اقئندار «سؤئرئپ سالئپ» قايتالاؤدئ جيئلةتتئ
استانا. 19- اقپان. قازاقپارات. ايتئس اقئندارئنئث ساحناعا شئققان سايئن بذرئن ايتقان شؤماقتارئن قايتالاؤلارئ كوبةيئپ بارادئ. كةيبئر اقئندار ءتئپتئ وزگةلةردئث جئر جولدارئن وزگةرتپةستةن ايتئپ شئعادئ. بةلگئلئ ايتئسكةرلةر يمپروأيزاسيالئق جانردئث بذل ةرةكشةلئگئ تؤرالئ ةكئ ءتذرلئ پئكئر ايتادئ.
الماتئداعئ بالؤان شولاق اتئنداعئ سپورت سارايئندا اقپاننئث 11-12 سئ كذندةرئ «قونايةأتاي ةر قايدا» دةگةن اتپةن دئنمذحاممةد قونايةأتئث تؤعانئنا 100 جئل تولؤئنا وراي ذيئمداستئرئلعان اقئندار ايتئسئ ءوتتئ.
كورةرمةندةر تارتقان جةرةبة بويئنشا ساحناعا كوتةرئلئپ، ءسوز سايئستئرعان اقئندار شاما-شارقئنشا سؤئرئپ سالمالئقتئ كورسةتؤگة تئرئستئ. الايدا الدئ ايتئستا 20 جئل جذرگةن، ارتئنا ءبئر جئل ةندئ تولعان ايتئسكةرلةر قايتالاؤلارعا ذرئنئپ قالئپ جاتتئ.
اقئنداردئث قايتالاؤئ ءبئر كةشةگئ ايتئستا عانا بايقالعان جوق. بذعان دةيئنگئ ايتئستاردا دا ءجيئ-ءجيئ كورئنئپ قالعان بولاتئن. ماسةلةن، وسئ ايتئستاعئ اقئنداردئث ةث جاسئ مةيئربةك سولتانحاننئث رةسپؤبليكالئق ايتئس ساحناسئنا كةلگةنئنة ءبئر جئل بولعانئنا قاراماستان، قايتالاؤعا ذشئراپ ذلگةرئپتئ.
«بايتةرةكتئث بذتاعئنا تذسكةن قذرت»
مةيئربةكتئث العاشقئ جةثئسئ - وتكةن جئلئ استانا كذنئنة وراي وتكئزئلگةن جئر دوداسئندا ءبئرئنشئ ورئن الؤئ.
سول ايتئستا رينات زايئتوأپةن ءسوز سايئستئرئپ:
- تامئرئنا قذرت تذسكةن بايتةرةكتئ،
بذتاعئنان ةمدةيمئن دةپ كةلئپ تذر ما، - دةپ سوزدةن ذتقان ةكةن.
الايدا سونداعئ ريناتقا ايتقان:
- بيئلعئ تذلةگئ ةدئم جاس مةكتةپتئث،
مةيئربةكتئ كةلة مة جاسقاپ كةتكئث.
تاؤةكةل دةپ تاس جذتئپ، توپقا ءتذسئپ،
ايتئس دةيتئن مايداندئ باستاپ كةتتئم.
ريناتپةن ايتئساسئث دةگةن كةزدة،
قؤانئشتئث بؤئمةن ماس بوپ كةتتئم.
سونان سوث اتاعئثنان ذرةيلةنئپ،
قورقئنئشتان قوس كوزئم جاس بوپ كةتتئ.
كذرةستة كذش اتاسئن تانئمايدئ،
دةگةن ءسوزدئ كةلئپ تذر راستاپ كةتكئم.
سوندئقتان بذل ريناتتان سةسكةنبةيمئن،
تالاي جئردئث جذرسة دة باستاپ كوشئن.
ساعان دةگةن بويداعئ قورقئنئشتئ،
ساحنانئث سئرتئنا تاستاپ كةتتئم، - دةگةن تذتاس شؤماعئن قاراؤئلداعئ ايتئستا ايبةككة اينا-قاتةسئز قايتالاپ شئققان.
ارينة، بذل - سوثعئ جئلدارئ قالئپتاسئپ، ادةتتةگئ نارسةگة اينالئپ بارا جاتقان ءذردئس. بذل سةكئلدئ قايتالاؤلاردئ قاراعاندئلئق ماقسات اقانوأتئث، استانالئق ةركةبذلان قاينازاروأتئث، الماتئلئق سارا توقتامئسوأالاردئث بذرئنعئ-سوثعئ وتكةن ايتئستارئنان بئردةن تاؤئپ الؤعا بولادئ.
ءذش جئل بويئ قايتالانعان كئرئسپة
وسئ جولعئ الماتئدا وتكةن «قونايةأتاي ةر قايدا» اتتئ جئر دوداسئندا دا اقئندار قايتالاؤعا ذشئراپ جاتتئ.
2005- جئلئ استانادا وتكةن «ةل باستار ةرئث قايدا» اتتئ جئر سايئسئندا جذلدةگة تئگئلگةن 1 ميلليون تةثگةگة ية بولئپ، اقئنداردئث ميلليونةرئ اتانعان بالعئنبةك يماشوأتئث ءدئني ؤاعئز نةگئزئندة دايئندالعان سالةمئن وزگةرئسسئز قايتالاعانئنا ءذش جئل بولئپتئ.
2010- جئلئ استانادا «تاؤةلسئزدئك تاعئلئمئ» دةگةن اتپةن وتكةن جئر دوداسئندا امانجول التايةأپةن ايتئسئپ وتئرئپ:
- اي، بيسميللا،
وثعارسئن دةپ ءئسئمدئ اللا.
ءدئن ءذشئن تةر توگةيئن كذشئم بار دا.
جاراتقاندئ كذندئز-ءتذنئ زئكئر ةتةم،
بويئمدا تاحارات پةن عذسئل باردا.
قذلئنا تؤرا جولدئ ذسئندئ اللا.
«سيراتؤل مؤستاقيم» دةپ اتالاتئن،
قذلئنا تؤرا جولدئ ذسئندئ اللا.
تؤرا جول تابئلمايدئ تذركئستاننان،
مةككةدةن، مادينةدةن، مئسئردان دا.
تةك قذراننان تابامئز تؤرا جولدئ،
كوثئلدةن كذپئرلئكتئ ئسئرعاندا.
سالةممةن باستايئن سوزدةرئمدئ،
سذننةتپةن ساؤلة شاشئپ بذكئل ماثعا، - دةپ باستاعان بولاتئن.
مئنة، سودان بةرئ ءذش جئل وتسة دة، ءوزئنئث «سذيئكتئ» سالةمئنئث ءبئر ءسوزئن وزگةرتپةي قايتالاپ كةلة جاتئر.
وسئ جولئ الماتئداعئ بالؤان شولاق سارايئندا وتكةن جئر دوداسئندا بالعئنبةك يماشةأتئث سالةمئن اقئنمةن جارئسا قايتالاپ وتئرعان جاندار دا تابئلدئ.
وسئ قايتالاؤدئث ءمانئسئن سذراؤ ءذشئن اقئننئث وزئنة قوثئراؤ شالدئق.
- بذل قازاقتئث ةجةلگئ ايتئس داستذرئندة بار. ماسةلةن، ايگئلئ قذلاناياث قذلمامبةت ءوزئنئث كةز-كةلگةن ايتئسئن «قذلمامبةت - مةنئث اتئم، قذلاناياث، قذلاناياث ةكةنئم اركئمگة ايان» دةپ باستايتئن بولعان. سوندئقتان مذنئث ةش سوكةتتئگئ جوق. بذل - بار دذنية. سوندئقتان ءار جةرگة بارعان سايئن جاثادان ماقتاپ وتئرئك ولةث ايتا بةرگةننةن گورئ وسئ دذرئس. ونئث ذستئنة بذل - ءدئن مذسئلماندارعا سالةم بةرؤ. بئزدة كةيبئر اقئندار ءار قالاعا ارناپ ماقتاؤ ولةث شئعارئپ السا، كةيبئرئ قالالاردئث اتئن وزگةرتئپ قانا ايتئپ جاتادئ. ال ايتئستئث ئشئندة بذرئنعئ ايتئستاردا ايتئلعان شؤماقتاردئ قايتالاؤ باسقا ماسةلة، - دةدئ بالعئنبةك يماشةأ.
بةگارئس تا قايتالاؤعا ذشئرادئ
تانئمال ايتئس اقئنئ بةگارئس شويبةكوأ ةرتةرةكتة شئمكةنتتة وتكةن ءبئر ايتئستا قارسئلاسئ جارقئنبةك ناؤشابايةأقا بئلاي دةگةن ةدئ:
- ءبئز قازاق بايئپتئ ةدئك، بايراقتئ ةدئك
اتئنان ات ذركةردةي ايباتتئ ةدئك.
اتئمئزدان ءبئر كذندة اتئپ ذردئ،
داعدارئس دةگةن شئركئن جايلاپ كةلئپ.
داعدارئستان ءبئز بئلاي شئعامئز دةپ،
اكئمدةر جاتئر كذندة سايراپ بةرئپ.
وتئرئكتةن جارمةثكة وتكئزةدئ،
بازاردان ساؤداگةردئ ايداپ كةلئپ.
بئزدةردة ةت ارزان دةپ ماقتانادئ
ولؤگة دايئن تذرعان قويدئ اپ كةلئپ.
جؤرناليستةر جارئسئپ جازادئ ونئ،
وتئرعاسئن اؤزئنا شايناپ بةرئپ.
ارزانشئلئق كةلدئ دةپ داليتادئ،
مذرتتارئن قويعاننان سوث مايلاپ بةرئپ.
داعدارئستان شئققاندا ءبئز وسئلاي
كوز بوياپ شئعامئز دةپ ويلاپ پا ةدئك؟
جاراتقان يةم ءوزئث جار بولا گور
قارا ورمان قازاعئما قايرات بةرئپ.
بةگارئس شويبةكوأ وسئ شؤماقتارئ 2010- جئلئ استانادا وتكةن «تاؤةلسئز ةلدئث تاعئلئمئ» اتتئ جئر دوداسئندا سارا توقتامئسوأامةن ايتئسئندا دا تذتاسئمةن قايتالاندئ.
بالؤان شولاق اتئنداعئ سپورت سارايئندا وتكةن سوثعئ جئر سايئسئنئث اقتئق اينالئمئندا اينذر تذرسئنبايةأامةن ونةر جارئستئرئپ، ءوزئنئث سؤئرئپ سالما اقئن ةكةندئگئن تانئتؤعا تالپئنسا دا، بةگارئس شويبةكوأ اراكئدئك قايتالاؤلارعا ذرئنئپ قالئپ جاتتئ.
«قازاقتئث پارلامةنتئ ايتئس بوپ تذر، ئشئندةگئ ئزاسئن اقتاراتئن» دةپ كةلةتئن تارماقتئ ول وسئدان تؤرا ءبئر جئل بذرئن، عابيت مذسئرةپوأ اتئنداعئ جاستار مةن بالالار تةاترئندا «ءجذرسئننئث جذيرئكتةرئ» دةگةن اتپةن وتكةن جئر سايئسئندا ءوزئنئث جةرلةسئ مارجان ةسجانوأاعا قاراتا ايتقان ةدئ.
ازاتتئق ءتئلشئسئ بةگارئس شويبةكوأپةن دة تئلدةسؤگة تئرئسئپ كوردئ.
بايلانئستئث ناشار ةكةنئن ايتقان اقئن «ءسئزدئث ءسوزئثئز مذلدةم ةستئلمةي تذر» دةپ، كةيئرئنةك سويلةسؤگة كةلئسكةن بولاتئن. الايدا كةيئنئرةك قانشا حابارلاسقانئمئزبةن، تةلةفون تذتقاسئن كوتةرمةدئ.
وزگةنئث ءسوزئن قايتالاؤ
«ءجذرسئننئث جذيرئكتةرئنئث» بئرئنة اينالئپ كةلة جاتقان اقئنداردئث ءبئرئ - 2011- جئلعئ جةلتوقسان ايئندا استانادا وتكةن ةكئ بئردةي ايتئستا جذلدةلئ ورئنعا ية بولعان قئزئلوردالئق مذحتار نيازوأ. ءبئراق مذحتار وسئ ايتئستا ءوز ءسوزئن ةمةس، وزگة اقئننئث بذرئن ايتقان شؤماقتارئن قايتالاپ جئبةردئ.
2011 - جئلعئ مامئردئث 2 سئندة الماتئدا «تورتةؤ تذگةل بولسا» دةگةن اتپةن اقئندار ايتئسئ وتكةن بولاتئن. سول جئر سايئسئندا قئزئلوردالئق نذرمات مانسذروأ قاراعاندئلئق ماقسات اقانوأقا قاراتا:
- كورئنبةي كةتكةنئثئز راس ةدئ،
سالاق جةثگةم جوعالتقان تاپا قذساپ.
بيئلدارئ ايتئسقا قايتا كةلدئث،
شذنةيتتةن كوتةرئلگةن لاقا قذساپ.
الشاثداپ ارامئزدا جذرة بةرشئ
الشئسئنان تذسةتئن ساقا قذساپ، - دةپ، ايتئستان بئرةر جئل قول ءذزئپ كةتكةن قارسئلاسئن قاعئتقان.
مذحتار نيازوأ نذرمات مانسذروأتئث وسئ ءسوزئن سول كذيئندة ايتئپ، قارسئلاسئ سةرئك قاليةأكة قاراتا قايتالاپ شئقتئ.
ايتئسكةر سةرئك قاليةأ اقئنداردئث ءسوز قايتالاؤئنا ةكئ جاعداي سةبةپ بولؤئ مذمكئن ةكةندئگئن ايتادئ.
- ايتئستاردئث اراسئ وتة ءجيئ بولئپ كةتكةن جاعدايدا اقئندار بئرئنةن ةكئنشئسئنة دايئن بولماي قالادئ دا، الدئندا عانا ايتقان كوكةيدةگئ شؤماقتاردئ قوسئپ جئبةرةدئ. نة بئزدة كةيبئر الةؤمةتتئك ماسةلةلةر قاتتئ ايتئلعان جاعدايدا تةلةةكراننان كةسئلئپ قالادئ. سوندئقتان اقئندار «اتتةگةن-اي، سول شؤماعئمدئ وسئ جةردة قوسئپ جئبةرةيئنشئ» دةپ قايتالاؤئ مذمكئن. ءبئراق قوماقتئ جذلدة تئگئلگةن سايئستا ءار اقئن ءوزئنئث ارئنا جذگئنئپ، تئثنان دذنية بةرگةنئ دذرئس. ويتكةنئ قازئرگئ كورةرمةن سةنئث قاي ايتئستا نة ايتقانئثدئ ءبئلئپ وتئرادئ، - دةدئ ول.
ال بذرئنعئ ايتئسكةر ةسةنقذل جاقئپبةكوأ وسئ ماسةلة تؤرالئ ازاتتئق تئلشئسئنة:
- بذل - ةلدئ الداؤ. ايتئسكةر وزئندئك بيئگئنة جةتكةننةن كةيئن تاؤسئلادئ دا، قايتالاؤلارعا كةلئپ ذرئنادئ. سةبةبئ قايتا-قايتا جاثالئق اشا بةرؤ مذمكئن ةمةس. سوندئقتان ءوز بيئگئثة جةتكةننةن كةيئن ايتئستئ قوي. كةشةگئ جامبئل دا ءبئر عاسئردا بةس-التئ رةت قانا ايتئسقان. بذگئنگئ اقئندار قذساپ كذندة-كذندة ايتئسا بةرگةن جوق قوي، - دةدئ.
دةرةككوز: «ازاتتئق» راديوسئ