قذلمانبةتتةن قالعان قذلئندئ - اقئن ورازالئ دوسبوسئنوأتئ ةسکة العاندا
استانا. 14- مامئر. قازاقپارات- ونئث عذمئرئ تئم قئسقا بولدئ. ةگةر ونئث ءومئرئ قامشئنئث سابئنداي قئسقا بولماعانئندا، قازاقتئث رؤحاني ومئرئنة ولشةؤسئز ذلةس قوسار ما ةدئ، کئم ءبئلسئن! ول - بار-جوعئ 29 جئل عذمئر کةشکةن، قازاقتئث ايتئس ونةرئندة جاسئنداي جارقئراپ وتکةن ءبئر جذلدئز ورازالئ دوسبوسئنوأ بولاتئن.
«قذلمانبةتتةن قالعان قذلئننئث» اجالئ کولئکتةن کةلدئ. اققان جذلدئزداي وتة شئقان ورازالئ دوسبوسئنوأتئث ءومئرئنئث سوثئندا ولمةيتئن، وشپةيتئن ايتئستارئ، جازبا ولةثدةرئ، تولعاؤلارئ قالئپتئ. جاسئنداي جارقئراعان تالانتتئث تاعدئرلاس جارئ، بةلگئلئ ءانشئ اجار تذزةلبةک قئزئنئث دا عذمئرئ کةلتة بولدئ. قازاق مادةنيةتئندةگئ قوس جذلدئزدئ دا اجال شئرکئن ارامئزدان تئم ةرتة جذلئپ اکةتکةن ةدئ.
اجار مةن ورازالئنئث بذگئنگئ جوقتاؤشئسئ - ونةردئ سذيةتئن، ونةرگة جاناشئر جذرتئ عانا. ودان کةيئن ونئث دوستارئ، باؤئرلارئ، باؤئر ةتئ بالالارئ. اتاقتئ ءسذيئنباي، جامبئل، قذلمانبةت باستاعان جةتئسؤ وثئرئنئث اقئندئق مةکتةبئنئث ءتول پةرزةنتئ ورازالئ اقئن - ايتئس ونةرئن وزئندئک ورةسئمةن جاثاشا بيئککة کوتةرة بئلگةن تالانت يةسئ ةدئ. اؤئل قارتتارئنئث اؤزئنان حالئق اندةرئ مةن قيسسا-داستانداردئ تئثداپ، مذقاعالي جئرلارئن بالا جاستان بويئنا ءسئثئرئپ وسکةن ول مةکتةپتة وقئپ جذرگةن کةزئندة-اق رةسپؤبليکالئق اقئندار ايتئسئنا قاتئسئپ، ونةرگة ةرتة ارالاستئ. ةرتة ارالاستئ، ةرتة کوپشئلئک قاؤئمعا تانئلدئ، ةرتة ءذزئلدئ...
16- مامئر کذنئ ستؤدةنتتةر سارايئندا ورازالئ مةن اجاردئ ةسکة الؤ کةشئ وتپةک. کةشتئ ذيئمداستئرؤعا مذرئندئق بولئپ وتئرعان دوستارئ مةن باؤئرلارئ. ونئث اراسئندا ورازالئنئث کوزئ تئرئسئندة رؤحاني اکةسئنة اينالعان ءبئر جان بار. ول «بالدئرعان» جؤرنالئنئث رةداکتورئ دذيسةن ماعلذموأ.
دذيسةن اعا ورازالئمةن بئرگة وتکئزگةن کذندةرئن ساعئنا دا، مذثايا ةسکة الادئ. ول کئسئ ورازالئنئ تئم ةرتة کةزدةن، کئشکةنتاي ءبذلدئرشئن ساتئندة جولئقتئرعان ةکةن. ول کةزدة دذيسةن اعا «ذلان» گازةتئندة ئستةيدئ. قازاق تةلةأيدةنيةسئنئث جةتةکشئسئ ساعات اشئمبايةأتئث کةزئ. «80-جئلداردئث اياعئ بولاتئن. ساعات اشئمبايةأتئث باسشئلئعئ کةزئندة «التئن ساقا» دةگةن بالالارعا ارنالعان تةلةويئن ذيئمداستئرئلدئ. سول تةلةويئندارعا ءاربئر وبلئستان بالالار کةلئپ قاتئساتئن. بئردة سول تةلةويئنعا الماتئ وبلئسئنان ءبئر شوعئر بالا کةلئپ قاتئستئ. مةن سول بالالاردئث ويئنئن جازؤ ءذشئن، ستؤدياعا ارنايئ باردئم. سول بالالاردئث اراسئندا باقئت بةدةلحان، ورازالئ دوسبوسئنوأ، سةرجان مولداسان، باقئت جاعئپار ذلئ دا بار. ونةرلئ بالالاردئث بارلئعئن ءذش اؤداننان جيناپ الئپ کةلگةن ةکةن. سول جولئ ورازالئنئ العاش کوردئم»، - دةيدئ دذيسةن اعا.
کةيئن دة ونةردئ سذيةتئن دذيسةن اعا ورازالئنئث ءاربئر قادامئن سئرتتاي باقئلاپ ءجذرئپتئ. قارشاداي بالانئث تالانتئن ةرتة مويئنداعان دذيسةن اعا ارادا ءبئراز جئل وتکةننةن کةيئن، قارقارادا وتکةن ذزاق باتئردئث اسئنا بارادئ. سول جولئ استا ورازالئنئ کةزدةستئرةدئ. ورازالئ اقئن ذزاق باتئرعا ارناؤ ورئندايدئ. ساحناداعئ جةتکئنشةکتئث ونةرئنة سذيسئنگةن اعا ونئ جولدان توسئپ الئپ: «قاراعئم، ورازالئ قايدا ءجذرسئث؟» دةپ سذرايدئ. ورازالئنئث مةکتةپ ءبئتئرئپ، وقؤعا تذسة الماي، اؤئلدا جذرگةن کةزئ ةکةن. جانئ جايساث دذيسةن اعا ءبئر امالئن تاؤئپ، کومةکتةسةتئنئن ايتئپ، ؤادةسئن بةرئپ کةتةدئ.
«ويئمدا ةشنارسة جوق. ورازالئعا بةرگةن ؤادةمدئ ذمئتئپ تا کةتئپپئن. ءبئر کذنئ ءذيدئث ةسئگئ قاعئلئپ، ذيگة ورازالئنئث اناسئ کئرئپ کةلدئ. ارتئندا - ورازالئ. سول کةزدة سارت ةتئپ، ؤادةم ةسئمة تذسة کةتتئ. ءتئلئمدئ تئستةي قويدئم. اناسئ ماعان: «اينالايئن، ورازالئعا ؤادة بةرگةن ةکةنسئث. بالامدئ ساعان قالدئردئم. وقؤئنا ءتذسئرئپ بةر» دةدئ. «ماقذل، اپا، ماقذل» دةپ، باسئمدئ يزةي بةرئپپئن. «ورازالئنئ ماعان تاستاثئز دا، اؤئلعا کةتة بةرئثئز» دةدئم اناسئنا.
سودان ءبئرئنشئ بولئپ، باققوجا اعاما قوثئراؤ شالدئم. ويئم جان-جاقتان حات جيناؤ. «ذلان» گازةتئنئث اتئنان، «اقجةلکةننئث» اتئنان حات ذيئمداستئرئپ، الماتئ مةملةکةتتئک ؤنيأةرسيتةتئنئث رةکتورئ توقمذحامةت سادئقوأقا الئپ باردئم. ورازالئنئ جانئما ةرتئپ العام. ورازالئنئ کورئپ، رةکتور: «مئنا بالانئ مةن تانيمئن عوي»، - دةدئ. «تانئساثئز، ونةرلئ بالانئث بئرةؤئ وسئ. وسئعان ءسئزدئث کومةگئثئز کةرةک بولئپ تذر»، - دةدئم. «قذجاتتارئن قالدئرئپ کةت»، - دةدئ. ةکةؤمئز قؤانئپ شئقتئق. سودان مةن اؤئلعا کةتئپ قالدئم. بةردئبةک سوقپاقبايةأتئث 70 جئلدئق مةرةيتويئ بولاتئن تويدان کةش کةلئپ، ذيئقتاپ جاتقام. تاث اتپاي، بئرةؤ ةسئک قاعادئ. قاراسام، ورازالئ. باسئ سالبئراپ کةتکةن. «اعا، مةن قذلاعانداردئث تئزئمئندة تذرمئن»، - دةيدئ. «و، قذداي-اؤ. ةندئ نة ئستةيمئز؟ ءجذر»- دةدئم دة، دةرةؤ کيئنئپ، ؤنيأةرسيتةتکة کةلدئک.
رةکتوردئث ةسئگئنئث الدئندا تذرمئز. کئرةيئن دةسةک، ئشکة جئبةرمةيدئ. تاثةرتةث توعئزدا کةلگةنبئز. ءتذس اؤئپ بارادئ. ساعات بةس بولدئ. حاتشئ قئز ئشکة کئرگئزبةيدئ. حاتشئ قئز جذمئستارئمةن تةرئس اينالا بةرگةندة، ورازالئنئ جةتةکتةپ، ئشکة زئپ بةردئم. رةکتور ورنئنان تذرةگةپ تذر ةکةن. ارتئمئزدان حاتشئ قئز دا قؤئپ کةلدئ. ءبئزدئث رذقساتسئز کئرگةنئمئزدئ ايتئپ، اقتالئپ جاتئر. سودان «ءدات، تاقسئر» دةدئم. توقمذحامةت اعا ورازالئنئ کوردئ دة: «وي، مةن مئنا بالانئ ذمئتئپ کةتئپپئن عوي» دةدئ. ءسويتتئ دة، حاتشئسئنا «دةرةؤ پرورةکتوردئ شاقئر» دةدئ. پرورةکتور کئردئ. «ماعان وقؤعا تذسکةندةردئث ءتئزئمئن الئپ کةلئثئز»، - دةدئ. بذيرئق شئعئپ کةتکةن. فيلولوگيا فاکؤلتةتئندة 25 بالا ءتئزئم بويئنشا قابئلدانئپ قويعان. «وسئ تئزئمگة 26- قئپ، ورازالئنئ تئرکة» دةدئ. بذل سادئقوأتئث ورازالئعا جاساعان ذلکةن جاقسئلئعئ ةدئ. «مةنئث ةسةبئمنةن وقيدئ بذل بالا»، - دةدئ.
سول جةردة تذرئپ، سةنسةثئز، قذلاعئم تارس ءبئتئپ، ةستئمةي قالدئم. تئزةم دة دئرئلدةپ کةتکةن. ءوز قذلاعئما ءوزئم سةنةر ةمةسپئن. نة بولئپ، نة قويعانئن بئلمةي قالدئق. سويتسةم، ورازالئنئث دا قذلاعئ ةستئمةي قالئپتئ. بذرئن-سوثدئ ونداي جةرگة کئرئپ کورمةگةن بالا عوي. ءوزئ دة اثتارئلئپ قالسا کةرةک. «وقؤعا ءتذستئث، بولدئ ةندئ» دةسةم، ءالئ دة سةنبةيدئ. وسئلايشا، ورازالئ الماتئ مةملةکةتتئک ؤنيأةرسيتةتئنئث ستؤدةنتئ بولئپ شئعا کةلدئ. سودان باستاپ، ذيگة ءجيئ کةلئپ تذردئ. ورازالئنئ ءوزئم دة ءجيئ باقئلاپ ءجذردئم. ذيدة اقئندار ايتئسئنئث ةکئ تومدئعئ بولاتئن. سونئ قولئنا بةردئم. قولئمنان کةلگةنشة، کومةکتةسؤگة تئرئستئم. ءسويتئپ ءجذرئپ، اجارعا ذيلةندئ»، - دةيدئ دذيسةن اعا.
اجار مةن ورازالئنئث تانئستئعئ دا وتة قئزئق بولئپتئ. اجار تذزةلبةک قئزئ ءوزئنئث ةستةلئگئندة ورازالئنئ تويدا کةزدةستئرگةنئن جازادئ. ونةر اکادةمياسئندا وقئپ جذرگةن کةزئ. دةکاننئث اکةسئنئث مةرةيتويئ بولئپ، سوعان وزدةرئنئث ستؤدةنت قئزدارئن ءان ايتؤعا شاقئرادئ. سول کذنئ تويدئ ورازالئ مارقذم باسقارعان ةکةن. دومبئرامةن سئزئلتا ءان شئرقاعان اجاردئث ءانئ جذرةگئن تةربةگةن ورازالئ ودان کورةرمةننئث تاعئ ءبئر ءان ايتئپ بةرؤئن سذراپ جاتقانئن ايتادئ. توي جاساپ جاتقان دةکان بولعان سوث، قايتئپ باس تارتسئن. ورنئنان تذرئپ بارا جاتقانئندا، اجاردئث ءبئر سئرعاسئ جةرگة ءتذسئپ قالادئ. سئرعاسئن جالما-جان جةردةن کوتةرئپ، ةکئنشئ سئرعانئ دا قذلاعئنان اعئتقان بويدا، ةکةؤئن بئرگة تامادانئث قالتاسئنا سالئپ کةتةدئ. توي بئتکةننةن کةيئن، ورازالئدان سئرعاسئن سذراسا، اقئن جئگئت ولةثدةتئپ، سئرعانئ ءوزئ اپارئپ بةرةتئنئن ايتادئ. وسئلايشا، قئز بةن جئگئتتئث تانئستئعئ باستالئپ، سوثئ ماحابباتقا ذلاسادئ.
دذيسةن اعامةن ورازالئنئث باؤئرلاستئق قاتئناسئ ستؤدةنتتئک کذندةردةن باستالعان ةکةن. ورازالئنئث اکةسئ کوزئ تئرئسئندة ذلئن قولئنان جةتةکتةپ، «بذل ةندئ سةنئث دة بالاث» دةپ، دذيسةن اعاعا ءوزئ تابئستاپتئ. اماناتتاپ قالدئرعان بالاعا قولئنان کةلگةنئنشة اکةلئک قامقورلئعئن اياماعان دذيسةن اعا ونئ ذيلةندئرئپ، ءذي بولؤئنا دا سةبةپشئ بولادئ. تذثعئش قئزدارئ نذرايشا دذنيةگة کةلگةنئندة، ورازالئ مةن اجار مارقذم قئزدارئنئث اتئن دذيسةن اعانئث ذيئندةگئ تاتةسئندةي بولسئن دةپ، ئرئمداپ قويسا کةرةک. ال ذلدارئ نذرسذلتاننئث دذنيةگة کةلگةن کذنئ، ةلباسئنئث تؤعان کذنئمةن دالمة-ءدال کةلئپتئ. ةل پرةزيدةنتئنئث تؤئلعان کذنئندة دذنية ةسئگئن اشقان سابيئنة ئرئمداپ، ةلباسئنئث اتئن قويئپتئ.
ورازالئ مارقذم بولدئ دةگةن سؤئق حاباردئ ةستئگةندة، العاشئندا دذيسةن اعا سةنبةگةنئن ايتادئ. تالانت ارعئنعالي قوثئراؤ شالئپ، ورازالئنئث مارقذم بولعانئن ايتادئ. تذزدئباستاؤ دةگةن جةردةن جةر الئپ، اناسئنا ءذي سالئپ بةرؤدئ قولعا العان کةزئ بولسا کةرةک. «اناسئنا شاثئراق تذرعئزئپ بةرةم دةگةن ارمانئنا جةتة الماي کةتتئ»، - دةپ قامئعادئ دذيسةن اعا. قازئر ورازالئنئث دةنةسئ اناسئمةن بئرگة، تذزدئباستاؤ دةگةن جةردة جاتئر.
دذيسةن اعا قازئر ورازالئ مةن اجارعا ارناپ، «قوس جذلدئز» اتتئ ةستةلئک کئتابئن جيناقتاپ وتئر. اتالمئش کئتاپ ءتورت بولئمنةن تذرادئ. اعانئث قولئنداعئ ةستةلئکتةردئ دة، جازبا ولةثدةرئن دة، تولعاؤلاردئ دا اجار مارقذم کوزئ تئرئسئندة جيناقتاعان ةکةن. «ورازالئ تؤرالئ ءبئر ةستةلئک کئتاپ شئعارسام با؟» دةپ جذرگةن ءانشئ ارمانئنا جةتة الماي کةتتئ.
- ورازدان قالعان دذنيةلةردئث ءبارئ اجاردا بولاتئن. جيئرما شاقتئ ايتئسئن قاعازعا ءتذسئرئپتئ. ءوزئ دة وراز تؤرالئ ةستةلئک جازا باستاعان ةکةن. ءسويتئپ جذرگةندة، اجاردئث ءوزئ جول اپاتئنان قايتئس بولدئ. قازئر ول دذنيةلةردئث ءبارئ مةنئث قولئمدا. سونئث نةگئزئندة کئتاپتئ قذراستئرئپ، باسپاعا دايئنداپ قويدئم،- دةيدئ دذيسةن اعا. - کئتاپتئث العاشقئ تاراؤئ - «ايتئستئث اقتاثگةرئ» دةپ اتالادئ. ول بولئمگة ورازالئنئث تاثداؤلئ جةتئ ايتئسئ ةنئپ وتئر. ايتئسپةن بئرگة، جازبا ولةثدةرئ دة ةنگةن. ةکئنشئ ءبولئم «قايران دا قايران قوس جذلدئز» دةپ اتالدئ. مذندا ورازالئ مةن اجار تؤرالئ ةستةلئکتةر کئردئ. ءذشئنشئ ءبولئم - «اجار سالعان اسةم اندةر» دةپ اتالادئ. بذل بولئمدة اجاردئث رةپةرتؤارئنداعئ اندةر جيناقتالئپ وتئر. اجاردئث قئرئق شاقتئ ءانئ بار ةکةن. سونئث ئشئنةن جيئرماسئن تاثداپ الدئق. ول اندةر نوتاسئمةن بئرگة ةنگئزئلدئ سوثعئ ءبولئم - «ور رؤحتئ اسپانداتقان جئرلار» دةپ اتالادئ ةکةن. بذگئندة ورازالئنئث ايتئستارئ عئلئمي اينالئسقا ةنئپ کةتکةن. ول تؤرالئ ءتئپتئ، عئلئمي ديسسةرتاسيالار دا جازئلدئ. وسئنئث ءبارئ کئتاپتئث ءتورتئنشئ تاراؤئنا ارقاؤ بولئپ وتئر.
ورازالئنئث جازبا پوةزياسئنئث ءوزئ ءبئر شوعئر. ونئث تولعامدئ جئرلارئ کوزئ تئرئسئندة کوپ جارئق کورة قويماعان. «ول وتة ءبئلئمدئ، ايتئسکةرلئگئ دة ةرةکشة بولاتئن. اراسئندا جازبا جئرلاردئ دا جازدئ. ونئث ولةثدةرئ دة - ءتورت اياعئن تةث باساتئن، مئقتئ ولةثدةر. ودان بولةک، اجار ةکةؤئ بئرئگئپ، ءبئر درامالئق شئعارما جازعان ةکةن. ول ءالئ مةنئث قولئما تذسپةي تذر. ونئ وقئپ شئققان دوستارئ، «وتة جاقسئ جازئلعان شئعارما» دةگةن باعا بةرؤدة»، - دةيدئ اعا.
ورازالئ سةگئز قئرلئ، ءبئر سئرلئ، قازاقتئث ونةرلئ جئگئتتةرئنئث ءبئرئ بولدئ. سؤئرئپ سالمالئعئ، جازبا پوةزيانئث شةبةرلئگئ ءبئر بولةک تة، ونئث سالعان اسةم اندةرئنئث ءوزئ ةرةکشة بولئپتئ. «سارئ بيدايدئ» ورازالئ شئرقاعاندا، تئثدارمان ةرئکسئز ةلتئپ کةتةدئ ةکةن. ورازالئنئث تاعئ ءبئر قاسيةتئ، کةمپئر مةن شالدئث داؤئسئن اينئتپاي سالاتئن شةبةرلئگئ. ول کةمپئر بولئپ پاروديا ويناعاندا نةمةسة قذستاردئث داؤئسئن اينئتپاي سالعاندا، ةشکئم اجئراتا الماي قالادئ ةکةن. العاش رةت ونئث ايتئس ساحناسئنا وتئرئک ولةثمةن شئققانئن کورةرمةن قاؤئم جاقسئ بئلةدئ. ماسکةؤدةن کةلگةن سوث، رينات زايئتوأپةن بئرگة وتئرئک ايتئس جاساعئسئ کةلگةنئن ءجذرسئن ةرمانعا ايتقان ةکةن، ءبئراق ول ارمانئنا جةتة الماي کةتتئ.
ورازالئنئث ةسئمئنئث ءوزئ ءبئر تاريح. ورازالئنئث اکةسئنئث تؤعان اعاسئ ورازالئ دةگةن سةرئ کئسئ بولئپتئ. ءومئرئن سةرئلئکپةن وتکئزگةن ورازالئ سةرئ ءبئر کذنئ ءئز-تذزسئز ئزئم-عايئم جوعالئپ کةتةدئ. باؤئرئن جوقتاعان ءئنئسئ ءبئر بالاسئنئث اتئن ورازالئ دةپ قويسام دةپ جذرةدئ ةکةن. ءبئراق وعان ورازالئنئث اناسئ کونة قويمايدئ. کةنجة بالاسئ دذنيةگة کةلگةن کةزدة اکةسئ ايةلئنة ايتپاي، تؤؤ تؤرالئ کؤالئگئنة «ورازالئ» دةپ جازدئرتئپ الادئ. سةرئ اعاسئنئث اتئن يةمدةنگةن کةنجة بالا تالانتتئ، دارئندئ بولئپ ةرجةتةدئ. مذمکئن ءومئرئن سةرئلئکپةن وتکئزگةن ورازالئ اتاسئنئث داثقئن بالا وراز جالعاستئرسا دةگةن ءذمئت بولعان شئعار اکة ويئندا....
«ساعئندئم سةنئ» دةپ اتالاتئن کةشتئ وتکئزؤدئ اجار کوزئ تئرئسئندة ءوزئ جوسپارلاعان ةکةن. اجار تذزةلبةک قئزئنئث رةپةرتؤارئنداعئ «ساعئندئم سةنئ» ءانئ دة سذيگةن جارئن جوقتاؤئ بولاتئن. اجار ارمانداعان کةشتئ وتکئزؤ اعاسئ باؤئرجاننئث ويئندا ءجذرئپتئ. سول ماقساتپةن «ساعئندئم سةنئ» اتتئ ةسکة الؤ کةشئ 16- مامئرعا جوسپارلانئپ وتئر. بيئل اجار تذزةلبةک قئزئنئث ومئردةن وزعانئنا جئل تولادئ. سوعان وراي، ةکئ بئردةي اققان جذلدئزدئ ةسکة الؤ کةشئ 16- مامئرعا جوسپارلانئپتئ. کةشکة ورازالئ مةن اجاردئث دوستارئ، تؤئس-باؤئرلارئ، بالالارئ قاتئسئپ، ءانشئنئث رةپةرتؤارئنداعئ اندةردئ شئرقايتئن بولادئ. ورازالئنئث ايتئستاعئ ارئپتةستةرئ دة کةشکة ارنايئ کةلمةک.
ةستةلئک کئتاپتئث شئعؤئنا اجاردئث باؤئرئ باؤئرجان تذزةلبةک ذلئ مةن دوستارئ دةمةؤشئلئک تانئتئپ وتئر. ةستةلئک کئتاپ 2 مئث دانامةن تارالاتئن بولادئ. کئتاپتان، ءارئ ةسکة الؤ کةشئنةن تذسةتئن قارجئ نذرايشا مةن نذرسذلتاننئث اتئنا ارنايئ دةپوزيت اشئلئپ، سوندا سالئناتئن بولادئ. ورازالئ مةن اجاردان قالعان بذلدئرشئندةر بذگئندة ناعاشئلارئنئث قولئندا ءبئلئم الؤدا. نذرايشا قوبئز تارتادئ. نذرسذلتان بولسا، دومبئرا تارتؤدئث شةبةرئ کورئنةدئ.
ايتاقئن بذلعاقوأ، اقئن:
وت اؤئزدئ، وراق ءتئلدئ ورازالئ
ايتئس دةيتئن اردا ونةرگة ايشئقتئ ءئز قالدئرعان ورازالئ دوسبوسئنوأ جايلئ ةستةلئک ايتؤ ماعان وتة اؤئر. «اتامداتساث اتامدات، بوتامداتپا» دةگةن اتام قازاقتئث ايتقانئ بولماي، تاعدئر ءوز ءامئرئن جذرگئزئپ باقتئ. وردا بذزار وتئزعا تولماي، تولاعايداي قارا ولةثنئث کوشئن العا سذيرةگةن اقئن باؤئرئمئز کولئک اپاتئنان اجال قذشتئ.
مةن ورازالئنئ بالعئن کةزئنةن ءبئلؤشئ ةدئم. 1990- جئلدارئ قازئرگئ رايئمبةک اؤدانئنا ايتئسقا باردئق. ول کةزةثدةردة اؤداندئق، وبلئستئق ايتئستار ءجيئ-ءجيئ ءوتئپ تذراتئن. جئر دوداسئ اياقتالئپ، اقئندارعا قوناعاسئ بةرگةن اق وتاؤدئث ئشئندة نارئنقولدئق اقئن قاسةن ساماتئروأ، داؤباي ابدئسايةأ تاعئ باسقا دا ايتئسکةرلةر بولدئ. ابئر-سابئر باسئلئپ، اثگئمة اؤانئ ايتئس توثئرةگئنة ويئسقاندا، داؤباي اقئن جذدئرئقتاي عانا قارا دومالاق بالانئ قاسئنا شاقئرئپ: «ءاي، ايتاقئن، مئنا بالا مةنئث باؤلئپ جذرگةن شاکئرتئم، ءوزئثنئث باؤئرئث بولادئ، ساعان تارتقان اقئن بولسئن، قانة، تاقئمئثنان وتکئزئپ بةر»، - دةدئ. کوپتئث کوزئنشة اؤزئما ءسوز تذسپةي، نة دةرئمدئ بئلمةدئم دة ورنئمنان تذرئپ، بالانئ تاقئمئمنان وتکئزئپ، اؤزئنا تذکئرگةن بولدئم. مئنة، سول قارا دومالاق جاس شاماسئ 11-12 دةگئ ورازالئ بولاتئن.
ايلار اؤناپ، جئلدار جئلجئپ کةمةلئنة کةلگةن اقئن بالانئ مةن کةيئن الماتئ مةملةکةتتئک ؤنيأةرسيتةتئندة ستؤدةنت کةزئندة ءبئر-اق کوردئم. ءبئر کذندة بةس اقئنمةن ايتئسقان ورازدئث اتاق-داثقئ دا وسئ وقؤ ورنئندا ءجذرئپ جاثعئردئ. وت اؤئزدئ، وراق ءتئلدئ وراز تةک قانا اقئن ةمةس، ول اؤئز ادةبيةتئن جةتئک مةثگةرگةن فولکلوريست ءارئ تاريحتئ تةرةثنةن قوزعاي بئلةتئن، بويئنا شةشةندئکتئ، شةبةرلئکتئ دارئتقان اؤزئ دؤالئ شايئر ةدئ. ايتئس ذستئندة ماقامدئ بئرنةشة تذرگة قذبئلتئپ، تئثداؤشئسئن ايرانداي ذيئتئپ، ذرشئقتاي ءيئرئپ الاتئن قاسيةت ورازالئدا عانا بولاتئن. جةتئسؤ ايتئس اقئندارئنئث دا ماقام-سازدارئن جاثعئرتئپ، جئر دوداسئنا الئپ کةلگةن ءارئ بئرةگةي اقبةرةن جذيرئک وسئ ازامات ةدئ.
جاراس سارسةک، اقئن:
اقئن اتئندا نة کوشة، نة مةکتةپ جوق
تالانتئ تاؤداي ازاماتتار الئستاعان سايئن ساعئنئشقا اينالئپ، جاقئنداعان سايئن اسقاقتاي بةرةتئنئ اقيقات. سونداي اياؤلئ پةرزةنتتةرئمئزدئث ءبئرئ ادؤئندئ ايتئسکةر اقئن ورازالئ بولاتئن.
ول اققان جذلدئزداي ازعانتاي عذمئرئندا قازاق ايتئس ونةرئنة جاثا تئنئس، جاثا ورنةک قوسئپ، کيةلئ ءسوز پاتشالئعئنئث اؤئلئن ادؤئن جئرلارئنئث نوسةرئمةن ءبئر سئلکئنتئپ ءوتتئ.
ماعان ول ومئردةگئ دة، ونةردةگئ دة جاقسئ ئنئلةردئث ساناتئندا ةرةکشة جاقئن بولدئ. اسئرةسة ونئث ةکئنئث بئرئنة بايقالا بةرمةيتئن تاکاپپار مئنةزئ قاتتئ ذنايتئن. جاعئنؤدئ، جاعئمپازدانؤدئ بئلمةيتئن. کذيرةؤئک مئنةزدةن دة ادا بولئپ کورئنةتئن. بالکئم وسئ مئنةزئ شئعار، ءوز تذستاستارئ کورگةن يگئلئکتةردةن ذنةمئ کةشئگئپ جذرةتئن. الايدا وعان حالئقتئث قذرمةتئ ةرةکشة بولدئ. شئن مانئندة ول حالئقتئث اقئنئ ةدئ. ال حالئقتئث اقئنئ بولؤ دةگةنئثئز - ءارئ باقئت، ءارئ ازاپ. ورازالئ وسئ ةکةؤئنئث دة «اؤئلئنا» کةزةک-کةزةک قاتئناي ءجذرئپ، ورتا جولدا وپات بولعان اقئن.
ارامئزدان کةتکةنئنة التئ جئل ؤاقئت بولئپتئ. الايدا ونئ جوقتاؤشئلاردئث قاتارئ ءالئ سةلدئرةگةن جوق. کةرئسئنشة، ارتئپ کةلةدئ. ءبئر قئزئعئ ونةرئن باعالايتئن قاراپايئم قاؤئم، جاقئن جذرگةن جورا-جولداستارئ مةن شاکئرتتةرئ بولماسا، ونئ ءوزئ تؤئپ وسکةن وثئردئث اتقامئنةرلةرئ ةسکةرمةي جاتقانئ جذرةک سئزداتادئ. ءوزئ ولة-ولگةنشة جئرلاپ وتکةن رايئمبةک اؤدانئندا ونئث اتئندا نة ءبئر کوشة، نة ءبئر مةکتةپ جوق. ول کئندئک قانئ تامعان توپئراعئنا دا قيانات جاساماي، الماتئنئث ئرگةسئنةن ماثگئلئک تذراعئن تاپتئ. ةندئگئ ءسوز ةل باسقارعانداردئکئ بولؤئ ءتيئس.
گذلزينا بةکتاسوأا
دةرةككوز: «تذرکئستان» گازةتئ