قازاق پةن قئرعئز شئعارماشئلئق جاعئنان جاقئنداسئپ، رؤحاني تذتاسؤئمئز قاجةت
استانا. 23- اقپان. قازاقپارات. قئرعئز رةسپؤبليكاسئنئث ةثبةك سئثئرگةن ءارتئسئ، «شارشةن» اتئنداعئ سئيلئقتئث يةگةرئ كذموندور ابئلوأپةن بولعان سذحباتتئ ذسئنامئز.
- الاتاؤدئث ارعئ جاعئ مةن بةرگئ جاعئن جايلاعان قازاق پةن قئرعئز ةجةلدةن توسكةيدة مالئ، توسةكتة باسئ تذيئسكةن ةل ةكةندئگئمئزدئ ايتامئز. بذگئن دة مئنة وسئ باؤئرلاس ةكئ ةلدئث بالاسئ ءبئر ذستةل ماثئنا جايعاستئق. اعا، ءسئزدئ قئرعئز جذرتئ ءوزئنئث ءئرئ ساتيريگئ، ايتؤلئ تذلعاسئ ساناسا، قازاققا دا جات ةمةس، تانئس تذلعاسئز. ةستؤئمشة، ةكئ ةلدئث قارعا تامئرلئ تؤئستئعئ جايلئ ذنةمئ شةجئرة تالداپ وتئراتئنعا ذقسايسئز. سونئثئزبةن بولئسة وتئرماس پا ةكةنسئز؟
- گازةتتةرئثئزدئث اتئ دا الاشتان باستالادئ ةكةن، ءبئز دة سول الاشتان تاراعان ءبئر ةلمئز. الاشتئث جايئلحان دةگةن ذلئ بولئپتئ: ءبئرئ - قازاق، ءبئرئ - قئرعئز، ءبئرئ - سازاق، ءبئرئ - رازاق. الدئثعئ ةكةؤئ بةلگئلئ، ال سازاقتان قئپشاقتار تؤئلئپتئ. قئپشاقتار قازئر ءوز الدئنا مةملةكةت ةمةس، ولار بذگئندة رؤ رةتئندة قازاقتا دا بار، قئرعئزدئث ئشئندة دة، وزبةكتة دة بار، ذلتئ ءارقالاي، رؤئ ءبئر. دةمةك، ولار ذلكةن «اعالارئنئث» باؤئرئندا ءجذر، ال قاراقالپاقتار بولسا سول رازاق دةگةن الاشتئث كةنجة ذلئنان تارايتئنعا ذقسايدئ.
مئنة، ءتذبئمئز سول الاش اتتئ ءبئر اتادان تاراعاندئقتان ءتئلئمئز، سالت-سانامئز، اؤئز ادةبيةتئمئز، بارلئعئ ذقساس. ءبئزدئث «ماناستا» وسئ شةجئرة جاقسئ تالدانئپ، حاندئقتاردئث ءبارئنئث ءتذبئ قايدان شئققانئن تذسئندئرةدئ. ودان بةرگئ وسئ زاماندئ الساق تا، قازاق پةن قئرعئز قاشاندا تئزة قوسئپ ءبئر جذرةدئ. دذنيةجذزئندة سؤئرئپسالما اقئندئق ونةرئ ةكئ حالئقتا ساقتالئپتئ، ءبئرئ - قازاق، ةكئنشئسئ - قئرعئز. وسئنئث ءبارئ - ءبئزدئث ءتئلئمئزدئث جاتئق، باي، سوزدئك قوردئث مولدئعئنان، ذندةستئك زاثئنئث جئر قذراعانعا، توككةنگة، اقئندئق ونةرگة لايئقتئ بولعاندئعئنان.
ءتئپتئ قاجةت بولسا، ءبئر ادام دذنية سالعاندا سونئ اقتئق ساپارعا جوقتاؤ ايتئپ شئعارئپ سالاتئن الةمدة ةكئ حالئق بار ةكةن، قازاق پةن قئرعئز ول-داعئ. قئز ذزاتقانداعئ سئثسؤ دا، كةلئن تذسئرگةندةگئ بةتاشار جئرئ دا - باؤئرلاس ةكئ ةلدئث وزگة جذرتتان ةرةكشةلئگئ. كيئز ءذي، قئمئز، ذلتتئق ويئندارئمئز، ماقال-ماتةل، بارلئعئ دا ةكئ حالئقتا وتة ذقساس، بئرئنةن ءبئرئن اجئراتقئسئز. ءتئپتئ جامان قئرئ، مئسالئ جالقاؤلئق جاعئنان العاندا دا قازاق پةن قئرعئزعا تةثدةسةر حالئق جوق ةكةن، ونئث ايعاعئ «الما پئس، اؤزئما ءتذس» دةگةن ماقال باسقا ةشبئر جذرتتا جوق بولؤئمةن قاتار، ءتئپتئ وزگة تئلگة اؤدارؤعا دا كةلمةيدئ ةكةن.
- «ماناس» جئرئن ايتتئثئز، راسئندا ماناس قئرعئزدئث باتئرئ دةسةك تة، كةزئندة سول جئردئ قاعازعا ءتذسئرئپ، ونئث گومةردئث «يلياداسئ» مةن «گومةرئنةن» اسپاسا كةم تؤئندئ ةمةس ةكةندئگئن عئلئمي ورتادا مويئنداتقان شوقان ءؤاليحانوأتاي عالئم بابامئز بولسا، سول «ماناستئث» باسئنا قاؤئپ تونگةن كةزةث - 20 - عاسئردئث ورتاسئندا قورعاپ قالعان - ذلئ مذحاث. وسئعان قئرعئز جذرتئ قالاي قارايدئ؟
- شوقان مةنةن مذحتارداي قازاق تذلعالارئنئث «ماناس» ءذشئن ةثبةگئ ذلكةن، البةتتة. ال نةگئزئ، «ماناس» ول قاعازعا ءتذسئرئپ، جاتتاپ، سونئ اينا-قاتةسئز ايتاتئن دذنية ةمةس ةكةن. ونئ تةك تذسئنة ايان بةرگةن ةرةكشة ادامدار عانا جئرلاي الادئ، ول ادام، ياعني جئرشئ ءتئپتئ سول جئرلاؤ ساتئندة تئلسئم الةممةن ترانسقا ءتذسئپ كةتئپ، كوزئنة ماناستئث كورئنةتئنئن، سونئث ئستةگةندةرئن كوزئمةن كورئپ وتئرئپ جئرلايتئندارئن ايتادئ. بئزدة «اقئندئقتئث، جئرشئلئقتئث ةث بيئك شوقئسئ - «ماناس» ايتؤ» دةيدئ.
قئرعئزدا ةستةمةس تذرسئناليةأ دةگةن كةثةس وداعئنئث حالئق ءارتئسئ بولعان، سول كئسئگة بئرةؤلةر كةزئندة «ءسئز مئقتئ توكپةسئز عوي، «ماناس» ايتئپ كورمةيسئز بة؟» دةپ سذراسا كةرةك. سوندا ول كئسئ «ماعان ماناس كذلمةيدئ، ياعني ترانسقا كئرة المايمئن، كوز الدئما كورئنبةيدئ» دةگةن ةكةن. «ماناستا» ةشكئمدئ، سةمةتةي، باقايلاردئ ءولدئ دةمةيدئ، عايئپ بوپ كةتتئ دةيدئ. سولار بةلگئلئ بئرةؤگة «كةلةدئ» ةكةن دة، ياعني ذيئقتاپ جاتقاندا ايان بوپ كةلة مة، جوق وياؤئندا كوزئنة كورئنة مة، ايتةؤئر «كةلئپ»، «ماناستئ» ايتاسئث» دةپ كةتةدئ، بولدئ الگئ ادام سودان كةيئن وزئنةن-ءوزئ ايتئپ كةتةدئ.
مئسالئ، تئنئبةك دةگةن ماناسشئعا قالاي «كةلگةن»؟ قوي جايئپ ءجذرئپ ذيئقتاپ جاتقاندا تذسئندة الئپ باتئر كةلئپ، «ءاي تئنئبةك تذر، ويان، «ماناس» ايت» دةگةن. ويانعاندا «ءتذسئم عوي» دةپ قويا سالايئن دةسة، جانئندا شئنئمةن اتتئث ئزدةرئ قالعان. قورقئپ قالسا كةرةك، «ماناس» ايتپايمئن» دةپتئ، سويتسة بةلگئسئز كةسةلگة شالدئعادئ. سودان الدئمةن ةلگة ايتؤدان ذيالئپ، دالادا قوي قايتارئپ ءجذرئپ ايتئپ، جاقسئ بوپ قالادئ، سولايشا كةيئن ةلگة ايتاتئن بولادئ. جانة تاعئ ءبئر ماناسشئ ساياقبايعا كورئنگةن، الئپ بةينة كيئز ذيگة كئرگئزئپ، قئمئز ئشكئزةدئ. ويانئپ كةتئپ، ءتذسئم ةكةن عوي دةسة، وثئرئنة توگئلگةن قئمئز ءئزئ قالئپ قالعان. سولاردئث ءبارئ ءبئر ميستيكا، مئنا الةمنةن تئس وزگة ءبئر الةممةن بايلانئستئ تئلسئم دذنية دةمةسكة قويمايدئ. ةكئنشئ ءبئر تئلسئم دةمةسكة لاج قالدئرمايتئن جايت، «ماناستئث» كولةمئ، ذزاقتئعئ سونشا، وندايدئ جاتتاؤ مذمكئن ةمةس جاي ادامعا. قازئر ءبئر تاثعالارلئق جايت، «ماناستئ» ايتاتئن ءتورت جاسار بالالار شئعئپ جاتئر، ول بالا بذگئن تؤئلعان، ال اؤزئنان كونةنئث ءسوزئ شئعادئ، قالاي تاثعالماسسئث؟!.
- كةثةستئك كةزةثدة وداقتئث قول استئنداعئ ةلدةردئث اقئن-جازؤشئ، جالپئ زيالئ قاؤئمئ تئعئز بايلانئستا بولعانئ راس. قازئر قايتا شةكارا پايدا بولئپ، الماعايئپ زامان تؤئپ دةگةندةي، وسئ زيالئلارئمئز اراسئندا الئس-بةرئس، بارئس-كةلئس ازايئپ كةتكةن جوق پا، قالاي ويلايسئز؟
- شئندئعئن ايتؤ كةرةك، شةكارا دةگةن مةملةكةتتئك ساياسات ءذشئن قويئلعان شارتتئ نارسة دةگةنمةن، ادامداردئث اراسئنا دا كةدةرگئسئن كةلتئرمةي قالمايدئ ةكةن. شةكاراداعئ قذجات تةكسةرؤشئ بئلاي الئپ قاراعاندا ءوز قئزمةتئن اتقارئپ جاتئر، دةگةنمةن سول ءبئز سةكئلدئ قاراپايئم ادامداردئث كوزئنة ةكئ اعايئندئ باؤئردئث اراسئن الئستاتقانداي سةزئلةدئ ةكةن. شةكارا بةكئتئپ، قاراؤئلدئ كذشةيتپةسة تاعئ بولمايدئ، سةبةبئ ءوزئثئز ءتذرلئ وقيعالاردئ كورئپ جاتئرسئز. سوندئقتان سولاي بولدئ ةكةن دةپ ةكئ ةلدة جاتقان باؤئرلار ءبئر-بئرئنة رةنجئمةؤئ كةرةك. ءبئزدئث سوزگة توقتاؤ، ءسوزدئث اسئلئن تةرؤدةن باستاپ، كوپ نارسةمئز ذقساس، ءتئپتئ ورتاق دةؤگة دة بولادئ، سوندئقتان ءبئز ءبئر-بئرئمئزدةن ةشؤاقئتتا الئستاماؤئمئز كةرةك. ءبئز شئعارماشئلئق جاعئنان جاقئنداسئپ، مادةنيةت الماسئپ، سولايشا رؤحاني تذتاسؤئمئز قاجةت.
- قازاقئ قالجئث مةن قئرعئز حالقئنئث كوپ سالت-ءداستذرئ، فولكلورئ، ت.ب ذقساعاندئقتان، قالجئثدارئ دا ذقساس بولؤئ مذمكئن، دةگةنمةن قئرعئز حالقئنئث وزئنة ءتان كذلكئسئ بار شئعار؟
- قئرعئز ساتيرا جانرئندا قالپئ ايتؤ دةگةن بار، قازاقشا ول قئرئق وتئرئك دةگةنگة كةلةدئ. وتئرئكتئ شئنداي، شئندئ قذداي ذرعانداي قئلئپ ايتؤ ونةرئ بذل دةگةن. ايتالئق، اقئندار ءبئر-بئرئمةن كئلةث وتئرئكتئ شةبةر قيؤلاستئرعاندا، ءتئپتئ تئثداؤشئ سةنئپ قالاتئنداي، سونداي كذلكئلئ ءارئ ويلاناتئنداي دا جانر. مذنداعئ تالاپ ايتؤشئ تئثداؤشئنئ ناندئرئپ، ذيئتئپ اكةتؤئ كةرةك. ةندئ ارينة، ءبئز بذل جةردة ةكئ كئسئنئ ذرئستئرئپ، ةل مةن ةلدئ ارازداستئراتئن وتئرئكتئ ايتئپ تذرماعانئمئز بةلگئلئ عوي. كذلكئ جانرئندا ءوزئ وتئرئك دةگةن بار. مئسالئ، ةؤروپانئث «بارون ميؤنحگاؤزةنئ» بولسا، قازاقتا قئرئق وتئرئكشئ تازشا بالا بار، ال قئرعئزدا ول جانردئ قالپئ دةيدئ. مةنئث ءتئپتئ ءبئر ينتةرمةديام دا بار وسئ وتئرئككة قذرئلعان، «سوعئستا نةمئستةرمةن اتئسئپ جاتئپ، قئس، قاقاعان ايازدا توثئپ كةتكةن بئزدةر ءبئر-بئرئمئزبةن قذشاقتاسئپ جاتئپ، تذرا قالئپ قايتا اتئسقانبئز» دةيمئن. وسئ وتئرئك قذراستئرؤ جانرئ قازئر بئزدة قالئپ بارا جاتئر، وعان كوپ كوثئل بذرماي بارامئز. سوندئقتان وسئ جانردئ جانداندئرئپ، وتئرئكشئلةر كلؤبئن قذرساق دذرئس بولار ةدئ.
- سئزدةردة ءازئل-قالجئثنان قذرئلعان قانداي دا ءبئر تةلةجوبالار بار ما قازئر؟
- ارينة، كوپ بولماسا دا ءبئردئ-ةكئلئ باعدارلامالار بار، ءبئراق كةيئنگئ ؤاقئتتا، شئنئن ايتؤ كةرةك، ةلئمئزدة بئرئنةن كةيئن ءبئرئ بولئپ جاتقان توثكةرئستةر ادامداردئث كوثئل كذيئنة قاتتئ اسةر ةتتئ. ةلدة سونداي قايعئلئ جاعداي بولئپ تذرعان كةزدة ادام ءوزئ كذلؤگة دة ذيالادئ ةكةن. مةن بذرئن ئلعي «كذموندوردئث كذلكئسئ» دةپ كةش وتكئزؤشئ ةدئم، قازئر ةكئ جئل بولدئ، ونئ توقتاتتئم. حالئقتئث كوثئل كذيئنة قاراپ تارتئنئپ قالدئم، شئنئ كةرةك. قايعئ-قاسئرةتتئ دة، جاماندئقتئ دا ؤاقئت ةمدةيدئ دةگةن بار عوي، قازئر اقئرئنداپ بارلئعئ ورنئنا كةلئپ جاتئر، ةندئ شئعارماشئلئعئمدئ ةلگة قايتا سئيلاسام دةگةن ويئم بار.
- ايتقانئثئز ورئندئ... دةسةك تة، ذيقئ، تاماق جانة كذلكئ ذشةؤئ ارسئزعا سانالادئ عوي، ءتئپتئ ةث اؤئر قايعئ، قازانئث وزئندة ادام بالاسئ وسئ ذشةؤئن ةرئكسئز تةجةي المايتئنئ اقيقات. بالكئم، قايتا ةلدئث ةثسةسئن كوتةرؤ ءذشئن اراسئندا كذلدئرؤ دة كةرةك شئعار؟
- ءسوزئثئزدئث جانئ بار، بذلاردئث قاي-قايسئسئ دا - ادامنئث بيلئگئنة باعئنبايتئن فيزيكالئق قذبئلئس. ادام كذلئپ تذرماسا دا، جئلاپ تذرماسا دا بولمايدئ. قانشالئقتئ باي، داؤلةتتئ تذرسا دا، ءبئر مةزگئل جئلاماسا، ئشتةگئ ئزاسئن شئعارئپ الماسا، بؤلئعئپ، تذنشئعئپ، ءوزئن قويارعا جةر تاپپاي كةتةدئ. ويتكةنئ ءومئردئث ءمانئ تةك اقشا، بايلئقتا ةمةس، ادامنئث جانئ دةگةن بار عوي، ول ةشتةثةگة تويات تاپپايدئ. كوز جاسئ، جئلاؤ - ادامنئث تذنشئققان جانئن بوساتاتئن ةث مئقتئ قذبئلئس. كذلكئنئث دة سونداي فؤنكسيالارئ بار. قانشا جةردةن كذلمةؤ كةرةك بولسا دا، كةيدة ءتئپتئ قازانئث ذستئندة دة كذلكئ قئساتئنئ بار. تاثعالاسئث، ةل-جذرت قايعئرئپ، جئلاپ وتئر، ال سةنئ كذلكئ بؤئپ تذر. سةن ادةيئ ولاي جاسامايسئث، ياعني ول سةنئث ةركئثنةن تئس كةلئپ تذر.
- شئثعئس ايتماتوأتاي ادامزاتتئث الئپ تذلعاسئن تؤدئرعان قئرعئز ةلئندةگئ شئعارماشئلئق ادامدارئنئث حال-احؤالئ قالاي؟ اقئن-جازؤشئ، ءانشئ، جالپئ ونةر ادامدارئ نةمةن، قالاي كذن كورؤدة؟
- كةرةمةت دةسةم، كذلكئلئ ةستئلةر، ةشكئم وعان نانبايدئ دا، ال ءبئراق سونئمةن قاتار ناشار دةسةم، وندا دا ول بئرةؤگة ذناسا، بئرةؤگة ذنامسئز كورئنةرئ حاق. شذكئر، وثالئپ كةلةدئ. ءبئر تذيگةنئم، قانداي قيلئ زامان بولسا دا، قئرعئز-قازاق داستارقانئن جيماعان، توي جاساؤئن تئيماعان حالئق. اشارشئلئق زامانئندا دا بالا تؤئپ، ءبئر ؤئس بيدايئن قؤئرسا دا وعان شئلدةحانا جاساعان. ول ءتئپتئ قاپ تذبئندةگئ سوثعئ ؤئسئ بولسا دا، سونئ ةلمةن بولئسؤگة ءازئر. سةبةبئ ةرتةث ةل بار، ولار ايتةؤئر اش قالدئرمايدئ. توي دةمةكشئ، قازئر ءبئر جئلدئق بيؤدجةتتئ ءبئر تويعا شاشئپ، سوسئن دئمسئز قالئپ، ءبارئن قايتا باستايتئندار دا جوق ةمةس. سونئ ازايتساق دذرئس بولار ةدئ. ءتئپتئ مةنئثشة، تويعا قاتئستئ دةپؤتاتتار تاراپئنان ساؤال تاستالئپ، باسشئلئق ارنايئ شةشئم قابئلداسا دا بولار ةدئ.
- تويدئ ازايتؤ تؤراسئندا ما؟
- جوق، ازايتؤ ةمةس، جالپئ تويدئ وتكئزؤگة رةفورما جاساؤ كةرةك. سةبةبئ ايتالئق قازاقتئث بولسئن، قئرعئزدئث تويئنا باسقا ءبئر مةملةكةتتئث وكئلئ كةلؤئ عاجاپ ةمةس، كةلئپ تة جاتئر. مئنة، سولار «ايعاي-شؤدان باسقانئ بئلمةيتئن قانداي ةل؟» دةپ كذلئپ كةتپةؤئ كةرةك قوي. سول ءذشئن ءبئز تويدا ءوز مادةنيةتئمئزدئ كورسةتؤئمئز كةرةك. ال قازئر قالاي؟ كةشكئ ساعات 17.00-دة باراسئث دا، ءتذننئث جارئمئ اؤعاندا ارةث قايتاسئث. بئرئنشئدةن، ؤاقئتئث كةتةدئ، ةكئنشئدةن ونداعئ جذيةسئزدئكتةن باسئث اؤئرادئ. بارمايئن دةسةث، ءذي يةسئن سئيلاماعانداي بولؤدان ذيالاسئث. توي دةگةندة جذرةگئث زئرق ةتة تذسةدئ، ال نةگئزئندة توي دةسة قؤانؤئث كةرةك قوي؟..
سول ءذشئن نة ئستةؤ كةرةك؟ تويدئ وتكةرؤ ساعاتئن ازايتؤ كةرةك. مةنئثشة، تويدئ ءذش ساعاتتان اسئرماؤ كةرةك. تويعا شاقئرعان ؤاقئتتان كةمئ ءبئر ساعات كةشئگئپ بارؤ دةگةن ةث جامان ادةتتئ قويؤ كةرةك، وندايدئ مئنا زامان كوتةرمةيدئ. سةبةبئ مةيرامحاناعا تولةيتئن ءار ساعاتئث ساتؤلئ. قانشاما ادام كةلمةگةندةردئ كذتئپ تذرادئ فويةدة. سول جةردة كذتپةي، كةلگةندةردئ تئركةسئن دة، سول جةردة اركئم تويعا ءوز اتاعانئن وتكئزئپ، ئشكة كئرئپ، ورنئنا وتئرسئن. اسابا تويدئ باستاسئن، سوسئن جارتئ ساعاتتئ سوزگة بةرئپ ءارئ قاراي كونسةرتتئك باعدارلاما بولسا، سوعان كوشسئن، ءبئتتئ. سوسئن اسابا بارلئق ذستةلدةردةگئ قوناقتاردئ بئرئكتئرةتئندةي ءتذرلئ ويئن، جارئستار جاساسئن، ايتپةسة قازئر تويعا بارساث، ساباقتا وتئرعان بالاداي قئبئر ةتپةي وتئراسئث دا، تانئسئثا الئستان قول بذلعايسئث دا كةتةسئث.
- بذرئن قئرعئز اؤئلئن «ايئلئم-ا-ا-اي» دةپ سونداي ءبئر كةث قذلاشئن جايا، سونداي ءبئر ادةمئ اؤةزدة ساعئنسا، قازئر «ايئلئم-ايئلئم» دةپ تةز-تةز، تذسئنئكسئز ايتا سالاتئن بولعان دةگةن ءوزئثئزدئث ساتيراثئز دا بار، ةگةر جاثئلئسپاساق. ةلدئث وسئنشا وزگةرئسكة ءتذسئپ، ءان مةن جئرئنئث دا سونشالئقتئ قذبئلؤئنا نة سةبةپ دةر ةدئثئز؟
- مةنئثشة، بذل ةث الدئمةن، مةملةكةت تاراپئنان ناقتئ ءبئر يدةولوگيانئث تاثدالئپ الئنباي وتئرعاندئعئنان. مةيلئ مذعالئم بة، جوق سپورتشئ ما، بولماسا ونةر ادامئ بولار، سولاردئ ءبئر ورتاق نذكتةدة تابئستئراتئن يدةيا كةرةك. يدةولوگياسئز قوعام جةتةكسئز سوقئر سةكئلدئ، وزئنشة العا جذرگةن بولادئ، ءبئراق سذرئنة بةرةدئ. راس، ايتقانداي-اق ةلدئث ءبارئ نة ئستةرئن، قايدا قاراپ باعئت تذزةرئن بئلمةي، ءوز بةتئنشة ءتذرلئ ارةكةت جاساؤعا كوشتئ. ءانشئ ةمةس، «ءانشئمئن» دةگةندةر كوبةيئپ كةتتئ. اربئردةن العاندا، ناعئز انشئلةردئث الدئن وراپ، ساحنادان سئدئرئپ تا تاستاپ جاتقان جايئ بار ولاردئث. ءانشئنئث ءبارئ كولةثكةدة قالدئ، «ءانشئمئن» دةگةندةر، ياعني داؤسئ جوقتار قولدان داؤسئن زورايتئپ، كةمتئگئن تةحنيكامةن تذزةپ العاندار ءبئر ايدا ون رةت شئقسا، ناعئز انشئلةر ايئنا-جئلئنا ءبئر كورئنةدئ. ءبئراق مةنئثشة، وندايلاردئث داؤرةنئنة كوپ قالعان جوق، كوپ ذزاماي توقتايدئ ول كةرؤةن دة. سةبةبئ قئرعئز ةلئندة انشئلةردئث جاندئ داؤئسقا كوشؤئ جونئندة، سونداي-اق اؤدارما اندةرگة دة تئيئم سالاتئن زاث شئقتئ.
ال ةندئ ساتيرا سالاسئنا كةلسةك، الگئندة مةن ايتقانداي، قالپئ ايتؤشئلار اراسئندا بايقاؤ وتكئزسة، تةك ساتيرا سالاسئ عانا ةمةس، قاي جاعئنان اقساپ جاتئرمئز، سونئ مادةنيةت مينيسترلئگئ سول سالانئ كوتةرؤگة ءبئر يدةولوگيا جذرگئزؤئ كةرةك. مئسالئ، سوناؤ كةثةس وداعئ كةزئنئث وزئندة بئزدة «ويباي، نةبارئ ءتورت-اق اقئن قالدئ، ولار قارتايعان، ةرتةث كوزدةرئ كةتسة، قئرعئز اقئنسئز قالا ما؟» دةگةن ذدةرئس بولعان. سول كةزدة بئزدة سادئق شةرنيازوأ ءوزئ اقئندار اراسئندا بايقاؤ ذيئمداستئرئپ، سوندا قوماقتئ اقشا سالئپ ةدئ، اقئندار كوبةيئپ شئعا كةلدئ. ةندئ قازئر ماناسشئلاردئ سولاي كوتةرئپ جاتئر. پاتةر، كولئك بةرةمئز دةپ قئزئقتئرؤدا، شئنئندا شئعادئ ةرتةث ماناسشئلار. ساتيرانئ دا سولاي كوتةرؤ كةرةك، انشئلةردئ دة.
الاشقا ايتار داتئم...
قازاق پةن قئرعئزعا ةشقانداي ءبئر «بالالاردئ قورعاؤ ذيئمئ» قاجةت ةمةس. سةبةبئ ءبئز ةشقاشان دا بالاسئن قورلاماعان، بالاسئن جئلاتپاعان حالئقپئز. بالكئم، ول ا ق ش، ةؤروپاعا كةرةك شئعار، سةبةبئ ولاردا قئم-قؤئت، نةبئر سذمدئقتار ورئن الئپ جاتقانئ جايلئ ءتذرلئ اقپارات ةستيمئز. سويتكةن ةلگة ارينة، بالالاردئ قورعايتئن ذيئم اؤاداي قاجةت. ال وسئعان دةيئن تئپ-تئنئش ذيئپ وتئرعان وتباسئنا ويران سالعانداي، بالالارئمئزعا «ةگةر سةنئث قذقئعئثدئ شةكتةسة، تئلدةسة، تئلةگئثدئ ورئنداماسا، اكة-شةشةثدئ سوتقا بةر» دةيتئندةر شئعئپتئ. ول نة ماسقارا؟! بالانئ ءوزئن ومئرگة اكةلگةن اكةسئ مةن شةشةسئنة قارسئ قويؤ دةگةن سوراقئلئقتئث شةگئ ةمةي نةمةنة ةندئ؟ ءالئ وي-ءورئسئ تولئعا قويماعان، ءوز بةتئنشة شةشئم شئعارؤ جاسئنا جةتپةگةن بالاعا الگئلةردئث ايتقانئ دذرئس كورئنؤئ ابدةن مذمكئن. بذل ارانداتؤشئلئق قوي، ءتذبئ جاقسئلئققا اپارمايدئ مذنئث. سوندئقتان وسئنداي زياندئ نارسةلةردئ ةلئمئزگة كئرگئزبةؤئمئز كةرةك. ساياساتقا ارالاسپايئن دةسةث دة، ول ارالاستئرئپ الادئ دا، ايتپاعئم ءتئپتئ وسئنداي ماسةلةلةردئ قئرعئز بةن قازاققا بئرئگئپ، بئرگة شةشئم قابئلداؤ كةرةك پة دةپ قالام.
اأتور: ماريام ءابساتتار
دةرةككوز: «الاش ايناسئ» گازةتئ