ابئلسةيئت ايحانوأ، قازاقتئث داثقتئ بالؤانئ: مةنئ ةركةلةتكةن دة، وكپةلةتكةن دة - قازاق

ong> - ابئلسةيئت اعا، جاي عانا بالؤان ةمةس، شةتةلدةردة جاؤئرئنئ جةر يئسكةمةگةن قارا كذش يةسئ ةكةنئثئزدئ، سونداي-اق ومئرگة دةگةن وزئندئك كوزقاراسئ بار ةرةكشة تذلعا ةكةنئثئزدئ بئلةمئز. وسئ جايلئ سئر شةرتسةك...

ابئلسةيئت ايحانوأ، قازاقتئث داثقتئ بالؤانئ: مةنئ ةركةلةتكةن دة، وكپةلةتكةن دة - قازاق

- اينالايئن، سونئث قاجةتئ قانشا؟ قازئر ةستيتئن قذلاق، ةسكةرةتئن ادام بار ما، ءوزئ؟! ايتئلعان ءسوزدئث بذرئنعئداي باعاسئ جوق، پارمةنئ جوق. بذرئن گازةتتةردئث ءسوزئ ءوتئمدئ ةدئ، مارتةبةسئ دة جوعارئ-تئن. گازةتكة ءبئر ماقالا شئقسا، سونئث تةرگةلئپ-تةكسةرئلئپ، اق-قاراسئ انئقتالماي قويمايتئن. ال قازئر شة؟ كئم «مئناؤئث دذرئس ةكةن» دةپ وتئر؟ قازاق تئلئندةگئ گازةتتةرئمئزدئث ءبئرازئنا ءوز پئكئرئمدئ ءبئلدئرئپ كورگةنمئن. قذلاق اسقان ةشكئم بولمادئ. سوندئقتان ءبئر-ءبئرئمئزدئث ؤاقئتئمئزدئ الئپ قايتةمئز...

- اعا، گازةتئمئزدئ كةم دةگةندة 10 مئث ادام وقئسا، سونئث قذرئعاندا ءجذزئ ويلانئپ، بئرةؤئ «دذرئس ةكةن» دةمةي مة؟ بذل دا ناتيجة ةمةس پة؟! كوزئ اشئق، كوكئرةگئ وياؤ وقئرمان وي تذيةدئ عوي.

- «ءسوز تاپقانعا قولقا جوق» دةيدئ. نة بئلگئث كةلئپ ةدئ؟ مةن تةك كذرةس جايئندا عانا ايتامئن. سةبةبئ مةنئث بار ءومئرئم بوز كئلةممةن بايلانئستئ، بار عذمئرئم - كذرةستة. مةنئ ةلگة تانئتقان - كذرةس. كذرةس ارقئلئ مةن حالئقتئ تانئدئم، حالئق مةنئ تانئدئ. مةنئ ةلگة، بذكئل الةمگة تانئتقان اكةم دة ةمةس، شةشةم دة ةمةس، وسئ - كذرةس. سوندئقتان ولة-ولگةنئمشة كذرةسكة قئزمةت ةتكئم كةلةدئ. كذرةس جايلئ سويلةيمئن، كذرةسپةن تئنئستايمئن. كذرةستئث قاناتئمئن. سوندئقتان كةيبئرةؤلةر «وي قويشئ، ابئلسةيئتتئ» دةيتئن سياقتئ. نةگئزئ، ءومئردئث ءوزئ كذرةس ةمةس پة؟! كذرةس جايلئ شئعارعان ولةثدةرئم دة كوپ. ءبئراق مةنئث ماقساتئم - ولاردئ جيناقتاپ، كئتاپ باسئپ شئعارؤ ةمةس، كذرةسكة دةگةن ئستئق ئقئلاسئمدئ ءوز كوثئلئممةن ءبئلدئرؤ. ءوز بةدةلئمدئ پايدالانئپ، قانداي دا ءبئر جولمةن اقشا تابؤدئ دا كوزدةمةيمئن. وعان مةنئث داتئم، ارئم بارمايدئ. مةنئ قازاق كذرةسئنئث بذگئنگئ جاعدايئ قاتتئ الاثداتادئ. قازئر قازاقتئث نامئسئن شةتةلدةن كةلگةن بالؤاندار قورعاپ ءجذر. نامئسئثا تيمةي مة؟ مةنئث نامئسئما تيةدئ. ءتئپتئ قانئم باسئما شاپشيدئ. سوعان كذيئنةمئن. بوز كئلةمدة بئرنةشة جئل تةر توكتئم. ءبئراز تاجئريبة جينادئم. سونئ جاستارعا سئثئرسةم، بار بئلگةنئمدئ جاستارعا ذيرةتسةم دةيمئن. بئلگةن، تذيگةنئمدئ و دذنيةگة الئپ كةتكئم كةلمةيدئ. حالئق يگئلئگئنة جاراتسام دةيمئن. ماقساتئم - تاعئ دا اتئمدئ شئعارئپ، جةر ورتةؤ ةمةس. بارماعان جةرلةرئمة بارئپ، سةرؤةندةؤ ةمةس. بار ويئم، ماقساتئم - قازاقتئث دا كذرةسة الاتئندئعئن پاش ةتؤ. قازاقتئث كذرةسئ دة، كذنئ دة داعئستان، وسةتين، ياكؤت جانة تاعئ باسقا ذلتتئث بالؤاندارئنا قاراپ قالعان جوق. كوپتةن بةرئ كوثئلئم قالئپ، ةشبئر گازةت، تةلةديدار وكئلدةرئمةن سويلةسپةي ءجذر ةدئم. «مئثنئث ءبئرئ وي تذيةر» دةدئث عوي ءوزئث، سوعان وراي ايتئپ وتئرمئن. «بئرةؤئ عانا تذسئنسة دة» دةپ. «ءبئر شةلةك ءسذتتئ ءبئر قاسئق ايران ذيئتادئ» دةگةندةي، ءبئراؤئز ءسوزئمئز كوپتئ ذيئتسا، سوعان قؤانامئن. ايتپةسة بئزدة «ءبئر قارئن مايدئ ءبئر قذمالاق شئرئتةدئ» دةگةندةي، ءئرئتئپ جذرگةندةر كوپ قوي... توقسان اؤئز ءسوزدئث توبئقتاي تذيئنئن تذسئنگةن ادام سونئث ءبارئن ءبئر تذيئنمةن عانا دارئتادئ بويئنا.

- اعا، ءسئز بوز كئلةمدة كذرةسئپ، نةبئر بئلةكتئ، اتاقتئ بالؤانداردئث ءوزئن جئعئپ جذرگةن كةزئثئزدة بالا بولدئق. بةلدةسؤلةرئثئزدئ كورة المادئق. ءبئراق اعا بؤئننان ءسئز بوز كئلةمگة شئققاندا، «ءما، ذستا» دةگةندةي، «ءبئر اياعئن سوزئپ، قارسئلاسئنا بةرئپ قوياتئن» دةپ ةستيمئز. مذنئ باسئندا اثئز شئعار دةپ تة ويلايتئنمئن. قالاي اياعئثئزدئ العا سوزئپ قويئپ، ساسپاي تذراسئز؟ ةركئن كذرةستة بالؤان بئتكةن اياعئن الئپ قاشپاي ما؟ سئزدةن باسقا اياعئن بةرئپ قويئپ تذراتئن ادامدئ كورگةن دة جوقپئز، ةستئگةن دة ةمةسپئز.

- ءيا، وث اياعئمدئ بةرئپ قويامئن. قازاقتا «قاشقان جاؤعا قاتئن دا قوجا» دةگةن ماتةل بار. قاشا بةرسةث، جاؤ قؤا بةرةدئ. قؤعان جاؤ الماي قويمايدئ. سوندئقتان قاشپاي، قارسئ شئعؤ كةرةك. كةرةگئ اياق پا؟ ءما، الا عوي. ذستا. تذلكئنئ ذستاؤ ءذشئن تار وتكةلگة قاقپان قذرئپ، سوعان قاراي قاؤمالاپ، قؤالايدئ اثشئلار. قاشقان تذلكئ سول قاقپاندئ باسپاي كةتة المايدئ. سول سةكئلدئ مةنئث قذرعان قاقپانئم - العا وزعان وث اياعئم بولاتئن. قارسئلاستارئم دا امالسئز وث اياعئمدئ ذستايدئ.

- ارداگةر سپورت جؤرناليسئ سايئن تذرسئنوأ اعامئز ايتقانداي، سول كةزدة ءسئز كوكجالعا كوكتةن تذسكةن قئران قذستاي قارسئلاسئثئزدئ توبةسئنةن بذرةسئز. مئتئپ، جانشئپ...

- اياقتئ ذستاعان بةتتة ءوزئمنئث ابدةن ماشئقتانعان ادئستةرئم بويئنشا، قاقپان سياقتئ مةن دة شاپ بةرةمئن. وعان ذيرةنگةنمئن، ادئستةنگةنمئن. قالاي كةلةدئ، قالاي ذستايدئ، ونئث بارئنة ساي قارسئ تاسئلدةرئم بار.

جةثئستئث قذپياسئ شابئسئثدا،

شابئستئث ةث العئرتئن ءوزئث تاثدا.

شئثداساث ول شابئستئ جاتپاي-تذرماي،

جةثئسكة اكةلةدئ شابئتئث دا.

ياعني جاتپاي-تذرماي جاتتئعا بةرسةث. الگئ ءادئستئ ءبئر كذن ةمةس، ءبئر جئل ةمةس، 10-15 جئل قايتالاي بةرسةث، ةرئنبةي جاتتئعا بةرسةث، ابدةن مةثگةرئپ الاسئث عوي. قالاي كةلئپ ذستاسا دا، قارسئ قولدانار ءادئسئم دايئن. ذستئنةن جانشئپ، ةندئگارئ اياعئثدئ ذستاماستاي قئلاسئث. وتپةيتئن پئشاقتئث ءوزئن قايراي بةرسةث، قول كةسپةي مة؟ مةن دة بذل ءادئستئ «قايراي» بةردئم، ءوزئمدئ شئثداي بةردئم. مةن اياعئمدئ بةرئپ قويعاندا، قارسئلاستارئم اياعئمدئ ذستاؤدان قاشاتئن. بئردة ءذش دذركئن وليمپيادا چةمپيونئ، جةتئ دذركئن الةم چةمپيونئ مةدأةدپةن كذرسةكةنئمدة، يأانيسكيي كئلةم شةتئندة ايقايلاپ تذر. ول دا - وليمپيادا چةمپيونئ، الةم چةمپيوناتئنئث ءتورت دذركئن جةثئمپازئ. ةكةؤئ دوس، ةكةؤئ دة ةث اؤئر سالماقتا بةلدةسةتئن. «ساشا، اياعئن ذستاما، اياعئنا جولاما» دةپ اتتاندئ سالئپ جاتئر. ءوزئنئث اؤزئ كذيگةن. اياعئمنان ذستايمئن دةپ، وپئق جةگةن. سوندا مةدأةد «اياعئنان ذستاماعاندا، قاي جةرئنةن ذستايئن» دةپ ئزا بولادئ. ويتكةنئ العا سوزعان اياعئم - مةنئث قورعانئم دا. ماعان جاقئن كةلؤ ءذشئن ول اياعئما تئرةلةدئ. ودان ءوتؤ ءذشئن ذستاؤ كةرةك. سول يأانيسكيي «شةستوة چؤأستأو» دةگةن كئتاپ جازدئ. كئتابئندا: «ايحانوأ قازاقتئث سايئن دالاسئنان شئققان، بذرئن-سوثدئ ةستئمةگةن بةيتانئس بالا ةدئ. بويئ بار، ءبئراق كذشئ جوق سياقتئ. سةكسةؤئل سةكئلدئ سيديعان بالا ةكةن. سئندئرئپ المايئنشئ دةپ، اياعئنان ءوتئپ، ءارلئ-بةرلئ ئرعاپ كورئپ ةدئم، قازاقتئث يةن دالاسئندا وسكةن سةكسةؤئل نة ييؤگة، نة سئندئرؤعا كةلمةدئ. ونئسئمةن قويماي، مةنئ ذستئمنةن ءبذرئپ، ءويتئپ-ءبذيتئپ، بوزكئلةمگة تازا قويدئ»، - دةپ جازدئ.

- وكئنئشكة قاراي، ءسئز الگئلةر سياقتئ وليمپيادا جانة الةم چةمپيونئ بولا المادئثئز. شئعارمادئ ءسئزدئ. ماسكةؤ مة، سول كةزدة اعا ذلت بولعان اعايئندارئمئزدئث سولاقاي ساياساتئ ما؟

- ورئس ةمةس، ماسكةؤ دة ةمةس... مئسالئ، ابايدئ الايئقشئ. ابايدئ شئعارعان، ياعني جازعان كئم؟ مذحتار اؤةزوأ. ياعني قازاق شئعاردئ. ال اؤةزوأكة دةيئن ابايدئ شئعارماعان دا قازاق ةمةس پة؟ جوق الدة ماسكةؤ كةلئپ، شئعارئپ بةرؤئ كةرةك پة ةدئ؟! ماسكةؤدةگئ پؤشكين، لةرمونتوأتار جازؤئ ءتيئس پة ةدئ؟ ابايدئث ءوزئ «قازاقتئث جاؤئ - قازاق» دةگةن جوق پا؟ ةگةر سةن باز بئرةؤلةردئث ةلئرتپة سوزدةرئنة قذلاق ءتذرئپ، «ابةكةثدئ شئعارماعان، وليمپياداعا جئبةرمةگةن ماسكةؤ ةكةن» دةپ ويلايتئن بولساث، قاتةلةسةسئث. جوق... جاس كةزئمئزدة ذلكةن كئسئلةردئث ءبارئ نة ايتسا، سونئ جاساپ جذردئك قوي. يمانداي سةندئك، «اعا-اعا» دةپ. ول كئسئلةردةن قئمبات ادام بولعان جوق بئزگة. ار جاعئندا قانداي ويلارئ بار، نة ساياساتئ بار، ونئ ءبئز اثعاراتئنداي بولمادئق. ءدال سول كةزدة وعان سانامئز جةتپةدئ. ال قازئر ءبارئن وي ةلةگئنةن وتكئزئپ، تارازئلاپ وتئرساق. قاي قازاق وزئنةن اسئپ تذسكةنئثدئ قالاسئن...

بيئل 73-كة تولامئن، امانشئلئق بولسا. وسئ عذمئرئمدا ءومئردئث قيئندئعئن دا، قئزئعئن دا كوردئم. ءبارئن قازبالاپ قايتةمئز. ءبئراق مةنئ ةركةلةتئپ جذرگةن دة - قازاق، وكپةلةتئپ جذرگةن دة - قازاق. ءالئ ةركةلةپ كةلةمئن. ءارئ وكپةلةپ تة قالامئن. سةبةبئ ةركة بالا وكپةشئل بولادئ عوي. كةيدة وزئمة-ءوزئم «قويساثشئ ةندئ» دةپ تة قويامئن. ءبئراق ءومئردئث ءوز قاعيداسئ بويئنشا ءتاتتئسئ دة، اششئسئ دا قاتار ءجذرؤئ كةرةك قوي. ونسئز ءومئردئث قئزئعئ بولمايدئ.

ايتسة دة «اشتئقتا جةگةن قذيقانئث ءدامئ كةتپةس» دةگةندةي، ةركةلةتئپ-ةركةلةتئپ الئپ، قاتتئ وكپةلةتسة، ول وكپة دة ذمئتئلمايدئ ةكةن عوي. حالقئم مةنئ ةركةلةتئپ-ةركةلةتئپ الئپ، باسشئلار جذمئستان قئسقارتقاندا، قاتتئ كذيزةلدئم. بؤئنسئز جةرگة پئشاق ذرعانداي اسةر ةتتئ. كذيزةلگةندئگئم سونشالئق، جانئمدئ قويارعا جةر تاپپاي، قاز س س ر جوعارعئ كةثةسئ پرةزيديؤمئنئث ءتوراعاسئ ساعاديةأ اقساقالعا باردئم. سوندا ول كئسئ: «ةگةر سةن گرؤزيادا قئسقارتؤعا تذسسةث ءبئر ءسارئ، ال قازاق توپئراعئندا ءجذرئپ قئسقارتؤعا تذسكةنئثدئ كةشپةيمئن مةن» دةپ جوتكئرئندئ. «سپورت كوميتةتئنئث ءتوراعاسئ ا.اقپايةأپةن سويلةسةيئن» دةپ تةلةفون شالئپ كورئپ ةدئ، ول كئسئ جوق بولئپ شئقتئ ورنئندا. سودان «جارايدئ، كةيئن سويلةسةيئن»، - دةدئ. ءالئ سويلةسئپ كةلةدئ. اقپايةأ و دذنيةگة كةتئپ قالدئ. كةيئن سول جاقتا سويلةسپةسة...

بذل ومئردةن مئثمةن جالعئز الئسئپ، اباي دا وتكةن، سايئننان سايعاق قذرلئ سايا تاپپاي، ءمادي دة كةتكةن، ءوز جةرئندة، ءوز ةلئندة ةشكئم جارئتپاي، «جاراتقاننئث جارئتپاي-اق قويعانئ-اي» دةپ، مذقاعالي دا كذيئپ كةتكةن. نةگئزئ، جارئتپاعان جاراتقان ةمةس، حالقئ عوي. حالقئن سئيلاعاندئقتان، وزگةرتئپ ايتقانئ. ال مةن سولاردان ارتئقپئن با؟ جوق. سوندئقتان ءوزئمدئ ساباما تذسئرةمئن وسئلاي. ماثدايئما جازعانئ وسئ شئعار.

- ءسئزدئ ءبارئ ناعئز نامئسقوي ادام دةيدئ. كةؤدةثئزدئ وتتاي قارئعان وسئ نامئس وتئ بويئثئزعا تؤا ءبئتتئ مة، جوق الدة بوز كئلةمنةن جابئستئ ما؟

- نامئس كذرةستةن جابئستئ دةؤگة تولئق حاقئم بار. كذرةستةن شةتةلگة العاش رةت شئعئپ، قاجئمذقاننئث ءئزباسارئ اتاندئم. نار بالؤان اتاندئم. باسقاسئ باسقا، ءبئراق «قاجئمذقاننئث ءئزباسارئ» دةگةن ءسوز ماعان ةرةكشة اسةر ةتتئ. كوشةدة كةلة جاتسام نةمةسة قوعامدئق كولئككة مئنسةم، «ا، مئناؤ ايحانوأ پا، قاجئمذقاننئث ءئزباسارئ عوي» دةپ قارايتئندار كوپ بولدئ. قاجئمذقان دةگةنئمئز - تاريحي تذلعا ةمةس پة؟! ال سةنئ وسئنداي اتئ اثئزعا اينالعان تذلعاعا تةثةسة، بذل ذلكةن مارتةبة ةمةس پة؟ بذل كةز كةلگةن مةدال-جذلدةثنةن ارتئق. سوندئقتان مةن ءجذرئس-تذرئسئما ايرئقشا ءمان بةرةتئن بولدئم. قاجئمذقان اتامئزدئث اتئنا كئر كةلتئرمةؤدئ ويلادئم. جاماندئعئمدئ كورسةتپةؤگة تئرئستئم. ةثسةمدئ تئك ذستاپ، ادال بولؤدئ كوكسةدئم. بوز كئلةمدة جةثئلمةؤگة تئرئستئم. جةثئلسةم، قاجئمذقاننئث اتئنا داق تذسئرةرمئن دةپ، ذزدئكسئز جاتتئقتئم. ةرئنبةي تةر توكتئم. مئنة، نامئس دةگةن وسئدان باستالدئ. مةرةكة كذندةرئ جاتتئعؤ زالئ جابئق بولسا دا باراتئنمئن. تةرةزةسئن سئندئرئپ كئرسةم دة، كئرةتئنمئن. ايتپةسة قذدايعا شذكئر، دالا بار. دالادا-اق جاتتئعا بةرةتئنمئن. ايتةؤئر جاتتئعؤ جذمئستارئن ذزگةن ةمةسپئن.

ال العاش رةت شةتةلگة 1961- جئلئ شئققانمئن. چةحياعا بارئپ، ريم وليمپياداسئنئث (1960- جئلعئ) كذمئس جذلدةگةرئ كؤبات دةگةن الئپتئ جئقتئم. پراگا قالاسئنئث تورئندة تازا جةثدئم. جةتئ ادامدئ جئعئپ، فينالعا شئققانئمدا، ءبئزدئ باستاپ بارعان فةدةراسيانئث باسشئسئ ا.گاتؤلين: «ايحانوأ، ساعان راقمةت، سةن سةنئمدئ اسئرا اقتادئث»، - دةدئ. ونئسئ «كؤباتتان ذتئلاسئث ةندئ» دةگةنئ ئسپةتتئ ةدئ. ويتكةنئ ول كةزدة «مةن كئممئن، كؤبات كئم» ةدئ؟ مةنئث ءتئپتئ كذرةسةتئن كيئمئم دة بولماعان. جاتتئعؤ كةزئندة كيةتئن سپورتتئق كيئمدئ سول پراگادان ساتئپ العانمئن. ةندئ ءبئر سپورتتئق كيئمدئ كةزئندة قاجئمذقانمةن كذرةسكةن، سول كةزدة گرةك-ريم كذرةسئنةن ك س ر و قذراماسئنئث مةملةكةتتئك جاتتئقتئرؤشئسئ بولعان سةناتوروأ دةگةن كئسئ بةرگةن. جول جذرةردة ماسكةؤدةگئ كيئم بةرةتئن جةر جابئلئپ قالئپ، «مةنئكئن ال» دةپ ذيئنة جئبةردئ. ذيئنة بارئپ، ايةلئنةن العانمئن. ال مةن فينالدا سالماعئ 140 كةلئدةن ارتئق كؤباتتئ تازا جةثئپ شئققاندا، گاتؤليننئث قؤانعانئن ايتساثشئ. «تاثعالامئن» دةپ باس سالئپ قذشاقتادئ. اكةمدةي قؤاندئ. سول كورئنئس ءالئ كذنگة دةيئن كوز الدئمدا، جادئمدا ماثگئلئككة جاتتالئپ قالدئ.

- قاجئمذقاننئث ءئزباسارئ اتانئپ قويماي، بار بةلةستئ باعئندئرعان ك س ر و-نئث الئپ بالؤاندارئ قايمئعاتئن، ذرةيلةنةتئن بالؤان بولدئثئز عوي؟

- يتتةردئ توبةلةستئرگةندة، كذجئرةيگةن ذلكةن توبةت تة، الاباي دا، وأچاركا دا امةريكانئث كئشكةنتاي قاندةنئن شئعارسا، سوعان جاقئنداي الماي، تذرئپ قالادئ ةكةن. سونان سوث قاسقئر دا، تذلكئ دة كئرپئگة جاقئنداي المايدئ. سول سةكئلدئ مةن دة ولارعا كئرپئدةي بولعان شئعارمئن. وزئمنةن سالماعئ اؤئر الئپتاردئ جئققانئما ماقتانبايمئن. ءوزئمدئ-ءوزئم ماقتامايمئن. «مةن - قازاقپئن، ساقتئث ذرپاعئمئن» دةپ ماقتانامئن. تالاي مئقتئنئ جةثسةم دة، جاس كةزئمدة بالقاشتئث ساعجان امانجولوأ دةگةن جئگئتئمةن ةكئ رةت كذرةسئپ، ةكةؤئندة دة جةثئلئپ قالدئم. ءبئراق ول پارتيا قئزمةتئنة اؤئسئپ، كذرةستئ تاستاپ كةتتئ. بويئ مةندةي، ءبئراق مةن سياقتئ ذسقئنسئز ةمةس. قئزدار قارايتئنداي كورئكتئ. تاماشا جئگئت.

مةن ءوزئ ولاي باردئم، بئلاي باردئم،

كذرةسپةن ءبئراز ةلدئ ارالادئم.

الةمنئث مئقتئلارئن جةثسةم-داعئ،

ساعجانداي قازاقتئ مةن جئعا المادئم.

وزئنة وسئ ولةثئمدئ ايتئپ بةرسةم، كذلةدئ. «ال مةنئث ابئلسةيئتتئ ةكئ رةت جةثدئم دةؤگة اؤزئم بارمايدئ»، - دةيدئ.

- ال سپورتقا قالاي كةلدئثئز؟ نةگة كذرةستئ تاثدادئثئز؟

- مةن، نةگئزئ، ماتةماتيكاعا جاقسئ ةدئم مةكتةپتة (سارقاند اؤدانئنداعئ ةنةرگيا دةگةن كولحوزدا). وقؤ بئتئرگةنئمئزدة اؤداننان كةلگةن مذعالئمدةر شئعارا الماعان ةسةپتئث ءوزئن شئعارعانمئن. سوندئقتان ءبارئ ماعان «فيزيكا-ماتةماتيكاعا ءتذس» دةسة دة، ةشكئمگة ايتپاي، دةنة تاربيةسئ ينستيتؤتئنان ءبئر-اق شئقتئم. 1957- جئل. ةسئل-دةرتئم كذرةس. بويئم قازئرگئدةي، سالماعئم - 74 كةلئ. كةلسةم، كذرةسكة المايدئ. رازريادئث جوق دةيدئ. رازريادئم تةك شاثعئدان بار. مةكتةپتة ن.سةرةبرياننيكوأ دةگةن دةنة تاربيةسئ ساباعئنئث مذعالئمئ شاثعئ تةبؤدئ ذيرةتكةن. ول كئسئنئث ئقپالئ كذشتئ بولئپ ةدئ، سپورتقا دةگةن. سودان قذجاتتارئمدئ شاثعئ بولئمئنة وتكئزدئم. كةيئن باپكةرلةر بويئما قئزئعئپ، وزدةرئ تالاسؤمةن بولدئ. بئرةسة باسكةتبولعا الدئ، بئرةسة جةثئل اتلةتيكاعا تارتتئ. سودان بئردة قازمؤ-دئث زالئندا قازاقشا كذرةستةن ةل چةمپيوناتئ وتةتئن بولدئ. الماتئ قالاسئنان ةكئ كوماندا قويؤ كةرةك ةكةن. سوعان اؤئر سالماققا ةشكئمدئ تاپپاي، سةندةلدئ. ءبئراق 74 ةمةس، 87 كةلئدةن جوعارئ بولؤ كةرةك سالماعئث. باردئم. كذنئ بويئ سؤ ئشكئزدئ. سالماق ولشةگةنشة، دارةتحاناعا دا جئبةرمةي، سؤدئ ئشكئزة بةردئ. ءبارئبئر 87 كةلئدةن اسپادئم، 85 بولدئم. بويئمنئث ذزئندئعئنئث ارقاسئندا كذرةسؤگة مذمكئندئك الدئم، ايتةؤئر. ءبئرئنشئ بةلدةسؤئمدة بئرةؤدئ جاتا قالئپ لاقتئرامئن دةپ، استئنا ءتذسئپ قالدئم. قاراپ وتئرسام، سادؤاقاسوأ دةگةن بالؤاندار شالادئ. شالعاندار جةثةدئ. سودان مةن دة شالؤعا كوشتئم. بذرئن كذرةسكةن ةمةسپئن. الئسا بةرةمئن، جذلئسا بةرةمئن. مةنئ جئعامئن دةگةندةردئث وزدةرئ استئما ءتذسئپ قالادئ. ءسويتئپ، شالئپ-شالئپ، فينالعا دةيئن جةتتئم. سول جولئ وقؤعا تذسةردة ءوزئمدئ الماعان مارقذم ماتؤششاك «ةرتةث كذرةسكة كةلةتئن بول»، - دةدئ. ماعان دا كةرةگئ سول ةدئ. باسئندا، جاتتئعؤ كةزئندة جةثئل سالماقتاعئ اككئ بالؤانداردئث وزدةرئ وثدئ-سولدئ جئعاتئن مةنئ. ءبئراق مةن وعان ارلانبادئم. كذرةسة بةردئم، كذرةسة بةردئم.

- اقئرئ ك س ر و-نئ مويئنداتئپ تئندئثئز. كةثةس وداعئنئث چةمپيونئ بولدئثئز...

- 1962- جئلئ ك س ر و چةمپيوناتئندا ةكئنشئ ورئن الدئم. 1963- جئلئ چةمپيون اتانئپ، ك س ر و حالئقتارئنئث ІІІ جازعئ سپارتاكياداسئنئث جةثئمپازئ بولدئم. ءذش رةت اؤئل سپارتاكياداسئندا، سودان سوث پروفسويؤزدئث بذكئل وداقتئق سپارتاكياداسئندا توپ جاردئم. 1970- جئلئ ك س ر و كؤبوگئنئث جةثئمپازئ اتاندئم. 12 رةت حالئقارالئق تؤرنيرگة قاتئستئم، ةشقايسئسئندا جةثئلگةن جوقپئن. ال 1964-1966- جئلدارئ ك س ر و چةمپيوناتئندا ءذش رةت ءتورتئنشئ ورئن الدئم. سوثعئسئ الماتئدا وتكةن. ءبئراق وسئ ءذش جئلعئ چةمپيوناتتا دا ةشكئمنةن جةثئلگةن جوقپئن.

- سوندا قالاي؟.. جةثئلمةسةثئز دة ءتورتئنشئ ورئن الدئثئز با؟

- سولاي. «ذپايئث جةتپةيدئ» دةپ، جارتئلاي فينالعا شئعارمايدئ. ذپايدئ قالاي ةسةپتةيدئ، سول تذسئنئكسئز.

- بةيجئث وليمپياداسئنئث الدئندا «ذلتتئق قذرامانئ ماعان بةرسةثئزدةر، قازاقتان جةتئ وليمپيادا چةمپيونئن شئعارامئن» دةدئثئز. اسئرا سئلتةگةن جوقسئز با؟ ءبئر-ةكةؤ دةسةثئز دة بولماس پا ةدئ؟

- جوق، قازئر دة ايتارئم سول. كذرةسپةگةن كذرةستئث نةسئن ايتار، ال مةن كذرةستئم. سوندئقتان كورگةنئمدئ، بئلگةنئمدئ ايتامئن. نذرسذلتان ءابئش ذلئنا دا جازدئم: «جةتئ وليمپيادا چةمپيونئن شئعارامئن، ماعان ةشتةثةنئث كةرةگئ جوق، بويداعئ قاسيةتتئ حالئق يگئلئگئنة جاراتسام» دةپ. مةن ءوز ادئستةرئمدئ ذيرةتةمئن. دايئندايمئن. بئرةؤئن عانا شئعارا المايمئن. بئرةؤئن عانا جةكة الئپ، ذيرةتپةيمئن. ماسةلةن، 30 ادام تاثداپ السام، سونئث بارئنة ذيرةتةمئن، جةتئ سالماقتا جةتةؤئن شئعارامئن.

- الايدا ةلدئث بارئندة دة سئزدئكئندةي جويقئن قارا كذش جوق قوي. بارئنة سئزدئكئندةي قايرات بةرمةيدئ عوي، اللا.

- ماعان وسئنئ سةن عانا ةمةس، كوبئسئ ايتادئ. «قذداي ساعان قارا كذش بةرگةن، تالانت بةرگةن. سةنئكئندةي كذش ةشكئمدة جوق، ساعان عانا بئتكةن» دةيدئ. سوندا تالانت، قارا كذش جوق ةكةن دةپ، ةشكئمگة ةشتةثة ذيرةتپةؤئمئز كةرةك پة؟! وندا دايئنداماي-اق قويايئق تا ةشكئمدئ. كذيگةنئمئز قانشا، وندا. وتئرايئق قول قؤسئرئپ، تالانتتار وزدةرئ شئعئپ، وليمپيادا التئنئن اكةلئپ بةرسئن. عالئمدار «ءبارئبئر مةنئكئندةي دارئن ةشكئمدة جوق» دةپ وتئرؤئ كةرةك پة سوندا؟! نةگة اكادةميكتةر، عالئمدار وزدةرئنئث بئلگةن-تذيگةندةرئن شاكئرتتةرئنة ذيرةتؤئ كةرةك، ال ءبئز «ءبارئبئر قارا كذشئ جوق» دةپ وتئرؤعا ءتيئسپئز. ال مةن قازاق جاستارئن ءوزئم جةتپةگةن جةتئستئككة جةتكئزگئم كةلةدئ. باقتارئ جانباي جذرگةن بالؤاندارئمئز بار. كاأكازدان كةلگةندةر بارادئ. ءارئ سولاردئث ءبارئ سةنئمدئ اقتاپ جاتقان جوق.

- وليمپيادا ويئندارئنا 20 بالؤان عانا قاتئسادئ. قازاقستاننئث اتئنان بارعان كاأكازدئق بالؤانداردئث 18 جانة 19- ورئندارمةن شةكتةلئپ كةلگةندةرئ دة بارشئلئق. قازاق 19- ورئن الا المايتئنداي...

- ءيا، قازاقتئث بالؤاندارئنئث ءوز ةلئنئث اتئنان وليمپيادا ويئندارئنا قاتئسئپ كةلگةنئنئث ءوزئ قانداي! بئزدة نذرجان قاتايةأ دةگةن بالؤان بار. بئرنةشة جئل ي.بايرامؤكوأتئث كولةثكةسئندة ءجذردئ. ودان كةيئن تيگيةأ كةلدئ قذراماعا. نذرجان وعان دةس بةرمةسة دة، وليمپياداعا سونئ اپاردئ. رةسةيدةن العان، كةلئسئمشارت جاسالعان، سول بارؤئ كةرةك-مئس. مئنة، وسئلاي نذرجاننئث باعئن بايلاپ ءجذرمئز. نةگئزئ، ول - دارئندئ بالا، تاماشا جئگئت. ال ونئث باعئن كئم بايلاپ وتئر؟ ماسكةؤ مة؟ جو-وق، قازاق بايلاپ وتئر. باپكةرلةردئث ءبارئ قازاق.

- اعا، شئنئمةن-اق لوندونعا بارئپ كذرةسكئثئز كةلة مة؟

- وسئ كذيشئلةر، انشئلةر 80-90-عا دةيئن دومبئرالارئن تاستامايدئ عوي. جامبئل اتامئز 90-ئندا ماسكةؤدة دومبئراسئن تارتقان. ال مةنئث ءانئم دة، كذيئم دة، دومبئرام دا كذرةس ةمةس پة؟ ةندةشة، مةن كذرةسةمئن دةسةم، نةگة كذلةسئثدةر؟ جئلاندئ ءذش كةسسةث دة، شةگئرتكةلئك كذشئ بولادئ. مةن 73-تةمئن. ال وليمپياداعا قاتئساتئن بالؤاندار - 25-30-داعئ «شةگئرتكةلةر».

« قازاق سپورت جانة تؤريزم اكادةمياسئنئث رةكتورئ ق.زاكيريانوأ پروفةسسور دةگةن اتاق بةردئ. «مةدأةد پروفةسسور بولعاندا، وسئنداي داثقتئ بالؤاندئ جةثگةن ءسئز قالاي پروفةسسور بولماؤئثئز كةرةك» دةپ...

مةكتةپتة ماتةماتيكاعا جةتئك ةدئم. كةيئن بوز كئلةممةن قوشتاسقان سوث، سول بئلئمئمدئ تةكسةرئپ كورمةك بولئپ، فيزيكا-ماتةماتيكا فاكؤلتةتئنة وقؤعا تذسكةنمئن. وقئتؤشئلار، پروفةسسورلار «ءا، ابةكة، كةلئثئز، كةلئثئز» دةپ، ةشتةثة سذراماي-اق بةستئ قويئپ بةرة بةرةدئ. سودان تاستاپ كةتتئم. ولاي وقي المايمئن. مةن ديپلوم الؤ ءذشئن بارعان جوق ةدئم، وندا. جاي، ءوز ءبئلئمئمدئ تةكسةرئپ كورئپ، جةتئلدئرة تذسسةم بة دةپ ةدئم.

اأتور: نذرعازئ ساسايةأ

دةرةككوز: الاش ايناسئ

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى