ةلباسئنئث بيئلعئ جولداؤئ عئلئمعا شئن نيةتئمةن بةرئلگةن جاس عالئمدارعا ذلكةن مذمكئندئك بةرةدئ-مةملةكةت تاريحئ ينستيتؤتئنئث قئزمةتكةرئ ة. ءناسئپ ذلئ
9- اقپان. قازاقپارات - تاؤةلسئزدئك العانئنا ةندئ عانا 20 جئلدئث ءجذزئ بولعان قازاقستاننئث بذگئنگئ تاثداعئ باعئندئرعان بةلةستةرئ مةن جةتكةن جةتئستئكتةرئ ةلباسئنئث جئل سايئنعئ حالئققا جولداؤلارئندا جان-جاقتئ كورئنئس تاؤئپ كةلةدئ.
مةملةكةت باسشئسئنئث بيئلعئ جولداؤئندا ةلئمئزدئث ذزاق مةرزئمگة باعئتتالعان دامؤ جوسپارلارئ مةن ستراتةگيالئق باعئتتارئ تولئق قامتئلعان. بئزبةن سذحباتئندا ق ر ءبئلئم جانة عئلئم مينيسترلئگئ عئلئم كوميتةتئ «مةملةكةت تاريحئ ينستيتؤتئ» مةملةكةتتئك مةكةمةسئنئث عئلئمي قئزمةتكةرئ ةرسئن ءناسئپ ذلئ وسئنداي وي ايتتئ.
ونئث پئكئرئنشة، ئشكئ جالپئ ءونئم كورسةتكئشئنئث ارتؤئ جانة ةكونوميكانئ جةدةلدةتئپ جاثعئرتؤ سالاسئنداعئ قارقئندئ دامؤ قازاقستاننئث ستراتةگيالئق ماقساتتارئنئث ورئندالئپ جاتقانئن ءارئ ورنئقتئ دامؤ جولئندا تابئسقا جةتكةنئن كورسةتةدئ. اؤئل شارؤاشئلئعئ مةن ئشكئ ءونئمنئث جالپئ قذنئ بارعان سايئن جوعارئلاؤ ذستئندة. 2014- جئلعا دةيئن جالپئ قذنئ 8،1 تريلليون تةثگةنئ قذرايتئن 294 ينأةستيسيالئق جوبانئ ئسكة اسئرؤ دا جوسپارلانئپ وتئر.
«وسئنشالئق قوماقتئ قارجئنئث ءبولئنؤئ، يننوأاسيالئق جوبالاردئث ئسكة اسؤئن قارجئلاي تولئق قامتاماسئز ةتؤگة جةتكئلئكتئ دةگةن ءسوز. 20 مئثنان استام جذمئس ورنئنئث اشئلؤئ دا وسئ زامانعئ تةحنولوگيالئق، قولدانبالئ تةحنيكالئق بئلئمدةردئ جةتتئك مةثگةرگةن ماماندار سذرانئسئنئث ارتاتئندئعئن كورسةتةدئ. دةمةك، مال شارؤاشئلئعئ، اگروونةركاسئپ، ماشينا جاساؤ، حيميا ونةركاسئبئ، مذناي ونئمدةرئن وثدةؤ سالاسئنا قاجةتتئ مامانداردئ دايارلاؤعا مئقتاپ كئرئسؤئمئز كةرةك. قئسقا مةرزئمدئ، شذعئل ارادا ماماندار دايارلايتئن تةحنيكالئق كوللةدجدةردئث رولئن بارئنشا كذشةيتؤگة كذش سالؤ كةرةك. سونئمةن بئرگة، مال شارؤاشئلئعئ ونئمدةرئن ةكسپورتقا شئعارئپ قانا قويماي، مال ونئمدةرئن وزئمئزدة ءوندئرؤدئ جولعا قوياتئن ذزدئك تةحنولوگيالاردئ كوپتةپ شةتتةن ةنگئزؤگة ذمتئلئس جاساؤدئ قولعا الؤدئ ذمئتپاعان ابزال»، - دةيدئ ول.
قازاقستاندا ةث ءبئر وزةكتئ ماسةلة - كةثةستئك كةزةثنةن قالعان، توزئعئ جةتكةن مةشةؤ تةحنيكانئث ءالئ دة بولسا ذستةم بولؤئ ءارئ ونئث ءوندئرئس سالاسئنداعئ ايقئن باسئمدئلئعئ بئردةن كوزگة كورئنةتئندئگئن اتاپ وتكةن ة.ءناسئپ ذلئنئث پايئمئنشا، بئزگة قاپتاعان شةتةلدئك قارا جذمئسشئلار الةؤةتئن ةمةس، 10 ادامنئث ةثبةگئن ءبئر ادامنئث كذشئمةن عانا اتقاراتئن وزئق تةحنولوگيا كةرةك ةكةنئن تانئپ-بئلةتئن كةز كةلدئ. ةكسپورت پةن يمپورتتئث سذرانئسقا ساي ارتؤئنا جانة جالپئ شةتتةن كةلگةن تاؤارلارعا سالئناتئن باج سالئعئنئث ازايؤئنا بايلانئستئ، ئشكئ ءونئمنئث ايتارلئقتاي قذلدئراعانئن دا ةستةن شئعارماعان ءجون. كةدةن وداعئنئث قذرئلؤئ مةن ونئث قازاقستاننئث ئشكئ ءونئم ءوندئرئسئنئث ارتؤئنا تيگئزةر ئقپالئ مةن اسةرئن دة بايقاؤ قيئن ةمةس. باسةكةگة قابئلةتتئ، وزئق تةحنولوگيالاردئ قولدانئسقا ةنگئزگةن، شةتةلدئك ونئمدةرمةن ساپاسئ جاعئنان دا، نارئقتئق قاتئناستا دا تةث تذرا الاتئن وتاندئق ونئمدةردئ وندئرةتئن شاعئن جانة ورتا كاسئپورئنداردئث دامؤئنا مةملةكةت تاراپئنان قولداؤدئ كذشةيتة ءتذسؤ بذگئنگئ كذننئث باستئ ماسةلةسئ.
«پرةزيدةنت ءوز جولداؤئندا ءبئلئم مةن عئلئم سالاسئنا دا ةرةكشة توقتالئپ ءوتتئ، - دةيدئ ة.ناسئپ ذلئ. جالپئ ةلئمئزدة 2500-دةن استام عئلئم دوكتورئ، 11 مئثنان استام عئلئم كانديداتئ بار ةكةن. بذل تؤرالئ ةلباسئ ءوز جولداؤئندا: «200 عئلئمي كةثةستةر كانديداتتارمةن دوكتورلاردئ قالئپتان قذيعانداي ةتئپ جاساپ شئعارئپ جاتئر. 60 كانديداتتئث 1 ءئ جانة 37 دوكتوردئث 1 ءئ عانا عئلئمعا بارادئ. وسئ جئلدان باستاپ ول كةثةستةردئث جذمئسئ توقتاتئلادئ. بذدان بئلاي ماگيسترلار مةن PhD دوكتورلار دايئندالاتئن بولادئ »، - دةپ قاداپ ايتقان بولاتئن. شئندئعئندا دا اتاق الؤ ءذشئن جالعان عئلئم مةن جالعان ديسسةرتاسيالارعا بوي الدئرعاندار سانئنئث تئم كوبةيؤئ الاثداتارلئق جايت. عئلئمعا بةي-جاي قارامايتئندئعئن تانئتقان مةملةكةت باسشئسئ بذل سالاداعئ كةمشئلئكتةر مةن اعاتتئقتارعا جولداؤدا باسا نازار اؤدارئپ وتئر. ءارئ ءوزئنئث ناقتئلئ، شئنايئ، باتئل ذسئنئسئن العا قويدئ. بذل عئلئمعا شئن نيةتئمةن بةرئلگةن جاس عالئمدارعا ذلكةن مذمكئندئك بةرةدئ. «عئلئم تؤرالئ» زاثنئث پارلامةنت تالقئسئنا سالئنئپ، قابئلدانؤئ اتالعان سالاعا سةرپئلئس اكةلةرئ ءسوزسئز. ناقتئلئ، شئنايئ عئلئمي ةثبةكتةرگة، تئث زةرتتةؤ ناتيجةلةرئ نةگئزئندة جازئلعان ةثبةكتةرگة عانا عئلئمي اتاقتاردئث بةرئلةتئندئگئ كوثئل قؤانتارلئق جاعداي.
عئلئم سالاسئندا جاراتئلئستانؤ مةن قوعامدئق پاندةر بويئنشا كانديداتتئق جانة دوكتورلئق قورعاعانداردئث اراسئندا ءبئرئن-ءبئرئ قايتالاؤلارمةن قوسا جالعان عئلئمنئث بار ةكةندئگئن تذرسئن جذرتباي قازاق گازةتتةرئنة بةرگةن سذحباتتارئنئث بئرئندة: «قازئر جالعان عئلئمعا بوي ذيرةتتؤ ةمةس، جالعان عئلئمدئ زةرتتةؤ باستالدئ. ول جالعان عئلئم قاشانعا دةيئن سوزئلادئ؟ ءبئر كذنئ بةتئ اشئلئپ، تذككة جارامسئز بوپ شئعادئ عوي. سوندا شئن عئلئم ئلگةرئ كةتةدئ، ءبئز اداسئپ ايدالادا قالامئز. جالعان عئلئم مةن شئن عئلئمنئث اراسئنئث قانشالئقتئ الشاق ةكةنئن سوندا بئلةمئز. وكئنئشكة وراي، مئناؤ جاراتئلئستانؤ عئلئمئ - ناقتئ عئلئم عوي، سونئث ءوزئ جالعان، ساياسيلانعان باعئت ذستانئپ كةتتئ. قاپتاعان اكادةميك دذنيةنئث سئرئن ءتذسئندئرئپ بةرة المايدئ. قاپتاعان زاث عئلئمئنئث دوكتورئ زاثنئث ءبئر بابئن ءتذسئندئرئپ بةرة المايدئ»، - دةگةن بولاتئن.
ة.ءناسئپ ذلئ ايتؤئنشا، ةلباسئنئث جولداؤدا كاسئپتئك-تةحنيكالئق كادرلار دايئنداؤ جونئندة ذلتتئق كةثةس قذرؤ كةرةك دةپ باسا ايتؤئ قاپتاعان عئلئمي كةثةستةردةن گورئ، ورتا-شاعئن كاسئپورئندارعا قاجةتتئ مامانداردئ تةحنيكالئق جاقتان دايئنداؤعا، جةتئلدئرؤگة تاماشا مذمكئندئك بةرمةك. مةكتةپكة دةيئن، ورتا جانة ؤنيأةرسيتةتتئك ءبئلئم بةرؤ سالاسئنا دا پرةزيدةنت ةرةكشة كوثئل ءبولدئ. ءبئلئم بةرؤدئث بارلئق سالاسئ بويئنشا كةشةندئ جوسپارلارئ مةن ساندئ مالئمةتتةرئن ناقتئلئ كورسةتئپ بةردئ. مةملةكةتتئث بارلئق كذش-جئگةرئن وسئ سالاعا جذمئلدئرئپ، تئث ءارئ قوماقئ ناتيجةلةرگة قول جةتكئزؤدئ تالاپ ةتتئ. ساپالئ ءبئلئم بةرؤ قازاقستاننئث يندؤستريالاندئرئلؤئنئث جانة يننوأاسيالئق دامؤئنئث نةگئزئنة اينالؤئ ءتيئس دةپ باسا دارئپتةدئ. «جالپئ ةل پرةزيدةنتئنئث حالئققا جولداؤئندا، مةملةكةتتئث ئشكئ-سئرتئ مةن قوعامنئث بارلئق تذيتكئلدئ، وزةكتئ ماسةلةلةرئ تولئقتاي قامتئلئپ، مةملةكةتتئث كةمةل كةلةشةگئ مةن دامؤئنا، جارقئن بولاشاعئنا باعئت سئلتةدئ. ةلئمئزدئث ذزاق سونار دامؤ باعئتئن ايقئنداپ بةردئ»، - دةپ تذيئندةدئ ويئن ول.