امانكةلدئ مومئشةأ: كوپ ايةل الؤدئ قالايدا زاثداستئرؤ كةرةك

استانا. 23- مامئر. قازاقپارات - كارئ قئزداردئث ماسةلةسئ پارلامةنتتة اؤئق-اؤئق كوتةرئلئپ تذرادئ. ءبئر قئزئعئ بذل پروبلةماعا ايةلدةردةن گورئ، كوبئنة ةر ازاماتتار الاثداؤشئلئق بئلدئرةدئ. انةبئر جولئ نذرتاي ءسابيليانوأ تا قال-قادةرئنشة ارئپتةستةرئنئث نازارئن قوعامداعئ وزةكتئ ماسةلةلةردئث بئرئنة اؤدارتقئسئ-اق كةلدئ. ءبئراق جةرئنة جةتكئزئپ ايتا المادئ ما، ايتةؤئر، ايتئلعان جةرئندة قالدئ.

امانكةلدئ مومئشةأ: كوپ ايةل الؤدئ قالايدا زاثداستئرؤ كةرةك

 ءسال بذرئنئراق: «كارئ قئزداردئث ماسةلةسئن كوپ ايةل الؤدئ زاثداستئرؤ ارقئلئ شةشة الامئز»، - دةگةن ةكس-دةپؤتات امانكةلدئ مومئشةأتئث دة ذسئنئسئ اياقسئز قالعان-تئن. «سول كةزدة مةنئث ذسئنئسئمدئ قذپتاعاندا، قازئر جاعداي باسقاشا بولار ةدئ»، - دةيدئ مومئشةأ مئرزا، ءالئ دة الگئ ويئنان قايتپاعانئن اثعارتئپ. ماجئلئستةن كةتئپ، «ةكس» اتانسا دا، ةل ءذشئن ةلةثدةپ جذرةتئن ازاماتتئ «ايتارئم بار» دةگةن سوث، اثگئمةسئن تاسپاعا باسئپ، وقئرمانعا ذسئنعاندئ قذپ كوردئك، دةپ جازادئ «حالئق ءسوزئ» باسئلئمئ.

- ةلئمئزدة 300 مئثنان استام كارئ قئزداردئث ءبئرئ دةپؤتات نذرتاي ئنئمة اق جارما تئلةكپةن حات جازئپتئ. ءبئراق «ؤاقئتئندا جذمئس دةپ ءجذرئپ، تذرمئسقا شئقپادئق» دةگةندئ العا تارتئپ،  «باسپاناعا كةزةككة قوي» دةؤئ ورئنسئزداؤ. ونئث زاثسئز ةكةنئن نذرتاي ءساليح ذلئ جاقسئ بئلةدئ. ونداي قادامنان حالئق وسپةيدئ، كةرئسئنشة، «پاتةر بةرةدئ» دةپ وتئرئپ قالعان قئزداردئث سانئ ارتا تذسةدئ. ذلئ وتان سوعئسئ مةن اؤعان سوعئسئنئث ارداگةرلةرئ مةن چةرنوبئل اپاتئنا قاتئسؤشئلارعا باسپانا جةتپةي تذرعان شاقتا ول مذمكئن ةمةس.

 وقئپ، توقئپ، باستئق بولام دةپ ءجذرئپ، ؤاقئتئ ءوتئپ كةتكةندةردئث وتئرئپ قالؤئنا ةشكئم بوگةت بولعان جوق. قازئر جاسئ قئرئققا تاياعان كارئ قئزداردئ كئم الادئ؟ كوپ جاعدايدا ايةلئ قايتئس بولعاندار الئپ جاتادئ. ءبئراق ءبئزدئث ةلدة ايةلگة قاراعاندا، ةر ازاماتتار از ءومئر سذرةدئ. تاعئ ءبئر ايتاتئنئ، اجئراسئپ جاتقان وتباسئلار كوپ. ءبئز گةندةرلئك ساياسات دةپ ةؤروپاعا قاتتئ جاقئنداپ كةلةمئز. ول جاقتا ايةلمةن ايةل، ةركةكپةن ةركةك ءبئر-بئرئمةن تذرا بةرةدئ. وسئلاي جذرگةندة سول كةسةل باسئپ الماسا بولعانئ. گةندةرلئك ساياساتتا جذرگةندةردئث باسئم كوپشئلئگئنئث جارئ جوق، اراسئندا ءبئر-بئردةن بالا تؤئپ العاندار بار. مذسئلمانشئلئققا سالساق، ايةلدئث باسشئلئققا بارؤئ قذپتالا بةرمةيدئ. وسئلاي بولسا، قازاقتئث قاتارئ ةشقاشان كوبةيمةيدئ. ال حالئق سانئ ارتسئن دةسة، مةملةكةت ةكئنشئ ايةل الؤعا رذقسات بةرؤئ ءتيئس.

- قاي ءبئر جئلئ ءسئز ةكئنشئ ايةل الؤدئ زاثداستئرؤ كةرةك دةگةندة، ارئپتةستةرئثئز قارسئ بولدئ عوي. وسئ تاقئرئپتئ كوتةرؤئثئزدئث تئكةلةي سئزگة قاتئسئ بار ما؟  

- ماجئلئس مئنبةرئنةن وسئ تؤرالئ ايتقانئمدا، ول قوعام بذعان مذلدة دايئن ةمةس ةدئ. شاماسئ كوپشئلئگئ ذيدةگئ ايةلئنةن قورئققان بولؤئ كةرةك (كذلدئ). كةيبئرئ گةندةرلئك ساياسات دةپ قويماي تذرئپ الدئ. سول كةزدة ءبئر دةپؤتات: «ءسئزدئث ةكئنشئ ايةلئثئز بولعاندئقتان، ونئ زاثداستئرؤ ءذشئن وسئلاي ايتئپ وتئرعان شئعارسئز»، - دةدئ. جةتپئسكة كةلگةن ماعان توقال الؤدئث قاجةتئ قانشا؟ ةگةر وسئدان جيئرما جئل بذرئنعئ ؤاقئت بولسا، ويلانباستان ةكئنشئ ايةل الار ةدئم. قازئر مةندة وعان سذرانئس جوق. ةگةر 55 جاسئمدا وسئعان بةكئنسةم، ماعان ةشكئم قارسئ بولماس ةدئ. جاعدايئ بارلاردئث كوپ ايةل الؤعا شاماسئ كةلگةنئمةن، جاپپاي الا المايدئ. يسلامدا: «ايةل الساث تولئق قامتاماسئز ةتؤ پارئزئث» دةيدئ. ءتئپتئ، دةپؤتات ارئپتةستةرئمنئث تاعئ ءبئرئ: «ذندةمةي جذرة بةرمةيسئز بة؟ سئزگة كئم بوگةت بولئپ جاتئر؟»، - دةيتئن.

- جوعارئداعئ لاؤازئمدئ اعالارئمئز بذل نورمانئ الدةقاشان ورئنداپ قويعان دةپ جاتادئ. بذرئنعئ شةنةؤنئك رةتئندة وسئنئ راستار ما ةدئثئز؟

- ول پئكئردئ ويلانباستان راستايمئن. ءبئراق ولاردئث بارلئعئ كذناعا باتئپ جذرگةندةر. الدةكئمدةرمةن جذرةتئنئ مةن توقال العاندارئنئث دا كوپشئلئگئن ةل بئلةتئن شئعار. ةكئنشئ ايةل العانداردئث كةيبئرئ ذلكةن قئزمةتتةردئ اتقارئپ جذرسة، اراسئندا دةپؤتاتتارئ دا بار. ءبئراق اثگئمة وندا ةمةس، زاثدئ نةكةگة تذرؤئندا بولئپ وتئر. ةرتةث بالا بولعاننان كةيئن وعان ءبولئپ بةرةتئن ةنشئسئ بولادئ. ال مذنداي جاعدايدا ولاردئث بارلئعئ زاثسئز تؤعان بالالار بولئپ تابئلادئ.

-  ول كئسئلةردئث اتتارئن ايتؤعا بولا ما؟

-  وندايدئ دالةلدةؤ قيئن. ءبئراق ءبئزدئث قوعامدا بار ةكةندئگئ راس. اتتارئن اتاعان بولسام، ونئ زاثسئز دةپ تاؤئپ سةنئ دة، مةنئ دة جوق قئلار ةدئ.

-   تذبئندة ةكئنشئ ايةل الؤ ماسةلةسئ زاثدئ تذردة ءوز شةشئمئن تابؤئ كةرةك پة؟

-  مةن كوتةرگةن كةزدة بارلئعئ قارسئ شئعئپ، كونبةپ ةدئ. ةندئ مئنة كارئ قئزداردئث سانئ ارتئپ وتئر. ول بذگئنگئ قوعامنئث اؤرؤئ. كةيبئرةؤدئث: «تئعئلئپ جذرة بةرمةيسئث بة؟ ونئ كوتةرؤدئث كةرةگئ بار ما؟»، - دةگةننئث نة كةرةگئ بار؟ ءبئزدئث حالئقتئث باسئم بولئگئ - مذسئلماندار. باتئستئق بولمئستئث قاجةتئ جوق. مئسالئ، سارئ اعاش اؤدانئندا ءذش ايةلئ بار يراننان كةلگةن وتباسئلار بار. ةلئمئزدئث زاثئ بويئنشا ونئث بايبئشةسئنةن باسقاسئنئث ءبارئ زاثسئز عوي. ولار سول جاقتان ذيلةنئپ كةلگةنئ ءذشئن كئنالئ مة؟ قانداي وتباسئلاردئث قذقئعئن قورعاپ وتئرمئز. تئم بولماسا، سولارعا زاث شئعارئپ بةرةيئك دةپ تة ايتقانمئن، كةزئندة. يراننان وثتذستئك ايماققا كوپتةگةن وتباسئلار كةلگةن بولسا، باسئم كوپشئلئگئ كوپ ايةلدئ وتباسئلار. ءبئراق ونئ شئعارسا، باسقالار سوعان بوي الدئرادئ دةگةن پئكئردئ العا تارتؤمةن ءجذر. سولاي بولسا كوپتةگةن كارئ قئزدار وتباسئلئ بولار ةدئ. كةيبئرئ سوعان نامئستانئپ، اؤزئنا كةلگةنئن ايتاتئن شئعار. ةگةر سونداي مذمكئندئك بةرئلسة، كوپشئلئگئ سول ءذشئن دة جذگئرةتئن ةدئ. بذل دةرت ؤاقئت وتة ءالئ اسقئناتئن بولادئ. شةشئلمةيتئن بولسا، كارئ قئزدار ةؤروپاشا سالت باستئلئقپةن جذرة بةرةدئ.

اثگئمةلةسكةن - جانكةلدئ قارجان

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى