جانداربةك بذلعاقوأ: قارسئلاستئث ازؤلئ بولعانئن ذناتامئن
ات - جاس اقئن جانداربةك بذلعاقوأپةن بولعان سذحپاتتئ نازارلارئثئزعا ذسئنامئزوتكةن جئلئ ايتئس سذيةر قاؤئم اكةلئ-بالالئ بذلعاقوأتاردئث ءسوز جارئسئنا جوعارئ باعا بةردئ. بيئل اقئن سارانئ ساحنادا ءبئر تذرعئزئپ، ءبئر وتئرعئزئپ ءبئراز اؤرةگة سالدئثئز. وسئ ادةمئ ازئلدةرئثئز جامان شئقپاعان سياقتئ، كورةرمةن كذلكئگة قارق بولدئ. ءوزئثئز قالاي ويلايسئز؟
- شئنئمدئ ايتسام، سارا جةثگةممةن ايتئسئما كوثئلئم تولادئ. مةن سول ءساتتئ كوپتةن ارمانداپ، كذتئپ جذرگةن ةدئم. بذرئندارئ دا ءسوز قاعئستئرعانبئز، ءبئراق ونةر ورداسئ - الماتئدا ءبئر ةرةكشة سايئس جاساعئم كةلةتئن. جالپئ، ءوزئمنئث ايتئستارئما شئراي بةرةتئن، دةلةبةمدئ قوزدئراتئن، جانئما جاعاتئن اقئنداردئث ءبئرئ - سارا. بذعان دةيئن دة سان مارتة ايتئپ ءجذرمئز عوي، ورايئ كةلئپ تذرعاندا تاعئ قايتالاي كةتةيئن، ايتئستئث ءوثئن ءبئر عانا اقئن كئرگئزبةيدئ. قانشا مئقتئ بولسا دا وزئمةن-ءوزئ ايتئسئپ، جالعئز ءوزئ تانئمال بولا المايدئ. اثگئمةثنئث نةدةن باستالئپ، نةدةن اياقتالاتئنئنا قارسئلاستئث دا قوساتئن ذلةسئ زور. سوندئقتان ءار دوداعا بارعان سايئن ازؤلئ اقئنمةن جذپ بولسام ةكةن دةپ تئلةيمئن. قارسئلاستئث قارؤلئ، ايلالئ بولعانئن ذناتامئن. سارا - ءتورت اياعئن تةث باسقان وسئنداي جذيرئكتةردئث الدئثعئ قاتارئنان. بويئ مةن ويئنان ءبئر مئسقالداي ءمئن تابؤ قيئن. ونئث ساحناعا العاش شئققان كةزئنةن بةرگئ ايتئستارئن بايقاپ، سارالاپ جذرگةنمئن. قارسئلاستئ بذگة-شئگةسئنة دةيئن زةرتتةپ، زةردةلةؤ مئندةتتئ تذردة جةمئسئن بةرةدئ دةپ ويلايمئن.
- ءيا، سارا دا وسال قارسئلاس ةمةس. ءاپ دةگةننةن:
بةس جئل بذرئن جانداربةك،
شئنئمةن راس كئم ةدئث؟
مةن - جيئرماداعئ بويداق قئز،
سةن - مةكتةپتةگئ ذل ةدئث.
ايتاقئن اكةث قاسئثدا،
كوك تاقياث باسئثدا.
اؤزئ-باسئث اشئلئپ،
اثقيئپ قاراپ ءجذر ةدئث.
ةكئ بذتئث تالتايئپ،
قوس قذلاعئث قالقايئپ،
ءبئر ءتذرلئ ةدئ عوي رةثئث - دةپ ءتيئستئ. مذنداي شابؤئل كذتكةن بة ةدئثئز؟
- ساعان جاسالعان كةز كةلگةن شابؤئل كذتسةث دة، كذتپةسةث دة سةنئ جةثؤ ءذشئن ايتئلادئ. سوندئقتان ةشقايسئسئنا نةمقذرايدئ قاراؤعا بولمايدئ. بارلئق ؤاقئتتا جذيةلئ ءسوز تاؤئپ، ورامدئ وي ايتؤ ءذشئن جةكپة-جةككة دايئن بولؤ كةرةكسئث. سارانئث سوزئنة وراي:
- ةكئ بذتئث تالتايئپ ءجذرؤشئ ةث دةپ،
سارا جةثگةم مازاقتاپ قذتئمدئ الاد.
اكةمنئث ةكئ اياعئن ايتؤشئ ةثدةر،
جةر تةپكةن دةپ ايتاقئن قذتئرعان-اق.
ةندئ مةنئث بذتئمدئ كورة قاپتئ،
سوزدةرئنة بةرسةك تة ءبذتئن جاؤاپ.
قذداي-اؤ، بارلئعئنا نة كورئنگةن،
بذلعاقوأ اؤلةتئنئث بذتئن قاراپ، -
دةپ تويتارئس بةردئم. دةگةنمةن ءوزئثئز ءبئلئپ وتئرعانداي سارا وثاي شاعئلا سالاتئن جاثعاق ةمةس. ءوزئنئث سوزئمةن ايتقاندا، «ةشكئمگة جاعاسئن جئرتتئرا قويمايدئ». ونئث دا ذتئمدئ تذستارئ از بولماعانئن ايتا كةتؤئمئز كةرةك.
- ءار جولئ قارسئلاستئ قاعئتئپ قانا قويماي، كورةرمةنمةن جذمئس ئستةؤگة تئرئساتئن سةكئلدئسئز... ءار ايتئسئثئزدان شوؤ-لئق سيپات بايقالادئ. «ايتئس شوؤعا اينالئپ بارادئ» دةگةن پئكئرگة ايتارئثئز...
- ءارتذرلئ ايتئسقا ءارتذرلئ جاثالئقپةن بارعاندئ ءجون كورةمئن. ءبئر جالت ةتئپ، قايتا كورئنبةي جوق بولئپ كةتكةن اقئندار دا بار. سولاردئث قاتارئندا بولماؤ ءذشئن ذنةمئ ئزدةنئس كةرةك. ءار ايتئستان ارتئمدا ءبئر ءئز قالسا دةيمئن. ةل-جذرت ايتا جذرةر جاعئمدئ جاثالئق جاساعئم كةلةدئ. ايتئس شوؤعا اينالسا نةسئ بار، بذل ونةر ءبارئبئر ةشقاشان جئن-ويناقتئث قاتارئنا كئرمةيدئ. وندا قازاقتئث رؤحئ، مئنةزئ، ذلتتئق بولمئسئ جاتئر. قازاقتئ ايتئسسئز، ايتئستئ قازاقسئز ةلةستةتة المايسئث. كئم قانداي پئكئر ايتسا دا، ءاردايئم شوقتئعئ بيئك، باعا جةتپةس ونةر بولئپ قالا بةرةدئ.
- بذگئنگئ تاثدا ايتئستئث قاي ءتذرئ ذمئت قالدئ دةپ ويلايسئز؟
- ايتئستئث وتئرئك ايتئس، قايئم ايتئس، جذمباق ايتئس سئندئ ءتذرئ كوپ قوي. ءارقايسئسئ ءوز الدئنا قيئن ءارئ قئزئق. ءبئراق ذلكةن ساحنالاردا ايتئسپاساق تا اقئندار باس قوسقان جةردة، وتئرئستاردا قئزئق ءذشئن ءتذر-تذرئمةن ايتئسئپ تذراتئنئمئز بار. زامانعا ساي شالا ءتئلدئ باؤئرلارئمئز ذعئپ ءجذرسئن دةپ ورئسشا دا ولةث قذرايتئن بولدئق. بذرئنعئ وتئرئك ايتئستاردئ وقئساثئز، «قذمئرئسقاعا ءمئنئپ الئپ، ايعا باردئم» دةپ كةلةدئ. بذل ولةثدةر ءوز زامانئندا باعالاندئ. ال قازئر تؤرا وسئلاي ءسوز ساپتاي المايسئز. حالئققا «اقساقتئ تئثداي، وتئرئكتئ شئنداي» قئلئپ جةتكئزؤ كةرةك. قوعامداعئ ءتذرلئ كةلةثسئزدئكتةردئ اقئندار قالجئثداپ، كةرئسئنشة، جةتئستئك رةتئندة كورسةتئپ ايتسا، قئزئق ءارئ وتئمدئرةك بولاتئن ءتارئزدئ. ماسةلةن، ءبئر جولئ رينات زايئتوأ پةن بالعئنبةك يماشةأ وتئرئك ايتئستئ.
- شئندئقتئ ايتا-ايتا تذك شئقپادئ،
كورةيئك وتئرئكتئ ةندئ اقتارئپ.
ساحناعا سؤدئر احمةت بولئپ شئقتئم،
افةريست بالعئنبةكپةن تةث بوپ قالئپ.
اسسالاؤماعالةيكؤم، قازاق دةگةن،
دذنية جذزئندةگئ ةث كوپ حالئق! - دةدئ رينات.
وتة ادةمئ ءازئل جانة استارلئ ويئ قالئث. وسئنداي ايتئستار بئرتئندةپ قولعا الئنسا، ءتول ونةرئمئز ارمةن قاراي دامي تذسةرئ ءسوزسئز.
- ساحنادا ءوزئثئزدئ تئم ةركئن ذستايتئنداي كورئنةسئز...
- ومئردة دة بولمئس-ءبئتئمئم، قالپئمء دال سولاي. ءوزئمدئ ةركئن ذستاپ، ةركئن سةزئنگةندئ دذرئس كورةمئن. تابيعي مئنةزئم سول بولعان سوث، وعان جاساندئ قئلئقتار جاماپ-جاسقاپ، قوسقئم كةلمةيدئ. ءتذرئثدئ مئث جةردةن گريمدةپ، بةتئثدئ بوياپ-سئلاپ، ةل الدئنا شئققانمةنةن، مئنةزدئ جاسئرا المايسئث. «بةس جةردةن بويانسا دا بةلگئلئ عوي، بةتئ تئرتئق ادامنئث جاسانعانئ» دةگةن عوي. بويئم ةركئن بولعان سوث، ويئم دا ةركئن جذمئس ئستةيدئ. ساحنادا ءوزئم تئرئسئپ، قاباعئمدئ ءتذيئپ، ةتةك-جةثئمدئ قئمتاپ وتئرسام، وعان كوپشئلئك الدئنداعئ تولقؤدئ قوسئثئز، وسئنئث بارلئعئ اينالئپ كةلگةندة ءتئلئمدئ بايلاپ قويماي ما؟!
- كةيدة «كذلدئرةمئن» دةپ ءبذلدئرئپ تة الاسئز...
- قاي اقئن ءبذلدئرئپ ايتپادئ دةيسئز. بارلئعئنئث ايتئسئندا «قاپ، اتتةگةن-اي» دةپ ئشتةي بولسا دا ارتئنان وكئنةتئن ءبئر ارتئق كةتكةن جةرئ بولادئ. اقئن - ةموسيانئث ادامئ. ةتتئث قئزؤئمةن ساحنادا ايتئپ جئبةرةدئ، ونئ كةمشئلئك دةپ ساناماي، كةشئرئممةن قاراعان ءجون. ةگةر جازبا اقئن بولسام، ولةثئمدئ ون رةت ويلانئپ، ءبئر رةت جازار ةدئم. ال سؤئرئپ سالئپ، تابان استئندا توگئلةتئن شؤماقتئث ارتئق-كةمئ بولماي تذرمايدئ. مذنئ ايتئستئ جان-تانئمةن تذسئنة الاتئن تئثداؤشئ عانا باعالاي بئلةدئ. ايتئسقا كةلگةن كورةرمةننئث دة كوثئل كذيئ، قابئلداؤئ مذلدة بولةك. ولار كونسةرتتةگئدةي، بولماسا تةاترداعئداي ةكئ قولئن ايقاستئرئپ، باقئلاپ وتئرمايدئ. جارتئ ساعات ادةمئ ونةر كورسةتئپ كةلئپ، ةث سوثئندا ءبئر جةردةن ءمذلت كةتسةث، سول شؤماعئث باعانادان بةرگئ تذششئمدئ ويلاردئث ساداعاسئ بوپ كةتةدئ. ةشكئم ساحناعا ءبئرنارسةنئ ءبذلدئرئپ جئبةرةيئن، قيراتئپ سالايئن دةپ شئقپايدئ، مذنئث ءبارئ اياقاستئنان كةيدة ورئن الاتئن زاثدئلئق.
- جاثئلئسپاسام، بيئل ؤمراعا بارئپ كةلدئثئز. قالتالئ ازاماتتاردئث دةمةؤئمةن جولعا شئققان وسئ ساپارئثئزدئ قاجئلئق دةؤگة كةلة مة؟
- مذسئلماننئث بةس پارئزئنئث ءبئرئ - قاجئلئققا بارؤ. ؤمرا دا - سول سةكئلدئ اتقارتئلاتئن قذلشئلئق. سوندئقتان جولعا شئعار الدئندا كئشئ قاجئلئق دةپ اللاعا جاقئنداؤدئ نيةت ةتئپ شئقتئق. ارينة، ماقتان ءذشئن، كوزبوياؤشئلئق، جالعان اتاق ءذشئن ةمةس. دذعا-تئلةكتةرئمئزدئث، عيباتتارئمئزدئث قابئل بولعان-بولماعانئن ءبئر اللا عانا بئلةدئ. جانداربةك قاجئ بذلعاقوأ ةمةسپئن. دةگةنمةن قاسيةتتئ قاعبانئ كورئپ، تاؤاپ قئلئپ، زامزام سؤئن ءئشئپ، پايعامبارئمئز (ساللاللاهؤ الايهي ؤا ساللام) جذرگةن توپئراقتئ باسئپ، مازارئنا زيارات ةتؤ - كةز كةلگةننئث ماثدايئنا بذيئرا بةرمةيتئن باقئت. جول-سؤئمئزدئ، جاتئن ورنئمئزدئ كوتةرئپ، الئپ بارعان ةل اعالارئنا اللا رازئ بولسئن! كةيدة ءبئر قيئن ساتتةر ورناپ، كذيزةلئپ قالسام، مةككةگة كةتكئم كةلئپ تذرادئ. ويتكةنئ ول جةردة جذرةك تئنئشتئعئ ورنايدئ.
- جاراماس قالجئث سويلةپ، قئلجاقتاعان.
سةبةبئ ذلت مذراسئن ذل جوقتاعان.
ارعئ اتام سذيئنباي مةن باقتئباي ةد،
تةزةكتئ ءبئر ماقتاعان، ءبئر داتتاعان.
بذل كذندة اقئن تئثدار تورة بار ما،
اعايئن وسئ جاعداي جذمباق ماعان.
بايقايمئن كةرئسئنشة، تورةلةر كوپ،
ءوز حالقئنا قازاقشا ءتئل قاتپاعان.
كةرئسئنشة، ةفيردئ جاؤلاپ الدئ،
تذرئكتئث كينولارئ كئل قاپتاعان.
بةريأان، شةحريزادتئ شةجئرة قئپ،
ونةگةسئ وزگةنئ قذر ماقتاعان.
الاشتئث اقئندارئ ةمةس قازئر،
تذرئكتئث قاتئندارئ قئمبات زامان، -
دةپ جئرلاعان جاس پةرئ نةدةن كذيزةلةدئ؟
- ةندئ ومئردة ءتورت قذبئلاث تةث بولئپ، ءاردايئم ايئث وثئثنان تؤا بةرمةيدئ عوي...ءبئز دة ةت پةن سذيةكتةن جاراتئلعان پةندةمئز.
- وقتا-تةكتة ايتئستئث ادئلةتسئز وتةتئنئن ايتئپ قالئپ ءجذرسئز. سئزدئثشة ادئلةتسئزدئك نةدةن تؤئندايدئ؟
- بارلئق ايتئس ادئلةتسئز وتةدئ دةؤدةن اؤلاقپئن. ءبئراق كوپة-كورنةؤ، تئم ادئلةتسئز وتكةن ايتئستار بار، وعان مةن عانا ةمةس، ةل دة كؤا. بارلئعئ قازئلار القاسئنئث ادئلةتسئزدئككة جول بةرؤئنةن، اركئم وزئنة قاراي تارتئپ، بذرمالاؤئنا بايلانئستئ تؤئندايدئ. سونداي جاعدايدا حالئق سةن ءذشئن ؤلاپ-شؤلاپ، ئسقئرئپ، نارازئلئق تانئتئپ، اراشا ءتذسئپ جاتسا، وندا ول ايتئستئث جةثئمپازئ سةنسئث.
- قارسئلاسئثئز اياقتان شالؤ ءذشئن قاساقانا بئلمةيتئن جايتتئ سذراپ، تذقئرتؤعا تئرئسقان كةزدةرئ كةزدةستئ مة؟ قالاي جول تاپتئثئز؟
- ناقتئ ةسئمدة جوق. قاي بايگةدة بولماسئن، باسةكةلةسئن ةشكئمنئث اياماسئ انئق.
- اسئرةسة، جاستار كةيدة وزئنةن ذلكةن اعا-اپالارئن «شال-كةمپئر» دةپ دورةكئلةؤ قاجاپ جاتادئ...
- كةمپئر-شال دةپ ازئلگة سئيدئرئپ ايتقانئمئز بولماسا، جاستار جاعئ جةتةسئز ةمةس. ذلكةندةرسئز ايتئستئث ءمانئ دة، سانئ دة كئرمةيتئنئن ءبارئ جاقسئ بئلةدئ. بارلئعئمئز سول كئسئلةرگة قاراپ، ذيرةنئپ، بوي تذزةدئك.
- ايتئستارئثئزدئث جيناعئ جارئق كورگةن بة؟
- ازئرگة ديسك شئعارمادئق. اكةممةن، سارامةن، رينات، اينذر، بالعئنبةكپةن وتكةن ايتئستارئمدئ رةتكة كةلتئرئپ، جذرتشئلئققا ذسئنسام با دةپ ةدئم. ءبئراق تولئق نذسقاسئن تابا الماي وتئرمئن. ال ةفيردة اؤزئثنان شئققان دذنيةلةر ءبئراز قئسقارتؤعا ذشئرايتئنئ بةلگئلئ.
- قئسقارتؤدان قانشالئقتئ «قورلئق» كورئپ ءجذرسئز...
- جالعئز مةن ةمةس، بارلئق اقئننئث ايتئسئ مونتاجدالادئ. ةگةر ايتسئثئز ةفيردةن تولئق بةرئلسئن دةسةثئز، وندا بيلئكتئ باستان-اياق تولئق ماقتاؤئثئز كةرةك.
- بوس ؤاقئتئثئزداعئ ةرمةگئثئز؟
- اتقا ءمئنؤ. قولئث قالت ةتئپ جاتسا، دالا توسئندة سةرؤةندةگةنگة نة جةتسئن! سوسئن ةرةجةسئز توبةلةستئ كورؤ. ةرةجةسئز جةكپة-جةكتئث جارئق جذلدئزئ فةدور ةمةليانةنكونئث جانكذيةرئمئن.
- اثگئمةثئزگة راقمةت.
سذحباتتاسقان قانشايئم بايداؤلةتوأا
دةرةككوزئ:«ايقئن» گازةتئ