ايتئستئث اقتاثگةرلةرئ الاتاؤدئث باؤرايئندا باس قوستئ

استانا.  6- ماؤسئم. قازاقپارات.  اتئ مةن ابئرويئ الاشقا ءمالئم، «ءسوزئ - جاثبئر، داؤئسئ - داؤئل، ءانئ - ةسكةك» ايتئستئث اقتاثگةرلةرئ الاتاؤدئث باؤرايئندا باس قوستئ.

ايتئستئث اقتاثگةرلةرئ الاتاؤدئث باؤرايئندا باس قوستئ

   الاماننئث «ةكئ تئزگئن، ءبئر شئلبئرئن» قولئنا العان ءجذرسئن ةرمانوأ سةكسةنئنشئ جئلدارئ قازاقتئث ءتول ونةرئن قايتا جانداندئرئپ، بذگئنگئ بيئگئنة كوتةرئلؤئنة كذش سالعان ءسوز زةرگةرلةرئن ءبئر-بئرلةپ ساحناعا شاقئرعاندا، جذرت جةتئ اتاسئن كورگةندةي قؤاندئ. دذركئرةتة قول سوعئپ، شؤئلداسئپ، دؤئلداسئپ، قوشةمةتپةن قارسئ الدئ. اسئرةسة، ءبئر كةزدةرئ «ة-ة-ةي، اعايئ-ئ-ئ-ئ-ئن» دةپ ايعايعا باسا جونةلةتئن، ساقال تذگئل، مذرت تا جوق، كوسةلةردئث ءبئرئ - شورابةك ايداروأتئث كةؤدةسئن جاپقان اپپاق ساقالئنا قاراپ، ةرئكسئز ةزؤلةرئنة كذلكئ ذيئرئلگةن كوپشئلئك تاثدانئسئن جاسئرا المادئ.

ساليقالئ ءسوز ساپتاي بئلةتئن بايسالدئ بايبئشة - اسةلحان قالئبةكوأا، جازبا پوةزيانئث جذگئن ارقالاپ جذرگةن، قوينئ-قونئشئ قالجئثعا تولئ «كوك كوز» - ةسةنقذل جاقئپبةك، «حايلايلئم-حايلئم-حايلايلئم» دةپ جةر تةپكئلةپ، ساحنانئث شاثئن شئعاراتئن، «جئن بؤعان باقسئ» - ايتاقئن بذلعاقوأ، شاپانئن سئلكئپ تاستاپ، قولئن وثعا-سولعا سةرمةپ، قانئ تاسئپ وتئراتئن سارئ ارقانئث «سارئ تةنتةگئ» - قؤانئش ماقسذتوأ، ذكئلئ ئبئرايدئث كوزئندةي، سوزئندةي ئستئق كورئنةتئن قونئسباي ابئلةأ، شئعئستئث ءشايئرئ اباش كاكةنوأ ءسان-سالتاناتئمةن ورتاعا شئققاندا، دوسحان جولجاقسئنوأ تذسئرگةن «ءبئرجان سال» فيلمئندةگئ «ءبئرجان كةلة جاتئر. سال-سةرئلةردئ قاراثدار. الئس جولدان شارشاعان بولار، اتئنان ءتذسئرئپ الايئق» دةپ كولباي اؤئلئنداعئ ءلايلئم باستاعان قئز-كةلئنشةكتئث ءسذيئنشئ سذرايتئن ءساتئ ةرئكسئز ةسئمئزگة ءتذستئ.

 كوشةلئ ءسوزدئث كوشئن باستاپ كةلگةن ةل ةركةلةرئن دة زالداعئ كورةرمةن بةتئنةن ءسذيئپ، كئلةمگة ءتذسئرئپ الماسا دا ئستئق ئقئلاستارئمةن لايئقتئ قذرمةتكة بولةدئ.  ارينة، ولاردئث ءارقايسئسئن ساعئنئپ، قادئرلةپ، قذرمةتتةپ قانا قويماي، «15-20 جئل ذزئلئستةن كةيئن نة ايتار ةكةن؟» دةپ سئناي قاراعانئ دا راس. ساحنانئ اثساعان قاثتارؤلئ تذلپارلارعا دا بذل دودا ذلكةن جاؤاپكةرشئلئك جذكتةگةنئ ءسوزسئز.

 ذيئمداستئرؤ جذمئستارئنئث ماشاقاتئن ايتپاعاندا، الدئ قارتتئقتئث كةمةسئنة ءمئنئپ، بذل كذندة وي-ولةث ةمةس، نةمةرة باققان جامپوزداردئ جولعا شئعارؤ ءجذرسئن ةرمانوأقا دا وثاي تيمةپتئ. ءبئرئنئث دةنساؤلئعئ جاراماسا، ةندئ ءبئرئ ةنتةلةگةن ةلدئث الدئ تذگئلئ، داستارقان باسئندا ون جول ولةث قذراي المايتئندئعئن ايتقان. سوندئقتان ءاسيا بةركةنوأاعا جذپ بولسئن دةپ تذركئستاننان بةكارئس شويبةكوأتئ، قونئسباي ابئلةأكة سةرئك بولسئن دةپ قئزئلوردادان ءابئلقايئر سئزدئقوأتئ ارنايئ الدئرئپتئ. سونداي-اق اعا بؤئننئث ايتئسئ جاس پةرئلةر جانداربةك بذلعاقوأ پةن تورةعالي تورةالئ، نذرلان ةسةنقذلوأ، اسپانبةك شذعاتايةأتاردئث توكپة جئرلارئمةن تذزدئقتالدئ.

  كورةرمةن رةتئندة بايقاعانئمئز، بذل كةزدةسؤدئ قامشئ سالدئرمايتئن ساقا جذيرئكتةر ابدةن ساعئنئپتئ. سوندئقتان بولسا كةرةك، قارسئلاستار قانشا شاقئرئمعا شابامئن دةسة دة شةك قويئلمادئ. دومبئرا ذستاپ شئققان دذلدذلدةر دة تالاي جئلدان بةرئ ئشكة جينالعان ءسوز قامباسئن اياماي اقتارئپ قالؤعا تئرئستئ. بالا-شاعا دةپ ءجذرئپ بابئن جوعالتپاعانئنا كوز جةتكئزدئ. بذل تؤرالئ تورةعالي تورةالئمةن ايتئسئندا جانداربةك بذلعاقوأ:

 - شالدار كةلگةن دذرئستاپ ايتئسپاسا،

  بيلةت ساتئپ العان ةل جئلايدئ دةپ.

  ودان كةيئن جاستاردان ءبئزدئ الدئردئ،

 وسئلار اعايئنعا ذنايدئ دةپ.

  ءبئراق تا باعاناعئ شالدارئثئز،

 ءوز باسئم ايتپاس ةدئم قذلايدئ دةپ.

  ويپئرم-اي شةتتةرئنةن جذلقئنئپ تذر،

 شامامئز تاثعا دةيئن شئدايدئ دةپ.

 وزدةرئ توقال جايلئ كوپ ايتادئ،

 بار بولسا ءبئر-بئرئنةن سذرايدئ كةپ.

 جذلدةگة ءبئر جاس توقال تئگئپ قويسا،

 ءبئر-ءبئرئن جذلئپ جةيدئ قذداي بئلةدئ، - دةپ جاقسئ ايتئپ ءوتتئ.

ءارقايسئسئ ءار ايماقتا بئرةؤدةن ئلگةرئ، بئرةؤدةن كةيئن، قوثئرقاي تئرشئلئك كةشئپ جاتقان ارداگةر اقئنداردئ «ءجذرسئننئث جذيرئكتةرئمةن» سالئستئرعاندار دا تابئلدئ. بئزدئثشة، ايتئستئث اق تؤئن جئقپاي، كةيئنگئ ذرپاققا اماناتتاپ تاپسئرعان تارلانداردان جاس كذنئندةگئدةي جالئندئ ءسوز، جئگةرلئ جئر كذتؤ ارتئق-تاؤ. ولار قانداي دارةجةدة ايتئسسا دا جاقسئ بولسئن، جامان بولسئن، حالئقپةن قايتا جذزدةسؤئنئث ءوزئ ةرلئكپةن پارا-پار. ايتئستئث «اكةسئ» ءجذرسئن ةرمانوأتئث دا ماقساتئ - اسارئن اساپ، جاسارئن جاساعان «كةمپئر-شالدئ» جيناپ الئپ، اششئ تةرئن شئعارؤ ةمةس، كةزئندة ءبئر كئسئدةي ايتئسقا ةثبةك ءسئثئرئپ، الارئن الئپ، بةرةرئن بةرگةن جاقسئ مةن جايساثداردئ ةل-جذرتئمةن قاؤئشتئرؤ، ءديدارلاستئرؤ دةپ بئلةمئز.

باسقوسؤدئث وتؤئنة مذرئندئق بولعان مةملةكةتتئك حاتشئ مذحتار قذل-مذحاممةد پةن مادةنيةت جانة اقپارات ءمينيسترئ دارحان مئثبايدئث دا كوزدةگةنئ وسئ بولسا كةرةك.

قالاي بولعاندا دا بذل كةزدةسؤ كوثئلدةن شئقتئ. «رةترو-ايتئستان» كذتكةن ءذمئت اقتالدئ. اقئندار ءبئر-ءبئرئن كورئپ، ساعئنئشئن ايتتئ. مذثئن تارقاتئپ، ماؤقئن باستئ. قارسئلاستارئن قادئرلةدئ. ءوزارا سئيلاستئقتئث ذلگئسئن كورسةتتئ. ءسوز مايدانئنئث ساپتان شئعا قويماعان ساربازدارئ ةكةندةرئن دالةلدةدئ. «سئرلئ اياقتئث سئرئ كةتسة دة، سئنئ كةتپةيدئ» دةگةندئ دانا حالقئمئز وسئندايدا ايتسا كةرةك.

قازئلار القاسئنسئز وتكةن الامانداعئ جةثئستئث ذلكةنئ ذزاق ذزئلئستةن كةيئن الپئستئث اؤئلئنداعئ اقئنداردئث تاؤةكةل ةتئپ، ةلدئث الدئنا شئققانئ بولدئ. ال باس بايگة - الدئثعئ تولقئننئث اؤئزبئرلئگئ مةن كورةگةندئگئنة، اقئل پاراساتئ مةن ورةلئ ويئنا، ءبئر-بئرئنة دةگةن شةكسئز قذرمةتئنة بةرئلدئ.

ارينة، مذنئث سئرتئندا ذيئمداستئرؤشئلار اعا بؤئنعا ازئمبةك جانقذليةأ، كوكةن شاكةيةأ، تاؤشةن ءابؤوأا، ماناپ كوكةنوأ، شئنبولات دئلدةبايةأ، ورازالئ دوسبوسئنوأ، جانداربةك بةگئمبةتوأ، ةرئك اسقاروأ، كوپباي وماروأ، قاليحان التئنبايةأ اتئنداعئ ديپلومدار مةن 500 مئث، جاستار جاعئنا 250 مئث تةثگةدةن قارجئلاي سئياقئ ازئرلةپتئ.

ول ءذشئن «اللا بذيئرتسا، باس امان بولسا، الداعئ ؤاقئتتا ايتئستئ تذراقتئ تذردة قارجئلاندئرؤعا ءسوز بةرةمئن» دةگةن ايتئستئث باس دةمةؤشئسئ - «التئن قئران» قايئرئمدئلئق قورئنئث پرةزيدةنتئ يسلامبةك سالجانوأ پةن «اتامذرا» كورپوراسياسئ ج ش س پرةزيدةنتئ راقئمعالي قذل-مذحاممةدكة مئث العئس!

اسةلحان قالئبةكوأا:

- «ايتئسقا تاعئ ءبئر شئعؤئم كةرةك ةدئ-اؤ. اتتةث، قول ءذزئپ كةتتئك» دةپ كوپتةن ساعئنئپ ءجذر ةدئم. ءجذرسئن حابارلاسقاندا قاتتئ قؤاندئم. بذدان بذرئن دا بايلانئسئمئز ذزئلمةگةن، ذنةمئ جئر سايئستارئنا شاقئرئپ تذراتئن. ءبئراق ءوزئم قانت ديابةتئنة شالدئعئپ، وزئمة-ءوزئم سةنبةي، كةلئسئم بةرمةيتئنمئن. بذل جولئ ةسةنقذل، قونئسباي بار دةگةننةن كةيئن، «قوي، ةندئ بئرگة شئققان جئگئتتةر عوي، تاعئ ءبئر باق سئناپ كورةيئن» دةپ شةشتئم. قذدايعا شذكئر، حالئقپةن جذزدةستئم. بارلئعئ ساعئنئپ قالئپتئ. ءبئر اپا ريزا بولعانئنان سئرعا-جذزئگئن تاعئپ كةتتئ. «اينالايئن» دةپ مةنئ كورگةنئنة قؤانئپ، جئلاپ جئبةردئ. حالئقتئث وسئنداي پةيئلئنة ريزا بولاسئث. ءبئز ةلدئث العئسئمةن ءومئر سذرةمئز. ةشؤاقئتتا جذلدة ءذشئن ايتئسپاعانبئز. ايتئسقا تازا كةلئپ، تازا كةتكةن جاندارمئز. ةل-جذرتتئث ئقئلاسئنا ريزامئز.

قونئسباي ابئلةأ:

- العاشقئ جئلدارئ ايتئستئث تؤ كوتةرؤشئلةرئ بولعانئمئزبةن، ءارقايسئمئز ءارتذرلئ سةبةپتةرمةن بذل ورتادان الئستاپ كةتتئك. باسئمئزدئ قوسئپ، شاقئرعاننان كةيئن ذلكةن قؤانئشپةن كةلدئك. بذگئنگئ ايتئستاعئ باستئ بايگةمئز - ءبئر-ءبئرئمئزدئ كورگةنئمئز، ءبئر-بئرئمئزبةن قاؤئشئپ، امانداسقانئمئز. سوعان جةتةتئن ةشتةثة جوق. ايتئستان كةيئن ذلكةن ماثئزدئسئ - سول. كةلگةننةن كةيئن حالئقتئث الدئنا شئعئپ، ءالئ دة بار ةكةنئمئزدئ، دومبئرا ذستاپ جذرگةنئمئزدئ كورسةتؤگة كذش سالدئق.

 وسئ ايتئستان تذيگةنئم، ءبئزدئث باقئتئمئز ايتئستئ كوتةرگةنئمئز عانا ةمةس، ءسوز تذسئنةتئن، بذرالقئ ءسوزدئ قابئلدامايتئن، اتالئ ءسوزدئ ذعئناتئن، ءاربئر ءسوزئثنئث ءمان-ماعئناسئن تذسئنةتئن كورةرمةنئمئز بولئپتئ. قازئر ونداي قذيما قذلاقتار جوق ةكةن. وكئنئشتئسئ - سول. جاستار ءبئزدئث اتالئ ءسوزئمئزدئ قابئلدامايتئن كورئنةدئ. ولارعا توقال تؤرالئ، باسقا تؤرالئ، اناؤ-مئناؤ، مايدا-شذيدة ماسةلةنئ ايتساث، قئرئلئپ قالادئ ةكةن دةپ ونداي دارةجةگة تذسة المادئق. مةن ةشؤاقئتتا باسئمنان تومةن قاراي التئن قذيسا دا ارزان سوزگة جولامايمئن. مةنئث ءوزئمنئث ذستانئمئم بار، ايتئستا ورنئم بار اداممئن. ءبئر ايتئستئث بايگةسئ ءذشئن سول دةثگةيگة تومةندةي المايمئن. ونئ تئثدارماندار دا، وقئرماندار دا جاقسئ تذسئنةدئ دةپ ويلايمئن.

قازئرگئ ايتئستئث ماثايئندا ونسئز دا جاؤ كوپ. كةدةرگئ دة كوپ. ايتئس تؤرالئ ايتئلعان تةرئس پئكئر، ايتئس تؤرالئ ايتئلعان ورئنسئز سئن ونسئز دا جذرةگئمئزگة قانجارداي قادالادئ.

دةگةنمةن ءبئزدئث قاتاردئث ةرةكشةلئگئ ءبئز ءبئر-بئرئمئزگة تئلةكشئ بولا الدئق. ءبئر-بئرئمئزبةن ءالئ كذنگة حابارلاسئپ تذرامئز. بايگة ءذشئن باس جاققا بارئسقانئمئز جوق. گراموتا الئپ تا جذرة بةرةتئنبئز. ةشقانداي بايگة ءذشئن ةمةس، ءبئر-ءبئرئمئزدئ كورئپ، كوزايئم بولئپ قايتؤعا كةلدئك.

ءاسيا بةركةنوأا:

- بذرئن «قذرداسئث بولماسا، تويعا بارما» دةگةندةي، جاستارمةن جاعالاسپايئق دةپ، كوپ جةردةن قالئپ، كئشكةنة شةگئنشةكتةپ جذرةتئنبئز. بذل جولئ ءوزئمئزدئث قاتارئمئز بولعان سوث، «قاثتارؤلئ تذلپارلار، قايداسئثدار؟» دةگةن تاقئرئپپةن، سول سةكسةنئنشئ جئلدارئ ايتئستئث ولمةؤئنة، جاندانؤئنا ذلةس قوسقان بؤئندئ شاقئرئپ جاتئر دةگةن سوث، ارينة، قذپ كوردئك. ءالئ دة تالاي اقئندار كةلؤ كةرةك ةدئ. ءبئراق وكئنئشكة قاراي، ومئردةن وتكةنئ بار، وسئ ايتئستان باس تارتقاندارئ بار، توبة كورسةتكةنئمئز وسئلار بولدئق.

 وسئ كةزدةسؤ ءذشئن ذلكةن قؤانئشتئمئز. ةث ذلكةن قازئلارئمئز - زالدا وتئرعان تئثداؤشئلارئمئز، حالئق بولدئ. بايقاپ وتئرسام، ذزةثگئلةستةرئمنئث قاي-قايسئسئ دا ءالئ دة ايتئسقا جاراپ تذر. تاؤشةن اپا ةلؤدةن اسقاندا ايتئسقا العاش قاتئسقان. جةتپئسكة دةيئن جاؤلئعئ جةلبئرةپ، كوز الدئمئزدا ءجذردئ. ولاردئث سوثئنان ةرئپ، ةلئكتةگةنئمئز بولماسا، «نة عئپ ءجذرسئث، قاشان كةتةسئث؟» دةگةنئمئز جوق. ولار ءبئزدئث قالقانئمئز، اقئلشئمئز، ذستازئمئز-تئن. ءبئز ولارعا ورنئمةن ءسوز سويلةپ، بوتةن سوزگة بارماي، ئزةت كورسةتسةك، ولار بئزگة بار مةيئرئمئن توكتئ. سونئث ءبارئ ةسكة ءتذسئپ، قذرداس-زامانداستارئمئزبةن قاؤقئلداسئپ قالعان جايئمئز بار.

ال بذل جولعئ ايتئستا اركئم ءارتذرلئ تاقئرئپتئ قوزعادئ. بئرةؤگة شئندئق كةرةك، بئرةؤگة قالجئث كةرةك دةگةندةي، سوندئقتان قابئلداؤلارئ دا ءارتذرلئ بولعان شئعار. ءبئراق ءوز دةثگةيئمئزدة ونةر كورسةتتئك دةپ ويلايمئن.

ءبئزدئث بؤئن ايتئستئث ساحناسئنان كةتكةنئمةن، اقئندئقتان كةتكةن جوق. ءار وبلئستا وسئ ارداگةر اقئنداردئث شئعارماشئلئق كةشئن وتكئزسة، ةشكئم وكئنبةس ةدئ.

ةسةنقذل جاقئپبةك:

- 18 جئل ذزئلئستةن كةيئن بايقاعانئم، بذگئنگئ بؤئن بيلئككة قارسئ ءبئر ءسوز ايتسا، حالئق سوعان «مئناؤ قاتئردئ» دةگةن سياقتئ، سونئ ةرلئك ساناپ، كةرةمةت ءماز بولادئ ةكةن. قذلاقتارئن جاماندئققا ذيرةتئپ تاستاعان. پاراساتتئ دذنيةنئ ونشا تذسئنة قويمايدئ. باياعئدا جازبا اقئنداردئث تاسئلئمةن كةلسةث دة جاقسئ قابئلدايتئن. ويتكةنئ سول كةزدةگئ تئثدارمان كئتاپ وقيتئن. قازئرگئلةر قارادذرسئنگة قذمار بولئپتئ. بذل - وتة جامان تاربية. بذرئن كورةرمةن جاقتان جاقسئ لةپ سةزئلةتئن. دؤئلداپ ساحناعا شئعئپ كةتةتئن. حالئقتئث اقئنعا دةگةن ماحابباتئنان، سذيئسپةنشئلئگئنةن ءلاززات الاتئنبئز. بذل جولئ ونداي تئعئز بايلانئستئ كورة المادئم. جايساثدئق، اقپةيئلدئلئك دةگةن ئزگئ قاسيةتتةردةن ايئرئلئپ قالئپپئز. ءبئرتذرلئ قاساثدئق بار...

قؤانئش ماقسذتوأ:

- اللا حاق، پاتشاعا باعئنؤ - ءؤاجئپ. اقئن ةشقاشان پاتشانئ جامانداماعان. قازئرگئلةر جول بذزئلئپ، قذبئر جارئلسا دا پرةزيدةنتتئ كئنالايدئ. ءبئزدئث اقئنداردا قايراتكةرلئك جوعالئپ بارادئ. نادان پوپؤليزم باسئم. قازئرگئ ايتئسكةرلةر تةرلةمةيدئ. ماثدايلارئنان تةر شئقپايدئ. بئلتئرعئ ايتقانئن بيئل قايتالايتئندار بار. بذل - ايتئستئث قذلدئراؤئنا الئپ كةلةتئن جول. سوندئقتان كةيئنگئ ءئنئ-قارئنداستارئمئز 24 ساعات ئزدةنسة، 24 ساعات ءبئلئم جيناسا، 24 ساعات اقپاراتپةن قارؤلانسا، جاتتاندئ سوزگة بوي الدئرماي، ايتئسسا، ءسوز سايئسئنئث تابيعي دةثگةيئن جوعالتپاسا دةپ تئلةيمئن.

بةتتئ دايئنداعان قانشايئم بايداؤلةت

(فوتو) ايتجان سالئق ذلئ

 دةرةككوز: «ايقئن» گازةتئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى