مارالتاي رايئمبةك ذلئ: ءوز مذثئن تانئعان ادام - ءوزئن تانئعان ادام
/>- ءبئز كوپ رةتتة قاراپايئم دذنيةنئ كذردةلئ قابئلدايتئندئ شئعاردئق، ال بابالارئمئزدئث كذردةلئنئ قاراپايئم قابئلداعانئن كورةمئز. قاراپايئم عانا سذراقتارئم بار ةدئ. ءومئر دةگةنئمئز نة؟
- ءومئر دةگةندة ويعا ادامنئث قذنئ، كئسئنئث باعاسئ ورالا بةرةدئ. قازئرگئ قوعامدا ادامنئث قذنئ كةمئپ كةتكةن سةكئلدئ كورئنةدئ. ارينة، ادامنئث قذنئ ونئث الةؤمةتتئك ستاتؤسئنا تذك تة قاتئسئ جوق. «مةن بارمئن، دةمةك، ءومئر بار» دةپ ءبئر ويشئلدئث ايتقانئ بار ةكةن. وسئ تذرعئدان كةلةيئك ساؤالعا. اينالامدا قورشاعان ورتا، يةمئزدئث جاراتقان ون سةگئز مئث عالامئ، سونئمةن بئرگة اينالاداعئ پئكئرلةس، تةرئس پئكئرلئ ادامدار، سولاردئث ءبارئ ءومئر دةگةن نارسةنئث بةينةسئن ادام ساناسئندا سومدايتئنداي كورئنةدئ. كةي اقئندارئمئز ايتپاقشئ، ءومئر دةگةنئمئز ادامنئث ةستة قالعان كذندةرئ. اينالاثا نذر توگؤ، شؤاق شاشؤ، ادامداردئ جاقسئ كورؤ، ءوزئث ءذشئن، بولماسا قوعام ءذشئن يگئلئكتئ ئستةردئ اتقارؤ. مئسالئ ءذشئن، قئبئرلاپ ءجذرئپ بارا جاتقان قذمئرسقانئث دا ءوز ءومئرئ بار. ونئث كوزئمةن بذكئل عالامعا باسقاشا قاراؤعا بولادئ. بذل - شةكسئزدئك. تولةگةن ايبةرگةنوأ ايتادئ:
«ءومئر دةگةن ماثگئ گذلدةپ جاتاتئن،
قذشتارلئق پةن ماحابباتتئث كوكتةمئ.
ةشكئم وعان قويا المايدئ نذكتةنئ،
ءومئر دةگةن سويلةم ةمةس ويتكةنئ».
ءومئر دةگةن مةن ءذشئن ولةث. ءومئرئم - ولةثئم، ولةثئم - ءومئرئم مةنئث.
- ءولئم دةگةنئمئز نة؟
- قذراندا «سةن جوق ةدئث، بار قئلدئم. قايتادان جوق قئلامئن، جوقتان قايتا بار قئلامئن دةسةم نةگة سةنبةيسئث؟» دةيدئ. ةگةر ادام سوعان سةنةتئن بولسا، جةر بةتئندة جامانات اتاؤلئ بولماس ةدئ. بذل ادام بالاسئنا نئعمةت ةتئلئپ بةرئلگةن نارسة. جئردا سانسئزباي تولةگةننئث ءولئمئن ةستئپ، جةرباؤئرلاپ جئلاپ جاتقاندا شةگةنئث ايتاتئنئ بار: «ولمةسةك، سايتان بولامئز، راقمةتتةن قذر قالامئز...». ءولئمنئث وزئنةن ءومئر ئزدةگةن حالئقتئث پةرزةنتئمئز. بئرةؤلةر ءذشئن قورقئنئشتئ تاقئرئپ بولؤئ مذمكئن، مةن ءذشئن قئزئق. ادام وعان ذنةمئ دايئن بولؤئ كةرةك. «ولمةك ءذشئن تؤعانسئث، ونئ دا ويلا» دةيدئ اباي. مةنئ و دذنيةنئث فورماسئ قئزئقتئرادئ. ءابئلهايات سؤئ سئلدئرلاپ اعئپ جاتادئ دةيدئ، ءتذرلئ-ءتذستئ جةمئستةر ماؤةلةپ تذرادئ دةيدئ. بذ دذنيةنئث راقاتئ و دذنيةدة باسقاشا مانگة ية بولاتئنداي كورئنةدئ. باياعئدا شوقان ءؤاليقان «دانئشپاندئق دةگةن قذداي مةن ادامنئث اراسئن بولئپ تذرعان دؤالدان سةكئرئپ كةتؤ» دةگةن ةدئ. ءولئم دانئشپان عوي. اتام قازاق ارؤاققا ءمان بةرگةن. سذيةكتئ ارؤلاعان. ءبئر اثئز ةستئگةن ةم. الةمدئ جاؤلاؤشئلاردئث ءبئرئ قازاق دالاسئنا كةلگةن كةزدة قازاقتارمةن بةتپة-بةت مايدان دالاسئندا كةزدةسة الماپتئ. كوك ءبورئ سةكئلدئ بابالار وث قاپتالدان ءبئر ءتيئپ، سول قاپتالدان ءبئر ءتيئپ جاؤ قولئن تيتئقتاتئپ بئتةدئ. بةتپة-بةت سوعئسؤ ستراتةگياسئنا ماشئقتانعان ولار قازاققا قئلار امال تاپپايدئ. ساتقئنسئز سوعئس بولمايدئ. ساتقئن جاؤلاؤشئعا قازاقتاردئث اتا-بابالارئنئث بةيئتتةرئن قيراتسا، ولاردئث بةتپة-بةت كةلةتئنئن ايتادئ. جاؤ اسكةرئ قورئمداردئ قيراتا باستايدئ. كوتةرئلئپ كةتكةن بابالارئمئز جاؤمةن بةتپة-بةت كةلئپ، ةكئ ارادا ءبئر شاقئرئمداي جةر قالادئ. ةندئ سوعئس باستالا بةرگةندة قيقؤلاپ ءبئر داؤئستار شئعئپ، قازاقتار ءبئر باعئتقا قاراي شابادئ دا كةتةدئ. «بذل نة بولدئ؟» دةگةنگة «بذلاردا قويان قاشتئ دةگةن بار، قوياندئ قؤئپ كةتكةن بولؤئ كةرةك» دةيدئ ءبئرئ. سوندا جاؤلاؤشئ «بذل ةلمةن سوعئسقالئ جذرگةن مةن اقئماق ةكةنمئن» دةپ كةرئ قايتئپتئ. مذنئمةن ايتپاعئمئز، قازاقتا ولگةندئ قورلاسا ءتئرئ نازالانادئ. تيبةت لامالارئ جان ءتاسئلئم ةتكةلئ جاتقان ادامدئ ذزئنئنان جاتقئزئپ، جانئن اياعئنئث ذشئنان باستاپ، القئمئنا دةيئن باسئپ-باسئپ وتئرئپ شئعارئپ جئبةرةدئ. سولاي ةتة وتئرئپ، ءومئردئث ءمانئن، ءولئمنئث حاقتئعئن ادامعا ذعئندئرادئ. بئزدةگئ دةم سالؤ سةكئلدئ. سوندا كةتكةن ادام و دذنيةنئث ءبارئنا سةنئپ كةتةدئ. ةث جامان نارسة - ادامنئث سةنئمسئز كةتؤئ. بذل يمانسئزدئق بولادئ. ءبئز ذعئنا بةرمةيتئن عاجايئپتار بولؤئ مذمكئن ولئمدة. وزةكتئ جاننئث ءبارئ وثاشا قالعان كةزدة وسئ تاقئرئپتا ويلانادئ عوي. ارماندا كةتؤ دةگةن بار. سول قيئن. جالپئ، ادام ءوزئن تازا ساقتاسا، وكئنبةستةي ءئس قئلسا، اقئلدئث تارازئسئنان، جذرةكتئث جذزئگئنةن وتكئزئلئپ ايتئلعان ءسوز، جاسالعان ءئس ةكئ دذنيةدة دة اقتالادئ. تئرئلةردئث ءبارئنئث كذن تارتئبئندة تذرعان ماسةلة عوي بذل، سوندئقتان ءتاسپئ تارتقانداي شةكسئز وي قؤالاي بةرؤگة دة بولادئ. اينالئپ كةلگةندة «اللانئث ولشةپ تارتقان اماناتئن» وزئنة قايتارئپ بةرؤ عوي. شئن تازا ئقئلاسپةن ويلانعان كةزدة، ادامنئث ولةتئنئ، ولة الاتئنئ قانداي جاقسئ بولعان دةگةن دة ويلار كةلةدئ. مةنةن كوبئنة «ءسئز قاي تاقئرئپتا جازاسئز؟» دةپ سذرايدئ، «ءولئم تؤرالئ» دةيمئن، «نةگة ءومئر تؤرالئ جازبايسئز؟» دةيدئ، «ءومئر تؤرالئ ءومئردئث ءوزئ-اق جازئپ جاتئر عوي» دةيمئن. ونئث مانئنة بويلاعئث كةلةدئ. جةر بةتئندةگئ كذللئ ونةر اتاؤلئنئث ءتذپ نةگئزئنة قارايتئن بولساث، ارعئ جاعئندا ءولئمدئ جةثؤگة دةگةن تالپئنئس جاتادئ. ةگةر ادام ولمةيتئن بولسا، ةشقانداي ماسةلة بولماس ةدئ. وسئ ءولئمدئ سةزئنؤ، ءبئر كذنئ ولةتئنئن ءبئلؤ عانا ادامعا قذلشئنئس، سةرپئلئس، الدةنة جاساپ كةتؤگة دةگةن ذمتئلئس سئيلايدئ.
- اقئن كئم؟
- كةلگةن سوزگة ةركئندئك بةرسةم، اقئن - مةن! كةلةسئ ويعا كوشةر الدئنداعئ بةلگئ وسئ بولدئ. بذرئن ماعان ادام بالاسئنئث بارلئعئ دا اقئن سياقتئ بولئپ كورئنةتئن ةدئ. ازابئن بئزگة تارتتئرؤ ءذشئن ادةيئ ءولةث جازبايتئن سةكئلدئ بولاتئن. «ومئر بويئ ءولةث جازباعان اقئن» دةگةن ءولةثئم بار ةدئ. مئنا ذلئ دالانئث باس اقئنئ - اباي. ءبئرئنشئ ايتقان ءبئز ةمةس، سوثعئ ايتاتئن دا ءبئز ةمةس. ءبئراق وسئ بايتاقتا ابايدان دا ذلئ اقئندار بولعان دةپ ويلايمئن كةيدة. الايدا ولار ولةث جازباعان. اقئندئق دةگةن نة نارسة؟ اقئندئق دةگةن ادامدئق دةيتئن ولشةمنئث ءبئر پاراسئ. اقئندئق تؤرالئ قازاقتا ةكئ اقئننان ارتئپ ايتقان ةشكئم جوق. ءبئرئ - ماعجان، ةكئنشئسئ - تولةگةن. ماعان گذل دة اقئن سياقتئ بولئپ كورئنةدئ، كذن دة، تاؤ دا، تاس تا اقئن سياقتئ. ونئ كورة الار كوز بولسا، ةستي الار قذلاق بولسا... ادامزات ءتئلئن قانشالئقتئ مةثگةرگةن سايئن، تابيعات ءتئلئن ذمئتا باستادئق. گذلدةر مةن تاستاردئث پوةزياسئ ادام جاساعان ونةردةن اناعذرلئم ئلگةرئلةپ كةتكةندةي. بذكئل ءبئر عالئمدار ءومئرئن ارناعان تاقئرئپتاردئث سئرئن ون بةستةگئ جاس بالا ءبئر ولةثئثدة ايتا سالؤئ دا مذمكئن. قذدايدان بةرئلگةن قابئلةت ارقاسئندا. وسئ قاسيةت، جالپئ، ون بةس جاستا قالئپتاسئپ ذلگةرةدئ. قالعانئ بئلئممةن، ءومئر ءسذرؤدئ ذيرةنؤمةن، ادامدارمةن ارالاسؤمةن كةلةدئ. قاتارداعئ ادامدار سةزة المايتئن، تذيسئنة المايتئن نارسةلةردئ سةزة الؤشئ بولمئس يةسئ اقئن. ول ونئث قاسيةتئ عانا ةمةس، قاسئرةتئ دة بولؤئ عاجاپ ةمةس. اللا تاعالا مذثسئز، قايعئسئز دةيمئز عوي، ةگةر دة جاراتؤشئ كةيدة ءوزئ جاراتقان الةمگة قاراپ قالاي كذيزةلةر بولسا، اقئن دا ادامدارعا قاراپ سولايشا كذيزةلةدئ. پايعامبارئمئز وزئنةن كةيئن اقئندار كةلةتئنئن ايتقان. وسئ تذرعئدان كةلگةندة، اقئنداردئث دا جةر بةتئنة بةلگئلئ ءبئر ميسسيامةن كةلةتئنئن كورةمئز. بةلگئلئ ءبئر يدةيالاردئ تاراتؤ ءذشئن وسئ ولةث بةرئلگةن بولؤئ كةرةك. ةگةر ولةثنئث ارتئندا ميسسيا مةن يدةيا تذرماسا، اقئننئث بولمئسئ تذسئنئلمةس ةدئ. ويلاپ قاراشئ، ةگةر ءبارئ كةرئسئنشة بولسا، ادامزاتتئث ةستةتيكالئق سةزئمدةرئ اقئنداردئث سوزدةرئنةن جاپا شةگةر ةدئ عوي. ةگةر اقئن ادامزاتقا جةتكئزئلؤئ ءتيئس اسپاني اقپاراتتاردئ جةتكئزة الماسا نةمةسة ذمئتئپ كةتسة، بذكئل الةمدئك ذيلةسئم بذزئلادئ. الةمنئث كوبةلةك قاناتئ دئرئلئنةن كذيرةپ كةتةتئنئ سةكئلدئ، اؤةلگئ يدةياعا وزگةرئس ةنگئزئلسة نةمةسة باسقاشا ايتئلسا، ءبئر ءسوز بذكئل الةمدة جارئلئس تؤدئرؤئ دا عاجاپ ةمةس. اقئن - ادامداردئث ءوزئن-ءوزئ تانؤئ. اقئن - مةزگئلسئزدئكتئث مذثئ. گذلدئث مةزگئلسئز سولؤئ، قذستئث مةزگئلسئز ذشؤئ، ساعاتتئث توقتاپ قالؤ سةكئلدئ تئزبةكتئ نارسةنئث بارئنة اقئن ءوزئن جاؤاپتئ سةزئنةدئ. سوعان كذيزةلةدئ. اقئندئق تا ادام بالاسئنئث مئنةزئ مةن سةزئمئ.
- ولةث دةگةنئمئز شة؟
- كية. ذيقاستار ئشئندةگئ ويلار مةن سةزئمدةردئث جيئنتئعئ عانا ةمةس ول. تاپقئرلئق پةن ايتقئشتئق تا ةمةس. اقئن ولةث جازعاندا سوزگة، ذعئمعا، تاثباعا، ءتئپتئ ءذتئر مةن نذكتةنئث وزئنة كية ءسئثدئرؤئ كةرةك. ادامزات بالاسئ ءبئر ؤاقئتتاردا ايتئلا سالعان كيةسئز سوزدةردئث كةسئرئن ءالئ تارتئپ كةلةدئ. ولةث- ءومئردئث بالاماسئ. بئزگة ءمالئم، بايمالئم، جاندئ، جانسئزدئث قاسئنا سئزئقشا قويئپ «ولةث» دةؤگة بولادئ. ةگةر سونئ اقئن تاني السا، ولةث دارةجةسئنة كوتةرة السا. ءبارئ دة جاراتؤشئدان باستاؤ الادئ، جاراتؤشئمةن اياقتالادئ. ولةث تؤرالئ ايتپاؤ كةرةك، ولةثدئ جازؤ كةرةك.
- ءسذيؤ دةگةنئمئز نة؟
- ةسةنعالي راؤشانوأتئث ولةثئ ةسئمة ءتذسئپ وتئر:
«اق كويلةگئث ةتةگئ بذرمةلئ ةدئ،
اق نذرئمةن ايمالاپ كذن كةلةدئ.
ءسذيؤ دةگةن بئرگة ءولؤ دةگةن ءسوز عوي،
عاشئقتئق دةپ وزگةرتكةن كئمدةر ونئ؟!». ءسذيؤ - شئنئندا دا الدةكئم نةمةسة الدةنة ءذشئن ولة الؤ، وزةكتئ ءذزئپ بةرة الاتئنداي جانكةشتئلئك، بةلگئلئ نةمةسة بةلگئسئز ءبئر نارسةگة شةكسئز بةرئلؤ. سةزئم. ءتئپتئ سةزئم دة ةمةس شئعار. اركئمنئث تانئمئنا بايلانئستئ. «ادامدئ ءسذي، اللانئث حيكمةتئن سةز، نة قئزئق بار ومئردة ودان باسقا؟!» دةي مة اباي. ابايعا ورالا بةرةتئنئمئز، ول تةلةسكوپ سةكئلدئ، عارئشقا دا اباي ارقئلئ قاراؤعا بولادئ، ميكروسكوپ سةكئلدئ كوزگة كورئنبةيتئن نارسةلةردئث وزئنة دة اباي ارقئلئ قاراؤعا بولادئ. كةيدة، ءتئپتئ جالپئ ءسذيؤدئ سةزئنة المايتئن ادامنئث ءومئر سذرؤگة دة حاقئسئ جوق سةكئلدئ كورئنةدئ. جارئق دذنية سذيئسپةنشئلئكتئث الئپ ءبئر مذحيتئ. سول شةكسئز مذحيتتا شومئلئپ جذرگةن سياقتئمئز. باتئپ كةتؤئث دة وپ-وثاي. ءسذيؤدئث ار جاعئنان اسپانداعئ جئمئثداعان سانسئز جذلدئزدار كورئنئپ تذرعان سياقتئ بولادئ. اقئل-ويئمئز جةتكةن جةرگة دةيئن. عالامنئث قاي نذكتةدة بئتةرئن بئلمةيمئز عوي، ةگةر عالامنئث ءبئتؤ نذكتةسئ دةگةن ذعئم بار بولاتئن بولسا، سول نذكتةدةن كةرئ قاراي شاعئلئسقان، كوزگة كورئنبةيتئن ساؤلةلةردئث قاتئناسئ. مئسالئ، جارقاناتتار، باسقا دا سول تةكتةس حايؤانداردئث كوزئ كورمةي، تةك ؤلترا دئبئستار ارقئلئ سةزةتئنئ سةكئلدئ، ادام تذيسئگئمةن، ءتئپتئ ادام ءوزئ تانئپ بولماعان سةزئمدةردئث الةمئ ول. التئنشئ سةزئم دةگةن بار عوي. كةيدة سول سةزئمنئث ةسكةرتؤئنة كونبةي ارةكةت جاساعاندا قاتةلئككة نة قاؤئپكة ذرئنئپ جاتامئز. گذلدئث قاتتئلئعئن، تاستئث جذمساقتئعئن، قاراثعئنئث جارئقتان دا جارئق ةكةنئن ءتذيسئنؤ، بارئن پاك قالپئندا قابئلداؤ، ءسذيؤ. ءار نارسةنئث ءوز اتاؤئ بار. سول اتاؤلاردئث ءوزئ ادامداردئث قابئلداؤئ نةگئزئندة قالئپتاسقان. ال ولاردئث تابيعاتتاعئ ءوز اتاؤئ قالاي ةدئ؟ جاراتؤشئ قويعان اتئ قانداي ةدئ؟ مئنة، سول ذمئتئلعان اتاؤلارداي قذپيا قالپئندا قالعان سةزئم. ونئث قذپياسئن اشساق، ادامدار ءبئرئن-ءبئرئ سذيؤگة ماجبذرلةي باستاؤشئ ةدئ. ونسئز دا، ماحاببات ةلةكسيرئ سياقتئ نارسةلةرگة باس قاتئرادئ عوي. ماحاببات ةلةكسيرئ - كئسئنئث تازالئعئ. تازالئقتئث نذرئ بولادئ. كةيدة ادامداردان قارا ةنةرگيا شئعئپ تذرادئ. ول ةشتةثة جاساماسا دا ءبئرتذرلئ ءئشئث ذناتپايتئن كةزدةر بولادئ. ءبئر ادامداردان اق نذر ةسةدئ. سةنئ ةلةمةسة دة سةن ونئ ئشتةي ذناتئپ تذراسئث. عاجاپ قوي ءسذيؤ دةگةن. جةك كورة وتئرئپ تا سذيؤگة بولادئ. ول ادامدئقتئث بيئك قاسيةتئ. بةينةلةؤ ونةرئندة ناتيؤرمورت دةگةن جانر بار. بةلگئلئ ءبئر نارسةلةردئث جيئنتئعئ. سول ماتا، الما، قذمئرا بئر-بئرئنة ساؤلة شاشئپ تذرادئ، سول ساؤلةلةر ذيلةسكةن كةزدة بوياؤ بةرة الماس ءبئر رةثك پايدا بولادئ. سول - ءسذيؤ. ادامداردئث ساؤلةلةرئ ءبئر-بئرئنة شاعئلئسقان كةزدة بارلئق ساؤلة اسپانعا شاعئلئسئپ، قايتا ادامدارعا قذيئلادئ. ءسذيؤ دةگةن سول. سول ساؤلةلةردئ سةزئنة الؤ.
- جةك كورؤ دةگةنئمئز شة؟
- ادام بالاسئ ءوزئن ساقتاپ قالؤ ءذشئن ونئث بويئنا ءتذرلئ سةزئمدةر تذيئقتالعان عوي. مةنئث جةك كورؤئمنئث دةثگةيئ باسقالاردئث جةك كورؤ دةثگةيئمةن سايكةسقپةؤئ مذمكئن. اقئننئث جةك كورؤئ ءبئر بولةك، سذلؤدئث جةك كورؤئ ءبئر بولةك، جةندةتتئث جةك كورؤئ ءبئر بولةك، حايؤانداردئث جةك كورؤئ ءبئر باسقا. جةك كورؤ دة ءسذيؤ سةكئلدئ، ونئ تاني المايسئز. ماسةلةن، ءبئر-بئرئنة قاراما-قارسئ تذرعان مئنا ةكئ قابئرعا ءبئرئن-ءبئرئ جةك كورئپ تذرؤئ مذمكئن عوي. ويتكةنئ وث جاقتاعئسئ سول جاقتاعئسئنا كذن تذسئرمةي تذرؤئ مذمكئن. تاؤعا توبةلةر ارقئلئ ورمةلةپ شئعاسئث. سول توبةلةر تاؤلاردئ جةك كورةتئن شئعار. جذمةكةننئث ولةثئ بار ةدئ:
«توبةلةردئث كوثئلئ ءذشئن، عاسئرلئق،
كةيدة شئثنئث اسقاقتئعئن جاسئردئق...». ولارعا ءتئل بئتسة، ولار وزدةرئ ايتار ةدئ. ءومئردئث كةز كةلگةن ءساتئ، ءار قذبئلئس، ءار سةزئمئ باعالاؤعا، قذرمةتتةؤگة لايئقتئ. جةك كورؤدئث باستاؤئ جذماقتا باستالعان. ادام مةن ءئبئلئس اراسئنداعئ سةزئم وسئ ةمةس پة؟! ونئث ادامعا باس يمةؤئ، سول ءذشئن جازالانؤئ جةك كورؤشئلئكتئ تؤعئزدئ. جةر بةتئندةگئ العاشقئ توگئلگةن قان - ابئلدئث قانئ. ءبئز ءبارئمئز قابئلدئث ذرپاعئمئز، ابئلدئ وكسئپ جوقتايمئز. بئزدة كذنا بار. مئثجئلدئقتار شايا الماعان. اقئنداردئث ءبارئ قارا پةيئل قابئلدان جاراتئلئپ، اق پةيئل ابئلدئ جوقتاپ ءومئر سذرةدئ. و دذنيةگة بارعانئمئزدا ادامزات بالاسئنا العاشقئ ساؤالدئ ابئل قوياتئنداي كورئنةدئ ماعان. سول كةزدة ءبئز ءسذيؤ مةن جةككورؤشئلئكتئث اراسئن تذسئنةتئن بولؤئمئز كةرةك.
- مذث دةگةنئمئز نة؟
- اسانالئ ءاشئموأ اعامئز مةن تؤرالئ جازعان پئكئرئندة «اقئن مذثنئث بالاسئ» دةپ ايتئپ ةدئ. باسقا ةلدئث مةنتاليتةتئ قالاي، ءبئراق ءبئزدئث قازاق مذثسئزدئقتئ، قامسئزدئقتئ جاقتئرمايدئ. «وي، ءوزئ ءبئر مذثسئز، قامسئز ادام ةكةن» دةپ جاراتپاي وتئرادئ عوي. مذثايؤ دةيتئن نارسةنئث ار جاعئندا ءومئردئث وتكئنشئ ةكةنئ، فانيدئث جالعان ةكةنئ، ادام ءومئرئنئث قئسقالئعئ، سانامةن سارعايئپ سونئ ءتذسئنؤ ادامنئث ءوزئن-ءوزئ تانؤ ءپالساپاسئنئث ةث باستاؤئ سةكئلدئ كورئنةدئ. ويسئز، مذثسئز ادام حايؤان دةثگةيلةس. مذثايؤ ارقئلئ ادام ءومئرئن ةكشةيدئ، تارازئلايدئ، باعامدايدئ. كذي تئثداعاندا، ءان تئثداعاندا، نةمةسة ءبئر كورئنئستةردئ كورگةندة ادام مذثعا بةرئلةدئ. ول ادام بويئنداعئ، سوناؤ ءبئر تذكپئرئندةگئ ءبئر وكئنئشتةردئ سؤ بةتئنة كوتةرگةندةي، الئپ شئعاتئنداي. ادام مذثايعاندا شئندئققا جاقئندايدئ. مذثايعاندا ءوزئن-ءوزئ تانيدئ. ءالئ ةشقانداي اسپاپتا وينالماعان، ةشكئم ويناي المايتئن ءبئر اؤةندةر، ادامدئ قذس دةثگةيئنة كوتةرةتئن، اؤةلةتةتئن سامال سياقتئ، اؤادان دا جةثئل ادامنئث كوثئلئ بولادئ عوي، سونئث ءبئز كةسكئندةي المايتئن بةينةسئ سياقتئ مذث. مذثايعاندا ادام ءوز شئنايئ كةيپئنة قاتتئ ذقسايتئنداي كورئنةدئ. مذسئلمانشئلئقتا ءبئز اتتاپ وتة المايتئن قاتاث قاعيدالار بار. كةيدة اللانئث سذيگةن قذلئ رةتئندة، جاراتقان ءبئر پةندةسئ رةتئندة ادامنئث ءبئر ناز ايتؤعا حاقئسئ بارداي كورئنةدئ: «جاراتقان، ءبئزدئ نةگة سونشا مذثدئ ةتتئث؟». ةگةر جةر بةتئندة بئردة-ءبئر تئرشئلئك يةسئ بولماسا، مذثنئث زاتتئق ايعاعئ جةر شارئنئث ءوزئ بولار ةدئ. قولدان كةلئپ جاتسا، ءجيئ-ءجيئ مذثايئپ تذرؤعا كةثةس بةرةمئن.
- سذراقتاردئ قايتا اينالدئرايئق. مارالتاي رايئمبةك ذلئنئث ءومئرئ دةگةنئمئز نة؟
- ول مةنئث جذرةگئمنةن شئققان جئرلاردئث تاعدئرئ. قازاق دةيتئن حالئقتئث ءبئر قوعامنان ءبئر قوعامعا اؤئسقان تذسئنداعئ مذثايؤدئث كورئنئسئ. باسئن تاؤعا دا، تاسقا دا سوققان تاعدئر يةسئنئث كوز جاسئ. وزگةگة دة، وزئمة دة بولسئن دةيتئن ادامدئق قاسيةتتةردئث جيئنتئعئ. جاقسئلئق پةن جاماندئقتئث مارالتايدئث وزئنة عانا ءتان ذلگئسئ. تاؤةلسئز مةملةكةتتئث باياندئ بولؤئنا، قازاق دةيتئن حالئقتئث عذمئرئ ذزاق بولؤئنا نيةتتةس جذرةكتئث لذپئلئ. بئرةؤدئث جةك كورةتئن، نةگة جةك كورةتئنئن بئلمةيتئن، بئرةؤدئث جاقسئ كورةتئن، نةگة جاقسئ كورةتئنئن تاعئ دا بئلمةيتئن ادامئ. شئبئن ذشئپ كةلسة، «ءذي دةپ كةلدئ عوي، تيئسپةثدةر» دةيتئن كوثئلدئث يةسئ. بئرةؤلةرگة تارپاث مئنةزدئ بولئپ كورئنةتئن، شئن مانئندة جانئ ءذپئل-مالئكتةي جاراتئلئس. ول كةيدة «كئم؟»، كةيدة «نة؟» دةگةن سذراقتارعا دا جاؤاپ بةرة بةرةدئ. بئرةؤلةر ءذشئن ولةث جازا الماي قالعان اقئن، بئرةؤلةر ءذشئن ومئردةن ءوتئپ كةتكةن اقئن. الدةبئر جانداردئث ايتارئ تاؤسئلعان كةزدةگئ ةرمةك قئلار ءسوزئ. وسئنداي انئقتاؤئشتاردئ كوتةرئپ جذرگةن اقئن. ءولئم دة جات ةمةس، ءومئر دة وگةي ةمةس، قوبئزدئث قئل ئشةگئندةگئ سارئنداي بوزداپ جذرگةن كوثئل.
- ونئث ءسذيؤئ دةگةنئمئز نة؟
- ادامداردئث تذيسئنؤئنة ءتان جذيةمةن ايتار بولساق، ومئرئمدة ءبئر-اق رةت سذيگةم. قئزعا قاتئستئ. بةسئنشئ سئنئپ وقئپ جذرگةنئمدة ءبئر قئزدئ سذيگةم، سول ءومئر بويئ كوثئلئمدة قالئپ قالدئ. ولةثدئ ءسذيدئم. ولةث قاي كةزدة دة مةن ءذشئن العاشقئ ورئندا تذردئ. وزئمنةن بذرئن. ءار تالدئث تذبئندةگئ كوزگة كورئنةر-كورئنبةس شوپتةن پوةزيا ئزدةدئم. جاثا جاؤئپ الاقانعا قونعان قار ةرئپ ذلگةرگةنشة سول ارالئقتاعئ پوةزيانئ تانئدئم. مذقاعاليدئث زيراتئنئث باسئنا بارئپ، قذلپئتاسئنئث ةرنةؤئندةگئ توپئراقتئ «ولةث عوي» دةپ قئرئپ الئپ جةدئم. وتة بةرسئن دةدئم. ول كةزدة قئتايدئث «نة جةسةث، سودان تذراسئث» دةگةن ءپالساپاسئن ةستئمةگةن كةزئم. الدئمدئ كةسئپ وتكةن قارا مئسئقتئ تاعدئرئم دةپ بالادئم، ونئ دا ءسذيدئم. ةشقاشان دا كةيئن قاراي شةگئنگةن جوقپئن. بارا جاتقان باعئتئما كوثئل قالاؤئمةن باردئم. نة ئستةسةم دة، ءسذيئپ ئستةدئم. ءسذيؤدئ ةشكئم ذيرةتة المايدئ. ابؤباكئر قايران اعامئزدئث ولةثئ بار ةدئ: «اسپان مةن سةنئ كورسةم دةيمئن، كورئپ جاتئپ ولسةم دةيمئن». ءبارئنئث ارتئندا ءسذيؤ تذر. شئم-شئتئرئق، كةرئ اعئستاردان، جوعارئ-تومةندئ قوزعالئستاردان ورئلگةن ءسذيؤئم بار. مةن سياقتئ ةشكئم سذية المايدئ دةيدئ ادامدار. شئنئندا دا، مةن سياقتئ ةشكئم دة سذية المايدئ!
- جةك كورؤئ شة؟
- مةنئث جةك كورؤئم - جاقئن قاشئقتئقتا جذگئرةتئن جةلاياقتار سياقتئ. جةك كورئپ ذلگةرمةي جاتئپ جاقسئ كورئپ كةتةمئن. جةك كورة المايمئن ءبئرتذرلئ. سئرتتاي ايتؤئم مذمكئن، ئشتةي جةك كورة المايمئن. جيئركةنئشتئ نارسةلةر كوپ قوي. ماسةلةن، ةكئجذزدئلئك پةن ساتقئندئق. ةكئجذزدئ جانة ساتئپ كةتكةن ادامداردئ جةك كورة المايمئن، سول ةكئجذزدئلئك پةن ساتقئندئقتئث ءوزئن جةك كورةمئن.
- مذثئ نة؟
- مةنئث مذثئم جاقسئ ولةث جازا الماعاندئعئم شئعار. مذقاعاليدئث ءبئر ولةثئندة «دارياسئ تئرلئكتئث شايقالمايدئ، دارمةنئ جوق ءبئر پةندة جئلاعاننان» دةيتئن جول بار. مةنئث مذثئمنان ةشنارسة وزگةرئپ كةتپةؤئ مذمكئن. ءبئراق مةنئ دة اللا تاعالا وسئ الةمگة كةرةك بولعاندئعئمنان جاراتتئ عوي. ةشكئمدئ جايدان-جاي جاراتا سالماسا كةرةك. وسئ تذرعئدان قاراساق، مةنئث مذثئمنئث دا ءومئر سذرؤگة حاقئسئ بار سياقتئ. مةندةگئ مذثدئ مئنا دذنيةدة ةكئ ءبولئپ كوتةرئپ كةلة جاتقاندايمئن. ادام سالماقتئ دوسئنا سالادئ عوي. ولةثئم ةكةؤمئز بولئپ كوتةرئپ كةلةمئز. بئرئمئزگة عانا اؤئپ كةتسة... كوتةرة الماس ةك. ةگةر ولةث بولماعاندا... وسئ كذنگة دةيئن ءتئرئ جذرگةنئم ءذشئن ولةثگة العئس ايتقان بولار ةدئم. مةن كوتةرة الاتئن مذث ماعان عانا ءناسئپ ةتئلگةن. ونئث سالماعئ مةنةن الدةنةشة ةسة اؤئر بولؤئ مذمكئن. ءوز مذثئن تانئعان ادام - ءوزئن تانئعان ادام. مةنئث بارلئق جئرلارئم، مةنئث مذثدارئم مةنئ كوتةرئپ ءجذر. مةنئث مذثئم - مةنئث ءوزئم.
- اثگئمةثئزگة راقمةت.
سذحباتتاسقان
ةرلان ءجذنئس
(«ايقئن» گازةتئ، 10- اقپان. 2011 - جئل)