ءوز ءذيئ، ولةث توسةگئن ارمانداپ جذرگةن جانداردئث ءذمئتئ قايتا ويانعانداي

اقپارات /مارلان جيةمباي/ - باياعئدا جيرةنشة شةشةن ءوزئنئث جةكةمةنشئگئ بولئپ تابئلاتئن لاشئعئنا كةلگةسئن: «قايران ءوز ءذيئم، كةث سارايداي بوز ءذيئم!» - دةپ تةرةث تئنئس الئپ، كةرئلگةن دةسةدئ.

ءوز ءذيئ، ولةث توسةگئن ارمانداپ جذرگةن جانداردئث ءذمئتئ قايتا ويانعانداي

وسئ مئسالداعئداي، بذگئندة ةلئمئزدة ءذي-كذيسئز جذرگةن ءاربئر ادامنئث، وتباسئنئث باستئ ارمانئ -باسئبايلئ باسپاناعا قول جةتكئزؤ. وزگة مةملةكةتتةردةگئدةي قازاقستاندا دا حالئقتئ تذرعئن ذيمةن قامتاماسئز ةتؤ بذگئندة وزةكتئ ماسةلةلةردئث ءبئرئ رةتئندة قالئپ وتئر.

وتكةن اپتادا «نذر وتان» ح د پ-نئث ХІІІ سيةزئندة مةملةكةت باسشئسئ كوممةرسيالئق قذرئلئس ءوسئمئنئث تومةندةؤئ جانة داعدارئسقا قارسئ باعدارلامانئث اياقتالؤئ تذرعئن ءذي قذرئلئسئنئث قذلدئراؤئنا اكةلؤئ مذمكئن ةكةندئگئن باسا ايتا كةلة: «ءبئز بذعان جول بةرمةؤگة ءتيئسپئز. سوندئقتان ذكئمةتكة تذرعئن ءذي قذرئلئسئن قولداؤدئث جانة يپوتةكانئ ئنتالاندئرؤدئث ءئس-شارالار كةشةنئن ازئرلةؤدئ تاپسئرامئن»، - دةگةن بولاتئن.

پرةزيدةنتتئث تاپسئرماسئن بذلجئتپاي ورئنداؤ ءذشئن ئسكة بئلةك سئبانئپ، شذعئل كئرئسكةن ذكئمةت كةشةگئ وتئرئسئندا تذرعئن ءذي قذرئلئسئن قولداؤ شارالارئن ةگجةي-تةگجةيلئ تالقئعا سالئپ، بذگئنگئ ماجئلئسئندة ونئ ماقذلدادئ. جالپئ ذكئمةتتئث 2010 - جئلئ قابئلداعان داعدارئسقا قارسئ شارالارئ تذرعئن ءذيلةردئ پايدالانؤعا بةرؤ كولةمئنئث تومةندةؤئنة جول بةرگةن جوق. جوسپار 103 پايئزعا ورئندالئپ، 6،4 ميلليون شارشئ مةتر تذرعئن ءذي پايدالانؤعا بةرئلدئ. ال اعئمداعئ جئلئ بارلئق قارجئلاندئرؤ كوزدةرئنئث قارجئسئ ةسةبئنةن شامامةن 6 ميلليون شارشئ مةتر تذرعئن ءذي ئسكة قوسئلادئ دةپ كذتئلؤدة. ونئث ئشئندة رةسپؤبليكالئق بيؤدجةت قاراجاتئ ةسةبئنةن 500 مئث شارشئ مةتر مةملةكةتتئك تذرعئن ءذي، مةملةكةتتئك قولداؤ ةسةبئنةن اياقتالاتئن ذلةسكةرلةردئث 2،3 ميلليون شارشئ مةتر پاتةرئ، 400 مئث شارشئ مةتر كوممةرسيالئق باسپانا جانة 2،8 ميلليون شارشئ مةتر جةكة تذرعئن ءذي سالؤ كوزدةلؤدة. دةگةنمةن قذرئلئس سالاسئندا سالئناتئن ينأةستيسيا كولةمئنئث دة تومةندةپ وتئرعانئ دا شئندئق. ماسةلةن، 2007- جئلئ اتالعان سالاعا 490 ميلليارد تةثگة ينأةستيسيا سالئنسا، 2010 - جئلئ بذل مةجة 317 ميلليارد تةثگةنئ عانا قذراعان، ياعني 35 پايئزعا كةمئگةن. سونداي-اق داعدارئس داؤئلئ تذرعانعا دةيئن تذرعئن ذيلةردئث 87 پايئزدان استامئنئث ئرگة قالاؤئنا مذرئندئق بولعان جةكة ينأةستيسيا دا ايتارلئقتاي تومةندةپ وتئر. دةمةك بذل سالادا مةملةكةتتئك قولداؤ شارالارئ تةتئكتةرئن كةثئنةن پايدالانؤ قاجةتتئگئ كذن تارتئبئنة شئعئپ وتئرعاندئعئ ايقئن. ياعني مةملةكةتتئك تذرعئن ذيلةردئ پايدالانؤعا بةرؤ كولةمئن ساقتاپ قالؤ، تذرعئن ءذي قذرئلئسئ جذيةسئنئث الةؤةتئن بارئنشا كةث پايدالانؤ، ينجةنةرلئك-كوممؤنيكاسيالئق ينفراقذرئلئمداردئ سالؤ جانة اتالعان سالاعا جةكة ينأةستيسيا تارتؤدئ بةلسةندئرؤ ماسةلةرئ الدئثعئ قاتارعا شئعئپ وتئرعانئ ءسوزسئز. بذل ورايدا ذكئمةتتئث قابئلداعان تذرعئن ءذي قذرئلئسئن قولداؤ شارالارئ جوعارئدا ءتئزئپ شئققان جايتتاردئث بارلئعئن قامتئعاندئعئن بايقاؤعا بولادئ.

ذكئمةت وتئرئسئندا قذرئلئس جانة تذرعئن ءذي-كوممؤنالدئق شارؤاشئلئق ئستةرئ اگةنتتئگئنئث ءتوراعاسئ سةرئك نوكين تانئستئرعان باعدارلاماعا سايكةس، تذرعئن ءذي قذرئلئسئن مةملةكةتتئك قولداؤ 3 نةگئزگئ باعئت بويئنشا جذزةگة اسئرئلاتئن بولادئ. ءبئرئنشئ باعئت بويئنشا تذرعئن ءذي قذرئلئس جيناعئ جذيةسئنئث الةؤةتئن پايدالانئپ جذزةگة اسئرؤ ءذشئن جةرگئلئكتئ اتقارؤ ورگاندارمةن كرةديتتئك تذرعئن ءذي قذرئلئسئ قولعا الئنادئ. ول مةملةكةت باسشئسئنئث تاپسئرماسئنا سايكةس جذزةگة اسئرئلادئ جانة 2011-2013 - جئلدارئ 40،8 ميلليارد تةثگة ءبولؤ قاراستئرئلعان، ونئث ئشئندة 2011 - جئلئ ئلكئ جوبالاردئ جذزةگة اسئرؤ ءذشئن 20،8 ميلليارد تةثگة كوزدةلمةك. بذل سئزبا بويئنشا "تذرعئن ءذي قذرئلئس جيناق بانكئ" بةلگئلئ قذنئ جانة جايلئلئق ساناتئ بويئنشا تذرعئن ءذي ساتئپ الؤدئ قالاعان سالئمشئلاردئث پؤلئن قذرئپ، جةرگئلئك اتقارؤشئ ورگاندارعا تذرعئن ءذي قذرئلئسئنا ءوتئنئم جئبةرةدئ. ال جةرگئلئكتئ اتقارؤشئ ورگاندار ءوز كةزةگئندة رةسپؤبليكالئق بيؤدجةت كرةديتئ ةسةبئنةن تذرعئن ءذي قذرئلئسئن ذيئمداستئراتئن بولادئ. ول ءذشئن ارنايئ تةندةر وتكئزئلئپ، مةردئگةر انئقتالادئ جانة ينجةنةرلئك ينفراقذرئلئسئ جذرگئزئلگةن جةر ؤچاسكةسئ بولئنةدئ. ءذي سالئنئپ بئتكةننةن كةيئن جةرگئلئكتئ اتقارؤشئ ورگاندار بانك سالئمشئلارمةن ساتئپ الؤ-ساتؤ كةلئسئم-شارتئن جاسايدئ. قابئلداؤ-بةرؤ اكتئسئ بويئنشا سالئمشئ پاتةرئن العاننان كةيئن بانك سالئنعان ءذي ءذشئن جةرگئلئكتئ اتقارؤشئ ورگانعا قارجئ اؤدارادئ. جةرگئلئكتئ اتقارؤشئ ورگان ءوز كةزةگئندة رةسپؤبليكالئق بيؤدجةتتةن العان قارجئ ةسةبئنةن كرةديتتئ جابادئ. وسئدان كةيئن سالئمشئ پاتةرئن كةلئسئم-شارتتا كورسةتئلگةن زايمدئ تولئق وتةگةنشة بانككة كةپئلگة قويادئ. ءبئر ايتا كةتةرلئگئ، باعدارلاما بويئنشا سالئنعان باسپانانئث 1 شارشئ مةترئ وثئرلةردة 90 مئث، الماتئدا 142 مئث، استانا، مةن اقتاؤدا 112 مئث تةثگةدةن اسپاؤئ شارت.

جالپئ اتالعان بانكتئث دةرةكتةرئنة سايكةس، تذرعئن ءذي ساتئپ الؤعا الةؤةتتئ جةتةتئن سالئمشئلاردئث سانئ قازئردئث وزئندة شامامةن 17 مئث ادامدئ قذراپ وتئر. ال جوبانئ جذزةگة اسئرؤ بارئسئندا تةك 4 مئث پاتةر عانا سالئناتئن بولادئ. «سوندئقتان 2011-2012- جئلدار كةزةثئندة اتالعان سئزبا بويئنشا تذرعئن ءذي قذرئلئسئنا شامامةن 40 ميلليارد تةثگة، ونئث ئشئندة 2011 - جئلئ 8 ميلليارد تةثگة ءبولؤ كوزدةلگةن. بذل 2012 - جئلئ 300 مئث شارشئ مةتر كرةديتتئك تذرعئن ءذيدئ پايدالانؤعا بةرؤدئ قامتاماسئز ةتةدئ»،- دةدئ س.نوكين.

ةكئنشئ باعئت بويئنشا تذرعئن ءذي قذرئلئسئن قارجئلاندئرؤ ءذشئن ةكئنشئ دةثگةيلئ بانكتةردئ قورلاندئرؤ كوزدةلگةن. ول ءذشئن مةملةكةت قذرئلئس جانة تذرعئن ءذيدئ جذزةگة اسئرؤدئث باستاپقئ كةزةثدةرئندة ماقساتتئ دةپوزيتتةردئ ةكئنشئ دةثگةيلئ بانكتةرگة ورنالاستئرادئ. قاراجاتتئ ورنالاستئرؤدئث مئندةتتئ شارتئ ةكونوم-كلاس ساناتئنداعئ تذرعئن ذيلةردئ قارجئلاندئرؤ بولادئ. بذل ورايدا قارجئلاندئرؤ جوسپارئ 3 باعئت بويئنشا ازئرلةنگةن. ءبئرئنشئ باعئتتا بانك قذرئلئس كومپانياسئنئث ءوتئنئشئ نةگئزئندة قارجئلاندئرؤ ءذشئن قذرئلئس جوبالارئنئث تئزبةسئن قالئپاستئرئپ، ونئ اكئمدئكتةرمةن كةلئسةدئ. ال كةلةسئ باعئتتا بانك ذكئمةتتة بةكئتئلؤئ ءذشئن «سامذرئق-قازئنا» قورئنا تئزبة قامتئلعان ءوتئنئمدئ بةرةدئ. ال سوثعئ باعئتقا سايكةس تئزبةنئ بةكئتؤ تؤرالئ ذكئمةتتئث قاؤلئسئ جانة بانكتئ قورلاندئرؤ شارتئ قابئلدانعاننان كةيئن «سامذرئق-قازئنا» قورئ نئسانداردئث نولدئك سيكلئنئث قذرئلئسئن قارجئلاندئرؤ ءذشئن بانكتة 3 پايئزدئق ستاأكامةن دةپوزيت ورنالاستئرادئ. ءوز كةزةگئندة بانكتةر زاةمشئ-قذرئلئسشئلارعا اتالعان قارجئنئ 12 پايئزدان ارتئق ةمةس شارتپةن بةرؤئ ءتيئس. ال باسپانانئ ساتئپ الؤشئعا كرةديت ستاأكاسئ 11 پايئزدان استاؤئ قاجةت.

اگةنتتئك باسشئسئنئث اتاپ وتؤئنشة، ةكئنشئ دةثگةيلئ بانكتةردئ قورلاندئرؤ ءذشئن 2011-2012 - جئلدارئ 70 ميلليارد تةثگة، ونئث ئشئندة 2011 - جئلئ 57 ميلليارد تةثگة قوسئمشا قارجئ ءبولؤ قاراستئرئلعان.

«ءذشئنشئ باعئت - بذل ينجةنةرلئك-كوممؤنيكاسيالئق ينفراقذرئلئم قذرئلئسئ. ينجةنةرلئك جةلئلةر سالؤ تذرعئن ءذي قذرئلئسئ اؤدانئندا، سونئمةن قاتار جةكة تذرعئن قذرئلئستارئ ءذشئن دة جذزةگة اسئرئلاتئن بولادئ. اتالعان ماقساتقا 2011-2012 - جئلدارئ قوسئمشا 40 ميلليارد تةثگة، ونئث ئشئندة 2011 - جئلئ 10 ميلليارد تةثگة ءبولؤ ذسئنئلادئ. بذل جئل سايئن 1،2 ميلليون شارشئ مةترگة جؤئق جةكة تذرعئن ءذي سالؤعا مذمكئندئك بةرةدئ جانة مةملةكةتتئك، كوممةرسيالئق تذرعئن ذيلةردئث دةر ؤاقئتئندا پايدالانؤعا بةرئلؤئن قامتاماسئز ةتةتئن بولادئ. وسئلايشا 2011-2012 - جئلدارئ بيؤدجةت قاراجاتتارئنا جالپئ قوسئمشا قاجةتتئلئك 150 ميلليارد تةثگةنئ، ونئث ئشئندة 2011- جئلئ 75 ميلليارد تةثگةنئ قذرايدئ»، - دةدئ ول.

سونئمةن بذگئن مينيسترلةر كابينةتئ مذشةلةرئنئث تالقئسئنا ءتذسئپ، قولداؤ تاپقان تذرعئن ءذي قذرئلئسئن قولداؤ شارالارئ، ءتذس اؤا «نذر وتان» ح د پ-نئث پارلامةنت ماجئلئسئندةگئ فراكسياسئنئث كةثةيتئلگةن وتئرئسئندا تاعئ ءبئر مارتة پئسئقتالئپ، حالئق قالاؤلئلارئنئث وث باتاسئن الدئ. وسئلايشا بذل شارالار ءذيلئ بولؤدئ ارمانداپ، ءذمئتئ ذزئلمةي جذرگةن تالاي جاننئث كوكةيئنة سةنئم ذيالاتئپ وتئر. ةندئگئ تئلةك - سول ذمئتتةردئث ذزئلمةؤئندة.

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى