جذكتئ ايةلدةردئث جةرئك اسئ ساپاسئن كئم تةكسةرةدئ؟
استانا. 23 - اقپان. قازاقپارات - اياعئ اؤئرلاعان انالاردئث ارنةگة كوثئلئ اؤئپ، نة جةرئن بئلمةي الاسذراتئنئ بار. اپا-اجةلةرئمئز قولئنان كةلسة كةلئنئنئث جةرئك اسئن تاؤئپ بةرؤگة قذمبئل، ارينة.
بذگئنگئ انالار ارئستاننئث جذرةگئ مةن ايؤدئث وتئنة جةرئك بولمايدئ اثئزداعئداي. ولاردئث جةرئگئن بذگئندة كوشةدة جاعالاي ساتئلاتئن ءبئر كةسةك توپئراق پةن اكتةن جاسالاتئن بور، ياعني تاقتاعا جازاتئن كادئمگئ بور باسئپ ءجذر.
جذكتئ ايةلدةردئث سذيئكتئ اسئ بذگئندة ةلئمئزدةگئ بذكئل بازارلاردئ جاؤلاپ العان دةسةك ارتئق ايتقاندئق بولماس. شئمكةنت، تاراز قالالارئندا 100-200 گرامم كةسةكتئث قذنئ 25 تةثگة تذرسا، استانا، الماتئ سئندئ ءئرئ قالالاردا ونئث قذنئ 50 تةثگة تذرادئ. كادئمگئ قاتقان توپئراقتئ كةسةك-كةسةك ةتئپ ءبولئپ، قالتاشاعا ادةمئلةپ سالئپ قويعان. قالتاعا اؤئر سالماق سالمايدئ، ارينة. ءتئپتئ ونئ وبلئس ورتالئقتارئنان كوتةرمة باعاسئنا ساتئپ الئپ، مةگاپوليستةرگة اپارئپ ساتاتئن ساؤداگةرلةر دة بار بولئپ شئقتئ. ءارئ بذل وتة ءوتئمدئ تاؤار سانالادئ ةكةن. دةگةنمةن جةرئكتئكتئ باسقانئمةن ونئث اعزاعا تيگئزةر اسةرئ قانداي؟ ونئ تةك جذكتئ ايةلدةر عانا ةمةس، كئشكةنتاي بالالار دا سذيسئنة جةيتئن بولئپ شئقتئ.
اكتاس - ياعني بور، ساز بالشئق - ياعني كةسةك جةؤگة قذمارلاردئث سانئ نةگة ارتئپ كةتكةن؟ دارئگةرلةر بذل ونئمدةردئث زيانئن ايتئپ زار قاقساعانئمةن ونئ تئثدار قذلاق تابئلماي تذر ازئرگة. ولاردئث ايتؤئنشا، جذكتئ ايةلدةر تةك ءدارئحانالاردا تةگئن بةرئلةتئن دارؤمةندةردئ قولدانعانئ ءجون دةيدئ. دةگةنمةن زيان دةگةن سايئن وعان قذمارتؤشئلار كوبةيمةسة ازايماي وتئر. ةلئمئز بويئنشا كذماندئ زاتتئث قذرامئن انئقتايتئن بئردة-ءبئر زةرتحانا جوق ةكةن. ماماندار بذل اسقا دةگةن تابةتتئث تارتؤئن اعزاعا كالسيدئث جةتئسپةؤشئلئگئنةن دةپ تذسئندئرةدئ. ال ءدارئحانالاردا ساتئلاتئن ءدال وسئ زاتتئ الماستئرؤشئ گليؤكونات كةسةك پةن بوردئث ورنئن الماستئرا المايدئ. ءتئپتئ بئرةؤلةر ونئث ورنئنا قذرت شايناپ قذماردئ باسؤعا بولادئ دةيدئ. الايدا ةكةؤئنئث ءدامئ ةكئ ءتذرلئ بولعان سوث قذرتقا دةگةن قذمارلئقتئ ارتتئرا الماي وتئر.
بور مةن كةسةككة دةگةن تاؤةلدئلئكتئ اركئم ءارقالاي تذسئندئرةدئ. سوزئلمالئ قان ازدئق دةرتئنة ذشئراعانداردئث باسئم بولئگئ كالسي گليؤكوناتئن تذتئنادئ. ءبئراق ونئث ءدامئ كوبئنئث جةرئكتئگئن باسا المايدئ. ارينة، بوردئ كانسةليارلئق تاؤار ساتاتئن دذكةندةردةن الؤعا بولادئ. الايدا ونداعئ بورلاردئث دةنئ - قئتايدئكئ. قئتايدئث قانداي تاؤارئ بولسا دا قاؤئپتئ ةكةنئ بةلگئلئ. سوندئقتان ونئ تذتئنؤدان باس تارتؤعا تؤرا كةلةدئ. الايدا ونئث الارماندارئ دا از ةمةس. بئلةتئندةر بةلگورودتا جاسالعان بوردئث ءدامئ ءتئل ذيئرةتئنئن ايتادئ. بةلگورودتاعئ «لانتان» فيرماسئ شئعاراتئن ونئمگة سذرانئس تا كوپ.
ماماندار توپئراقتئث قذرامئندا بولاتئن كرةمنيدئث ميكروةلةمةنتتةرگة وتة باي ةكةنئن ايتادئ. ونئ اس رةتئندة قولداناتئن ةلدةر ءالئ دة بار ةكةن. ماسةلةن، قئتاي، ءذندئستان، ةگيپةت، وثتذستئك امةريكادا تذراتئندار كةسةكتئ اؤرؤدان ايئقتئراتئن ءدارئ رةتئندة جةيدئ. مئثداعان جئل بذرئن اأيسةننا ءوزئنئث «كانون» اتتئ كئتابئندا كةسةكتئث قذرامئن جان-جاقتئ تالداپ جازئپ كةتكةن. 1884 - جئلئ دوكتور س.پوسادسكي كةسةك پةن بالشئقتئ ءداستذرلئ مةديسينادا پايدالانؤ تؤرالئ ديسسةرتاسيا قورعادئ. سوربسيوندئ تةراپيادا كةسةكتئ جةؤدئث اعزاداعئ راديونؤكليدتةردئ «قؤئپ» شئعاتئن قاسيةتئ بار ةكةن. كيةأ ةكسپةريمةنتالدئ پاتولوگيا، ونكولوگيا جانة راديوبيولوگيا ينستيتؤتئنئث عالئمدارئ كةسةكتئ جةؤ ارقئلئ اعزاداعئ سترونسي، سةزيدةن ارئلؤعا بولاتئنئن انئقتادئ. أ.كريأةنكونئث «ليتوتةراپيا» اتتئ كئتابئندا رةنتگةن-سترؤكتؤرالئ زةرتتةؤ كةزئندة كةسةكتئث قذرامئندا كرةمني، اليؤميني، كالي، ناتري ءبارئ انئقتالعانئ تؤرالئ جازئلعان. اعزادا كرةمني ازايئپ كةتسة، انةميا، راحيت، اتةروسكلةروز، تاس بايلانؤ، پوليارتريت دةرتتةرئنئث ورشؤئنة سةپ بولادئ ةكةن. ءتئپتئ كةسةك جةؤدئ زةرتتةيتئن عئلئمدئ گةوفاگيا دةپ تة اتايدئ. جاپونياداعئ تاؤلاردا تةنگؤ نانئ دةپ اتالاتئن كةسةكتةردئ جةيدئ. قيئر شئعئستاعئ حالئقتار اق كةسةكتئ جةردئث قايماعئ دةپ اتايدئ. رةسةيدة كادئمگئ كةسةكتةردئ ارنايئ زةرتتةؤدةن وتكئزئپ تذرادئ. ول ايماقتئق سانيتارلئق-ةپيدةميولوگيالئق باسقارمالاردئث قاتاث سذزگئسئنةن وتةدئ. مينةرالدئق زةرتتةؤلةر گوست تالاپتارئنا ساي بولؤئ كةرةك. وسئ ةلدة ساتئلاتئن «كايل» دةپ اتالاتئن كةسةككة ر ف دةنساؤلئق ساقتاؤ مينيسترلئگئ رذقسات بةرگةن. ءتئپتئ رةسةيدة وسئ كةسةك جةگئزؤ ارقئلئ ادامنئث اعزاسئن تازالايتئن ورتالئقتار دا بار. ءيا، رةسةيدة حالئقتئث اثسارئ اؤئپ تذرعان تاعامنئث ءبارئن دة تةكسةرؤدةن وتكئزةدئ. ال بئزدة كوشةلةردة كوپتةپ ساتئلاتئن وسئ زات نازاردان مذلدةم تئس قالعان. جذكتئ ايةلدةردئث، ارينة، جةتئسكةننةن جةمةيتئنئ بةلگئلئ. اعزاعا الدةقانداي زاتتئث جةتئسپةؤئنةن تاماعئنان وتكئزئپ جذرگةنئ ايقئن. بذگئندة دةنساؤلئعئندا كئناراتئ بار بالالاردئث كوپتةپ تؤئلؤئنا دا وسئ كةسةك پةن بوردئث اسةر ةتپةسئنة كئم كةپئل؟! ساؤداعا شئعارئلعان ءاربئر زاتتئ قاتاث قاداعالاپ، پايداسئ بولسا، رذقسات بةرئپ، پايداسئ جوعئ بةلگئلئ بولسا، ونئ ايتؤ اسا قاجةت بذگئندة. الايدا ءتيئستئ مةكةمةلةردئث نازارئ كةسةككة جةتكةنشة، تاسباقا ورمةلةپ، تال باسئنا شئعاتئن شئعار...
ريتا ءامئرحان قئزئ، تاراز قالالئق سانيتارلئ-قاداعالاؤ ءبولئمئنئث مامانئ:
- كوشةدة ساتئلئپ جاتقان كةسةك، بورلاردئ تةكسةرؤ ءبئزدئث قذزئرئمئزعا جاتپايدئ. ءتئپتئ نورماتيأكة دة كئرگئزئلمةگةن. ول قذرئلئس ماتةريالدارئنا جاتادئ. ونئ تةكسةرؤ - كاسئپكةرلئكتئ قاداعالاؤ باسقارماسئنداعئلاردئث مئندةتئ. ول بةيبةرةكةت ساؤدا تذرئنة جاتادئ. تةكسةرؤدةن ءوتئپ، ارنايئ قالتاعا سالئنباعان، ونئ قالاي تةكسةرةمئز؟! ساپالئ تاؤارعا جاتپايدئ. ساؤدا جاساؤعا قولئندا ارنايئ قاعازئ بارلاردئ عانا تةكسةرؤ - مئندةتئمئز.
اأتور: گذلجان كوشةروأا
دةرةككوزئ:«الاش ايناسئ» گازةتئ