ادام ءوز دةنساؤلئعئ ءذشئن ةث الدئمةن ءوزئ جاؤاپتئ بولؤئ كةرةك
استانا. 21- اقپان. قازاقپارات - ادامي الةؤةتتئ دامئتؤ ارقئلئ ءومئر ءسذرؤ ساپاسئن جوعارئ دةثگةيگة كوتةرؤ - الدئنا ذلئ ماقساتتار قويا بئلةتئن ةل ءذشئن اسا ماثئزدئ.
بذل رةتتة ادامي الةؤةتتئث دةثگةيئن ارتتئرؤدئث ماثئزدئ باعئتئ مةديسينالئق قئزمةت كورسةتؤدئث قولجةتئمدئلئگئ مةن ساپاسئن ارتتئرؤ بولئپ تابئلاتئنئ ءسوزسئز. سوندئقتان دا مةملةكةتتئك ساياساتتئث باسئم باعئتئ رةتئندة دةنساؤلئق ساقتاؤ سالاسئن جان-جاقتئ قولداؤ جذزةگة اسئپ كةلةدئ.
ناتيجةسئ دة جامان ةمةس، دةنساؤلئق ساقتاؤ جذيةسئ ساپالئ دامئپ، حالئق دةنساؤلئعئنئث كورسةتكئشتةرئ جاقسارا ءتذستئ. مالئمةتتةرگة سذيةنسةك، بالا تؤؤ ءوسئپ، ءومئر ءسذرؤ ذزاقتئعئ ذلعايعان. سونئمةن قاتار، ذلت دةنساؤلئعئنئث سالاؤاتتئلئعئن ودان سايئن دامئتؤ ماقساتئندا ةلئمئزدة ارنايئ «سالاماتتئ قازاقستان» باعدارلاماسئ قابئلدانعان بولاتئن. وتكةن ءبئر جئل ئشئندةگئ جةتئستئكتةر مةن الداعئ مئندةتتةر تؤرالئ كةشة پارلامةنت ماجئلئسئندة وتكةن ذكئمةت ساعاتئندا دةنساؤلئق ساقتاؤ ءمينيسترئ ساليدات قايئربةكوأا بايانداپ بةردئ.
ءمينيستردئث ايتؤئنشا، «سالاماتتئ قازاقستان» باعدارلاماسئ ةلباسئنئث بارلئق تاپسئرمالارئ كورسةتئلگةن دةنساؤلئق ساقتاؤدئث قولجةتئمدئ، ساپالئ، الةؤمةتتئك-باعدارلانعان جانة ةكونوميكالئق ءتيئمدئ جذيةسئن دامئتؤعا باعئتتالعان قاجةتتئ شارالاردئث جيئنتئعئن ايقئندادئ. «ةلباسئنئث العا قويعان مئندةتتةرئنة سايكةس ءبئز ءوز قئزمةتئمئزدئ باسئمدئ تذردة حالئقتئث ءولئم-ءجئتئمئ مةن مذگةدةكتئكتئث نةگئزگئ سةبةپتةرئنئث الدئن الؤعا توپتاستئردئق. العان قويعان مئندةتتةردئ شةشؤ ءذشئن د د ذ، دذنيةجذزئلئك بانك، يؤنيسةف، ب ذ ذ و و سةكئلدئ حالئقارالئق ذيئمداردئث جانة باسقا دا ذيلةستئرئلگةن ذيئمداردئث رةسؤرستارئ جذمئلدئرئلدئ. باستاپقئ بؤئن قئزمةتئنئث پروفيلاكتيكالئق باعئتتئلئعئن ئسكة اسئرؤ ماقساتئندا رةسپؤبليكادا 201 دةنساؤلئقتئ نئعايتؤ ورتالئعئ، 87 تةمةكئگة قارسئ ورتالئق، 44 جاستار دةنساؤلئق ورتالئعئ، 2501 دةنساؤلئق مةكتةبئ جذمئس ئستةؤدة»، - دةيدئ مينيستر. ونئث ايتؤئنشا، رةسپؤبليكا اؤماعئن قامتئعان ذلتتئق سكرينينگتئك باعدارلاما ةنگئزئلئپ، بذل شامامةن 7 ميلليون ادامدئ قامتئسا، ونئث ئشئندة 1،2 ميلليون ادامدا اؤرؤلار دةر ؤاعئندا انئقتالدئ. ال شالعايداعئ وثئرلةردة اؤئل تذرعئندارئنا ارنالعان جئلجئمالئ مةديسينالئق كةشةندةر بازاسئندا 150 مئثنان اسا ادامدئ تةكسةرئپ-قارالسا، 170 كة جؤئق زةرتحانالئق-دياگنوستيكالئق زةرتتةؤلةر جذزةگة اسئپتئ.
توقتالا كةتةتئن جايت، باسةكةگة قابئلةتتئ ةلدةردئث قاتارئنا كئرئگؤگة ذمتئلاتئن مةملةكةتتةر ءذشئن قويئلاتئن تالاپتئ كورسةتكئشتةردئث بولاتئنئ ايقئن. ونئث ئشئندة انا مةن بالا ءولئم-ءجئتئمئ، قان اينالئم جذيةسئنئث اؤرؤلارئ، ونكولوگيالئق اؤرؤلار، تؤبةركؤلةز جانة جاراقات الؤ سالدارئنان بولاتئن اؤرؤلاردئ تومةندةتؤ ةلئمئزدئث باسةكةگة قابئلةتتئلئگئن ارتتئرؤعا مذمكئندئك بةرةدئ.
ءوز بايانداماسئندا مينيستر ساليدات قايئربةكوأا دا وسئ ماسةلةگة باسا نازار اؤدارعان بولاتئن. ونئث ايتؤئنشا، قان اينالئمئ جذيةسئنئث اؤرؤلارئنان ءولئم-ءجئتئمدئ تومةندةتؤ بويئنشا جذيةلئ شارالار قابئلدانعاننئث ارقاسئندا بذل كورسةتكئش سوثعئ جئلدارئ 20 پايئزعا تومةندةگةن. جذرةك-قان تامئر اؤرؤلارئن ةمدةؤدة وزئق تةحنولوگيالار ةنگئزئلؤدئث ارقاسئندا، 2011- جئل ئشئندة جذرةككة 8 مئثنان استام وپةراسيا، ونئث ئشئندة 6،5 مئث جذرةككة اشئق وپةراسيا جاسالعان. ةلباسئنئث تاپسئرماسئ بويئنشا استانا قالاسئندا الةمدئك دةثگةيدةگئ كارديوحيرؤرگيا ذلتتئق عئلئمي ورتالئعئ اشئلئپ، وندا 600 دةن استام كارديوحيرؤرگيالئق وپةراسيا جاسالئپتئ. 8 ينسؤلت ورتالئعئ اشئلعان.
ةرةكشة اتاپ وتةرلئگئ، 2011- جئلئ العاش رةت قازاقستاندا ذلتتئق عئلئمي مةديسينالئق جانة كارديوحيرؤرگيالئق ورتالئقتاردئث بازاسئندا جاساندئ جذرةكتئث سول جاق قارئنشاسئن اؤئستئرئپ قوندئرؤ وپةراسيالارئ جاسالئپتئ. «ةگةر 2011- جئلئ 8 وپةراسيا جاسالسا، 2012- جئلئ 30 دان استام وپةراسيا جاساؤ كذتئلؤدة. وسئنداي ءبئر وپةراسيانئث قذنئ شامامةن 44 ميلليون تةثگة تذرادئ. قازاقستان - كةثةستئك داؤئردةن كةيئنگئ كةزةثدة وسئنداي بئرةگةي وپةراسيا جاسالعان جالعئز ةل. بذعان دةيئن ول ةث دامئعان الةمنئث 22 ةلئنة جاسالعان. بذل رةتتة وپةراسياعا اقئ تولةؤ رةسپؤبليكالئق بيؤدجةتتةن جذزةگة اسئرئلدئ»، - دةيدئ مينيستر.
باسةكةگة قابئلةتتئلئكتئث دةنساؤلئق ساقتاؤ سالاسئنداعئ تاعئ ءبئر ماثئزدئ كورسةتكئشئ - انا مةن بالا ءولئم-ءجئتئمئن تومةندةتؤ. وسئ ماقساتتا رةسپؤبليكالئق شتاب قذرئلعان. پروفيلاكتيكالئق تةكسةرؤ اياسئندا 1 ميلليون 20 مئث ايةل مةن 4 ميلليون 200 مئث بالا قامتئلدئ. «كةثةستئك داؤئردةن كةيئنگئ كةزةثدة ءبئز تذثعئش رةت بالالاردئ وكپة قابئنؤئن قوزدئرؤ ينفةكسياسئنا قارسئ أاكسيناسيالاؤعا كئرئستئك. بذگئنگئ كذنئ ةلئمئزدئث 4 وثئرئندة أاكسيناسيانئث بذل تذرئمةن 260 مئثنان استام بالا قامتئلعان. 2015- جئلعا دةيئن بالالاردئ أاكسيناسيالاؤ بذكئل رةسپؤبليكا بويئنشا كةزةث-كةزةثمةن جذرگئزئلةتئن بولادئ»، - دةيدئ س. قايئربةكوأا. ونئث سوزئنة قاراعاندا ةلئمئزدة جاثا تؤعان نارةستةلةر حيرؤرگياسئنئث قئزمةتئ بةلسةندئ دامؤدا. وسئنداي كةشةندئ شارالار ةلئمئزدةگئ انا ءولئمئ كورسةتكئشئن 1،5 ةسةگة، نارةستةلةر ءولئمئن 9،9 پايئزعا تومةندةتؤگة مذمكئندئك بةرگةن.
ال ونكولوگيالئق اؤرؤلاردئث الدئن الؤعا كةلةتئن بولساق، وسئ باعئتتاعئ قئزمةتتئ جاقسارتؤ شةثبةرئندة قاتةرلئ ئسئكتةردئ ةرتة انئقتاؤعا بارئنشا ءمان بةرئلئپ كةلةدئ. «نئسانالئ توپتارعا پروفيلاكتيكالئق تةكسةرئپ-قاراؤلار جذرگئزئلدئ. دياگنوستيكالاؤ جانة ةمدةؤدئث ئلگةرئ ادئستةرئ پايدالانئلدئ. ناتيجةسئندة، رةسپؤبليكادا قاتةرلئ ئسئكتةن ءولئم-ءجئتئم كورسةتكئشئنئث 8،3 پايئزعا تومةندةؤ ءذردئسئ بار. بذل رةتتة ايتا كةتةرلئگئ، ةلئمئزدة ونكولوگيالئق قئزمةتتئ جاثارتؤ قاجةتتئلئگئ كةلئپ جةتتئ. سوندئقتان ءبئز وسئ جئلئ ةلباسئنئث جولداؤئن ةرةكشة رؤحپةن قارسئ الدئق، وندا ونكولوگيالئق كومةكتئ دامئتؤ باعدارلاماسئن ازئرلةؤگة جانة ذلتتئق عئلئمي ونكولوگيالئق ورتالئق قذرؤ تؤرالئ تاپسئرماسئ بةرئلدئ»، - دةيدئ أةدومستأو باسشئسئ.
جالپئ «سالاماتتئ قازاقستان» مةملةكةتتئك باعدارلاماسئن ئسكة اسئرؤدئث ءبئرجئلدئق الدئن الا قورئتئندئسئ بويئنشا بالا تؤؤ 0،2 پايئزعا وسكةنئن، جالپئ ءولئم-ءجئتئمنئث 2،3 پايئزعا تومةندةگةنئن كورسةتكةن. «ءبئز «سالاماتتئ قازاقستان» مةملةكةتتئك باعدارلاماسئن ئسكة اسئرؤدئث ءبئرئنشئ جئلئن اياقتادئق، ياعني بارلئق باعئتتار بويئنشا جذيةلئ جذمئس ةندئ باستالؤدا. ال اعئمداعئ 2012- جئلعا نةگئزگئ مئندةتئ بويئنشا ءبئز ءومئر ءسذرؤ ذزاقتئعئن ذلعايتؤعا، انا مةن بالا ءولئم-ءجئتئمئن تومةندةتؤ، سونداي-اق نةگئزگئ الةؤمةتتئك ءمانئ بار اؤرؤلاردئ تومةندةتؤگة باعئتتالعان شارالاردئ قابئلداؤعا بارئنشا ءمان بةرةمئز. ونئث ئشئندة سالاماتتئ ءومئر سالتئن قالئپتاستئرؤ، ينفةكسيالئق ةمةس اؤرؤلاردئ پروفيلاكتيكالاؤ جانة ونئمةن كذرةس جاندانا تذسةتئن بولادئ»، - دةيدئ مينيستر.
ال مةملةكةت باسشئسئنئث اعئمداعئ جئلعئ جولداؤئندا جذكتةگةن تاپسئرمالارئن ورئنداؤ ماقساتئندا دةنساؤلئق ساقتاؤ مينيسترلئگئ ازاماتتاردئث ءوز دةنساؤلئعئنا ئنتئماقتئ جاؤاپكةرشئلئك تةتئكتةرئن ةنگئزؤدئ قولعا الماقشئ. بذل رةتتة مينيستردةن، اكئمدةردةن، جذمئس بةرؤشئلةردةن، ازاماتتان باستاپ ةرلئ-زايئپتئلارعا دةيئن دةنساؤلئق ساقتاؤعا دةگةن جاؤاپكةرشئلئك نورمالارئ ناقتئ ايقئن كورسةتئلةتئن بولادئ. ءمينيستردئث پايئمئنشا، مذنداي نورمالاردئ قابئلداماي، ازاماتتاردئث ءوز دةنساؤلئعئنا بارئنشا كوثئل ءبولؤ مادةنيةتئن ءسئثئرؤ وثايعا سوقپاق ةمةس.
«مئسالئ، قازاقستاندا جذرگئزئلگةن زةرتتةؤلةردةن كورئپ وتئرعانئمئزداي، بئزدة حالئقتئث 80 پايئزعا جؤئعئ دةنة شئنئقتئرؤ مةن سپورتپةن اينالئسپايدئ، حالئقتئث 30 پايئزئ الكوگول جانة تةمةكئنئ تذتئنادئ، دةنةنئث ارتئق سالماق اؤرؤئمةن حالئقتئث 35 پايئزئ زارداپ شةگؤدة. مةملةكةت باسشئسئ ءوز سوزئندة ايتئپ وتكةندةي، اؤئرؤدئث پايداسئ جوق ةكةنئن حالئق ءتذسئنؤ ءتيئس»، - دةيدئ مينيستر.
راسئندا دا ءدال وسئ ماسةلةنئ وتكةن جولعئ جولداؤئندا ةلباسئ نذرسذلتان نازاربايةأ تا كوتةرگةن بولاتئن. وندا پرةزيدةنت: «ادام ناؤقاستانؤ ونئث وزئنة ءتيئمسئز ةكةنئن ءتذسئنؤئ كةرةك. بئزدة دةنساؤلئق ساقتاؤ ءئسئ تةگئن، ءبئراق، بذگئندة زةينةتاقئ قورلارئندا جاسالئپ جاتقانداي، بولاشاق - مةديسيناداعئ ساقتاندئرؤدا. ادامنئث ءوزئ، وعان جذمئس بةرؤشئ جانة مةملةكةت جاؤاپكةرشئلئكتة بولادئ. ادامنئث دةنساؤلئعئ نةعذرلئم ناشار بولسا، ول سوعذرلئم از ساقتاندئرئلادئ، نةعذرلئم جاقسئ بولسا، ساقتاندئرؤ سوماسئ دا سوعذرلئم كوپ بولماق. قازئر ادامدار جاقسئ مةديسينالئق قئزمةت كورسةتئلةتئن ةمدةؤ مةكةمةلةرئن تاثدايدئ. ولار بذل ماسةلةنئ انئقتاپ الدئ، ةندئ ودان ءارئ قوزعالؤ قاجةت»، - دةي كةلة، اكئمدةرگة حالئقتئث دةنة شئنئقتئرؤمةن جانة سپورتپةن جاپپاي اينالئسؤئ ءذشئن سپورتتئق ينفراقذرئلئمداردئث قولجةتئمدئلئگئن كةثةيتؤ تؤرالئ ماسةلةنئ شةشؤدئ تاپسئرعان ةدئ.
راسئندا قازئر قازاقستاندا، ونئث ئشئندة حالئق كوپ شوعئرلانعان قالالاردا سپورتتئق عيماراتتار بارشئلئق. استانا مةن الماتئنئث وزئندة ءبئرقاتار جوعارئ دةثگةيلئ نئساندار اشئلدئ. الايدا مذنئث ءبارئ حالئققا قولجةتئمدئ مة؟ كةز كةلگةن ازامات ءوزئ تذراتئن اؤدانئندا قانداي دا ءبئر سپورتتئث تذرئمةن اينالئسؤئ ءذشئن قولايلئلئق قارالعان با؟ مئنةكي، ماسةلةنئث وسئ جاعئنا بارئنشا ءمان بةرگةن ورئندئ سةكئلدئ. ياعني سالاماتتئ ءومئر سالتئن جاقئنداتؤ ءذشئن ادامداردئث سپورتپةن اينالئسؤئنا بارئنشا جاعداي قامتئلسا يگئ.
اأتور: قانات مامةتقازئ ذلئ