بذيداگةر تئلئمئزگة اسا جاؤاپتئلئقپةن قارايئق
استانا. 25- مامئر. قازاقپارات- ماقالامئزدئث كوتةرگةن ماسةلةسئ ءتئلئمئزدئث بايلئعئ جايئندا ةمةس، سول بايلئقتئ قالاي مةثگةرئپ، قالاي پايدالانئپ ءجذرمئز دةگةن توثئرةکتة بولماق.
قازاق ءتئلئ عاسئرلار بويئ سان سذزگئدةن وتکةن، تالاي-تالاي سوقپاقتارعا ءتذسئپ، بذگئنگئ کذندة دامئپ، شئثئنا جةتپةسة دة جةتئلگةن. نةبئر اؤزئمةن قذس تئستةگةن شةشةندةردئث قولئنان شئققان، اسا کورکةم دة بةينةلئ، يکةمدئ عاجايئپ ءتئل دةسةک، ارتئق ايتقاندئق بولمايدئ. الايدا وسئ شذرايلئ ءتئلئمئزدئث تذنئعئ سوثعئ کةزدة لايلانئپ، بولمئسئ وزگةرئپ بارادئ.
تاؤلئک بويئ ءتئلئن بةزةپ جاتاتئن "تئلبةزةردئث" ةث کوپ قايتالايتئن ءسوزئنئث ءبئرئ "جاثالئقتار"، "جاثالئق" تؤرالئ اعئلشئندار "ادامدئ يت قاؤئپ السا، جاثالئق ةمةس. قايتا ادام ءيتتئ قاؤئپ السا، سول جاثالئق" دةيدئ ةکةن. مةنئث ويئمشا، بذل جاثالئق تؤرالئ وتة دذرئس ايتئلعان تذجئرئم. ويتکةنئ، جاثالئق "جاثا" ءتذبئر سوزئنةن تؤئنداعان - تؤئندئ ءسوز، بذرئن بولماعان، توسئننان جارئققا شئققان، جاثا، سونئ ؤاقيعا، وتکةن ومئردة کوز کورئپ، قذلاق ةستئمةگةن ءئس دةگةن ماعئنا بةرةدئ. بئزدةگئ تةلة ارنالاردئث کورسةتئپ جاتقان "جاثالئعئ" - کذندةلئکتئ کوزئمئز ذيرةنگةن جينالئستار، کةزدةسؤلةر، پرةزيدةنتتئث شةتةلگة کةتؤئ مةن قايتئپ کةلؤئ سياقتئ جاؤئر جاعداياتتار، ؤاقيعالار.
قازئرگئ باسپاسوزدة ورئنسئز قولدانئلئپ جذرگةن تاعئ ءبئر ءسوز - "اقيقات". الدئمةن اتالمئش ءسوزدئث ماعئناسئن زةردةلةپ کورةيئک. "اقيقات" - ارابتئث "حاقيقات" سوزئنةن جذمسارئپ، بئزگة کئرگةن ءسوز. ياعني "حاق" پةن "حات"-تئث بئرئگؤئنةن جاسالعان. "حاق" اللانئث ءبئر اتئ بولسا، "حات" کادئمگئ ءسوز ةکةنئ بارئمئزگة بةلگئلئ. ةندةشة بذل اتاؤدئث ءمانئ "اللانئث ءسوزئ" بولئپ شئعادئ. اسقار سذلةيمةنوأتئث "شئندئق کوپ، اقيقات جالقئ" دةيتئنئ دة وسئ پئکئرئمئزدئ نئعئزداي تذسةدئ.
بذگئنگئ قامشئعا جةتپةي، قالام ذستاعان اعايئندار (م. ماعاؤيننئث ءسوزئ) بذل ذعئمدئ شئندئق، انئق دةگةن سياقتئ سوزدةرمةن شاتاستئرئپ قولدانئپ ءجذر. مةنئث ايتپاعئم شئندئق جاي ءسوز دة، اقيقات - تةرةث ذعئمدئ ءهام کيةلئ ءسوز. سوندئقتان، پالةنشة اقيقاتئن ايتادئ، تذگةنشةنئث ءسوزئ اقيقات دةؤدئ دوعارئپ، ادام دةگةن پةندةنئث ويلاؤ قابئلةتئ شةکتئ ةکةنئن ونئث اقيقاتتئ ةشؤاقئتتا ايتا المايتئنئن بئلگةنئمئز لازئم.
"کوشپةندئلةر" فيلمئندة موثعول باقسئسئنئث "ماسقارا! ماسقارا!" دةپ ايعايلايتئنئن ءالئ ذمئتا قويماعان بولارسئزدار. "ماسقارا" ءسوزئ بذرئن قازاقتا جوق ءسوز ةدئ دةي المايمئز. الايدا، تاريحي فيلمنئث ءدال وسئ جةرئنة پايدالانؤعا مذلدة بولمايدئ. "ماسقارانئ" بذگئنگئ قالا قازاقتارئ عانا وسئلاي ورئنسئز قولدانادئ. "ماسقارا" - "ذياتقا قالدئ"، "ابئرويئنان ايرئلدئ"، "بارلئق جةردة مذلدة بةتقاراعئسئز بولدئ" دةگةن ءسوز. بذگئنگئ باسپاسوزدة بولماسا دا، اؤئزةکئ سويلةؤدة بذنئ ةکئنئث ءبئرئ کةز کةلگةن جةردة ايتئپ ءجذر.
وسئ سياقتئ "ذياتسئز" دةگةن ءسوز دة ورئنسئز قولدانئلئپ ءجذر. اسئرةسة، ايةلدةر تاراپئنان ءجيئ ايتئلاتئن بذل ءسوزدئث ماعئناسئ وتة اؤئر ةکةنئن ةسکةرگةنئمئز ءجون. ار، يمان، ذيات سوزدةرئ نةگئزئنةن تؤئس ذعئمدار. ال، ارسئز، يمانسئز ادام - ادام با، ءتايئرئ؟ سوندئقتان، "ذياتسئزدئ" ذياتسئزدارعا عانا ايتايئق. جاقئندا عانا ءبئر اقئننئث کةشئ دذرئلدةپ ءوتئپ جاتقان. ءسوز بذيداسئن قولئنا العان ةل اعاسئ بولئپ قالعان ءبئر جازؤشئ "پالةنشةکةث سذمدئق ةکةن، ولةثدةرئندة سذمدئق تةرةثدئک بار..." دةپ سايرادئ. بذدان نة تذسئنةمئز. وسئ ءسوزدئ سوثعئ کةزدة اتاعئ تاؤداي اعالارئمئز بيئک مئنبةلةردة، جذرت الدئندا ايتا باستادئ. "سذمدئق" دةگةن نة ءسوز. سذمدئق ؤاقيعا بولادئ. "سذمدئق ولةث" دةگةن نة؟ سذمدئق اقئن شة؟ بالکئم ول اقئن "قئرام، جويام، ولتئرةم، قيراتام" دةپ جازعان با؟ جوق ولاي ةمةس، ءبئز سويلةر الدئندا ويلاپ، اثداپ جاتپايمئز، اقئلمةن، ويمةن ةمةس، اؤئزبةن سويلةيمئز، اؤزئمئزعا نة تذسسة، سونئ اعئتا سالامئز. جالپئ سويلةؤ مادةنيةتئن ةسکةرمةي جاتامئز. ايتپةسة، "سذمدئق" دةگةن ذرةيلئ ماعئنا بةرةتئن ءسوز ةمةس پة؟
قازئرگئ ادةبي ءتئل ءهام اؤئز ةکئ سويلةؤدة تئلئمئزدة بذرئن بولماعان جالعان ءسوز تئرکةستةردةن، "اؤدارما" ايتئلئمداردان اياق الئپ جذرة المايتئن کذيگة تذستئک. ماسةلةن، "مةن ويلايمئن" دةپ ءسوز باستاؤ قازاقتئث عادةتئندة بار ما ةدئ؟ امان-سالةمدة ايتئلاتئن "حال قالاي"، "قالاي دةنساؤلئق"، "قانداي جاثالئق بار" دةگةن قايدان کةلگةن سويلةمدةر؟
بوزبالالاردئث "بذل مةنئث قئزئم"، "سةن ماعان ذنايسئث" دةگةنئ نة ءسوز؟ بذرئن قازاقتئث جئگئتتةرئ ءوزئ سذيگةن قئزدئ "بذل مةنئث قالئثدئعئم" دةسة، وعان دةگةن ئنتئق سةزئمئن "سةنئ ذناتامئن" دةپ جةتکئزگةن. مةنئث قئزئم دةپ وزئنةن تؤعان قئزئن ايتقان. سول سياقتئ "ماعان کةتؤ کةرةک"، "بوگدة ادامدارعا کئرؤگة بولمايدئ" دةگةن تذسئنئکسئز تئرکةستةردئ ءجيئ ةستئپ، وقئپ ءجذرمئز. ةگةر سةنئث کةتکئث کةلئپ بارا جاتسا، "مةنئث کةتؤئم کةرةک" دة. بوگدة ادامدار کئرؤگة بولمايتئن جةرئث بولسا "بوگدة ادامدارعا" ةمةس، "بوگدة ادامداردئث کئرؤئنة بولمايدئ" - دةپ ماعئناسئن اؤئستئرماي، جازئپ قوي.
سوثعئ کةزدة شةتةلدئث سابئنداي کوپئرشئگةن کينوسةريالارئندا ءجيئ قايتالاناتئن، ال ومئردة ةکئنئث ءبئرئ اؤزئنان تاستامايتئن جئلانشئ "وتئنةمئن" (پاجالؤيستانئث اؤدارماسئ) دةگةن ءسوزسئماق پايدا بولدئ. کةيبئر مؤزئکالئق ارنالاردا قايتا-قايتا کورسةتئلئپ جاتقان "مةن سةنئث قولئثدامئن" دةگةن انگة تذسئرئلگةن کليپتئث سيؤجةتئ تاريحي تاقئرئپقا قذرئلئپتئ. سونداعئ باس رولدةگئ قئز اتتان سةکئرئپ تذسة قالئپ، کذيةؤئن ساباپ جاتقان ةکئ جئگئتکة "وتئنةمئن تيمةثدةر" دةپ ايعايلايدئ. "وتئنةمئن" دةگةن "ورکةنيةتتئ" ءسوزدئ ول زامانداعئ ادامداردئث ايتپاق تذگئلئ ويئنا دا کئرمةگةن بولار. اسئرةسة، بذل "بذرالقئنئ" ءمذيئزئ قاراعايداي کةيبئر جازؤشئلارئمئزدئث ءوزئ "ءوتئنئپ" جذرگةنئ وکئنتةدئ.
تةگئندة راقمةتتئث ذلکةنئ ءيا کئشئسئ جوق. بولسا، کوبئ نة ازئ بار شئعار. اتئ الاشقا ءماشهذر کةي باسئلئمدار سذحبات بةرگةن "ذلکةندةرگة" "ذلکةن راقمةتئن" اساتئپ قالئپ ءجذر. ورئستار دةسة، دةي بةرسئن، قازاقتا ذلکةن راقمةت بولمايدئ.
جازارمان قاؤئم قاشاندا ويئن ويناتئپ، تذراقتئ تئرکةسپةن، بةينةلئ سوزبةن جةتکئزؤگة قذمار. الايدا، ويناتامئن دةپ وت باسئپ الاتئن کةزدةرئمئز ءجيئ ذشئراپ قالادئ. بذگئنگئ کةي باسئلئمدار ذکئمةتکة اشئق حات جازئپ وتئرئپ، "ذکئمةت باسئنداعئلاردئث قذلاعئنا التئن سئرعا" دةپ شاتاسادئ. قازاق بذرئن ذياتتاؤ ءسوز ايتار بولسا، کةلئنئنة ءيا قئزئنا "قذلاقتارئثا التئن سئرعا" دةپ ةسکةرتةتئن. ونئسئ "نازار اؤدارما" نة "ةستئسةث باسقالارعا ايتپا"، سول ءذشئن قذلاعئثا التئننان سئرعا تاعامئن دةگةنئ. ال، ءبئز ونئ بذل جةردة ذکئمةتکة اشئق حات جازئپ الئپ، بذعان نازار اؤدارما، ايتپا دةگةنئمئز قاي قالجئثئمئز. وسئ تذراقتئ تئرکةستئ ورئنئمةن قولدانايئق.
تةگئندة، تئلدةن وي بذرئن پايدا بولادئ. ادامزات ويئن ايتؤ ءذشئن ءتئلدئ تؤدئردئ، ول کةزدة ءتئل ويعا باسئبايلئ قذل ةدئ. زامان وتة کةلة، ةندئ ويئمئز تئلگة باعئناتئن قاسئرةتکة ذرئندئق، بذگئنگئ تذسئنئگئمئزشة، ويدان ءتئل، ءسوز مارتةبةلئ ءهام قذدئرةتتئ. ياعني اباي "ونةر الدئ وي" دةمةي، "ونةر الدئ قئزئل ءتئل" نةمةسة احاث "ويئ جوعالعان جذرتتئث ةمةس"، "ءسوزئ جوعالعان جذرتتئث ءوزئ دة جوعالادئ" دةگةنئندة وي مةن ءسوز ءبئر ذعئمدا الئنعان. ةندةشة وسئنئ تذسئنسةک، جةتةکتةگئ ويئمئزدئ، بولمئسئمئزدئ بذزئپ الماس ءذشئن، بذيداگةر تئلئمئزگة اسا جاؤاپتئلئقپةن قارايئق. ورئنئمةن قولدانايئق.
دةرةككوز: «انا ءتئلئ» گازةتئ
اأتورئ: بةيسةن سذلتان