ذيالئ تةلةفونمةن جازئلعان كئتاپ
استانا. 23 - اقپان. قازاقپارات. ماقالا تاقئرئبئن وقي سالا ءا دةگةننةن «تةحنيكانئث جةتكةن جةرئ وسئ ما؟» دةسةثئز قاتةلةسةسئز. قالام-قاعازسئز دذنيةگة كةلگةن ادةبيةتتئث الةمدئك دةثگةيگة جةتپةسئنة ءبئز دة باس شذلعيمئز.
ايتسة دة بذل قاعيدانئث ءبئزدئث بذگئنگئ كةيئپكةرئمئزگة تذك قاتئسئ بولماس. سئر ءوثئرئنئث شئركةيلئ اتالاتئن شاعئن اؤئلئنئث تؤماسئ نذرمذحاممةد ءابئلقاسئموأ تاياؤدا عانا تذساؤئ كةسئلگةن «تاعدئرئمنئث جانارئ» اتتئ كئتابئن ذيالئ تةلةفونمةن قالام-قاعازدان قاشقاندئقتان ةمةس، باسقا قئلار امالئ قالماعاندئقتان جازدئ. تاعدئر ونئ قالام ذستايتئن قولدان، اؤئزشا ايتار تئلدةن شةكتةدئ. جاس اقئن ولةثدةرئن تئستةگةن قالامئمةن تةلةفون پةرنةلةرئن تةرؤ ارقئلئ ءبئر كئتاپ ةتئپ شئعاردئ. مئنة، قالامگةر ةرلئگئنئث ةرةنئ - وسئ شئعار...
ءالقيسسا، اثگئمةمئزدئ نذرمذحاممةد ومئرئندةگئ كةيئنگئ جةتكةن قؤانئشئنان باستايئق. جئل جاثا باستالعانئنا قاراماستان، جاس اقئن وبلئس اكئمئنئث ستيپةندياتئ اتانئپ ذلگةردئ. بذل وتكةن جئلئ جاثالئعئ كوپ بولعان جئگئت قؤانئشئنئث جاراسئمدئ جالعاسئن تابؤئ بولئپ وتئر. مذنداي قؤانئشتار اقئنعا شابئت سئيلايدئ.
نذرمذحاممةد قاناتبةك ذلئنئث ءسابي كذنئ سال اؤرؤئمةن كذرةسپةن ءوتتئ. بالاسئنئث سئرقات ةكةنئن بئلگةن اتا-انا ونئ ارقالاپ، بةرئسئ - الماتئ، ارئسئ - ماسكةؤدئث ةث وزئق دةگةن ةمدةؤ مةكةمةلةرئنئث بارئنة ات شالدئرتتئ. الايدا جئلداردئ جئلدارعا جالعاعانئ بولماسا، بالاعا ةم قونبايدئ، دارئلةردةن دارمةن بولمايدئ. «ناؤقاستئث مي تالشئقتارئ سةمگةن. ونئ قالپئنا كةلتئرؤگة مةديسينانئث مذمكئندئگئ جوق» دةپ الاقان جايادئ اق حالاتتئلار.
جاراتؤشئ قذداي ءبئر جاعئن كةم بةرسة، ءبئر جاعئن ارتئعئمةن بةرةدئ. نذرمذحاممةد تة زةرةكتئگئمةن ةرتة كوزگة ئلئنةدئ. مةكتةپكة بارماسا دا، انئق سويلةي الماسا دا، ءارئپ تانئپ، كئتاپ وقؤعا قذمارتئپ الادئ. ونئث ءبئلئم الؤئنا قارئنداسئ جذلدئزدئث ذلكةن كومةگئ تيگةن. اعاسئنا كئتاپ پاراقتاپ بةرئپ وتئرؤ ارقئلئ-اق ذلكةن ساؤاپقا كةنةلةدئ. كذن-ءتذنئ كئتاپتئث تذنئعئنا ذثئلگةن نذرمذحاممةد ادةبي تذرعئدان توسةلةدئ، دذنيةتانئمئ كةثةيةدئ. تةلةفون مةن تاياق كومةگئمةن كوكئرةگئن جارعان العاشقئ تؤئندئلار تؤا باستايدئ. اقئندئق الةمئنئث قاقپاسئ وسئلاي اشئلدئ:
«ءبئلئمدئ قذمارلانئپ تةرةث قازدئم،
تذسكةندةيمئن تذبئنة كةمةل نازدئث.
اياق-قولئم ئرقئما كونبةگةن سوث،
اؤزئما اعاش تئستةپ ولةث جازدئم»...
مئنة، وسئلاي دذنيةگة كةلگةن ولةثدةردئ جذلدئز قارئنداسئ قاعازعا تذسئرةدئ. نذرمذحاممةد ولةثدةرئنئث كوبئ تاعدئر مةن تاؤقئمةت تاقئرئبئنا ارنالعان. البةتتة ونئسئ زاثدئ دا. ونئث العاشقئ جيناعئنئث «تاعدئرئمنئث جانارئ» اتالؤئ دا وسئمةن بايلانئستئ. نذرمذحاممةدتئث تاعدئرئ ارالدان شئققان اقيئق اقئن زةينوللا شذكئروأتئ ةسكة تذسئرةدئ. ءبئراق تاعدئر زةينوللانئ قوس اياقتان ايئرسا، ءبئزدئث كةيئپكةردئ اياقپةن قوسا، قوس قولدان دا، ءتئپتئ تئلدةن دة شةكتةپتئ. ءبئراق جذرةك ءتئلئ ةكةؤئندة دة سايراپ تذر. مذنئ نذرمذحاممةد ءوزئنئث «بذل ومئردةن نة الدئم؟» دةگةن ولةثئنة قوسادئ:
- ...مذثايسام مذقاعالي مذثئن شالدئم،
ومئردة زةينوللانئث ءزئلئن الدئم.
اللانئث بذيئرتقانئ وسئ شئعار،
الماس قئلئش وتپةيتئن ءتئلئن الدئم...
مئنة، ءتئلدئث قذدئرةتئ بالاث جئگئتتئ شاعئن شئركةيلئ اؤئلئن بئلاي قويئپ، وبلئسقا، ءتئپتئ رةسپؤبليكاعا كةثئنةن تانئمال ةتتئ. جئر جيناعئن شئعارئپ، وبلئستئق دةثگةيدة شئعارماشئلئق كةشئن وتكئزگةن اقئننئث 2011- جئل سوثئندا «نذر وتان» حالئقتئق دةموكراتيالئق پارتياسئنئث قولداؤئمةن «باؤئرجان» قايئرئمدئلئق قورئ ذيئمداستئرعان مذمكئندئگئ شةكتةؤلئ ادامدارعا ارنالعان جئل سايئنعئ «سامعاؤ» سئيلئعئن جةثئپ العانئنا دا ءوزئمئز كؤا بولعانبئز.
وسئلايشا، رةسپؤبليكانئث مذمكئندئگئ شةكتةلگةن بارشا جاسئنا ءوزئنئث ةرةن ةرلئگئمةن تاعدئر تةپةرئشئنة مويئماي، كذرةسؤگة بولاتئنئن كورسةتتئ ول. نذرمذحاممةدتئث اناسئ گذلزادا دوسبةرگةنوأانئث اثگئمةلةؤئنشة، بالاسئ بذل تاعدئرئنا دا باقئتتئ. ارمان دا بار، ارينة، ءبئراق تاؤبةسئ، شذكئرلئگئ باسئم. قازئرگئ قينالاتئنئ - كوكةيدةگئ ويئن تذسئرة الماي قالاتئن كةزدةر بولادئ. ارينة، تةلةفوننئث شئققانئنا دا تاؤبة، ءبئراق ءتذن ورتاسئندا شابئت قئسسا، سونئ الدئنا الؤدئث ءوزئ مذث عوي. مذثايتاتئنئ - وسئ تذس، ايتپةسة جئردان جذبانئش تاپقان جئگئت ولةثدئ - باقئت دةپ بئلةتئنئ راس:
«ولةثئم، سةرئگئمسئث سئر اشتئرار،
تولقئعاندا ءوزئثسئث قئر استئرار.
مئقتئ ولةث دذمپؤئمةن سئلكئگةندة،
جابئق جاتقان قازاندئ ءبئر اشتئرار.
بولار بالا بةسئكتة بذلقئنادئ،
وسة كةلة جان-جاعئن سذراستئرار.
ابايداي ذلئ اقئن جئرلاعاندا،
ءسوز مارجانئن كةتئكسئز قذراستئرار»...
جاس قالامگةردئث اقئندئقتان ارتئلئپ تذرعان قئرلارئ دا كوپ. شاحمات پةن دويبئدان اؤداننئث الدئنا جان سالماس چةمپيونئ. ارينة، قارئنداستئث كومةگئ مذندا دا قاجةت. اعاسئنئث كذرمةلةتئن ءتئلئن وسئ جذلدئز عانا تذسئنةدئ ةكةن. اعاسئ ايتئپ وتئرادئ، قارئنداسئ تاقتاداعئ تاستاردئ قوزعايدئ. ودان بولةك، نذرمذحاممةد - ديپلومئ جوق گةوگراف، ءارئ ةتنوگراف. الةم كارتاسئن الدئنا جايئپ سالساثئز، قاي مةملةكةتتئث قاي جةردة ورنالاسقانئن استاناسئمةن بئرگة، بذگئنگئ جالپئ جاعدايئمةن بئرگة جاتقا سوعئپ بةرةدئ. قازاق تاريحئن حرونولوگيالئق رةتپةن اثگئمةلةيدئ. ءتورت تذلئك مالدئث ءتذر-ءتذسئن، تةگئن تذگةندةؤدة اؤئلدئث شارؤالارئ ذيدة جاتقان نذرمذحاممةدتةن كةثةس سذرايتئن كةزدةر دة بولادئ. «كوپ جاساعاننان ةمةس، كوپ بئلگةننةن سذرا» دةگةن ءسوز وسئندايدا شئقسا كةرةك-تئ...
ءسوز سوثئ: قايسار اقئننئث ةسئمئ بذگئندة سئر وثئرئنة تانئمال. 2011- جئل مارةسئندة ن.بةكةجانوأ اتئنداعئ قئزئلوردا وبلئستئق دراما تةاترئندا نذرمذحاممةدتئث العاشقئ شئعارماشئلئق كةشئ ءوتتئ. مذندا وبلئس اكئمئ وعان نةتبؤك سئيلادئ. ذيالئ تةلةفون پةرنةلةرئنةن گورئ نةتبؤكتة تةرگةن قولايلئراق. كوكئرةگئ وياؤ جاستئث كةلةسئ كئتابئ، مئنة، كومپيؤتةردة دايئندالئپ جاتئر. نذرمذحاممةد اقئن رةتئندة ءبئر ارمانئنا وسئلاي جةتتئ. جةتكئزبةي تذرعان تاعئ ءبئر ارمان بار. اللانئث بذل فانيگة جئبةرگةن ادامئ رةتئندة ارتئندا تذياق قالدئرسام دةيدئ. ءبئراق بذل شارؤا قيئنداؤ. ءبئر جاعئنان قارجئ كةرةك، ةكئنشئ جاعئنان انا بولار كةلئنشةك كةرةك. «جارالارئم داق قالماستاي جازئلادئ، ويئمداعئ ارمانئم ورئندالسا» دةيدئ نذرمذحاممةد...
نذربولات امانجول
دةرةككوز: «ايقئن» گازةتئ