كوكةيكةستئ: أةتنام قازاقستاندئ ءوزئنئث ورتالئق ازياداعئ ماثئزدئ ارئپتةسئ رةتئندة قاراستئرادئ - أ س ر پرةزيدةنتئ چئونگ تان شانگ

ت /رؤسلان سذلةيمةنوأ/ - قازاقستاننئث كوشباسشئسئنئث أةتنامعا العاشقئ مةملةكةتتئك ساپارئ قارساثئندا أةتنام سوسياليستئك رةسپؤبليكاسئنئث پرةزيدةنتئ چئونگ تان شانگ «قازاقپارات» ذلتتئق اقپارات اگةنتتئگئنة ةكسكليؤزيأتئ سذحبات بةردئ.

كوكةيكةستئ: أةتنام قازاقستاندئ ءوزئنئث ورتالئق ازياداعئ ماثئزدئ ارئپتةسئ رةتئندة قاراستئرادئ - أ س ر پرةزيدةنتئ چئونگ تان شانگ

- قذرمةتتئ پرةزيدةنت مئرزا! ةث الدئمةن، «قازاقپارات» ذلتتئق اقپارات اگةنتتئگئنة سذحبات بةرؤگة كةلئسئم بةرگةنئثئز ءذشئن سئزگة زور العئس ايتقئم كةلةدئ. ق ر پرةزيدةنتئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث أةتنامعا جوسپارلانئپ وتئرعان ساپارئنئث باعدارلاماسئ قانداي جانة الداعئ كةلئسسوزدةر بارئسئندا ءسئز قانداي ماسةلةلةردئ تالقئعا سالؤدئ جوسپارلاؤداسئز؟ قانداي دا ءبئر قذجاتتارعا قول قويؤ كذتئلؤدة مة؟

- قازاقستان پرةزيدةنتئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث أةتنامعا العاشقئ ساپارئ ةكئجاقتئ قارئم-قاتئناستاردئث دامؤئنئث جاثا ساتئسئن اشادئ. ساپار اياسئندا ءبئز قازاقستان پرةزيدةنتئمةن كةلئسسوزدةر جذرگئزئپ، ئنتئماقتاستئق تؤرالئ ءبئرقاتار كةلئسئمدةرگة قول قويؤ شاراسئنا قاتئسامئز. أةتنامنئث جوعارئ باسشئلئعئمةن كةزدةسؤدةن بولةك، پرةزيدةنت نازاربايةأ حانوي مةن حوشيمين قالالارئنئث يندؤستريالدئق نئساندارئ مةن تاريحي-مادةني كورئكتئ جةرلةرئن ارالاپ، ءبئر أةتنامدئق ؤنيأةرسيتةتتئث ستؤدةنتتةرمةن پئكئرلةسةدئ.

ةكئجاقتئ بايلانئستاردئ جاثا دةثگةيگة كوتةرؤگة مذددةلئ تاراپتار ةكئجاقتئ ئنتئماقتاستئق ماسةلةلةرئن، ساياسي، ساؤدا-ةكونوميكالئق، عئلئمي-تةحنيكالئق، ءبئلئم، سپورت، مادةني سالالارداعئ ئنتئماقتاستئقتئ ودان ءارئ قاراي دامئتؤ، سونئمةن قاتار حالئقارالئق جانة ايماقتئق فورؤمدارداعئ ئقپالداستئقتئ ارتتئرؤ ماسةلةلةرئن دة ساراپقا سالادئ. ساپار بارئسئندا قارجئ، اؤئل شارؤاشئلئعئ، ءبئلئم، تؤريزم، ادئلةت، سونئمةن قاتار ايماقارالئق ئنتئماقتاستئق ماسةلةلةر بويئنشا ءبئرقاتار قذجاتتارعا قول قويئلادئ.

پرةزيدةنت نازاربايةأتئث أةتنامعا ساپارئ تابئستئ ءوتئپ، ساياسي قاتئناستاردئ، سونئمةن قاتار ساؤدا-ةكونوميكالئق جانة وزگة دة باعئتتارداعئ دامؤ بةلسةندئلئگئن ارتتئراتئنئنا سةنةمئن.

- سئزگة قازاقستاندئق-أةتنامدئق جالپئ ساياسي-ةكونوميكالئق ئنتئماقتاستئقتئث بولاشاعئ قالاي كورئنةدئ؟

- أةتنام ءوزئنئث ءداستذرلئ ارئپتةستةرئ، ونئث ئشئندة قازاقستانمةن قارئم-قاتئناستاردئ دامئتؤدئ باستئ نازاردا ذستاپ وتئرادئ. أةتنام قازاقستاندئ بذرئنعئ كةثةستئك كةثئستئكتةگئ جانة ورتالئق ازياداعئ ماثئزدئ ارئپتةسئ رةتئندة قاراستئرادئ.

ساياسي تذرعئدان العاندا أةتنام مةن قازاقستاندئ ءبئزدئث حالئقتار اراسئن جالعاعان بةرئك دوستئققا نةگئزدةلگةن ئنتئماقتاستئق بايلانئستئرادئ. أةتنام پرةمةر-مينيسترئنئث 2009 - جئلدئث قئركذيةگئندةگئ قازاقستانعا رةسمي ساپارئنان كةيئن ةكئجاقتئ قارئم-قاتئناستاردئث دامؤئ كورئنئس تابؤدا. تاراپتار أةتنام مةن قازاقستان اراسئندا 2011-2013 - جئلدارعا ارنالعان بئرلةسكةن ارةكةت جوسپارئنا قول قويدئ. ونئث نةگئزئنة ساياسي جانة ساؤدا-ةكونوميكالئق ئنتئماقتاستئقتئ دامئتؤعا باستئ شارت رةتئندة قالانعان.

أةتنام مةن قازاقستان ب ذ ذ، ازياداعئ ءوزارا سةنئم جانة ئقپالداستئق كةثةسئ (ا و س ش ك) سةكئلدئ ايماقتئق جانة حالئقارالئق فورؤمداردا تئعئز ئقپالداسادئ. أةتنام ءبئزدئث ةلئمئزدئث 2010-جئلئ ا و س ش ك-كة قوسئلؤ ذردئسئنة بةلسةندئ قولداؤ كورسةتكةن قازاقستاندئ جوعارئ باعالايدئ.

الداعئ ؤاقئتتا ءبئزدئث ةلدةر اراسئندا پارتياارالئق جانة پارلامةنتارالئق ئنتئماقتاستئق ورناتئلئپ، دامي تذسةتئنئنة سةنةمئن. وسئ ارقئلئ أةتنام مةن قازاقستان اراسئندا دوستئق قارئم قاتئناستار مةن ئنتئماقتاستئقتئ دامئتا تذسؤگة قولايلئ جاعداي جاسالماق.

ءبئز قازاقستاننئث الداعئ ؤاقئتتا أةتنامدا ديپلوماتيالئق وكئلدئك اشؤ تؤرالئ نيةتئن قذپ الامئز، وسئ ارقئلئ ةكئجاقتئ ئنتئماقتاستئقتئ دامئتؤعا جاعداي جاسالئپ، حالئقارالئق ارةنادا دا ئقپالداستئقتئ دامئتا الامئز.

ةكونوميكالئق سالادا أةتنام مةن قازاقستان ةكونوميكالئق ئنتئماقتاستئعئ ذلكةن الةؤةتكة ية. ءبئزدئث ةلدةردئث ةكونوميكاسئنئث ولارعا ءوزارا الماسئپ، ءبئر-ءبئرئن تولئقتئرئپ وتئراتئن مئقتئ قئرلارئ بار. أةتنام قازاقستاننئث اؤئل شارؤاشئلئعئ ونئمدةرئندةگئ، تةثئز ونئمدةرئنة، كيئم، اياق-كيئمگة قاتئستئ سذرانئسئن تولئعئمةن قامتاماسئز ةتئپ، قازاقستاننان ءتذستئ مةتالل مةن تئثايتقئشتاردئ يمپورتقا شئعارؤعا نيةت ءبئلدئرئپ وتئر.

- أةتنام جؤئردا ذلتتئق جيئنعا سايلاؤ وتكئزئپ، ذكئمةتتئث جاثا قذرامئن جاريالادئ. ةلدةگئ قازئرگئ ساياسي جانة ةكونوميكالئق احؤال تؤرالئ قئسقاشا ايتا كةتسةثئز.

- «دوي موي» (جاثارؤ - اأتوردئث ةسكةرتپةسئ) ءذردئسئنئث وراسان زور تاريحي ماثئزدئ جةتئستئكتةرئ سوثعئ 25 جئلدا ءبئزدئث ةلدئث الپةتئن وزگةرتئپ، أةتنامعا از دامئعان ةلدةر قاتارئنان شئعئپ، حالئقتئث جان باسئنا شاققانداعئ ورتاشا ءومئر ءسذرؤ دةثگةيئنة ساي ةلدةر توبئنا ةنؤگة مذمكئندئك الدئ. قازئرگئ أةتنام - تذراقتئ ساياسي جانة الةؤمةتتئك جاعدايئ، قارقئندئ دامئپ كةلة جاتقان ةكونوميكاسئ، كوپتةگةن جئلدار بويئنا شامامةن 7،5 پايئزعا جئل سايئنعئ ج ءئ ءو ءوسئمئ بار دامئپ كةلة جاتقان بةيبئت ةل بولئپ تابئلادئ. سونئمةن قاتار، أةتنام داعدارئس كةزةثئندة وث ءوسئم قارقئنئنا ية ازداعان ةلدةردئث قاتارئندا: ءبئزدئث ةلدئث ج ء ءو وسئمئ 2009- جئلئ 5،32 پايئزعا، 2010 - جئلئ 6،7 پايئزعا، ال بيئلعئ جئلئ 6 پايئز دةپ بولجانئپ وتئر، ازئرگة بءئز 5،76 پايئزدئق ءوسئم الدئق. أةتنام سوسياليستئك باعئتتاعئ نارئقتئق ةكونوميكاعا تابئستئ ءوتتئ، ول حالئقارالئق ينتةگراسياعا كةث تذردة ءارئ تةرةث بويلاپ ةنؤدة.

ةكونوميكالئق دامؤمةن قاتار أةتنام مادةني جانة الةؤمةتتئك سالادا دا ماثئزدئ تابئستارعا قول جةتكئزدئ. ءبئزدئث تذرعئنداردئث ماتةريالدئق جانة رؤحاني دامؤئ ذزدئكسئز جاقسارئپ كةلةدئ. قوعامنئث دةموكراتيالانؤئ دا ارتئپ كةلةدئ. 90 ميلليون ادام حالقئ بار ةلدة ج ءئ ءو جان باسئنا شاققاندا 2010 - جئلئ 1.168 ا ق ش دوللارئن قذرادئ، ول 1995- جئلعئ كورسةتكئشتئ ءتورت ةسةگة اسئرئپ وتئر. ءبئزدئث ةل مئثجئلدئقتئث ماقساتتارئنئث ةلةؤلئ بولئگئن ورئنداپ شئقتئ، ونئث ئشئندة ءبئز ون جئلعا ةرتة كةدةيلئكتئ جويؤ ماقساتئن ورئنداپ، كةدةي وتباسئلار سانئن حالئقارالئق ستاندارت بويئنشا 1993- جئلعئ 58 پايئزدان 2010- جئلئ 9،5 پايئزعا دةيئن قئسقارتتئق.

قازئرگئ ؤاقئتتا أةتنام 179 مةملةكةتپةن ديپلوماتيالئق قاتئناس ورناتقان. الةمنئث 224 ةلئ مةن ايماعئمةن ساؤدا-ةكونوميكالئق قاتئناستاردئ دامئتؤدا. أةتنام 2008-2009 - جئدارئ ب ذ ذ قاؤئپسئزدئك كةثةسئنئث تذراقتئ ةمةس مذشةسئ ساپئندا، 2010- جئلئ ا س ة ا ن ءتوراعاسئ قئزمةتئندة ميسسيالاردئ تابئستئ ورئنداي الدئ. أةتنام س س ذ، ا س ة ا ن، ا س ة م، ا ت ة س، قوسئلماعاندار قوزعالئسئ، الةمنئث فرانكوءتئلدئ ةلدةرئنئث ئنتئماقتاستئعئ حالئقارالئق ذيئمئ (فرانكوفونيا) جانة وزگة دة ماثئزدئ حالئقارالئق جانة ايماقتئق ذيئمداردئث بةلسةندئ مذشةسئ بولئپ تابئلادئ.

- ق ر پرةزيدةنتئ نذرسذلتان نازاربايةأتئث أةتنامعا ساپارئ ءبئزدئث ةلدئث تاؤةلسئزدئگئنئث 20 جئلدئعئن اتاپ ءوتؤ قارساثئندا جذزةگة اسئرئلادئ. ءسئز قازاقستاننئث ةگةمةن ةل رةتئندةگئ جةتئستئكتةرئنة باعا بةرة الاسئز با؟ ءسئزدئث قازاقستان حالقئنا ايتار تئلةگئثئز قانداي؟

- أةتنام پرةزيدةنت نذرسذلتان نازاربايةأتئث باسشئلئعئنداعئ قازاقستاننئث قازاقستان رةسپؤبليكاسئنئث ةگةمةندئك العاننان بةرگئ سوثعئ 20 جئلداعئ بارلئق سالادا قول جةتكئزگةن جةتئستئكتةرئن ءجئتئ قاداعالاپ، قؤانئشتارئن ءبولئسئپ وتئرادئ.

ساياسي جانة الةؤمةتتئك تذراقتئلئق قامتاماسئز ةتئلدئ، قازاقستانداعئ ةكونوميكالئق رةفورمالار جارقئن ناتيجةلةردئ كورسةتؤدة، ةكونوميكالئق دامؤدئث جوعارئ قارقئنئ ساقتالؤدا (ج ءئ ءو ورتاشا ءوسئمئ جئلئنا 7 پايئز)، حالئقتئث ءال-اؤقاتئ ةلةؤلئ تذردة جاقساردئ. وسئنئث بارلئعئ قازاقستاننئث دامؤ باعئتئنئث دذرئستئعئن كورسةتةدئ.

كوپ قئرلئ جانة جايلئ سئرتقئ ساياساتتئ جذزةگة اسئرؤ كةزئندة قازاقستان الةمنئث بارلئق ةلدةرئمةن ةكئجاقتئ قارئم-قاتئناستاردئ نئعايتئپ، حالئقارالئق جانة ايماقتئق ذيئمدارداعئ ءوزئنئث رولئ مةن ذستانئمئن بةكئتئپ، ارتتئرا الدئ. قازاقستان اسئرةسة ة ق ئ ذ-عا ءتوراعالئعئ كةزئندة ءوزئن جاقسئ كورسةتئپ، 2010 - جئلئ استانادا ة ق ئ ذ سامميتئن ءوز دةثگةيئندة وتكئزة الدئ. پرةزيدةنت ن.نازاربايةأتئث باستاماسئمةن قذرئلعان ا و س ش ك كونفةرةنسياسئ ماثئزدئ داؤئسقا ية بولئپ، ايماق پةن الةمنئث وزئندة وزئنة نازاردئ اؤدارئپ وتئر. ءبئز قازاقستاننئث ازيا ايماعئ مةن جالپئ الةمدةگئ بةيبئتشئلئك، تذراقتئلئق، ئنتئماقتاستئق پةن دامؤدئ قامتاماسئز ةتؤ باعئتئنداعئ قوسقان ذلةسئن اسا جوعارئ باعالايمئز.

ةلدئث 2010-2020- جئلدارعا ارنالعان دامؤ ستراتةگياسئ مةن 2030 - جئلعا دةيئنگئ دامؤ ستراتةگياسئندا پرةزيدةنت ن.نازاربايةأ تذرعئنداردئث ةلةؤلئ بولئگئنئث مذددةلةرئ مةن سذرانئستارئنا جاؤاپ بةرةتئن قازاقستاننئث دامؤئنئث ناقتئ باعئتئن ناقتئلادئ.

قازاقستانداعئ وتكةن پرةزيدةنتتئك سايلاؤ ناتيجةلةرئ قازاقستان حالقئنئث پرةزيدةنتتئث ذستانعان باعئتئنا سةنئمئن تاعئ ءبئر پاش ةتتئ. وسئ سةنئمئث ارقاسئندا ول «ذلت كوشباسشئسئ» اتاندئ.

مذمكئندئكتئ پايدالانا وتئرا، پرةزيدةنت نذرسذلتان نازاربايةأقا جانة «قازاقپارات» قازاق اقپارات اگةنتتئگئ ارقئلئ قازاقستان حالقئنا ءوزئمنئث شئنايئ تئلةكتةرئمدئ جةتكئزگئم كةلةدئ. قذرمةتتئ قازاقستاندئق دوستار، سئزدةر وزدةرئثئزدئث وركةندةؤ، بايلئق پةن باقئتقا باستاعان جولدارئثئزدئ نئق سةنئممةن وتؤلةرئثئزگة تئلةكتةسپئن.

- سذحباتئثئزعا راحمةت، پرةزيدةنت مئرزا!

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى