئرئلئپ قالدئ. دةگةنمةن قازاقتار مذلدةم بوي كوتةرمةدئ دةؤگة كةلمةيدئ. ايتالئق، 1962- جئلئ ماسكةؤدة جاساقتالعان «جاس تذلپار» ذيئمئن دا يمپةريانئث وزبئر ساياساتئنا دةگةن قارسئلئق دةپ تذسئنؤگة بولادئ. ال 1986- جئلئ الاثعا شئققان قازاق جاستارئنئث بذلقئنئسئ الةمدئ دئرئلدةتكةن الئپ ك س ر و-نئث قذلاؤئنا باستاؤ بولعان جوق پا؟!

 دانيار اشئمبايةأ، قانات قابدئراحمانوأ، جانئبةك سذلةيةأ، نذرلان ةرئمبةتوأ سةكئلدئ ازاماتتار ادةيئ وسئنداي ساياساتتئ جذرگئزئپ كةلةدئ. نذرلان ةرئمبةتوأ ءبئر سذحباتئندا «مةن ورئس جئگئتئمئن» دةپ ايتتئ. سوندئقتان وسئ ءبئر ات توبةلئندةي توپتئث ارانداتؤشئلئق پئكئرلةرئنة مةن كوپ نازار اؤدارمايمئن. ءبارئبئر قازاقستان قازاقتئلدئ مةملةكةتكة اينالادئ. «كوپ قورقئتادئ، تةرةث باتئرادئ». مةن بالالارئمدئ قازاق مةكتةبئنة بةردئم. قازئر سةگئزئنشئ سئنئپتئ ءبئتئردئ.

    - قانات قابدئراحمانوأ ةگةر پؤتين اشؤئنا مئنسة، قازاقستاننئث سولتذستئك وبلئستارئن - قوستاناي، پاألودار، پةتروپاأل جانة شئعئسئنداعئ وسكةمةندئ تارتئپ الادئ دةپتئ. قازاقستان ت م د مةملةكةتتةرئ اراسئندا تذثعئش شةكاراسئن ناقتئلاعان جانة دةليميتاسيا مةن دةماركاسياسئن جاساعان مةملةكةت. گرؤزياداعئداي تالاستئ تةرريتوريامئز جوق. قازاقستاندئ ةندئ بولشةكتةؤ مذمكئن بة؟

   - قازاقستاندئ بولشةكتةؤ ءذشئن دة رةسةيدة كذش بولؤئ كةرةك. رةسةيدة قازئر ونداي كذش جوق. بذل دا بويئندا ازات رؤحئ جوق، جالتاق ساياساتكةرلةردئث بوپسالاؤئ. رةسةيدةگئ قازئرگئ دةموگرافيالئق احؤال وتة كذردةلئ. ورئس حالقئنئث سانئ كذن وتكةن سايئن ازايئپ بارادئ. سوندئقتان بولاشاقتا رةسةي فةدةراسياسئنئث وسئ تةرريتورياسئنئث ءوزئن ساقتاپ قالا الا ما دةگةن ماسةلة تؤئنداپ وتئر. رةسةيدئث ازياداعئ تةرريتورياسئندا تةك 24 ميلليون عانا ورئس بار. تاتار، گاگاؤئز، باشقذرتتاردئث سانئ جئل وتكةن سايئن كوبةيؤدة. رةسةيدئث وزگةنئث جةرئنة كوز الارتؤ بئلاي تذرسئن، ونداعئ رةسپؤبليكالاردئ ءوز قذرامئندا ذستاپ قالؤعا جاعدايئ قيئنداپ بارادئ.

قانات قابدئراحمانوأ ءوز سذحباتئندا «قازاقتار ءبذلدئرئپ جاتئر، ورئستاردئ ئعئستئرئپ جاتئر» دةيدئ دة، پؤتين بئزگة ارميا جئبةرةدئ» دةيدئ. ءارئ وسئ ويئن ةكئ جةردة قايتالايدئ. قازاقستانداعئ ورئستاردئث ورتا جاسئ - 47، قازاقتاردئث ورتا جاسئ - 25. دةمةك قازاق - جاس ذلت. ورئستار كارتةيئپ بارادئ. سةبةبئ جاستارئ وقؤ بئتئرةدئ دة، رةسةيگة كةتةدئ. پاألودار، سولتذستئك قازاقستان، شئعئس قازاقستان وبلئستارئنداعئ دةموگرافيالئق احؤالدئ جئلدام وزگةرتؤگة مذمكئندئك بار. قازاق سانئ ءوسئپ جاتئر. سول سةبةپتئ دة، جوعارئداعئداي ذشقارئ ويلاردئث بارلئعئ جالتاقتئقتان تؤئنداپ وتئر. مةنئثشة، قانات قابدئراحمانوأ قازئرگئ تاريحي جاعدايدئث ءبارئن تذسئنةدئ، بئلةدئ. الايدا قوعامعا شوق ءتذسئرؤ ءذشئن ادةيئ ايتئپ وتئرعان سةكئلدئ.

   - ةندئ ون جئلدان كةيئن قازاقشا سويلةيمئز دةپ سةنئمدئ ايتئپ وتئرمئز. مادةنيةت مينيسترلئگئ دايئنداعان «تئلدةردئ دامئتؤدئث 2011-2020- جئلدارعا ارنالعان مةملةكةتتئك باعدارلاماسئندا» دا 2020 - جئلعا قاراي قازاقستان حالقئنئث 95 پايئزئ قازاقشا سويلةيدئ دةلئنگةن. الايدا «قالاي؟» دةگةن ساؤالعا جاؤاپ جوق. تاؤةلسئزدئك العانئمئزعا جيئرما جئل بولسا دا، اسئقپاؤ كةرةك دةپ بويدئ بوسقا سالامئز. جالپئ، ءتئلدئ ذيرةنؤ ءذشئن نة ئستةؤ كةرةك؟

   - بيلئكتئث ئنتا-ئقئلاسئنا كوپ نارسة بايلانئستئ. قازئرگئ بيلئكتئث ءوزئنئث قازاق تئلئنة جان اشئمايدئ. «ةل بئرلئگئ» دوكتريناسئندا «مةملةكةتتئك ءتئلدئ ءبئلؤ - پارئز دا، مئندةت» دةلئنگةن. وعان ةلباسئنئث ءوزئ قول قويدئ عوي. زاث بويئنشا، مئندةتتةلمةي وتئر. مئنة، وسئدان كةلئپ قايشئلئق تؤئندايدئ. جالپئ، زاث جذزئندة مةملةكةتتئك ءتئلدئ ءبئلؤدئ مئندةتتةؤ كةرةك.

     - «مةملةكةتتئك ءتئل تؤرالئ» زاث جوباسئ ذسئنئلعالئ دا ءبئراز جئل بولدئ. جالپئ، ونداي زاث كةرةك پة، بئزگة؟

   - ارينة، كةرةك. ونداي زاث ءازئربايجاندا، فرانسيادا، رةسةيدة بار. وتة ادةمئ جازئلعان. رةسةيدة «ورئس ءتئلئ» دةگةن باعدارلاما بار. ورئس ءتئلئن دامئتؤ ءذشئن قانشاما قارجئ ءبولئنئپ جاتئر. ءبئزدئث بيلئكتةگئ ورئستئلدئ قازاقتاردئث قازاق ءتئلئن العا وزدئرؤعا دةگةن نيةتئ بايقالمايدئ. پؤتين تةك قانا رةسةي ازاماتتارئ ةمةس، سونئمةن بئرگة گاستاربايتةرلةردئث دة ءتئلدئ ءبئلؤئن مئندةتتةيتئن زاثعا قول قويدئ. باسقا مةملةكةتتةردة دة ازاماتتئق الؤ ءذشئن مةملةكةتتئك تئلدةن جانة تاريحتان ةمتيحان تاپسئرادئ. بئزدة ونداي جوق. ةث وكئنئشتئسئ وسئ!

    - وسئنداي ساياسات قانشاعا دةيئن سوزئلادئ دةپ ويلايسئز؟

   - ول بيلئكتئث قازئرگئ ساياساتئنئث وزگةرؤئنة بايلانئستئ. بيلئك بذگئنگئ كوزقاراسئن وزگةرتپةسة، مذنداي جاعداي جالعاسا بةرةدئ. رؤحاني جاعئنان قازاقستان ءالئ وتار ةل سياقتئ. ءبئزدئث كةيبئر شةنةؤنئكتةر «قازاقتاردا ةشقاشان مةملةكةت بولماعان» دةگةندئ بةت-اؤزئ بذلك ةتپةي ايتئپ ءجذر. سوندا قازاق حاندئعئنئث نةگئزئن قالاعان كةرةي مةن جانئبةك قايدا قالادئ؟! قازاق حاندئعئ - قازاق مةملةكةتتئگئ ةمةس پة؟ قاسئم حان، تاؤكة حاندار شة؟ ءبئز بئلتئر قازاق حاندئعئنئث 555 جئلدئعئن ءذنسئز وتكئزئپ جئبةردئك. سول سةكئلدئ ابئلاي حاننئث 300 جئلدئعئ دا ءوتئپ كةتتئ. الاشوردا ذكئمةتئنئث 90 جئلدئعئ دا سولاي بولعان. بئزگة وتة جذيةلئ ذلتتئق يدةولوگيا كةرةك. ءاربئر ازات ةلدة ذلتتئق يدةولوگيا بار. ال ءبئز سةكئلدئ قذلدئق سانادا ءومئر ءسذرئپ وتئرعان ةلدةر باعئتئنان ايرئلعان پويئز سةكئلدئ.

                               «ءبئزدئث حالئق - تئم كونبئس»

        - جاثاوزةن وقيعاسئنا باعا بةرگةن ةلئمئزدةگئ كةي ساياساتتانؤشئلار، ساياساتكةرلةر بذل جاعدايعا ورالمانداردئ كئنالاعان ةدئ.. جالپئ، ورالمانداردئث قازاقستانعا بةرگةنئ نة؟ ولاردئث ينتةللةكتؤالدئق دةثگةيئن قالاي باعالايسئز؟

      - مةنئث بئلؤئمشة، ورالمانداردئث ينتةللةكتؤالدئق دةثگةيئ وتة جوعارئ. ولاردئث اراسئندا عالئمدار، ونةر ادامدارئ كوپ. الگئندةي ءسوز تاراتئپ جذرگةن ادامدارعا ورالماندار جات، ءوز باؤئرئ ةمةس. ويتكةنئ ولار قازاقئ سانادان، رؤحتان جذرداي. ولار قازاقشا سويلةمةيدئ، سويلةگئسئ دة كةلمةيدئ. ةندئ قازاقستانعا يادرولئق بانكتئ اكةلؤدئ جوسپارلاپ وتئر. مةنئثشة، ءبئزدئث حالئق تئم كونبئس. وسئنئث بارئنة كونئپ كةلةدئ. ولار وزدةرئنئث قذقئعئن تالاپ ةتة الماؤدا.

   - جاثاوزةن تؤرالئ اثگئمة قوزعالئپ كةتتئ عوي. ونئث تذبئندة نة جاتئر دةگةن ساؤالعا ءالئ جاؤاپ تابئلماعان سياقتئ...

   - ادئلةتسئز ةكونوميكالئق ساياسات. قازاقتار ءوز ةلئندة كةدةيشئلئك قامئتئن كيئپ وتئر. ماثعئستاؤ، قئزئلوردا، باتئس قازاقستان جانة اتئراؤ وبلئسئ مذناي وندئرةدئ. ةل بيؤدجةتئنة ميللياردتاپ قارجئ قذيادئ. ءبئراق ءدال وسئ ءتورت وبلئستئث تذرعئندارئنئث كذنكورئسئ وتة تومةن.

   - ءسئز ءوزئثئز مذشة بولئپ، سول پارتيانئث اتئنان ذمئتكةر بولعان «رؤحانيات» پارتياسئنئث قاتارئنان شئعاتئنئثئزدئ جانة سايلاؤعا قاتئسپايتئندئعئثئزدئ مالئمدةدئثئز. بذل قادامئثئزدئ جاثاوزةن وقيعاسئنا وراي جاساعان بويكوت دةپ ءتذسئندئردئثئز. ءسئزدئث مالئمدةمةثئزدةن كةيئن ةكئ كذن وتكةن سوث، «رؤحانيات» پارتياسئ دا تاراتئلدئ. ءسئز پارتيانئث تاراتئلاتئنئ جايئندا الدئن الا بئلدئثئز بة؟

   - جاثاوزةن وقيعاسئ قارساثئندا مةن ارنايئ ات باسئن بذردئم سول جاققا. قايتا ورالعاننان كةيئن، سايلاؤعا قاتئسپايتئنئم جايئندا مالئمدةمة جاسادئم. مةن پارتيا باسشئلارئنا، جالپئ «رؤحانياتتئث» سايلاؤعا بارماؤئ قاجةتتئگئن ايتتئم. ولار مةنةن ءسال كذتة تذرؤئمدئ ءوتئندئ. وزدةرئ دة جاثاوزةنگة كةلدئ. مةن ولاردئث شةشئمئن ءبئر اپتا كذتتئم. الايدا ولار سايلاؤعا قاتئسؤ ءجون دةپ شةشتئ. سول سةبةپتئ دة مةن جةكسةنبئ كذنئ مالئمدةمة جاسادئم. ال دذيسةنبئدة پارتيانئث بذرئنعئ جةتةكشئسئ التئنشاش جاعانوأا بذكئل تةلةارنالاردئث ةفيرئنةن شئعئپ ءسوز سويلةدئ. ءسويتئپ «رؤحانيات» تا تاراتئلئپ كةتتئ.

     - «رؤحانياتتئث» تاراتئلؤئنئث سةبةبئ نةدة؟ بذل قولدان جاسالعان ءئس دةپ ويلايسئز با؟

    - ونئث ءتوراعاسئ سةرئكجان مامبةتالين مةنئ ةكئ جئل بذرئن شاقئرعان ةدئ. بارمادئم، مذحتار شاحانوأ «رؤحانياتقا» بئرگة بارؤئمدئ ءوتئندئ. قازاقتاردئث ذلتتئق پروبلةماسئن ءسوز ةتةتئن رؤحاني پارتيا قاجةت دةدئ. ءبئز م. شاحانوأپةن بئرگة بئرنةشة جئل جذمئس ئستةدئك. ءبئز قانشاما مالئمدةمة جاسادئق. «ةل بئرلئگئ» دوكتريناسئن جاثالاپ جازدئق، كةدةن وداعئ مةن سئرتقا جةردئ جالعا بةرؤگة قارسئ شئقتئق، سول كةزدةگئ مالئمدةمةلةردئ بئرگة جازدئق. ءبئز «رؤحانياتتا» جيئرما كذن بولدئق. ءبئز ةگةر پارلامةنتكة مذشة بولا الساق، وندا كوپتةگةن پروبلةمالاردئ قوزعاي الامئز دةپ ويلادئق. ال جاثاوزةن وقيعاسئنان كةيئن، دةپؤتاتتئقتئث نة ءمانئ قالار ةدئ. «رؤحانياتتئث» تاراتئلؤئنئث سةبةبئ كوپ. ءبئر سةبةبئن ناقتئ بئلةم. الايدا ونئ ايتپاي-اق قويايئن. ايتارئم، ساياساتقا كةلةتئن ادام قولئ دا، ارئ دا، ويئ دا تازا بولؤئ كةرةك. كةيبئرةؤلةر، ساياسات - لاس دذنية دةپ ايتادئ. ءبئراق الةمدة ذلتئ ءذشئن، ةلئ ءذشئن جانئن بةرگةن قانشاما ساياساتكةر بار.

    - اثگئمةثئزگة راحمةت!

                              اثگئمةلةسكةن ةسةنگذل كاپ قئزئ

                                                                       دةرةككوز: «تذركئستان» گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى